In de herhaling: de Duitse eclips

ACHTERGROND - De Telegraaf, de NOS en Trouw besteedde deze week aandacht aan de gedeeltelijke zonsverduistering die op 20 maart dit jaar plaats vind. De basis hiervoor is het persbericht van Tennet. De reactie van Craig Morris op deze berichtgeving: ‘Onzin’. Tijd dus om een tweetal artikelen die Craig Morris vorig jaar al schreef voor Renewables International over dit onderwerp te vertalen voor Sargasso. Vandaag de tweede, het eerste artikel vind je hier.

De Duitse professor in duurzame energie Volker Quashning heeft zijn studenten onderzoek laten doen naar de wijze waarop de energiesector de eclips van 20 maart behandelt. Er worden geen echte problemen verwacht, maar we hebben nu een mooie video die laat zien hoe de gebeurtenis zal plaatsvinden. Vooral gascentrales zijn daarbij belangrijk.

Eerder schreef ik al over de gedeeltelijke zonsverduistering van 20 maart 2015 in relatie tot het Duitse elektriciteitsnetwerk. De gebeurtenis kreeg in Duitsland algemene bekendheid toen ook Der Spiegel schreef dat netwerkbeheerders zich zorgen maken. Mijn initiële analyse was dat het opvoeren en afbouwen van de hoeveelheid zonelektrisch vermogen aan de top zit van wat al geregeld gedaan wordt, maar dat het niet exceptioneel is. Zeker niet als 20 maart een bewolkte dag wordt.

Inmiddels heeft Professor Volker Quashning, die sommige zich mogelijk herinneren van dit interview of zijn oproep voor 200 GW PV in Duitsland, met zijn studenten een visualisatie van de eclips gemaakt.

De video is gebaseerd op een zonnige dag, in zekere zin dus het slechts mogelijke scenario voor het op- en afregelen van conventionele centrales. Onze collega’s bij Sonne, Wind, & Warme hebben het volgende citaat van Quaschning:

Duitsland heeft genoeg pumped-storage capaciteit om de fluctatie tijdens de gedeeltelijke zonsverduistering volledig op te vangen.

Hij zegt ook dat gascentrales gebruikt zouden kunnen worden, omdat deze goed regelbaar zijn, er van uitgaande dat gascentrales nog niet in gebruik zijn als basislast.

We hoeven ons echter geen zorgen te maken over het onbeschikbaar zijn van gascentrales die dag. Gas is namelijk de grote verliezer op de huidige Europese elektriciteitsmarkt. Dit is hoe de elektriciteitsproductie van gascentrales in Duitsland er in 2013 en 2014 uitzag.

Bron: BDEW. De roze lijn geeft de lage capaciteitsfactor van gascentrales weer, die ook in 2014 weer fors is gedaald (t/m april). Met andere woorden: we kunnen allemaal rustig achterover gaan zitten en hopen op de zonnigst mogelijke dag op 20 maart 2015. Duitsland heeft een van de grootste aandelen zonelektrisch vermogen van alle landen (waarschijnlijk tweede na Italië), en op 20 maart zal de eclips een ongekende ravage aanrichten op het elektriciteitsnetwerk. De eclips forceert netwerkbeheerders en conventionele centrales om hun vermogen met een ongekende hoeveelheid op te voeren en weer af te bouwen op een enkele ochtend – en niemand zal het merken, behalve dan de netwerkbeheerders, energiecentrales, elektriciteitshandelaren etc. De wereld zal niet ten einde komen, en er zullen geen netwerk problemen zijn.

Bron: BDEW.

De roze lijn geeft de lage capaciteitsfactor van gascentrales weer, die ook in 2014 weer fors is gedaald (t/m april). Met andere woorden: we kunnen allemaal rustig achterover gaan zitten en hopen op de zonnigst mogelijke dag op 20 maart 2015.

Duitsland heeft een van de grootste aandelen zonelektrisch vermogen van alle landen (waarschijnlijk tweede na Italië). De eclips forceert netwerkbeheerders en conventionele centrales om hun vermogen met een ongekende hoeveelheid op te voeren en weer af te bouwen op een enkele ochtend – maar niemand zal het merken, behalve dan de netwerkbeheerders, energiecentrales, elektriciteitshandelaren, enzovoort. De wereld zal niet ten einde komen, en er zullen geen netwerkproblemen zijn.

Craig Morris is Amerikaan van geboorte en woont sinds 1992 in Duitsland. In 2006 schreef hij het boek ‘Energy Switch’ en hij schrijft regelmatig over de Duitse energietransitie. Hij is editor van Renewables International, hoofdauteur van EnergyTransition.de en directeur van Petite Planète en is te vinden op Twitter als PPChef.

Dit artikel is eerder verschenen op Renewables International en met toestemming van de auteur vertaald door Krispijn Beek.

  1. 1

    “Gas is namelijk de grote verliezer op de huidige Europese elektriciteitsmarkt.”

    Blijkt hieruit niet dat de markt de problemen rondom elektriciteitsopwekking slecht oplost? Gas is op dit moment (na waterkracht) eigenlijk de beste aanvulling op zon en wind, juist omdat het zo goed op- en afregelbaar is, maar op de markt moet gas het afleggen tegen veel slechter regelbare bruin- en steenkool.

  2. 2

    @1: Waarom moet de markt het oplossen, heeft de overheid geen CO2 verlagingsbeleid?
    Met de verschuiving van gas naar kolen, gaat de CO2 winst van zon-windenergie deels verloren ondanks alle subsidie.
    Teloorgang van het klimaatbeleid

  3. 3

    @1 Het idee was dat de invoer van CO2-emissiehandel zou zorgen voor het uitfaseren van energiecentrales met hoge CO2-emissies. Door goed lobbywerk van marktpartijen en de economische crisis zijn er veel aanbod van CO2-rechten op de markt en is er weinig vraag, ergo: een lage CO2-prijs. Het ingezette marktinstrument werkt dus niet.

    Ander punt waar in mijn ogen onvoldoende rekening mee is gehouden is dat steenkoolcentrales inmiddels veel beter regelbaar zijn dan vroeger. Wat ik begrijp is dat ze inmiddels in ongeveer een kwartier naar vol vermogen kunnen en terug kunnen regelen tot 30 a 40%. Daarmee nemen ze de op- en afregel rol van gas over.

    @2 De Duitse Energiewende stamt van voor het klimaatbeleid. Bovendien gooit de groeiende export naar o.a. Nederland en Frankrijk roet in het eten, want de extra vraag uit Nederland wordt geleverd door kolencentrales die goedkoper zijn dan onze gascentrales. Zon- en windenergie kunnen per definitie niet aan extra vraag voldoen, omdat die niet opregelbaar zijn. Hooguit afregelbaar. Zie ook een eerdere vertaling:
    http://sargasso.nl/duitse-export-van-elektriciteit-waardevoller-dan-import/