Musk

RECENSIE - In de gebruikelijke stroom journalistieke bagger waar ik dagelijks doorheen waad, op zoek naar die paar pareltjes die het lezend leven de moeite waard maken, kwam ik een tussengevalletje tegen. Op zich een prima geschreven stuk, maar wat proefde ik daar nou toch tussen de regels door? Jaloezie? Nu is Elon Musk een controversieel figuur, zoals vrijwel iedereen die een visie heeft én succes, maar om hem nu als een doodordinaire kapitalist weg te zetten, die het alleen maar om de poen gaat, is me wat te gortig.

Ik steek mijn bewondering voor Musk niet onder stoelen of banken. Net als Steve Jobs is hij wellicht geen ideale werkgever, geen prettig sociaal persoon en misschien wel een hork of zelfs een klootzak, maar dat doet niets af aan het feit dat hij zo’n beetje in zijn eentje hele technologische revoluties op gang brengt. Ja maar, stond er in het stuk, hij vindt die technologie niet zelf uit. Nee, Jobs heeft de smartphone ook niet bedacht, maar wel de smartphonerevolutie ontketend. Trouwens, de meeste hedendaagse technologie is er dankzij de door de overheid gesponsorde wetenschap gekomen. Bedrijven maken die vervolgens commercieel. Je leest hier een goed verhaal over hoe dat zit.

Musk verdeelt zijn aandacht over een paar terreinen. Ten eerste: Tesla, elektrisch rijden. Tot voor kort een randverschijnsel, dankzij Musk prominent op de agenda. En het gaat hem niet zozeer om auto’s maken en geld verdienen, het gaat hem om het aanjagen van de transitie van fossiel naar elektrisch. Noodzakelijkerwijs moest hij met dure modellen beginnen, om geld binnen te halen voor het maken van goedkopere auto’s. Die zijn er nu: vorige week werd Model 3 gepresenteerd. Dat alle andere autofabrikanten nu ook betaalbare modellen uitbrengen vindt Musk prima. Zijn technologie is openbaar, hoe meer elektrische auto’s, hoe beter. De transitie komt op gang. Daar gaat het om.

In het verlengde daarvan ligt SolarCity, zijn batterijenfabriek. Opnieuw: Musk wil niet rijk worden van batterijen verkopen, maar het gebruik van zonnepanelen en duurzame energie stimuleren. Rijk was hij allang en hij doet er weinig mee, hij is voornamelijk aan het werk.

SpaceX is de derde poot. Misschien is Musk gek, omdat hij mensen naar Mars wil brengen. Maar op weg daarheen heeft hij ook al een revolutie op het gebied van de ruimtevaart veroorzaakt. Voor een fractie van de vroegere kosten brengt hij satellieten omhoog, dankzij een raket die zijn (peperdure) eerste trap gewoon weer terug laat keren naar de aarde en landen in plaats van als schroot in de oceaan te vallen. Ik zal wel een sentimentele idioot zijn, maar ik krijg van de beelden van die op zijn pootjes landende raket op een drijvend(!) platform in de oceaan een brok in mijn keel.

Tot slot is er de Hyperloop. Een vervoerssysteem op basis van vacuüm buizen. Hij doet zelf geen ontwikkeling, maar stimuleert en steunt anderen. Zit er toekomst in? Geen idee, maar het lijkt de moeite van het proberen waard.

Over al deze zaken is een prachtig verhaal geschreven, dat je kunt vinden op één van de leukste websites die er bestaan: WaitButWhy. Het is weliswaar een long long long read, maar leesvoer van het allerbeste soort. Je kunt het best hier beginnen.

[Oorspronkelijk verschenen op Beter Leesvoer.]

  1. 1

    Zogenaamde jaloezie van iemand die geen financiele interesse heeft in Musk zijn projecten of het naieve kleine jongenswereldbeeld van een fanboy. Follow the money zou ik zeggen.

  2. 2

    Prima geschreven stuk ? Ik vond het vooral een mooie demonstratie van trucs om iemand ongefundeerd en nodeloos kwetsend te denigreren. De auteur komt eigenlijk niet met een concreet bezwaar tegen Musk; wat hij vooral doet, is goede dingen die Musk doet zodanig verdraaien dat ze slecht lijken.

    Een mooi voorbeeld is nog wel Musk’s voormalige lidmaatschap van de Manufacturing Jobs Initiative. Het artikel doet net alsof hij zich daar enthousiast op heeft gestort, maar niets is minder waar. Al vanaf het begin was hij uitermate skeptisch over het hele gebeuren, en dat stak hij ook niet onder stoelen of banken. De eerste de beste gelegenheid om eruit te stappen heeft Musk dan ook met beide handen aangegrepen. Echter, de auteur maakt hier zijn geheel eigen versie van, waarin hij ook nog eens suggereert dat Trump en Musk het goed met elkaar zouden kunnen vinden.

    Het meest illustratief is nog wel de laatste zin:
    “Whatever it might look like, Elon Musk does not own the future. It’s ours.” O ja ? Misschien is de toekomst wel van ons, maar in die toekomst zullen er heel veel Tesla’s en nog heel veel meer andere electrische auto’s rondrijden, en dat is wel degelijk Musk’s prestatie. Musk geeft de toekomst wel degelijk vorm, ookal is de toekomst niet van hem. Ik krijg het idee, dat de auteur van het artikel vooral jaloers is Musk, juist omdat hij de toekomst vorm geeft …

  3. 3

    Ik heb een heel dubbel gevoel bij Musk. Zijn persoon draagt enorm bij aan de energie transitie die we nodig hebben om op aarde te kunnen overleven. Tegelijk is hij met zijn Mars missie precies op het pad dat daar haaks op staat, immers energie (geld, aandacht) steken in het (overigens onmogelijk) koloniseren van andere planeten is energie en aandacht die niet gaat naar het voor de mens zo veel belangrijkere maken van een duurzaam leefbare wereld. Initiatieven om sneller te reizen op aarde, hoe mooi het technisch allemaal ook is, staan ook haaks op een leefbaardere aarde. Een leefbare aarde is een plek waar minder mensen minder snel leven. Musk brengt veel maar tegelijk is zijn aandacht voor snel transport en marsinitiatieven niet te rijmen met een queeste voor een betere wereld.

  4. 5

    @3: Dat ben ik niet met je eens. Snel transport op zich is geen enkel probleem voor een leefbare Aarde. Sterker nog, ik durf de stelling wel aan dat snel transport juist zorgt voor een meer leefbare Aarde, aangezien het veel makkelijker wordt om te overleggen en samen te werken. Het echte probleem is, dat snel transport ook vervuilend transport is, tenminste nu nog wel. Een hyperloop zou daar juist een oplossing voor kunnen zijn; voor bewegen in vacuum heb je minder energie nodig dan voor bewegen in de open lucht.

    Wat die Mars initiatieven betreft, Musk ziet dat volgens mij als een soort verzekeringspolis; als het toch niet lukt om de Aarde leefbaar te houden, dan hebben we in ieder geval een soort vluchtroute. In hoeverre dat een realistische gedachte is is natuurlijk maar de vraag. Maar sowieso … volgens mij kunnen we de Aarde slechts echt goed duurzaam maken door alle zware industrie en mijnbouw naar de ruimte te verplaatsen.

  5. 6

    @5: inderdaad, hyperloop als vervanging van de meeste vliegreizen in de VS. Want het gaat nog best lastig worden om vliegtuigen te voorzien van batterijen om omhoog te komen.

  6. 7

    @5: Ohhhh … wat een prachtige laatste alinea. Als je een studente van twintig zou zijn, dan zou ik subiet een waterstofauto hebben aangeschaft om met je in gesprek te komen.

  7. 9

    @7: Dat zou je niet gelukt zijn, want ik zie niets in waterstofauto’s.

    Maar even serieus, de enige langdurige oplossing voor milieuproblemen is wel degelijk om de zware industrie naar de ruimte te verplaatsen. Op dit moment zijn dat de meest problematische sectoren. Transport, wonen, dat kan je allemaal nog best duurzaam organiseren, maar uiteindelijk zul je toch grote stukken Aarde moeten vernietigen om aan je grondstoffen te komen, en dat kost een enorme hoop energie. Nog los van het feit dat het allemaal op een gegeven moment wel degelijk op is; de hoeveelheden grondstoffen op Aarde zijn eindig. Ondertussen zijn we met 7 miljard mensen die allemaal wel iets van welvaart willen.

    Energie in de ruimte is een flink stuk goedkoper, en grondstoffen zijn er voorlopig ruim voldoende. Je zou bijvoorbeeld de productieketen van een Tesla is de ruimte kunnen doen; de metalen e.d. haal je uit asteroiden of de Maan, energie doe je met zonnepanelen. Daarmee zou je het milieu pas echt ontlasten, want een Tesla produceren zou dan geen enkele impact meer hebben op de Aarde. Ik geef toe dat dit een enigszins utopische gedachte is, maar ik denk dat het op lange termijn toch wel gaat gebeuren. Dan kan het geen kwaad om er nu alvast naar toe te werken.

  8. 10

    @9: ik denk in plaatjes en zie dus meteen je gloednieuw bestelde Tesla aan een parachute op je oprijlaan landen. Lijkt me geweldig :-)

  9. 12

    @9: Heb je al berekeningen gemaakt over hoeveel energie er voor nodig is om zo’n productieplatform in de ruimte te construeren? Wat bedoel je overigens met ‘zware industrie’? De kritiek van @10 & @11 kun je wellicht weerleggen door te stellen dat assemblage op aarde in jouw plan kinnesinne is. Leg even uit.

  10. 15

    @12: Wat stel jij dan voor om te doen als alle grondstoffen op Aarde zijn opgebruikt ? Sowieso, wat zie jij eigenlijk als alternatief ? Een paar miljard aardbewoners laten omkomen ?

    @10 en @11 laten zien, dat er zelfs logistieke voordelen zijn aan productie in de ruimte. Je hoeft de producten niet meer tienduizenden kilometers over het aardoppervlak te verplaatsen.

  11. 16

    @15: vuilnisbelten inrichten voor mijnbouw.

    Enig idee hoe groot de goederenstromen tussen bv. china en europa zijn? Moet je je voorstellen dat dat dagelijks op aarde neerploft. Of wat er gebeurt als zo’n zending eens naast z’n landingsplek terechtkomt.

  12. 17

    In de gebruikelijke stroom journalistieke bagger waar ik dagelijks doorheen waad, op zoek naar die paar pareltjes die het lezend leven de moeite waard maken..

    Ik ook , verder zoeken dan maar.

    Musk paypal-oplichter, gouden theelepel (same school as trump) niks meer dan een veredelde kilo transporteur.
    Gewoon een ondernemer en dat zijn geen lieve jongens.
    Iedere brainfart wordt als een Da Vinci ontdekking geadopteerd.
    Een visionair, de van Däniken van deze tijd.
    Die linkmichel kijkt wel uit en zoekt investeerders, kuddes mensen genoeg die een aandeeltje willen…

    @Lennart,fantasy is leuk maar een beetje te vroeg op de avond, het A-team is er nog op. Timing is essential my dear.
    Tesla build in Space.,kerel wat voor weed rook je?

  13. 18

    @15:

    Je hoeft de producten niet meer tienduizenden kilometers over het aardoppervlak te verplaatsen.

    Nee, je moet ze een paar honderd kilometer vàn het aardoppervlak verplaatst krijgen. (En weer terug beneden hopen dat het product niet in de bomen blijft hangen.)

  14. 20

    @16: Mijnbouw op vuilnisbelten ? Dat lijkt me vrij kansloos, om eerlijk te zijn. Ik snap wel waar je heen wilt, maar recyclen van grondstoffen is geen oplossing. Ten eerste kan je nooit al je grondstoffen recyclen, dus je zult moeten blijven mijnen tot het helemaal op is. Ten tweede kost het enorme hoeveelheden energie.

    Die goederenstromen bestaan voor een deel uit grondstoffen, en die zijn dus niet meer nodig als je alles in de ruimte doet. En voor de overgebleven goederen: waarom zou het niet mogelijk zijn om die allemaal te laten landen ? Ik heb wel eerder dingen uit de ruimte zien landen, dat gaat meestal eigenlijk vrij goed.

  15. 21

    @18:
    “Nee, je moet ze een paar honderd kilometer vàn het aardoppervlak”

    Waarom zou dat moeten ? Immers, alles wat je nodig hebt om het product te maken haal je uit de ruimte. Of … probeer je hier een stropop op te zetten door mijn idee verkeerd weer te geven ?

  16. 22

    @21: Mogelijk denk je meer out of the planet dan ik, maar gegeven het feit dat veel maakindustrie weer terug naar Europa keert omdat het transport van de grondstoffen naar China en van de producten uit China te duur is geworden, zie ik mijnbouw en productie in de ruimte* nog teveel als een utopische fantasie. D’r is nogal wat voor nodig om het opgestart te krijgen en dat moet je wel degelijk omhoog krijgen, zoals het (zie @11) ook mis kan gaan als het weer bij de klant op aarde terecht komt.

    *Hic sunt Aliae

  17. 23

    Vanochtend vroeg schreef ik een stukje omdat ik geen vrije wil heb n.a.v. jouw #15 Als volgt:

    @Lennard. Ik heb er een avond en een nacht over nagedacht, maar ik kom slechts tot een stap voor stap verbetering. Ten eerste moet ik constateren dat je deze planeet als te klein voorstelt. Wellicht komt dat door commodity-traders die met o.a. ‘futures’ een schaarste beelden om er geld aan te verdienen. Knap abnormaal dat de olieprijs in drie jaar tijd zakt van $120 naar $50. Aan Obama is vanuit onafhankelijk wetenschappelijk hoek (hoeken) twee keer gevraagd om de DoJ onderzoek te laten naar malversaties van diverse aard omdat nogal wat wetenschappers constateerden dat de olieprijs objectief geanalyseerd destijds rond de $70 moest liggen. Niets van terecht gekomen.

    Iran en Qatar samen kunnen samen heel Europa minimaal voor minstens een kwart eeuw volledig van aardgas voorzien. Iran is verder zwaar onderontwikkeld wat de winning van een reeks van andere grondstoffen. En dit zijn slechts een paar voorbeelden over hoe het gesteld is met de hoeveelheid grondstoffen op deze nogal grote planeet.

    Bovenstaande betekent niet dat we de aarde kunnen blijven plunderen. Voor zover ik het kan inschatten komen we dan wat dat betreft over een halve eeuw in de problemen. Hou dit onder jou en mij, want velen zullen stellen: kortomo, niks aan de handa. De vraag is dus: wat kunnen we in een halve eeuw tot stand brengen om te zorgen dat ons nageslacht een beetje comfortabel leeft (afgezien van het feit dat ook in Nederland velen onder ons niet zo comfortabel leven, zoals jij en ik (neem ik even aan)

    Ik help mee aan de bevolking-explosie. Zo doneer ik ca. e.2500,- p.j. voor opleidingen van medisch personeel, ziekenhuisapparatuur en een medicijn genaamd ‘gezond voedsel,’ vooral in gebieden waar liefst zoveel mogelijk kinderen zorgen voor het ‘pensioen’ van hun ouders. Minder dan een druppel op een gloeiende plaat; een symbolische daad. E.25.000,- p.j. door 50.000 Nederlanders helpt veel minder dan …

    waarna ik het ‘zeker’ wist. Het enige waar het zeker niet aan ontbreekt in deze tijd waarin de kennis (in epistemelogische zin) stilstaat zijn technologische innovaties c.q. technologische utopieen. Over dat ‘stilstaan’ heb ik (n.a.v. opmerkingen van universiteitsdocenten) meerdere discussies gehad. Hoewel een techneut, moet je de oplossing niet in die hoek zoeken. Volgt een saai verhaal over ongelijkheid, gebrek aan bestedingsvermogen ondanks groei, illegale kapitaalstromen, belastingontwijking, neoliberalisme, etc. etc. Als de bevolkingsaanwas maar geremd wordt zie ik geen probleem. Het antwoord is van politieke aard, niet van technologische aard.

    (normaliter archiveer ik zulk schrijven onder ‘vrije wil’ zonder het te plaatsen).

  18. 24

    @lennart: ik geloof dat je nogal onderschat hoeveel energie het kost om een kilo de ruimte in te krijgen (en andersom ook: hoeveel energie het oplevert -die je op de een of andere manier kwijt moet- om een kilo vanuit de ruimte op aarde te krijgen).

    Daarnaast schijn je te denken dat in de ruimte ‘alle materialen’ probleemloos voorhanden zijn. Ik weet niet waar al die materialen vandaan moeten komen (de maan? Asteroiden? Mars?), maar heb je enig idee wat d’r allemaal bij komt kijken om een staalfabriek in de ruimte te beginnen? Sowieso ga je d’r tegenaanlopen dat alle processen die we hier op aarde hebben, in de ruimte totaal anders gaan (door gebrek aan zwaartekracht, maar ook omdat energiehuishouding al snel een probleem is. Een staalfabriek die staal tot 2000 graden verhit kan hier op aarde z’n warmte makkelijk kwijt. In de ruimte niet; alle energie die in zo’n staalblob zit zal zich bij afkoelen over de hele ruimtemijn verspreiden. Tenzij je daar iets voor bedenkt.

    Oh, en als een ruimtemijn een probleem heeft, dan kun je niet zomaar even wat servicemonteurs langssturen met een reserveonderdeeltje.

  19. 25

    @lennart /2: je schijnt aan te nemen (ik moet gokken naar je aannames, omdat je ze niet uitschrijft) dat ‘in the long run’, over 1000 jaar, ieder beetje lek van materialen/grondstoffen onhoudbaar is. Dat klopt, maar zover zijn we nog niet. Voor recycling haalbaar wordt moeten ruwe grondstoffen eerst nog veel duurder worden (helaas), ook al geldt dat voor een hoop grondstoffen.

    Wat je kunt hopen is dat d’r een soort van vliegwieleffect optreedt: dat we nu overstappen op ‘schone’ energie, en dat we daarmee stap voor stap andere productieprocessen kunnen omvormen tot ze ‘100% recyclebaar’ zijn en alles wat er ingaat aan materialen bestaat uit materialen die herwonnen zijn uit andere producten. Die ook weer bestaan uit materialen die herwonnen zijn uit andere producten.. etc.

  20. 26

    @23:
    “Ten eerste moet ik constateren dat je deze planeet als te klein voorstelt.”
    Je moet helemaal niks. Als jij een stropop van mijn woorden wilt maken, dan moet je dat vooral doen. Je kan natuurlijk iets heel anders doen. Bijvoorbeeld, je zou kunnen vertellen wat we moeten gaan doen als alle grondstoffen op Aarde op zijn.

    “Wellicht komt dat door commodity-traders …”
    Tsja. Ik denk dat het handiger is als je me gewoon vraagt waar mijn ideeen vandaan komen. Nu baseer je een heel betoog op een aanname die helemaal niet klopt.

    ” Als de bevolkingsaanwas maar geremd wordt zie ik geen probleem.”
    Ik wel. Er wonen nu 7 miljard mensen op deze Aarde. Zelfs als dat aantal stabiel blijft hebben we enorme problemen. De manier waarop we deze mensen nu van welvaart voorzien is niet duurzaam en op termijn niet houdbaar. Er zullen echt fundamentele dingen anders gedaan moeten worden, anders is het over 100 jaar afgelopen.

    Maar je hebt het over bevolkingsaanwas remmen. Dat is een interressant concept. Ik geloof, dat de bevolkingsgroei elk jaar groter is. Hoe zie jij dat op middellange termijn geremd gaan worden ?

  21. 27

    @gronk en @arjan:
    Ik weet wel ongeveer hoeveel energie het allemaal kost, daar komt het hele idee vandaan. Het is een tijdje geleden dat ik de cijfers heb gecheckt, maar het gaat niet om de exacte waarden. Voor zover ik me herinner kost het zo ongeveer 100 MJ om een kg in een baan om de Aarde te krijgen. Een kg. staal produceren kost zo rond de 50 MJ. Dus zodra je ruimtefabriek twee keer zoveel staal produceert als je omhoog hebt geschoten heb je energie-investering terugverdiend. En daarna bespaar je dus 50 MJ ellende op Aarde bij elke kilo staal die je gebruikt.

    Ik weet best dat het allemaal nog niet zo makkelijk is, het is niet mijn idee dat dit allemaal over tien jaar werkelijkheid is of zo. Maar op lange termijn is dit wel degelijk een oplossing. En op hele lange termijn gaat het toch gebeuren, want op een gegeven moment is de Aarde wel degelijk op.

  22. 28

    @26: Ik zie geen discussie. Als je in #12 de bal krijgt toe gespeeld (wie stelt moet bewijzen), is het niet te bedoeling dat je deze lukraak en nogal boos (#15: “Sowieso, wat zie jij eigenlijk als alternatief? Een paar miljard aardbewoners laten omkomen?) terug schopt. Dat heet een Tu quoque (jij ook, jij-bak). In #26 gebruik je woord stropop. Dat klopt niet: als ik stel: “Ten eerste moet ik constateren dat je deze planeet als te klein voorstelt,” dan is dat gewoon kritiek, wat heel iets anders is dan een stropop. Raadpleeg drogreden Bij een stropopredenering zou ik b.v. je woorden verkeerd representeren, om dat vervolgens tegen je te gebruiken. Dat doe ik niet, ik verander niets aan jouw verhaal. Dan stel je in #26 “Ik denk dat het handiger is als je me gewoon vraagt waar mijn ideeen vandaan komen.” Dat had ik al gedaan nl. in #12: “Leg eens even uit.” Ik heb nog niets gezien. Je vervolgt in #26: “Nu baseer je een heel betoog op een aanname die helemaal niet klopt.” Bewijs het. De enige aanname van mijn kant is te stellen dat de hoeveelheid grondstoffen veel groter is dan je je voorstelt (mijn kritiek dus) onderbouwd met argumenten. Uiteraard is de Aarde wat dat betreft niet onuitputtelijk, maar ik ben geen alarmist. Tot zover de argumentatieleer.

    Voor het produceren van 1 kg staal en het bewerken ervan is 15 liter brandstof nodig. Een Tesla weegt zo’n twee ton, dus pak ‘m beet 1500 kg staal. Aangenomen dat assemblage op aarde kan dient er voor 1 Tesla dus 1500 kg staal plus grofweg 15.000 kg brandstof naar de ruimte worden gescheept. Het draagvermogen van ruimteraketten nowadays is voor het gemak 35 ton. Dus in deze uiterst grove berekening heb je 1 superraket nodig voor de (basis)constructie van chassis en carrosserie van 2 Tesla’s. Dat lijkt me geen goed begin voor massaproductie. @Gronk is mij verre vooruit met andere vormen van kritiek, maar ik plak er mijn grofstoffelijke aan vast. Elke inhoudelijke positieve reactie/kritiek van jouw kant kwadrateer ik als creatieve engineer/zakenman.

    Daarnaast wil ik qua verspilling van grondstoffen en via een hoop andere argumenten naast remming van de bevolkingsaanwas een aantal mindere zweverige (ik bedoel gewoon: op Aarde) bijdragen leveren. Heb je overigens een link waar je je op baseert? Club van Rome? Zeg het maar.

  23. 29

    @28:
    “Dat doe ik niet, ik verander niets aan jouw verhaal”

    Jazeker wel. Zo vind ik bijvoorbeeld helemaal niet dat onze Aarde te klein is. Als jij dat beweert, dan beweer je gewoon onzin over wat ik denk. Als je dat geen stropop wilt noemen, dan vind ik dat prima, maar het blijft onzin.

    “Uiteraard is de Aarde wat dat betreft niet onuitputtelijk”
    Precies, dat is wat ik de hele tijd zeg. Bedankt voor het bevestigen van mijn gelijk. En aangezien de Aarde niet onuitputtelijk is, zullen er op een gegeven moment gewoon grondstoffen uit de ruimte gehaald gaan worden. Waarom denk je dat dat niet zo zou zijn ?

    “1500 kg staal plus grofweg 15.000 kg brandstof naar de ruimte worden gescheept”
    Alweer een stropopje ? Even voor de duidelijkheid, ik stel dus dat je dat staal en die brandstof uit de ruimte haalt. Dat is nu juist het hele idee. Als je het allemaal eerst omhoog moet schieten, dan heeft het niet echt heel veel zin of zo. Zucht.

  24. 30

    @Lennart: op zich een leuk idee, maar ik heb er nog nooit van gehoord. IJzer en roest (rode gesteente) zijn volop verkrijgbaar op aarde. En de ruimte is vrij leeg, dus het winnen van ijzer van een andere planeet is nog ver weg. Hoe zie je het voor je?
    Eenmaal gewonnen moet het ijzererts naar een zwevende fabriek worden gestuurd?

    En waar haal je de brandstof vandaan?

    Ik heb wel eens gehoord van het winnen van Helium-3 op de maan. Maar ijzer, dat lijkt me nooit zinvol.

  25. 31

    @lennart: je manier van discussieren komt een beetje over als ‘ik heb een toverstaf (grondstoffen en productie verplaatsen naar de
    ruimte) waarmee alle problemen zijn opgelost. Ik ga niet vertellen hoe dat werkt, want toverstaffen zijn magisch. Het werkt gewoon. Geloof me nou maar.

    Dat gaat helemaal voorbij aan de vraag of d’r uberhaupt wel problemen moeten worden opgelost met die toverstaf, of daar ook nadelen aan zitten, wie d’r op zo’n toverstaf zit te wachten, etc. Want de toverstaf is goed. Wie wil d’r nou geen toverstaf (producten uit de ruimte) hebben? Nou dan.

  26. 33

    @32:
    “Heeft Musk je iets wijs gemaakt?”
    Ach, jongetje toch … heb je echt geen enkel argumentje meer over, zodat je als een klein kleutertje gaat denigreren ? Het wordt hoog tijd dat je eens volwassen wordt en gewoon een normale discussie leert voeren.

    Waar ga jij grondstoffen vandaan halen als ze op Aarde niet meer winbaar zijn ?
    Waarom is het zo’n slecht idee om zware industerie naar de Ruimte te verplaatsen ?

    Als je nu gewoon eens op deze twee vragen antwoord, dan kunnen we een normaal gesprek hebben.

  27. 35

    @31:
    “Dat gaat helemaal voorbij aan de vraag of d’r uberhaupt wel problemen moeten worden opgelost ..”

    Jouw manier van “discussieren” doet me denken aan een kleutertje dat zijn zin niet krijgt. Wat bedoel je nu precies hiermee ? Wil je beweren, dat er helemaal geen milieuproblemen zijn ? Kan de mensheid, volgens jou, gewoon doorgaan op de manier waarop het nu gaat ? Als je op de bovenstaande vragen “nee” antwoord, dan zul je toch met oplossingen moeten komen.

    “Want de toverstaf is goed. Wie wil d’r nou geen toverstaf (producten uit de ruimte) hebben? Nou dan.”
    Stop nu eens met die stropopjes. Jij vind overduidelijk, dat het veel beter is om zware industrie op de Aarde te doen. Als je nu een discussie wilt, dan zou je kunnen uitleggen waarom je dat vind. Wat is het voordeel van het vernietigen van de Aarde en verbruik van enorme hoeveelheden energie op die Aarde ? Waarom is dat veel beter dan dit helemaal niet te doen ?

  28. 36

    @Lennart. Zie mijn #7. Maar je komt niet op mijn ‘short list.’ (term voor bij voorkeur aan te schaffen apparatuur in de selectie door engineers, in bredere zin – eigenlijk ontoepasselijk – gebruikt door CEO’s – die, terzijde, letterlijk in staat zijn tot miljardenverspilling vanuit een ‘policy’ – gebruikt bij personeelsverwerving. Ik ben deze jaren tot dienst geweest, wetende dat een aantal onder hen me uit wilden kotsen). Wat tussen haakjes staat kun je beschouwen als een autoriteitsdrogreden. Eigenlijk mag het niet, maar soms is het bruikbaar tegen een persoon die je van alles toedicht, geen antwoord geeft of e.e.a. wel (technisch) haalbaar is, kennelijk niet gevoelig is voor argumentatieleer en vervalt tot ad misericordiam fallacies omdat een aantal personen zijn ‘schone innerlijk’ niet willen erkennen. Tot ziens, mijn beste.

  29. 37

    @36: Ik heb jouw #7 inderdaad gezien. Toen ik “Als je een studente van 20 zou zijn …” las werd het duidelijk dat je helemaal niet in een inhoudelijke discussie geintresseerd bent. Daarom zal ik de rest van je schrijfseltjes in dit draadje maar gewoon negeren, behalve deze:

    “een aantal personen zijn ‘schone innerlijk’ niet willen erkennen”
    Ah, dit heeft Hannah Arendt mooi beschreven. Het viel haar op, dat het nepnieuws dat nazi’s en fascisten verspreiden eigenlijk een soort wensuiting was. Het nepnieuws bestond eigenlijk altijd uit dingen, die het beleid dat de nazi’s wilden goed zou praten. Het werd gebruikt om een soort virtuele werkelijkheid te creeeren, zeg maar. Dat is wat je hier ook doet, door te suggereren dat ik me niet erkend voel, en dat ik denk dat ik een schoon innerlijk heb. Quod non x2, maar ik ga ervan uit de meeste lezers dat al lang hadden begrepen.

  30. 38

    @35: Die eerste zin van je kan ik net zogoed op jouw hele woordenbrei plakken. Je bedenkt een probleem (‘grondstoffen raken op’), maakt vervolgens niet hard waarom dat een probleem is maar stelt dat als ‘bekend bij de lezer’. Dan kom je met een totaal bizarre oplossing (‘zware productie verplaatsen naar de ruimte’). Je geeft niet aan waarom uitgerekend die oplossing ‘de enige juiste oplossing is’. Het enige wat je doet is nog eens herhalen dat de grondstoffen opraken en dat dat een probleem is.

    Daar waar je argumenten gebruikt voor je stelling zit die vol denkfouten (je wilt ijzererts eerst omhoog schieten en dan weer omlaag brengen als staal. Wat is daar het nut van, buiten dat het heel veel moeilijker is, en hoe lost dat je grondstoffenprobleem op? )

    Ondertussen is de discussie een paar dagen oud, dus rolt-ie zo van de sargasso-header af, en moet er dus even snel een einde aan de discussie worden gemaakt. Dat doe je door even op de man te gaan spelen, jezelf tot ‘winnaar’ uit te roepen en te zeggen dat je niet meer reageert omdat mensen hier ‘niet serieus discussieren’. Terwijl je zelf nooit de moeite hebt genomen om je stelling goed op poten te zetten. Triest en ontzettend voorspelbaar. Gaaap.

  31. 39

    @38:
    Zucht … stop eens met die eeuwige stropopjes ….

    ” Je bedenkt een probleem (‘grondstoffen raken op’) ”
    1) Dat heb ik niet zelf bedacht. Heb je wel eens van de Club van Rome gehoord, bijvoorbeeld ? Toen die hun eerste rapport publiceerden was ik nog niet eens geboren. Maar goed, als jij hier wilt gaan ontkennen dat grondstoffen op raken, ga vooral je gang. Ik ben heel benieuwd.
    2) Het probleem waar ik het over heb gaat niet alleen over grondstoffen. Het gaat ook om energiegebruik.
    3) Het probleem waar ik het over heb is niet dat grondstoffen opraken, maar dat we de Aarde moeten vernietigen om grondstoffen te winnen.

    Probeer het eens opnieuw, en dit keer zonder mijn woorden te verdraaien ?

    “je wilt ijzererts eerst omhoog schieten …”
    Jongetje, ik heb al gezegd in #29 en een paar keer daarvoor dat ik het ijzererts uit de ruimte wil halen. Waarom negeer je elke keer mijn woorden, maar leg je me andere woorden in de mond die ik niet eens gebruikt heb ?

    “Je geeft niet aan waarom uitgerekend die oplossing ‘de enige juiste oplossing is’. ”
    Dat klopt, want ik stel helemaal niet dat mijn oplossing de enige juist is. Opnieuw ben je weer een stropop aan het opzetten.

    ” … mdat mensen hier ‘niet serieus discussieren’”
    Kan jij me uitleggen wat suggereren dat ik een 20-jarige studente ben bijdraagt aan een serieuze discussie ?

  32. 40

    @39: tip waar je de rest van je leven ook nog wat aan kan hebben: als je geen statusquo-mening hebt en je wilt mensen overtuigen van je gelijk, dan helpt het om ze niet aan te spreken met ‘jongetje’.

    /klaarmee.

  33. 41

    @40: niet dat ik het eens met Lennart (het lijkt mij enorm verkwistend) maar je doet er zelf aan mee door hem triest te noemen in #39. Dat hij jou dan “jongetje” noemt lijkt me in vergelijking met triest een welhaast vriendelijk statement. (2¢)

  34. 42

    @41: dat-ie een best aardige stelling niet weet te onderbouwen en in plaats daarvan op de man gaat spelen, dat vind ik best triest, ja. Lijkt mij als kwalificatie volkomen terecht, en niet op de man gespeeld, omdat het over *deze* discussie gaat. Maar he, voor wat het waard is met je 2 cent.

  35. 43

    dat-ie een best aardige stelling niet weet te onderbouwen en in plaats daarvan op de man gaat spelen, dat vind ik best triest, ja.

    Bingo. Zo was mijn #7 ook bedoeld. Als @Lennart denkt een werkelijke oplossing te hebben voor een probleem, schiet je niet zo snel in de verdediging. @40: het opnemen voor een teer zieltje die zich al te snel beledigd voelt in een discussie die wellicht kan voeren tot een mentaliteitsverandering is contraproductief en paternalistisch. In andere streken zeg je dan: you don’t know shit.

  36. 44

    @43: Ik ben het met up en de heer Gronk niet eens. U gaat geen mentaliteitsverandering krijgen op Internet. Uw houding in deze discussie is er met gestrekt been in gaan. In andere streken zeggen ze dan c’est le ton qui fait la musique. Over het weten van stront gesproken…

  37. 45

    @44: doe normaal met je ‘U’. Als je zonodig ‘parlementair’ wilt reageren (d’r zijn lui die daar last van hebben, soit, moeten zij weten), dan kom je met argumenten, en dan is je hoofdargument niet ‘dat de toon je niet aanstaat’. Dat is IMNSHO altijd een zwaktebod van jewelste.

    Ik had gehoopt dat @lennart aan kwam zetten met een verdedigng die zou lijken op de manier waarop charlie stross interstellaire ruimtevaart afschreef. OK, die is scherp & puntig geformuleerd, wat hier met de geitenwollensokkenbabyboomers natuurlijk zwaaaaaar uit den boze is, maar schiet er maar eens gaten in. Maar ik vrees dat Lennart dat niet in zich heeft.

    En da’s jammer, want zo vervallen die comment-secties maar al te vaak tot gevit waar mensen gaan zitten wachten op het eerste comment waarvan de ‘toooooon’ ze niet aanstaan. Omdat een inhoudelijke reactie te veel moeite kost. Of omdat ze dan moeten erkennen dat ze teveel niet weten, zelfs niet met wikipedia en de rest van het internet onder handbereik. Of dat ze moeten zeggen dat ze het verkeerd hadden (oh noes!). Of mensen vluchten naar loopgraven van bekende discussies, door de pimwin te maken of weer gezellig de vertrouwde pvv/moslims discussie op te rakelen.

    Ik zou d’r geen probleem mee hebben als bij de volgende site-release de comments worden uitgezet. Ik heb de laatste tijd maar zelden het idee dat d’r hier in de comments een discussie wordt gevoerd die de moeite waard is.

  38. 46

    U gaat geen mentaliteitsverandering krijgen op Internet.

    Kijk, dat is pas een stropop van jewelste. Ik verbeeld me niets. Ik stel slechts in @23:

    Het antwoord is van politieke aard, niet van technologische aard.

    En dat is niet het enige: de grondstofverslindende productie van veel producten komt ook omdat vrijwel onslijtbare producten commercieel niet interessant zijn. En aan een lijst van andere veranderingen kom ik niet toe, omdat een positief ingestelde man als @Lennart (en dat is geen sarcasme) zich gekwetst voelt wat m.i. slechts een masker is voor … dat laat ik hier voorlopig maar achterwege.

    “C’est le ton qui fait la musique.” Hahahahaha. Dat moet je U bij mij mee aankomen. Opmerkingen als “Dan had je maar harder moeten schoppen” op mijn “ik heb je gezegd dat het niet zou werken” van directie-zijde maken deel uit van mijn ervaringen. Belangrijker: bij Sargasso ben ik in de loop der jaren (vaak geniepig onderhuids) uitgemaakt voor antisemiet, Putin-vriendje, Assad-vriendje, extremist en … hond. Ik koester geen enkele rancune tegen welke Sargassiaan dan ook. Het hoort bij het spel. ‘Mens worden’ hoort ook bij het spel, althans terug grijpend op ‘mijn ervaringen.’ Bij Sargasso zit dat er niet in, heb ik gemerkt. “Hond”, van jouw uw zijde via een Chinees spreekwoord: geef een hond een slechte naam en maak hem af. Het zal me een worst zijn, aansluitend bij de laatste alinea van @45.

    “Noem jezelf meneer,” zei die directeur hierboven terloops tegen een assertieve vrouw tijdens hetzelfde gesprek. Gebruik en misbruik van het woord “U” is een interessant onderwerp.

    (de begrijpelijke normalisierung-wind bij Sargasso de laatste tijd wordt amateuristisch geimplementeerd)

  39. 47

    @42: Wat ik ook doe, als mensen zoals jij blijven liegen over wat ik zeg maakt het allemaal niet zoveel uit. Sterker nog … als mensen jou geloven, dan heb ik juist liever dat ze mij niet serieus nemen, omdat jij mijn standpunt volkomen verkeerd weer geeft. Natuurlijk is het idioot om ijzer eerst naar de ruimte te brengen en dan weer terug; mijn idee is dan ook juist om het ijzer uit de ruimte te halen.

    Als ik je erop wijs dat je keihard liegt over wat ik zeg, dan negeer je dat en reageert door mij opnieuw af te zeiken. Waar heb je dit geleerd ? PVV of FvD of zo ?

    Nog zoiets: Je vraagt om onderbouwing van zaken die wel zo ongeveer vast staan. Ik ken niemand, die eraan twijfelt dat de grondstoffen opgaan als we op deze manier doorgaan. Onderbouwing hiervan vragen is de discussie frustreren; je zorgt ervoor dat er geen nieuwe argumenten gebruikt worden, maar dat slechts de oude gerecycled worden. Je bent helemaal niet geintresseerd in een inhoudelijke discussie, want dan zou je je niet zo gedragen. Het lijkt erop, dat een gebrek aan zelfvertrouwen probeert te compenseren door de stoere intellectueel uit te hangen. Tsja. Nogal triest.

  40. 48

    @43: “Bingo. Zo was mijn #7 ook bedoeld.”
    Tsja, iedereen die even naar boven scrollt kan lezen dat al mijn posts voor #7 puur inhoudelijk waren, en dat Arjan Fernhout is begonnen met op de man spelen. Maar het is wel prettig dat hij dit nu, 40 posts verder, gewoon toegeeft.

    “die zich al te snel beledigd voelt”
    Och, zieltje toch, nog maar een leugentje erbij ? Kan je het anders echt niet winnen ?

  41. 49

    @44: JANC,
    Zowel Gronk als Fernhout doen er juist alles aan om niet de inhoudelijke discussie te voeren. Ik heb wel degelijk onderbouwing gegeven voor mijn stellingen, maar dat blijven ze negeren. In plaats daarvan herhalen ze leugens over wat ik gezegd heb, en probeert Fernhout nu zelfs te beweren dat ik me beledigd zou voelen. Het is een gesprekstechniek die je normaal op TPO of GS tegenkomt; de aandacht afleiden van elke spoortje inhoud door de opponent te denigreren.

    Het lijkt je energieverspilling ? Een kg staal produceren kost 50 MJ, en dan moeten we ook nog een stuk Aarde vernietigen om bij het erts en de cokes te komen. Een kg. in een baan om de Aarde brengen kost pakweg 100 MJ. Als je de productieketen voor staal naar de ruimte kunt verplaatsen, dan hoef je dus slechts 2 kg staal te produceren voor elke kg die je omhoog hebt geschoten. Elke extra kg daarboven betekent dat je geen 50 MJ op Aarde hoeft te gebruiken en het landschap en de natuur in stand kunt houden.

    Natuurlijk, er zijn wel de nodige technische hobbels die genomen moeten worden, maar in principe zie ik niet in waarom dit geen oplossing zou zijn. Heb jij daar zelf ideeen over ? Want ik zou wel degelijk graag inhoudelijk over mijn stelling discussieren …

  42. 50

    @45:
    “Ik had gehoopt dat @lennart aan kwam zetten met een verdedigng …”

    Waarom heb je dan gelogen over mijn stelling ? Het lijkt me nogal logisch, dat ik geen stelling ga verdedigen waar ik helemaal niet achter sta …

  43. 51

    For shits and giggles: Lennart, je zit in 47-50 nou wel jezelf groot te maken met allerlei flauwe trucjes, maar heb je wel eens op een bierviltje nagerekend of het allemaal wel sense maakt?

    OK, dus je wilt de ‘zware industrie’ naar de ruimte verplaatsen. Iedereen z’n brainfart. D’r wordt per jaar ruwweg 500 miljoen ton staal wereldwijd geproduceerd (linkjes: http://www.data360.org/dsg.aspx?Data_Set_Group_Id=822 en
    https://www.worldsteel.org/media-centre/press-releases/2017/january-2017-crude-steel-production.html )

    De spaceshuttle had een laadvermogen van 22 ton; dat betekent dat er 62.000 spaceshuttles per dag moeten landen om al dat ijzer wat er in de ruimte wordt geproduceerd te verwerken. D’r gaan 1.100 vluchten van schiphol per dag, dus je hebt ruwweg 55 schiphols nodig om dat allemaal te verwerken.

    En dat is alleen ijzer. Koper is wat minder (ruwweg 10 miljoen ton per jaar), maar da’s ook al goed voor 1.250 spaceshuttles per dag.

    Reken je landbouw ook tot de zware industrie? Tenslotte gaat de club van Rome ook uit van ‘peak phosporus’. Dan mag je nog eens 2000 miljoen ton per jaar aan graan, rijst en mais meerekenen.(linkje:http://vitalsigns.worldwatch.org/vs-trend/global-grain-production-record-high-despite-extreme-climatic-events ). Tel er dan nog maar 250.000 extra spaceshuttles per dag bij op.

    Autoonderdelen gaan probleemloos 4-8 keer heen en weer tussen verschillende fabrieken, maar ik neem aan dat het bij jou allemaal ‘in de ruimte’ gebeurt, en dat d’r alleen eindproducten naar beneden komen. Prima. Hoe ga je al die spullen van ‘schiphol’ naar de eindgebruikers krijgen? Vervoer is energieloos?

    Oh, en als je 300.000 spaceshuttles per dag laat landen, dan vermoed ik zomaar dat je best nog wel eens klimaatproblemen zou kunnen gaan krijgen. Want die dingen moeten natuurlijk wel hun wrijvingsenergie ergens kwijt.

    Zou je voor de lol ook eens kunnen uitrekenen hoeveel energie het kost om een asteroide (van zeg, 100 miljoen ton) van de asteroidenbelt naar de aarde te krijgen en ook weer af te laten remmen?

    Y’know, zou het niet heel veel makkelijker zijn om gewoon eens wat meer aan recycling te doen? Hans Verbeeks ‘dikke wolle truien aan en de verwarming op 15 graden’ klinkt haast realistisch vergeleken met dit soort scenarios.

  44. 52

    @51:
    “Lennart, je zit in 47-50 nou wel jezelf groot te maken met allerlei flauwe trucjes,”

    Jochie, ik laat zien dat jij een klein leugenaartje bent. Jij verdraait mijn standpunt tot iets dat je belachelijk kan maken. En zelfs als ik je daarop wijs ga je ermee door.

    Dus jij wilt een inhoudelijke discussie ? Prima, laat eerst maar eens zien dat je daar uberhaupt in geintresseerd bent. En dat doe je, door je excuses aan te bieden over de leugens die je over mij verteld hebt.

  45. 54

    @51: de space shuttle had een max laadvermogen van 24 ton, wat overigens gereduceerd werd tot zo’n 16 ton om tot een hoog te van 400km te komen. Nog meer space shuttles.

  46. 56

    @54: De Space Shuttle was vooral een mooie manier om Amerikaans overheidsgeld in bepaalde kiesdistricten te krijgen, maar het ding heeft de ontwikkeling van ruimtevaart een aantal decennia vertraagd. Gelukkig zijn we nu veel betere machines aan het ontwikkelen om dingen in de ruimte te krijgen.

  47. 57

    @54: ach, die factor anderhalf wil ik ‘m nog best geven. Op die aantallen maakt het weinig uit. :’)

    Overigens, om ’t helemaal af te maken: dat hele ‘we moeten naar de ruimte toe want alle grondstoffen zijn opgebruikt en de aarde is vernietigd’ is nou net de denkwijze waar we vanaf moeten. Dan ga je met dezelfde mindset -overuitputting van resources- de ruimte koloniseren. Uiteindelijk eindig je dan met kessler syndrome en een nog veel grotere puinzooi (plus dat de ruimte de eerstkomende tig-duizend jaar ontoegankelijk is, omdat er teveel ruimtepuin in low-orbit-banen zweeft)

    Wat we in plaats daarvan zouden moeten doen is met zonne/wind/’groene’-energie zodanig produceren en consumeren dat je netto geen grondstoffen meer nodig hebt buiten die in je productieketen zitten. Dan heb je eenmalige ‘opstartkosten’ , voor het winnen van bv. lithium voor je batterijen, om maar wat te noemen, maar daarna is het eeuwig hergebruiken.

    Maar ja, da’s natuurlijk niet futuristisch genoeg.

  48. 58

    @Lennart. Kun je hier mee kappen? De links die jij en ik geven gaan over hoe waardevolle grondstoffen uit de ruimte te halen naar de Aarde toe. Niet om massaproductie in de ruimte. @51 slooft zich uit om je duidelijk te maken dat het technisch niet haalbaar is. Niet over 10 jaar, 50 jaar en waarschijnlijk niet over 150 jaar. Een beetje ontwikkelde bèta die logaritmisch kan denken pakt niet eens een bierviltje, maar snapt dat in minder dan vijf seconden. Er zit niets vijandigs in de hele reactiedraad tegen jouw fantastische idee. Wetenschap bestaat grotendeels uit weerlegging. Als ik je te ruw heb aangepakt: kusje erop. Komt een beetje uit mijn industriele milieu, denk ik, met stropdas of met helm. Het kan er hard aan toe gaan.

  49. 59

    @57:
    Zielig, hoor, dat je je eigen leugens blijft negeren. Is het echt zo verschrikkelijk moeilijk voor je om te typen:”
    “Sorry Lennart, ik heb inderdaad geprobeerd om een stropop van je idee te maken. Mijn diepste excuses.” ?

    Natuurlijk, ik snap wel dat je wanhopig de aandacht probeert af te leiden met doorzwatelen over onzin, maar ik zal je aan je eigen treitertrucjes blijven herinneren.

  50. 60

    @58:
    “Kun je hier mee kappen?”
    Waarom, eigenlijk ? In dit hele draadje doe je niets anders dan mij denigreren en afzeiken. Geef me eens een goede reden waarom ik dan zou doen wat jij wil ?

    “@51 slooft zich uit ..”
    Nee hoor. Gronk baseert zich bijvoorbeeld op de Space Shuttle, hetgeen behoorlijk verouderde technologie is waar we niet voor niets mee gestopt zijn. En gezien Gronk’s gedrag in dit draadje doet hij dat express; hij is niet geintresseerd in een inhoudelijke discussie. Het lijkt wel, alsof hij slechts geintresseerd is in het spelen van een domme Tokkie.

    “Een beetje ontwikkelde bèta die logaritmisch kan denken pakt niet eens een bierviltje, maar snapt dat in minder dan vijf seconden.”
    A, lekker doorgaan met denigreren, of niet ? Tsja, je moet toch wat als je niet in staat bent om met argumenten te komen.

    “Er zit niets vijandigs in de hele reactiedraad …”
    Kom nou, in de eerste zin van jouw eerste reactie begin je al met mij denigreren. Hoe kan je nog met droge ogen beweren dat er hier niets vijandigs gebeurt ?

    “Als ik je te ruw heb aangepakt ..”
    Huh ? Je hebt helemaal niets aangepakt. Je bent gewoon als een klein kleutertje gaan drammen en dreinen. Best wel sneu, eigenlijk.

  51. 61

    De raket met het hoogste laadvermogen in LEO is de Delta IV Heavy met 28.000 kilo. Andere geplande HLLV komen ook niet op meer laadvermogen. Welke technologie spreek je over?

  52. 65

    OT: gezien de onmogelijkheid om spullen van en naar andere planeten te halen, vraag ik me af wat Musk bezielt om mars-exploratie als doel te neer te zetten. Want Musk is wel snugger genoeg om dat soort argumenten tot zich te nemen en op zich in te laten werken. Mars is daarnaast ook nog een klein planeetje. Nauwelijks de moeite waard voor al die moeite, zou je zeggen.

    Ik gok eigenlijk dat het Musk helemaal niet te doen is om Mars, maar dat-ie gokt dat er zoveel ‘spin-off’ technologie van af komt vallen dat je daar ook nog een aardige grijpstuiver mee kunt verdienen. En dichter bij huis kan ik me ook wel voorstellen dat-ie klimaatverandiering als een serieus risico maar ook als een kans ziet.

    (wat dat betreft had-ie beter een venus-reis kunnen plannen; de techniek die je daarvoor moet ontwikkelen, gezien de temperaturen daar, is ook nog wel bruikbaar voor als het hier goed fout gaat..)

  53. 66

    @61: Er worden op dit moment een aantal veel krachtigere raketten ontwikkeld dan de Delta IV Heavy, maar dat doet er niet zoveel toe, want geen van die raketten kan je gebruiken om dingen terug naar de Aarde te brengen. Maar dat hoeft ook helemaal niet; het enige dat je daarvoor nodig hebt is een hitteschild en een parachute. En voor dat hitteschild kan je desnoods gewoon een brok van een asteroide gebruiken.

    Nogmaals, het hele idee draait erom om een groot deel van een bestaande productieketen naar de ruimte te verplaatsen. Dit betekent, dat je de grondstoffen uit de ruimte haalt en dus niet gaat lanceren. Er is genoeg; je hebt sowieso de Maan, en er zijn een heleboel asteroiden redelijk dicht in de buurt.

    Je moet natuurlijk wel je productiemiddelen lanceren, maar dat kan nu eigenlijk al. Het hoeft niet allemaal tegelijk, je kan best modules van 28 ton maken en die in de ruimte aan elkaar koppelen. Je moet het allemaal nog wel ontwikkelen, maar er zijn geen principiele redenen waarom het niet zou kunnen. Het alternatief is dat we het op Aarde doen, en dat betekent dat we een deel van de Aarde moeten vernietigen. Juist staalproductie is iets, dat heel moeilijk duurzaam te krijgen is. Zowel het winnen van erts, het smelten, als het later nabewerken tot bruikbaar staal zijn energievretende, uiterst vervuilende processen. Je moet het ook eigenlijk met cokes doen, dus je ontkomt niet aan een heleboel CO2 uitstoot.

    Je zou natuurlijk ook kunnen proberen om geen staal meer te gebruiken, maar dat lijkt me eigenlijk niet zo realistisch; er zijn redenen waarom het zo’n populair materiaal is. De wereld gaat niet binnenkort stoppen met het produceren van nieuw staal. Dan is het denk ik beter, om dat te doen op een manier die de planeet tenminste heel laat. Maar goed, ik besef dat het wel een enigszins utopisch idee is. Aan de andere kant, stel je heft een belasting van 2 % over al het verkochte staal in Europa, en dat gebruik je een paar decennia lang om zoiets te ontwikkelen; dan moet je een heel eind kunnen komen, lijkt me.

  54. 67

    @64: Ja, dat doet ertoe. Ik behandel mensen zoals ze mij behandelen. Dus als Arjan Fernhout begint met een ad-hominem dan is het resultaat een soort afzeikwedstrijdje. Als hij gewoon met inhoudelijk commentaar was begonnen dan zou het een leuke discussie zijn geworden. Hetzelfde geldt voor Gronk’s stropoppetjes.