De inhoud van Jesse Klaver

ANALYSE - Met Jesse Klaver krijgt GroenLinks een lijsttrekker die zich links profileert, maar rechtse valkuilen heeft.

Vandaag vertrekt van Ojik om plaats te maken voor Jesse Klaver. Jesse Klaver staat bekend als een wat rechtsere GroenLinkser. De vraag is of GroenLinks zich hiermee niet opnieuw klein gaat houden.

Jesse Klaver
De laatste tijd kwam Klaver nogal ‘links’ in het nieuws. Recentelijk wist hij mooie sier te maken door Piketty naar Nederland te halen en harde vegen uit de pan uit te delen naar ABN Amro-topman Rik van Slingelandt tijdens het debat over de bonussen. 

Aansluitend pleit hij ervoor dat de hyperrijken meer vermogensbelasting gaan betalen, zodat er een eind komt aan het verschijnsel dat rentenieren meer oplevert dan werken, en voor het steviger aan banden leggen van multinationals, die nu door geheime afspraken vaak onder de belastingen uitkomen.

De concrete maatregelen waar Klaver voor pleitte onthullen echter een minder links profiel. De positie van Klaver uitte zich onder meer doordat hij zich binnen GroenLinks sterk maakte voor het leenstelsel.

Waarom GroenLinks er na de verkiezingsnederlaag voor koos om juist met het leenstelsel weer politiek te gaan bedrijven is mij nog steeds een raadsel. De maatregel was onder de eigen leden al bijzonder omstreden. Het leenstelsel is ook zeer impopulair bij de eigen jongerenorganisatie DWARS en studenten. GroenLinks haalde er ook niets mee binnen waar ze zich positief mee zou kunnen profileren. De maatregel was daarbij een volkomen onnodige steun aan een door veel linkse kiezers gehaat kabinet.

Los van de inhoud was de steun van GroenLinks voor het leenstelsel mijns inziens weer een typisch voorbeeld van het aanhoudend gebrek aan politiek gevoel waar GroenLinks zo onder lijkt te lijden. Deze deal deed mij denken aan de briljante beslissing destijds van Jolande Sap om koste wat het kost een stel militairen met een doos playmobil onder de arm naar Kunduz te willen sturen. GroenLinks heeft het talent om telkens als het even goed gaat haar eigen glazen in te gooien.

Van Ojik
Had van Ojik dit politieke gevoel dan wel? Het leek aan het begin nog van niet. Na de verkiezingen is van Ojik het land door geweest om te praten over de sociale agenda van GroenLinks. Dat klonk slim, want het grote probleem van GroenLinks is dat de partij door de linkse kiezer op het sociale vlak totaal niet vertrouwd wordt. De term “GroenRechts” wordt vaak gebezigd, verwijzend naar het standpunt van de partij om het ontslagrecht uit te kleden en de WW te korten, zonder duidelijk te maken wat daar nu eigenlijk precies voor teruggevraagd wordt.

Helaas kwam Bram na zijn tour d’Hollande niet terug met een duidelijke en aansprekende agenda ten aanzien van sociale zekerheid. Ja, het moest allemaal wat socialer. Nee, nu maar even niet morrelen aan het ontslagrecht. Maar verder geen duidelijk eigen verhaal. Een gemiste kans.

Ondertussen gaf van Ojik steun aan het leenstelsel en de Wet Werk en Zekerheid. Weliswaar stemde GroenLinks bij die laatste wet tegen het onderdeel waarin flexwerkers benadeeld worden, in alle kranten werd die nuance in de berichtgeving niet weergegeven, en werd GroenLinks geschaard onder de voorstemmers. Politiek onhandig.

Van Ojik groeit
Een paar maanden geleden verraste van Ojik mij echter flink door zich, weliswaar van Ojikiaans bescheiden en genuanceerd, diametraal tegen de participatiewet te keren, door met voorstellen te komen voor een ‘ontspannen bijstand’: een bijstand zonder verplichtingen en met de mogelijkheid om (bescheiden) bij te verdienen.

Een heel handige zet, want veel linkse kiezers walgen bij het treiterregime dat momenteel door staatssecretaris Klijnsma wordt doorgevoerd. Nog slimmer was het dat van Ojik hierbij expliciet opmerkte zijn inspiratie gehaald te hebben uit de steeds luider wordende discussie over het basisinkomen, en zijn plan presenteerde als een mogelijke eerste stap in die richting. Merkte hij een half jaar eerder op de site voor de Vereniging voor het Basisinkomen nog op dat het volgens hem niet de tijd was om het te hebben over een basisinkomen, deze winter maakte hij die keuze wél. 

Toegegeven, om die stap te durven zetten moest het kader van GroenLinks eerst wel een lokaal zetje krijgen. De voorstellen voor een ontspannen bijstand kwamen uit de afdelingen Nijmegen en Groningen, uit frustratie met het huidige bijstandsbeleid, waarbij letterlijk miljoenen worden uitgegeven aan re-integratie en dwangmaatregelen, terwijl dit geen enkele uitstroom uit de bijstand op blijkt te leveren, en door de kortings- en boetecultuur grote problemen ontstaan met armoede en schulden.

Maar beter goed gejat dan slecht gevonden. Van Ojik greep in tweede instantie het momentum, en bleek daarvoor de juiste man op de juiste plaats te zijn. Niet alleen was hij namelijk zelf in zijn wat jongere jaren nog een fervent voorstander van het basisinkomen, op de verschillende meetings van GroenLinks gaf hij daarbij blijk van een bijzonder realistische visie op het geheel en pleitte hij voor maatregelen in het verlengde van dit idee. Op de 1 mei-viering in Amsterdam gaf hij zelfs toe dat het afschaffen van de basisbeurs in principe haaks staat op dat gedachtegoed.

Benoeming
Door nu op dit moment zijn opvolger te benoemen maakt van Ojik mijns inziens echter weer een kardinale fout.

Om te beginnen lijkt het mij buitengewoon onverstandig om de politieke rust bij GroenLinks nu te doorbreken. Het was nu net zo lekker rustig. Schijnbaar.

Bovendien is de beslissing een opvolger te benoemen buitengewoon onhandig. Tijdens de Dibi-Sapcrisis was de partij op haar dieptepunt. Ook Sap was benoemd door haar voorganger, maar zij werd door de kiezers niet vertrouwd, en bleek de fractie niet op een lijn te hebben zitten. Dit kwam vlak voor de verkiezingen naar buiten. Een totaal onkundig partijbestuur maakte de puinhoop nog groter, en de kiezer zag wat GroenLinks was: een organisatorische puinhoop en een wespennest van botsende ego’s. 

Het was daarom veel beter geweest als van Ojik had gewacht tot het naderen van de komende verkiezingen, en daarna open lijsttrekkersverkiezingen had uitgeroepen. Hiermee had hij kunnen laten zien dat GroenLinks inmiddels wél een democratische partij is die in staat is open verkiezingen te organiseren, en zo het Dibi-Sapdebacle definitief kunnen goedmaken.

Bovendien had dit voor GroenLinks een mooi mediamoment kunnen creëren. GroenLinks heeft immers met kandidaten als bijvoorbeeld Liesbeth van Tongeren en Bas Eikhout buitengewoon sterke politici te presenteren. Verkiezingen geven bovendien nieuw talent een kans zich op de kaart te zetten.

Deze route lijkt nu afgesloten, nu Klaver als een soort kroonprins naar voren wordt geschoven. De kans is er bovendien dat wanneer Klaver een uitglijder maakt, of als relatief rechtse GroenLinkser niet overal geaccepteerd wordt, dit wederom volgend jaar, net voor de verkiezingen, naar buiten komt.

Waarom toch GroenLinks?
Waarom blijft die Klokwerk toch steeds zo bezig met GroenLinks, zal menig lezer zich afvragen. Welnu, ik heb al het geblunder ten spijt de pech dat GroenLinks precies die plaats in het politieke spectrum inneemt waar mijn politieke kleur is.

Ik ben weliswaar vrij links, maar vooral ook vrijzinnig, internationalistisch, progressief en voor duurzaamheid. Ik ben als kiezer daarom op zoek naar een partij die gelijke kansen als basis ziet voor een grote persoonlijke vrijheid, die zich inzet voor een sterke democratisering van de EU, die mensenrechten centraal stelt, een veel betere borging van de privacy eist, een eerlijker en vrijer sociaal stelsel, en een groene politiek.

Ik walg daarom van een partij als de PvdA, die haar betuttel-socialisme aanwendt om met de VVD de sociale zekerheid naar de filistijnen te helpen naar een boete- en controlesysteem, terwijl de mensenrechten en de internationale rechtsorde door het afvoerputje worden gespoeld.

Maar ik neem daarom ook geen genoegen met een partij die zich slechts afzet tegen de EU en het sociale stelsel, zonder daar een beter alternatief tegenover te stellen dan een volkomen onrealistisch pleidooi om de hele wereld weer terug te brengen naar de jaren zeventig, de term internationale solidariteit uit het socialistische boekje heeft geschrapt, en daarbij blind blijft voor de tweedeling op de arbeidsmarkt, zoals de SP dat doet.

Ik ben daarbij doodsbang voor D66, een partij die veel van wat ik belangrijk vind ondersteunt, maar de sociale paragraaf in haar programma’s altijd opvallend leeg laat, en nu schijnt te koersen op een coalitie met de VVD en het CDA.

GroenLinks heeft in dat politieke spectrum een heel belangrijke positie.

In plaats van progressieve en vrijzinnige kiezers te verenigen heeft zij de afgelopen jaren met haar geklungel echter ruimte geschapen voor partijen als de Piratenpartij en de Partij voor de Dieren, beide partijen die mijn sympathie wel hebben, maar die geen van beide enig regeringspotentieel hebben, en nog teveel opereren als one-issuepartijen. De rechts conservatieve kiezer kan in zijn vuistje lachen bij zoveel verdeeldheid.

Voordeel van de twijfel?
Wat gaat de koers van GroenLinks onder Klaver zijn? Ik houd mijn hart vast.

In zijn aanvaardingsspeech hield Klaver een mooi verhaal tegen het rendementsdenken en hoop op verandering, maar gaf eigenlijk maar weinig concrete alternatieven.

Natuurlijk kwamen de windmolentjes weer in zijn verhaal voor, waarbij zelfs eventjes werd verwezen naar de mensenrechten bij onze handelspartners. Maar democratisering, mensenrechten binnen de EU en in Nederland, de bedreiging van onze privacy en een goed sociaal vangnet, Klaver heeft het in zijn speech allemaal niet genoemd.

Daarentegen hield Klaver zijn luisteraar aan het begin van zijn speech voor dat iemand die echt wil ‘alles kan bereiken’. Woorden die naar mijn idee zo uit de mond van Rutte hadden kunnen komen.

Het was goed bedoeld, een hart onder de riem: yes we can. Maar dit zijn woorden die horen bij mensen die in hun ijdelheid denken dat ze hun succes volkomen aan zichzelf te danken hebben. Woorden van mensen die zijn vergeten dat zij de mazzel hadden geboren te zijn met een goed stel hersens, in een gezond lichaam, en uiteindelijk in een gunstige sociale situatie terecht kwamen, en het daardoor konden maken. 

Want je moet om alles te kunnen bereiken niet alleen willen, maar ook de nodige capaciteiten geërfd hebben. Je moet niet verongelukken of ziek worden, en een hoop mazzel hebben met de sociale omgeving… of anders kunnen rekenen op een goed vangnet, dat werkt als een trampoline in plaats van de hangmat van de SP of het spinnenweb van de VVD/PvdA.

En dat is wat ik van een GroenLinks-politicus zou willen horen.

Zoals iedereen in een nieuwe functie verdient Klaver het voordeel van de twijfel. Maar vooralsnog is die twijfel bij mij nog erg groot.

  1. 1

    Klokwerk:

    ik heb al het geblunder ten spijt de pech dat GroenLinks precies die plaats in het politieke spectrum inneemt waar mijn politieke kleur is.

    +1

  2. 2

    Heir heir.

    Verder, my 2 cents vanuit een halfvol optiek: Klaver is gelukkig wel een stuk feller dan van Oijk. De rust van Van Oijk deed de partij veel goeds, maar moet ook weer niet te lang duren.

    Benieuwd wat het gaat worden. Ik hoop het beste.

  3. 3

    ” maar die geen van beide enig regeringspotentieel hebben,” hahaha nee dan lekker groenlinks stemmen…die hebben zoveel meer regeringspotentieel :). Als iedereen zo “strategisch blijft stemmen zitten we volgende keer dus inderdaad met het Telegraaf gewenste VVD-CDA-D66 kabinet, succes met je Groenlinks stem.
    En wat betreft het One issue imago van bepaalde partijen; die hebben tenminste een issue, Groenlinks is onderhand echt een non-issue partij.

  4. 4

    “Hahaha”

    Mijn GL-stem (als ik die geef) is niet strategisch, aan strategisch stemmen heb ik een broertje aan dood. Ik kies uiteindelijk voor het programma en standpunten die het meest met mijn standpunten overeen komen. En PvdD en de PP vertonen nu eenmaal one-issuegedrag, waardoor ze gewoon niet genoeg in de buurt komen.

    Daarbij heb ik, ondanks dat GL bestaat uit een stelletje klungels, nog altijd meer met het vuile-handenmodel dan met getuigenispolitiek (en dat is waar ik op doel met regeringspotentieel: de bereidheid om ook te onderhandelen – niet slechts het aantal zetels, waar jij kennelijk aan denkt).

    GL is voor mij daardoor nu eenmaal vaak de minst slechte van de drie die ik noem. Met alle respect naar die andere twee: vooralsnog geen optie voor mij. Maar ze komen vanzelf in beeld als Klaver zich gaat misdragen in mijn ogen.

    Na dat leenstelsel had ik even het idee dat het dan maar in godesnaam een keer Marianne Thiemen zou worden…

    D66 is voor mij sowieso geen optie zolang de dreiging reëel is dat ze met de VVD samen in één kabinet gaan. Zeker gezien D66 geen sociaal gezicht heeft. (Ze heeft overigens ook geen asociaal gezicht: ze hebben gewoon eigenlijk geen eigen standpunten over sociale zekerheid.)

    @Anton: Daar kon je dan ook wel eens gelijk in hebben.

  5. 5

    Kunduz was de druppel. Totaal ongeloofwaardige partij.

    En er is m.i. heel veel ruimte voor een partij ter linkerzijde die nou gewoon zegt waar het op staat en al die onzin niet meer pikt. Dus tegen neoliberalisme, tegen afbraak van sociale en mensenrechten en voor meer gelijkheid, milieu en privacy.

    Dat zou volgens mij toch niet zo heel moeilijk moeten zijn.

  6. 9

    En dan, wat nu beste klokhuis…? Als GL het niet voor je is, PvdD niet, PP niet PvdA en SP niet, wat zou je dan stemmen als er nu verkiezingen waren..?

  7. 10

    Met Jesse Klaver krijgt GroenLinks een overtuigende aanvoerder. Hij is er heel goed in geslaagd duidelijk te maken dat hij de partij verder naar het politieke midden wil leiden. Zijn eerste antwoord op de door bankspeculaties veroorzaakte economische crisis was niet voor niets: versoepel het ontslagrecht.

    Net als Klokwerk mis ik momenteel een politieke partij die bij me past. Sinds Kunduz is GL dat niet meer. Door de rechtsvoor van de partij en voorstander van de Kunduz-missie Klaver op het schild te hijsen geeft GroenLinks aan nog steeds geen boodschap te hebben aan al degenen die de partij teleurgesteld hebben verlaten.

  8. 11

    @9:

    Als GL het niet voor je is, PvdD niet, PP niet PvdA en SP niet, wat zou je dan stemmen als er nu verkiezingen waren..?

    Eén van die vijf, afhankelijk van de stand van zon en planeten, en hoe de wind waait (en welke kandidaten er op de lijst staan). Het fenomeen noemt men “de zwevende kiezer”.

    Wat mij betreft is PvdA vrij recent uit dat rijtje weggevallen, en de SP stond er nooit echt in. Dus ik ben wel beperkt qua zweefmogelijkheden.

  9. 12

    Regeringsverantwoordelijkheid, de meest onooglijke spin van de laatste jaren. Iedere partij streeft naar regeringsverantwoordelijkheid, het is alleen stupide om dat als beleid te benoemen. Bij formatiebesprekingen overweeg je of er genoeg voor je achterban te halen is of niet en baseer je daar je regeringsdeelname op. Voor een partij in de periferie zoals GroenLinks betekent dat dat je hoogstens marginale punten kan scoren en groot risico loopt je achterban te schofferen door regeringsbeleid te ondersteunen.

  10. 13

    @10: “Op het schild hijsen” is nog niet aan de orde. In beginsel is de fractievoorzitter in de TK de ‘politiek leider’. Whatever that may be. Binnen de huidige fractie is hij in mijn optiek de meest geschikte voorzitter. Dat maakt hem echter nog geen lijsttrekker bij de volgende verkiezingen. Daarover gaan de leden. Een goede tegenkandidaat kan het ook worden.

  11. 14

    @Herry: Misschien aardig als we elkaar aanspreken met de bijnamen die we zelf kiezen?

    Ik vind het altijd zo kinderachtig te denken dat er een partij moet zijn waar je het 100% mee eens bent. Ik stem altijd zonder morren op de partij die het dichtstbij ligt. Daarbij wacht ik altijd af wat zo een partij in het verkiezingsprogramma schrijft, wie er verder op de lijst staan etc. Dus geen idee, maar van alle partijen staat GroenLinks nog altijd het dichtst bij mij. Ik twijfelde na die actie met het leenstelsel, maar als zij dat bijstandsverhaal vasthouden en dat een beetje als lijn blijken te hebben ben ik gelukkig genoeg. Zeker als het om de EU gaat want voor de EU heeft GroenLinks mijns inziens veruit de beste voorstellen. Zij willen tenminste echt democratisering. D66 en de PvdD willen dat ook, maar gaan daar veel minder ver in.

    En zo nee, dan zien we wel. Meest voor de hand liggend alternatief nu is de Partij voor de Dieren, want die schrijven ieder verkiezingsprogramma toch voor 99% hetzelfde op (echt, ga maar teruglezen!). Alleen legt die partij zoals gezegd de focus niet op de voor mij belangrijke plekken.

    @Su: De Partij voor de Dieren wil pertinent niet onderhandelen over akkoorden en is tegen regeringsdeelname. Zij gaan expliciet voor ‘het geluid’, in de hoop dat andere partijen hun standpunten overnemen. Nu, dan weet ik al welke partij dat volgens mij is.

    @Olav: Voor mij is de PvdA het sowieso echt niet. Teveel betuttelsocialisme, pluchewerk, te onbetrouwbaar. Vond de reveille van Samsom dan ook vreselijk. PP heeft voor mij echt een veel te ‘leeg’ programma, en geen goede politici die ik ken.

    SP zou voor mij een strategische stem zijn. Ik heb mijn hoop op een kabinet waarin D66 en de SP het samen moeten zien te rooien: volgens mij kan het zo zijn dat die partijen juist het beste in elkaar naar boven halen. Als D66 het er bij de SP uit kan halen dat ze alles willen collectiviseren en zich terugtrekken binnen de landsgrenzen en denken dat een vast contract en hogere uitkeringen voor alles de oplossing is, en de SP bij D66 eruit kan halen dat alles maar op de markt verkocht moet worden en met prikkels moet worden aangestuurd, dan kan er wel eens een mooi midden ontstaan. Het liefst zag ik dan GL en de PvdD ertussen, maar ja, het zal wel eerder meer water bij de wijn worden.

    D66 zou ik nooit stemmen omdat de kans er is dat ze over rechts gaan. Ik zie ze wel graag in een volgend kabinet, maar dan over links. Qua EU, mensenrechten, justitie, milieu vrijzinnigheid en integratie is die partij naar mijn mening echt wel fundamenteel OK. Soms doen ze ook op dat terrein wel domme dingen, maar domme dingen die ik ze kan vergeven voor de grote lijn. Sociale Zekerheid en Zorg moeten ze met hun tengels vanaf blijven, maar gelukkig ligt daar hun interesse ook niet.

    @Matthieu: De Kunduz-missie was een politiek-strategische misser van formaat, maar inhoudelijk is dat voor mij niet echt een breekpunt. Het is best lief bedoeld, een beetje verantwoordelijkheid willen nemen voor Afghanistan, schrijnend naïef natuurlijk, maar als een partij verder goede standpunten heeft vind ik dit soort missers op zich nog goed te verkauwen.

    Het Kunduz-akkoord vond ik inhoudelijk best goed, gezien wat er allemaal aan tafel zat aan partijen en het kabinet wat eraan vooraf ging vond ik het zelfs bijna briljant. Vooral alle maatregelen die ermee van tafel zijn verdwenen, dat was een indrukwekkende lijst gruwelen. En die BTW verhoging vond ik op dat moment echt geen slecht plan en nog steeds niet. Op zich ben ik tegen alles aftikken in akkoorden (ik vind dat de kamer eigenlijk onderwerp voor onderwerp zou moeten behandelen, zonder coalitiedwang), maar nee, ik had over dat akkoord zeker gezien de grootte van GroenLinks echt niet te klagen.

    Wat voor mij wel een breekpunt was is het sociaal leenstelsel. Inhoudelijk heb ik het hierboven niet behandeld, maar ik vind het onbestaanbaar dat een zichzelf duurzaam noemende partij de leencultuur nog eens aanwakkert. Bovendien is het helemaal niet sociaal zoals GL beweert: ze zijn er zo trots op dat mensen langer mogen doen over afbetalen (een lager bedrag), maar dat betekent uiteindelijk dat mensen met een laag inkomen veel langer een lening hebben en meer betalen voor hun studie. En dat terwijl een basisbeurs via het belastingstelsel zo voor de hand ligt.

    Maar goed, zoals gezegd, ik kan het hebben als een partij niet voor de volle 100% doet wat ik wil, ten eerste zijn er altijd verschillen van meningen en ten tweede zijn er ook andere politieke partijen nodig (en ik vind mensen die om die reden altijd zo kwaad op de zittende politiek zijn eigenlijk vrij kinderachtig). In dit geval snapte ik echter niet wat GL ervoor terug kreeg: niets.

    Het pushen van Klaver zie ik net als jij als een onheilspellend teken. Maar goed, zoals in het artikel gesteld krijgt hij van mij nog even het voordeel van de twijfel. We hoeven tenslotte nog niet te kiezen. Ondertussen hoop ik dat hij af en toe wel eens Sargasso leest ;).

    @Emile: Dat is helemaal waar, maar op dit moment wordt Jesse Klaver wel door het kader naar voren geschoven, en ik vind dat een veeg teken aan de wand. Uiteindelijk zal je zien, dat hij ook wordt voorgesteld als kandidaat, en het zal voor tegenstanders erg moeilijk zijn om een ‘zittende leider’ weg te krijgen zonder gezien te worden als een vervelende rebel (daar had met name Dibi natuurlijk last van: zo slecht was die jongen echt niet). Of er een open procedure komt? Geen idee. GroenLinks kwam vorige keer ook niet op het idee daar een echt open procedure van te maken (en dat kostte ze terecht de nek) – nu wel? We zullen zien.

  12. 16

    @14 Dat is dan ook een zinnige houding van een partij met een potentie voor enkele zetels. GroenLinks gedraagt zich vaak alsof ze de potentie hebben om hun 11 zetel plafond door te breken, maar dat hebben ze niet. En dan is kirren over regeringsverantwoordelijkheid niks meer dan hete lucht.

  13. 17

    Overigens las ik hier dat D66 zich voor een basisinkomen zou hebben uitgesproken: het congres ja. De fractie in Den Haag neemt die lijn expliciet niet over. Die zijn veel te druk bezig met zich inlikken bij Rutte en Buma en te proberen de rechtse kiezer binnen te krijgen met verhalen over lastenverlichting. Daar wens ik ze overigens succes mee, ik hoop dat ze de VVD dusdanig leeg eten dat er met die partij niet meer te regeren zal zijn. Helaas vult de VVD die tekorten tegenwoordig aan met xenofoob en asociaal rechts en blijft ze zo groot. Door Wilders en de VVD wordt die aanhang ook kunstmatig aangekweekt door hun campagnes en bangmakerij. Ernstig.

    Wat mensen bij het CDA moeten heb ik sowieso nooit begrepen. Ik denk dat de mensen die op het CDA stemmen eigenlijk niet zo in politiek geïnteresseerd zijn. Ik vind ze ook nooit op fora, van links tot rechts.

  14. 18

    Sorry klokwerk, om de een of andere reden schiet die andere naam er steeds weer voor…

    Ik ben het verder niet met je eens. Ik bedoel, je mag denken hoe jij er over wil maar mijn mening kinderachtig noemen vind ik erg misplaatst. Het zal het verschil zijn tussen een pragmatische en een principiële keus. Ik zou nooit op een partij kunnen stemmen die weliswaar een paar goede punten heeft, maar daarnaast de plank volledig mis slaat op zeer essentiële punten. Regeringsdeelname of de wens daartoe, leidt altijd tot vage compromissen en uiteindelijk het totaal verdwijnen van de eigen identiteit en een kloof met de achterban.

    Ik begrijp heel goed dat PvdD niet wil deelnemen. Ze zou haar eigen harde standpunten verkwanselen en dat wil ze niet.

    Daarom stem ik op partijen die buiten het parlementaire stelsel staan zoals Mens en Spirit.

  15. 19

    @Su: Ze kunnen zomaar ergens tussen schuiven. Er zijn wel meer partijen die dat met een zetel of 10 hebben gedaan: helemaal niet zeldzaam in onze parlementaire geschiedenis. Dat we dan geen 100% GL beleid zullen hebben is iets wat ik daarbij gewoon accepteer.

  16. 21

    @19 Ja, natuurlijk kunnen ze dat. Net zoals klein confessioneel al een tijd doet om klein bier binnen te halen. Als je doel is om handig misbruik te maken van moeizame coalitiegesprekken om beleid te treineren, dan is dat best verdedigbaar. Maar dat gaat je niet helpen bij je grootse vergezichten. Daarvoor zul je moeten werken aan een duurzame linkse samenwerkingsverband. En tot nu toe heeft de regeringsverantwoordelijkheidsspin ze daarvoor alleen maar in de weg gestaan.

  17. 22

    Jesse Klaver wil ‘het economisch denken in Nederland veranderen’.
    Dat zegt ie nu, terwijl hij net het leenstelsel heeft gesteund.

    Er is wel vaker een enorme discrepantie tussen de woorden en de daden van politici, maar dit is niet leuk meer.

    Klokhuis, dat voordeel van de twijfel vind ik erg ruimhartig.

  18. 23

    @Dienster: Zo ben ik nu eenmaal.

    @Herry: Sorry, ik bedoelde niet dat ik jou kinderachtig vond, ik refereerde meer aan de kwade kiezer in het algemeen die boos is omdat er geen enkele partij is die precies doet wat hij doet.

    Ik geef je helemaal gelijk dat de essentiële punten belangrijk zijn, maar daar breekt GroenLinks voor mij ook (nog) niet mee (uitgezonderd dan dat leenstelsel). Ik vind hun EU standpunten uitmuntend, en met hun recente standpunten over de bijstand en sociale zekerheid ben ik bijzonder in mijn nopjes. Laten dat voor mij nu net mijn belangrijkste punten zijn.

    Verder vind ik het niet erg als er akkoorden gesloten worden. Het gaat erom of er een stap in de goede richting gezet wordt, die zonder die partij niet gezet zou zijn. Als dat zo is, dan is dat winst. Alles is relatief, zelfs de politiek ;).

  19. 24

    Ach en oké Klokwerk, 1 van ons is naïef te verwachten dat verandering of van binnen of van buiten de bekende parlementaire zal komen.
    Daarover verschillen wij van mening terwijl we naar mijn idee wel de zelfde einddoelen hebben.

    De tijd zal het ons leren.

  20. 25

    Ach, we hebben deze discussie al eerder gehad. Ik denk dat verandering eerder met de tijd komt dan uit partijen, klein of groot. Het verschil is denk ik ook vooral dat de kleinere alternatieven naar mijn idee gewoon minder goede programma’s hebben dan GL en de PvdD. Dat helpt natuurlijk niet echt. Los daarvan, ik vind wat we hier doen, over politiek praten, stukken schrijven, commentaar leveren, een wezenlijk deel van het politieke proces, minstens zo als stemmen. Ik schrijf hier, tegenwoordig ook voor Joop, maar ook voor de Helling (GL wetenschappelijk bureau), en ook wel eens voor andere platforms. Ik weet ook wel dat ik door politici gelezen wordt. Of ze ook luisteren? Daar heb ik maar weinig illusies over. Ik doe wat ik kan, en daar blijft het bij.

  21. 27

    Nou, als dat zo is, doe mij dan maar gewoon rendementsdenken. Maar dan in de zin van: als de samenleving investeert in studenten en ze niet met schulden opzadelt brengt dat uiteindelijk het meest rendement.

    Over het stapelen heeft hij natuurlijk groot gelijk.

  22. 28

    @14: De kandidatencommissie achtte Dibi ongeschikt. Ik zie geen reden voor een andersluidende conclusie. Op grond van die conclusie was hij uitgesloten van het lijsttrekkersreferendum. Ook dat lijkt me juist. Maar genoeg over het verleden.
    Bas Eickhout, Kathelijne Buijtenweg of Maarten van Poelgeest zijn voorbeelden van vele geschikte tegenkandidaten. Die hebben zeker niet allemaal mijn voorkeur, maar er zijn er ongetwijfeld meer.
    Dit staat allemaal los van de vraag wie na het vertrek van van Ojik de beste fractievoorzitter is. Daarover gaat de fractie. Van het naar voren schuiven door iets als een kader is m.i. geen sprake.

  23. 29

    Ik denk dat de resultaten wel hebben uitgewezen dat de kandidatencommissie ongeschikt was. En de procedure. En het bestuur. Natuurlijk, Dibi had het conflict niet zo op moeten laten spelen en was hopeloos overmoedig, maar als een partij dat niet eens kan voorkomen van een verder goed functionerend kamerlid, dan is er iets goed mis. Verder vond ik zijn campagne helemaal niet slecht en veel kritiek die hij had op GroenLinks was volkomen terecht.

    “Van het naar voren schuiven door iets als een kader is m.i. geen sprake.”

    Kijk, dat vind ik nou naïef. Waarom denk je dat iemand anderhalf jaar voor de verkiezingen tot politiek leider benoemd wordt? Dat is niets anders dan hem tot dé kandidaat voor de volgende lijsttrekker te maken.

  24. 31

    Ja hoor. Bram van Ojik. Die had wat mij betreft mogen blijven zitten. En dan voor de verkiezingen een lijsttrekkersverkiezingenpartijtje houden. Dat was het meest democratisch geweest. En als die niet gewild had, dan had ik liever juist een andere tussenpaus gehad. Voortman of van Tongeren dus. En de aankondiging dat er volgend jaar verkiezingen zouden komen.

  25. 32

    Met die aankondigingswens ben ik het eens. Met je voorkeur voor een andere voorzitter niet. En Van Ojik beschouwde zijn rol altijd al als tijdelijk. Hij wilde kennelijk weg. Ik geloof niet dat er duistere krachten aan het werk waren.

  26. 33

    Duistere krachten niet. Eerder een ingesleten gewoonte dat de opvolger gewoon aangewezen wordt, en dat ze ervan uitgaan dat de leden dan wel zullen volgen.

    Bij de meeste partijen werkt dat overigens zo. Veel hebben verkiezingen gehad, maar vaak was er al een voorkeurskandidaat aangewezen en werden die verkiezingen toch met name ervaren als last. Ik vind het gezien het verleden gewoon een gemiste kans dat het besef er niet is dat het andersom gewoon veel mooier is, eerlijker naar de leden, en de partij veel beter belicht bovendien.

  27. 34

    De Telegraaf heeft toch de ware toedracht naar voren gebracht van het plotselinge opstappen van Van Ojik. Want o.a. Braakhuis (oud-Kamerlid GL, nu overgestapt naar Dierenpartij) vertrouwt het helemaal niet. Want Van Ojik deed het goed en wilde in geen geval zomaar opstappen, dus is er druk op hem uitgeoefend. Ook had de beste man geen gezondheidsklachten, bracht hij GL in rustig vaarwater, en had hij zin om nog verder te gaan.

  28. 35

    Braakhuis was zeer rancuneus toen hij bij de laatste verkiezing niet hoog op de lijst kwam. Een echt onafhankelijke bron vind ik hem niet. Zeker niet in combinatie met De Telegraaf.

  29. 36

    Sinds het Kunduz akkoord is GL definitief coalitiestopverf geworden. En zeg nu zelf, als je netjes je huisvuil scheidt, mag je je toch wel trakteren op een dikke wagen? (en met de VVD fuseren)
    /halsema

  30. 37

    Gl nooit begrepen om zogenaamd water bij de wijn te doen. Wat nou meestemmen met afbraakpolitiek van Rechts Nederland. Leenstelsel, WW, Afghanistan, waarbij Jules de Korte kon zien dat het om militaire inlichtingen- officieren ging i.p.v. politieagenten GL heeft toch informatie van de commissie inlichtingen? Maar sinds Paul Rosemuller bij Ome Jan stond te boksen als voorbeeld voor de jeugd zijn deze narren niet serieus te nemen. Ga verdomme je huiswerk maken je best doen op school om iets te bereiken. Allemaal van die vreselijke achterlijke dingen dat ik me afvraag of deze mensen ooit wel eens in contact komen met andere mensen.

  31. 38

    @14:

    @Olav: Voor mij is de PvdA het sowieso echt niet. Teveel betuttelsocialisme, pluchewerk, te onbetrouwbaar.

    Ben ik met je eens. Maar in het verleden heb ik er nog wel eens een enkel keertje op gestemd als het erop leek dat CDA+VVD een meerderheid zouden krijgen. Strategisch gestemd dus. Waarna vervolgens bleek dat de PvdA alsnog één van die gehate tegenstanders aan een meerderheid ging helpen, daarbij enthousiast (“in het landsbelang”) de laatste linkse principes overboord kieperend. Dus inderdaad, dat doe ik ook niet meer. Fuck Samsom, and the horse he rode in on.