Tegendenkers | Niemand snapt het kapitalisme

OPINIE - Bewijst de economische crisis het ongelijk van het kapitalisme, zoals Denker des Vaderlands Hans Achterhuis beweert? Allerminst, vindt student Yernaz Ramautarsing.

Ayn Rand (1905-1982), de in de VS populaire Joods-Amerikaans-Russische schrijfster, was in Nederland tot een paar jaar geleden een vergeten filosofe. Het was Denker des Vaderlands Hans Achterhuis die haar herintroduceerde in het academische debat door haar te beschuldigen van het veroorzaken van de huidige financiële crisis. Dat deed hij in zijn boek ‘De utopie van de vrije markt’ (2010), waarvan dertigduizend exemplaren verkocht zijn. Hoe is dit verkoopsucces te verklaren? De sleutel is níet de onbekende Ayn Rand, maar Alan Greenspan, voormalig voorzitter van de Federal Reserve (Fed), het stelsel van Amerikaanse centrale banken. Hij is volgens Achterhuis verantwoordelijk voor onze financiële crisis en tevens de belangrijkste intellectuele volgeling van Ayn Rand.

In zijn jongere jaren was Alan Greenspan een leerling van Ayn Rand en behoorde hij tot haar intieme kring. In die tijd ontwikkelde Greenspan zijn visie op de economie; in 1965 leverde hij een bijdrage aan het boek ‘Capitalism: The Unknown Ideal’ van Ayn Rand. Daarin schrijft hij over de Fed hoe dit instituut ingegrepen had tijdens de crisisjaren dertig: het had geld de economie ingepompt en zo speculatieve investeringen aangewakkerd. Deze inmenging verstoorde het evenwicht op de markt. Dit leidde uiteindelijk tot gebrek aan vertrouwen onder handelaren. Greenspan: ‘Het resultaat was het ineenstorten van de Amerikaanse economie.’

De latere voorzitter van de Fed toonde zich hier uitgesproken tegenstander van overheidsinterventies en beschreef de negatieve effecten hiervan op de markt.

Van 1987 tot 2006 is Greenspan dus zelf voorzitter van het stelsel van centrale banken van de Verenigde Staten en volgens velen toentertijd ‘de invloedrijkste man in de commandotoren van de wereldeconomie’. En wat doet Greenspan? Hij herhaalt de fouten van zijn voorgangers: hij manipuleert de markt, met desastreuze gevolgen. En uitgerekend hij had beter moeten weten.

Wankel moreel kompas

Ondanks deze onoverbrugbare ideologische kloof tussen de woorden van de jeugdige Greenspan en de handelingen van de oudere Greenspan blijft Achterhuis met droge ogen beweren dat Greenspan het geesteskind is van Rand. En dat terwijl Ayn Rand Greenspan in de loop der jaren herhaaldelijk heeft aangesproken op zijn inconsequente gedrag. Uiteindelijk leidde de kritiek van Rand ook tot een breuk tussen de twee. Rand trok haar handen af van Greenspan want zij zag dat zijn morele kompas wankel was. Het gelijk van Rand zou snel blijken.

Het beleid van Greenspan stimuleerde de inflatie. Ayn Rand beschouwde inflatie enkel als het product van onrechtmatige overheidsinterventie. Beide economische visies verschillen als dag en nacht.

Ik ben niet de eerste die Achterhuis deze inconsistentie voor de voeten werpt. De Vlaamse econoom en libertaire denker Brecht Arnaert heeft Achterhuis juist op deze valse voorstelling van zaken eerder bekritiseerd: ‘Rand bestempelen als de intellectuele grootmoeder van de politiek van losse kredietverstrekking kan dus maar op twee dingen berusten: onwetendheid, of intellectuele vooringenomenheid.’

Het beleid van Greenspan vormt het voornaamste bewijs dat hij niet haar belangrijkste intellectuele volgeling is. Zelfs al had Alan Greenspan al die jaren naar zijn eigen inschatting Rands filosofie, het ‘objectivisme’, aangehangen, dan nog waren zijn daden als voorman van de onconstitutionele Fed onverenigbaar geweest met zijn principes. Dat telt. En juist Greenspans beleid toont het ongelijk van Achterhuis aan.

Achterhuis begrijpt het kapitalisme niet

Maar wat betekent dit ongelijk? Veel meer dan alleen een verkeerde inschatting van de invloed van Rand op Greenspan. Of omgekeerd. Het betekent een verkeerde inschatting van de oorzaak van de financiële crisis van afgelopen jaren.

Het betekent dat Achterhuis het kapitalisme, dat hij aan de kaak wil stellen als een gevaarlijke utopie, niet begrepen heeft.

Even terug naar Rand. Haar definitie van het begrip kapitalisme is kraakhelder: ‘Kapitalisme is een sociaal systeem gebaseerd op de erkenning van de rechten van het individu waaronder eigendomsrechten, en waar alle eigendom privaat bezit is.’ Was dit het sociale systeem dat Greenspan nastreefde met zijn beleid? Beweert Achterhuis serieus dat Ayn Rand überhaupt het bestaan van de Fed zou hebben goedgekeurd? In geen van haar beschrijvingen van de overheid zoals zij die zich voorstelt, kom je zo’n instituut tegen. Integendeel.

‘De economische waarde van het werk van een mens,’ schreef Rand, ‘wordt bepaald op de vrije markt, door één leidend principe: de vrijwillige toestemming van hen die bereid zijn met hem hun productie te verhandelen. Dit is de morele betekenis van het principe van vraag en aanbod.’ Was dit Greenspans leidende principe toen hij van overheidswege de markt verstoorde? Welnee. Hij legde als Fed-voorzitter de markt juist aan banden en verstoorde zo het het principe van vraag en aanbod.

In echt vrije markt geen crisis

Achterhuis wekt verbazing door de schuld voor de crisis neer te leggen bij de filosofe die tegen overheidsinterventie in de economie is, terwijl toch echt elke crisis tot op de dag van vandaag is ontstaan door de overheid die de markt hooguit een béétje vrij laat, en nooit helemaal.

Na het vertrek van Greenspan is de Fed op oude voet doorgegaan, door de markt te blijven vervuilen met het pompen van waardeloos geld in de markt en zo inflatie te veroorzaken – en dus vermindering van onze welvaart.

Ik ben ervan overtuigd dat in een echt vrije markt geen crisis kan uitbreken.

De overheid gaat de crisis te lijf met hetzelfde beleid dat tot grote problemen heeft geleid – en waarvan ze zelfs de hoofdschuldige is. Ook in ons land. Ook door de VVD. Die zegt een liberaal, kapitalistisch systeem aan te hangen, waar vraag en aanbod de markt in evenwicht houden. Onzin, de VVD is alleen in naam liberaal. Kijk alleen al naar het nationaliseren van banken en het subsidiëren van falende Zuid-Europese staten. Is dat kapitalisme?

Nog één keer Rand: ‘De vloed aan misinformatie, misrepresentatie, verdraaiingen en regelrechte onwaarheden over het kapitalisme is van dien aard dat de jeugd van vandaag geen idee heeft (en in de praktijk niet weet zo een idee te herkennen) van zijn werkelijke oorsprong.

In 2013 blijkt het kapitalisme nog steeds een onbegrepen ideaal.

Dit essay is een reactie op het betoog van Hans Achterhuis, dat gistermiddag op Sargasso verscheen.

Volgens Ramautarsing ligt het aantal objectivisten in Nederland en Vlaanderen ver onder de honderd. Hij was in 2012 zelf kandidaat-Kamerlid voor de Libertarische Partij. Volgens hem zijn de 4163 stemmers op die partij sympathisanten van Rand, maar zijn ze niet zo radicaal dat ze zichzelf ook objectivisten noemen. 

Deze discussie tussen Yernaz Ramautarsing en Hans Achterhuis werd gevoerd op 18 februari en is terug te zien. Bovenstaande tekst werd afgelopen zaterdag in Trouw gepubliceerd.

  1. 1

    “En dat terwijl Ayn Rand Greenspan in de loop der jaren herhaaldelijk heeft aangesproken op zijn inconsequente gedrag.”

    Dat is toch wel heel erg merkwaardig. Rand is overleden in 1982, terwijl Greenspan pas in 1987 voorzitter werd van de FED.

    En er zitten wel meer merkaardige dingen in dit betoog. De ongebreidelde kredietverlening die tot de crisis heeft geleid, had niets te maken met overheidsinterventie. Integendeel; het was het gevolg van klassiek kapitalistisch laissez-faire beleid voor de financiele sector.

    Greenspan deed niets anders dan de markt juist vrij baan geven; zonder morren vulde hij de reservers van de banken aan nadat die enorme bedragen hadden uitgeleend.

  2. 2

    Ach ja, minder dan honderd objectivisten in Nederland. Mensen ie geloven dat een echt vrije markt zou bestaan. Mogelijk nog dogmatischer dan creationisten, alqaidisten of flatearthbelievers. Het stuk is zo slecht dat ik niet eens weet waar te beginnen. Laten we het er maar op houden dat “het geloof in een echt vrije markt” net zoiets is als “het geloof in de Kerstman”. Zucht…

  3. 3

    @1: Eens.

    Ik was al bezig met deze reactie, maar je bent me net voor:

    Over geldscheppen:

    “Na het vertrek van Greenspan is de Fed op oude voet doorgegaan, door de markt te blijven vervuilen met het pompen van waardeloos geld in de markt en zo inflatie te veroorzaken – en dus vermindering van onze welvaart.”

    Het meeste geld is niet door de FED maar door de financiële instituten gemaakt – de derivatenhandel was meen ik 600 tot 700 Biljoen dollar, 10 x bnp van de wereld.

    Een andere inconsequentie is de inflatie: we hebben sinds het bewind van Greenspan (en Volcker) een lange periode van juist *lage* inflatie gehad. Dat was altijd een van de zegeningen van de “Great moderation”

  4. 4

    @1: die tot de crisis heeft geleid, had niets te maken met overheidsinterventie.

    Afgezien van allerlei prikkels (subsidies, aftrekposten, garanties) voor het maken van schulden.

  5. 5

    Een echt vrije markt is onmogelijk om uit te proberen. Dat vergt onnatuurlijk gedrag van mensen. Keihard gedrag. De voedselbank zou dan wel eens de belangrijkste bank kunnen gaan worden. Terwijl ook de voedselbank natuurlijk tegen het kapitalistische systeem in gaat.
    Oprecht doorgevoerd kapitalisme lijkt me, net als doorgevoerd socialisme, een utopie.
    Wie durft het echt om grote banken te laten vallen? Wie durft mensen zichtbaar dood te laten hongeren?

  6. 8

    Kapitalisme is een sociaal systeem gebaseerd op de erkenning van de rechten van het individu waaronder eigendomsrechten, en waar alle eigendom privaat bezit is.

    Is er wel zo’n absoluut onderscheid te maken tussen privaat en publiek bezit? Als een paar mensen samenwerken om anderen een dienst aan te bieden is het een onderneming, als heel veel mensen gaan samenwerken om heel veel diensten aan elkaar aan te bieden is het een gemeente. En die laatste zou volgens Rand geen bezit mogen hebben? Dan zouden grote groepen mensen minder rechten hebben dan kleine groepen mensen, een juridisch dwaalspoor.

  7. 9

    Om te beginnen is het natuurlijk vermakelijk dat ze niemand van intellecuteel kaliber konden vinden om het Objectivisme te verdedigen.

    Welja, laat een studentje politicologie in debat met een hoogleraar filosofie. What’s next? Dat we een scholier aan het woord laten over zijn diepe politiek-filosofische inzichten n.a.v. Huxley’s A Brave New World?

    Verder volgt deze Ramautarsing hetzelfde spoor dat alle dogmatische utopisten volgen als je ze confronteert met het gegeven dat die utopie inmiddels in de praktijk is uitgeprobeerd, en een hoop ellende heeft opgeleverd:

    – ‘Ja, maar Josef Stalin heeft het communisme verraden!’

    – ‘Ja, maar Lenin werd Marx al ontrouw!’

    – ‘Ja, maar het communisme onder Mao, dat was dus niet het échte communisme!’

    – ‘Ja, maar wat ze in Saoedi-Arabië hebben, dat is dus niet de wáre sjaria. Ja, maar wat ze in Iran hebben, dat is dus ook niet de wáre sjaria. Ja, maar wat de FIS voorstond, dat was dus ook niet de wáre sjaria. Ja, maar wat Mohammed Morsi nu in Egypte doet, dat is dus ook niet de wáre sjaria. Want als we de wáre sjaria maar zouden hebben, dan zou de ideale samenleving neerdalen op aard.’

    Het is steeds weer hetzelfde liedje. Men verabsoluteert één beginsel, en ontwerpt aan de hand daarvan een utopie. En als het dan niet blijkt te werken (nee, gek hè: het leven en ook het maatschappelijk verkeer is namelijk complex; dat laat zich helemaal niet terugbrengen tot één beginsel) dan zegt men: ja, maar dat komt omdat men het ideaal verwaterd heeft.

    Nee, suffie: men verwatert het ideaal omdat het ideaal niet te handhaven is in de échte wereld. Wel in een driestuiversromannetje, maar niet in de echte wereld.

    Terzijde: ik neem aan dat Ramautarsing niet alleen het wettelijk bepaalde collegegeld betaalt, maar een banklening is aangegaan om zo zelf het reëele collegegeld te kunnen voldoen. Een echte objectivist wil natuurlijk niet op kosten van de gemeenschap leven… Toch?

  8. 10

    De vraag is of kapitalisme en een echt vrije markt wel compatibel zijn. Een vrije markt is een plaats waar mensen elkaar als vrije en gelijkwaardige individuen ontmoeten. Maar kapitalisme is gebaseerd op het gebruik van rente, en het rentesysteem zorgt ervoor dat mensen die al veel geld hebben nog meer krijgen ten koste van mensen die weinig hebben. Het systeem streeft zo naar ongelijkheid tot het vastloopt in honger en chaos. Er moet wel herverdeeld worden door de overheid om het systeem draaiende te houden. Wil je een echt vrije markt dan moet je beide vormen van herverdeling afschaffen.

  9. 11

    “Ayn Rand … was in Nederland tot een paar jaar geleden een vergeten filosofe”.

    Dat kan natuurlijk niet, je kunt niet “vergeten” zijn als je nooit bekend bent geweest. En daar zijn goede redenen voor bovendien, in het academisch filosofisch discours is Rand altijd gewoon overgeslagen omdat (als filosoof) ze niets toe te voegen had aan de wél in de belangstelling staande filosofie.

  10. 14

    CORRECTIES
    @ c 1. ‘De ongebreidelde kredietverlening die tot de crisis heeft geleid, had niets te maken met overheidsinterventie.’

    Die ‘ongebreidelde kredietverlening’ had en heeft alles met overheidsinventie te maken. Zo werden banken in de USA vanaf en door Carter geprest ongezonde (‘subprime’) leningen te verstrekken/

    @ c 5 ‘Een echt vrije markt is onmogelijk om uit te proberen’.

    De moderne economie (ME) veronderstelt een vrij markt waar: 1. iedereen toegang tot heeft en 2. ieder individu over een volledig overzicht van de prijzen heeft, of die kan krijgen.

    In de theorie van de ME wordt volmondig toegegeven dat zo’n open, transparante markt slechts bij benadering bestaat. Wel is het zo dat via de moderne technologie – neem internet – die transparantie enorm is toegenomen. Welnu, die technologie is een produkt van de ME = de vrije markt.

    De noodzaak van het veronderstellen van de theoretische vrije markt is ongeveer als die van de legale fictie.

    Verder: zie mijn bijdrage c 5 op: Tegendenkers I Kapitalisme: verraden ideaal? dd 02.03.13.

  11. 15

    CORRECTIES op de leugens van HPax:

    HPax komt al weer met de subprime leningen leugens. Joh, ga jij maar weer de ongebrijdelde en ongeregulierde bankenmaffia verdedigen. Of nee niet maffia – daar staat de eer boven het geld, dat is bij de immorele graaiende bankiers niet het geval. Zo kennen we je.

    Vrije toegang voor iedereen – dat betekent voor de meeste mensen, hetzelfde wat zonder kapitalisme ook mogelijk was: brood op de plank. Voor andere zaken zoals auto of huis, moet er geleend worden, soms tegen exorbitante hoge rentetarieven (jammer genoeg minder voor degene die meer geld heeft, en meer voor degene die onderaan staat) – dat is vrije markt. Daar is jan met de pet het slachtoffer van. Maar dat hoor je Hpax niet zeggen.

    HPax is een volksverlakker, die het wel over het volk heeft, maar ondertussen het stelen en bedriegen van het volk goed praat. Want ja, de overheid is de schuldige. De overheid moet de weerloze burger beschermen tegen het grootkapitaal, en gelukkig gebeurt dat weer wat meer.

    En nog over Jimmy Carter: hij was de eerste president die onder de invloed van het bedrijfsleven kwam, zodat de belastingen voor de hoogste inkomens omlaag gingen, en de bescherming van de armste Amerikanen langzaam stelselmatig werd afgebouwd. Dat is toch wat je graag wil, HPax?

  12. 16

    Om wat joop @15 zegt nog wat meer te ondersteunen:

    “[…]the “affordability goals” of the GSEs, as well as the Community Reinvestment Act (CRA), didn’t cause the problems. Randy Krozner summarized one of the better studies on this so far, finding that “the very small share of all higher-priced loan originations that can reasonably be attributed to the CRA makes it hard to imagine how this law could have contributed in any meaningful way to the current subprime crisis.” The CRA wasn’t big enough to remotely cause these problems.”

    http://rortybomb.wordpress.com/2011/11/01/bloombergs-awful-comment-what-can-we-say-for-certain-regarding-the-gses/

    Lees het hele artikel hier, met veel ondersteunende verwijzing.

  13. 17

    Wellicht is een echt vrije markt wel helemaal niet compatibel met de democratie? Zoals iemand boven al zei wie heeft het lef mensen zichtbaar dood te laten hongeren? Voedselbanken? Als mensen armoede meemaken dan verheffen die hun stem in een echte democratie. ( Of andere mensen doen het voor hun )

    Het is niet zo raar dat Rands vrije markt ideeen eerder geprobeerd zijn in de dictaturen van bv Chili en Argentinie. De mensen die dan opkomen voor ‘eerlijk delen’ en ‘sociaal beleid’ en al die dingen waar Rand zo’n hekel aan heeft omdat dat mensen lui maakt en de echte kapitalisten alleen maar afremt kan je dan gewoon simpel uit een vliegtuig mikken.

    Overigens heeft auteur ook boter op het hoofd want in een echte vrije markt ( zonder die vermaledijde overheid ) had hij zich waarschijnlijk ook niet ‘student’ kunnen noemen maar zat hij gewoon ergens in de sloppenwijken van Rotterdam en met hem velen. N.l. zonder overheid geen woningen, uitkeringen, studiebeurzen etc. Kortom Nederland zou dan bestaan uit de rijken van Wassenaar en de Aerdenhout en de rest van het volk dat moet sappelen om uberhaupt aan eten te komen.

  14. 18

    @8:

    Is er wel zo’n absoluut onderscheid te maken tussen privaat en publiek bezit? Als een paar mensen samenwerken om anderen een dienst aan te bieden is het een onderneming, als heel veel mensen gaan samenwerken om heel veel diensten aan elkaar aan te bieden is het een gemeente. En die laatste zou volgens Rand geen bezit mogen hebben? Dan zouden grote groepen mensen minder rechten hebben dan kleine groepen mensen, een juridisch dwaalspoor.

    Het verschil tussen een private en publieke partij is dat je bij de ene vrij bent om haar diensten af te nemen en bij de ander gedwongen. Ik mag niet kiezen of ik mijn waterschapsbelasting betaal, dus zijn de waterschappen een publieke partij en al haar bezit publiek bezit.

  15. 19

    @18 Als je iemands diensten of producten gebruikt dan moet je er voor betalen. Kiezen niet te betalen is diefstal. Net zo goed als dat je niet mag kiezen om een brood te betalen dat je al hebt opgegeten. Je zult dus eerst moeten kiezen die diensten niet af te nemen. In dit voorbeeld zul je dus moeten kiezen niet te gaan wonen in een gebied dat wordt beschermd door dijken. En raad eens, dan val je vanzelf niet meer onder dat waterschap. En hoe vrij precies ben je om niet te eten, is voedsel kopen echt een keuze?

  16. 21

    @18, hoeveel vrije keuze heb je eigenlijk als via de vrije markt een monopolie op een essentiele voorziening wordt verworven? Het is niet dat er 5 paralelle waterleidingnetwerken liggen waar je er een van kiest.
    JUIST het waterschap en de wantoestanden die private partijen hebben veroorzaken lijken me een perfect voorbeeld dat markt niet ter ieders heil dient.

    En echt veel keuze heb je ook niet: zonder water ga je dood.

  17. 23

    @HPax
    In welk universum is het Internet een product van de vrije markt? Dit is volslagen onzin, het Internet is ontwikkeld door middel van samenwerking van universiteiten en andere instellingen, direct en indirect door overheden gefinancierd.

    Dit geldt voor vrijwel alle grote uitvindingen en verrichtingen van de mens. Ik daag je uit vijf vergelijkbare doorbraken te benoemen waar niet direct of indirect enige vorm van overheid of een ander hoger orgaan aan te pas is gekomen.

  18. 24

    Oh en wat betreft het artikel; het klopt inderdaad dat het pompen van lucht/krediet in het systeem door de FED een voorname oorzaak van de crisis is. Veel van de handelingen door private instituten die naar de crisis hebben geleid zijn echter mogelijk gemaakt door het versoepelen van regulering.

    Ik verbaas me altijd weer over het 2D-wereldbeeld van libertariërs en hun standaard argumentatie dat ongeveer neerkomt op: alles wat goed gaat in de economie is te danken aan de vrije markt, en als blijkt dat iets niet goed gaat dan komt het doordat de markt niet vrij genoeg is.

  19. 25

    Een markt kan alleen goed functioneren als er een overheid is die de regels van de markt stelt en streng bewaakt. Want gek genoeg zijn het juist de grootste marktspelers die eigenlijk helemaal niet zo’n fan zijn van zo’n vrije markt. Zie hoe makkelijk monopolies ontstaan, hoe graag grote bedrijven onderling prijsafspraken maken, hoe graag ze frauderen als het even kan, hoe graag ze aan de subsidiekraan van de staat hangen, hoe ze met z’n tienduizenden in Brussel, Den Haag of Washington in het lobbiecircuit hun privileges willen veilig stellen, etc etc.

    Verder is deze financiele crisis, gevolg van deregulatie van de financiele sector sinds de jaren 70/80, wel het grootste bewijs dat zo’n vrije markt niet zo perfect is als vaak werd/wordt gedacht. Mensen en al helemaal niet groepen mensen zijn niet rationeel. Juist niet, ze zijn volkomen irrationeel. Markten zijn niet stabiel, juist niet, ze zijn van nature instabiel. Etc etc. Een echt vrije markt zou zeer instabiel en chaotisch zijn, een soort wild westen met vele grote ups en downs.

    Kortom, het kapitalistische systeem kan alleen goed functioneren met een sterke overheid.

    Natuurlijk moet je oppassen niet door te schieten naar té veel overheid, te veel regulatie en te veel collectieve voorzieningen. Ergens in het midden ligt het beste (of minst slechte) systeem volgens mij.

  20. 26

    Kapitalisme:
    De eerste delft het goud(erts). De tweede vervoert het naar de smelterij. De derde smelt het goud en maakt er staven van.
    En dan is het ineens van iemand anders.

    Groeten, Ben

  21. 27

    @26 – ja, van diegenen die geld uitgeleend hadden zodat weer anderen pikhouwelen, spoorwegen en smeltfabrieken konden fabricreren…

  22. 28

    @27
    Geld dat ze voor vrijwel niets van de overheid kunnen lenen door hun bankvergunning en voor woekertarieven uitlenen door een oligopolisch stelsel.

    Wat overigens ook niet klopt aan je analogie is dat banken zelden risicovolle en/of innovatieve startups helpen, die nieuwe ondernemingen komen op andere wijzen aan hun geld (fondsen, bootstrapping, venture capital, business angels). Banken komen pas in het spel als er op veilige wijze afgeroomd kan worden.

  23. 29

    @28 – Jij haalt de banken erbij – ik niet. Een durfkapitalist is doorgaans iemand die zo slim is om bij goudkoorts in een pikhouwelen-fabriek te gaan investeren. Banken lenen daarentegen vooral graag aan iemand die net een open goudzoom heeft weten aan te slaan…(en die geld nodig heeft voor nog meer pikhauwelen).

  24. 32

    Dat is het paradoxale: hoe vrijer de markt, hoe onvrijer zij wordt. Want in een volledig vrije markt hebben de monopolisten en de kartels het voor het zeggen. Liberalisme en libertarisme laten altijd de factor macht buiten beschouwing. Alsof iedereen in een vrije markt iedereen evenveel mogelijkheden en kansen heeft.

  25. 33

    Ayn Rand is helemaal niet onbekend. Haar ideeën hebben grote invloed gehad. Er is een heel instituut naar haar genoemd. Ja, voor student, die haar naam voor de eerste keer hoort, was zij tot op dat moment onbekend.

    En hoe verklaart de student, dat Greenspan jarenlang de privatiseringen, de versoepeling van de financiële markten, enz, enz, heeft ondersteund? Conform de ideeën van Ayn Rand. Dat Greenspan de laatste jaren tot andere inzichten is gekomen kan nog wel betoogd worden, maar dat zou dus heel goed te maken kunnen hebben met het feit, dat de theorie van Rand op gespannen voet met de realiteit staat.

    Het artikel lijkt me eerder geschreven door een gelovige dan door een student.

  26. 34

    Men dient te bedenken dat Ayn Rand gestorven is in grote armoede en echt “van de armen’ gestorven is.
    Daardoor blijven haar boeken leuke gedachten-experimenten, maar kunnen haar uitgangspunten nooit basis zijn van beslissingen in de echte wereld.
    Jammer dat zoveel mensen denken dat de superieure gevoelens vanuit haar salon op de werkelijke gang van zaken berusten.

  27. 37

    @36: Nee, ze vond dat zelf ook een enorme nederlaag. Zie artikel over haar op wikipedia. Wel typisch dat zo’n tragische figuur ‘de hogepriesteres’ van het kapitalisme was.

  28. 39

    @8: Ach, zo absoluut was Rand ook weer niet in haar erkenning van eigendomsrechten:

    Rand’s Objectivism rejects primitivism and tribalism, while arguing that they are symptomatic of an “anti-industrial” mentality. Rand believed that the indigenous Native Americans, who in her estimation exhibited these “savage” traits, thus forfeited their property rights in doing so …
    Rand went on to opine that “in opposing the white man” Native Americans wished to “continue a primitive existence” and “live like animals or cavemen”, surmising that “any European who brought with him an element of civilization had the right to take over this continent.”

    Met andere woorden, als je een hogere vorm van beschaving hebt, mag je eigendom van mensen die leven in een lagere vorm van beschaving gewoon afpakken, op grond van het feit dat ze primitief leven.

  29. 40

    @39

    Zie ook haar houding in het conflict rondom Israël.

    “If you mean whose side should we be on: Israel or the Arabs? I would certainly say Israel because it’s the advanced, technological, civilized country amidst a group of almost totally primitive savages.”

  30. 41

    @39:
    Romeins recht? Waar het hele westerse recht op gebaseerd is (kort door de bocht).

    Die westerse arrogantie van het gelijk druipt er af : ik heb gelijk, schrijf een apologie over mijn gelijk en maak het wet. Klaar is kees. De rest is geld en geweld.

  31. 42

    @37: Volgens Rand zou het kapitalisme een heleboel mythische supermensen moeten opleveren. Nou ik zie ze niet, en ze was er zelf ook bepaald geen voorbeeld van.