Ben jij ook een terrorist op Schiphol?

De Veiligheidsindustrie heeft weer een nieuw speeltje verkocht. Het miljarden slurpende pakket aan maatregelen om onze angst voor terrorisme te stillen, wordt uitgebreid met “slimme camera’s” die iedereen op Schiphol gaan  bespieden op “afwijkend gedrag”. Je kunt je natuurlijk afvragen hoe professioneel een terroristische aanslag is opgezet, als de voorbereidingen nog op de locatie zelf moeten worden uitgevoerd. Maar goed, we kunnen maar beter het zekere voor het onzekere nemen. We hebben allemaal immers “niets te verbergen” en “iedereen is een potentiële terrorist”, toch?

‘Iedereen die afwijkt is een terrorist’

Als je je anders gedraagt dan andere reizigers, kunnen deze camera’s je dus als terrorist bestempelen. Een dergelijk systeem werd tien jaar geleden in het metronetwerk van Londen geïnstalleerd, maar kon een jaar later geen bomaanslagen voorkomen. Je zou dus vraagtekens kunnen zetten bij de effectiviteit van dergelijke instrumenten. “Als we nog een paar miljard krijgen om de technieken te verbeteren, wordt het echt veilig”, zullen de bedrijven in de veiligheidsindustrie gezegd hebben. De zoektocht naar afwijkende mensen zet in ieder geval onverminderd door. Dit heeft verstrekkende gevolgen.

Brenno de Winter vatte het mooi samen: “Wanneer je continu in de gaten gehouden wordt, is dat heel erg benauwend. Je kunt niet meer creatief zijn, want als je dat wel bent, toon je afwijkend gedrag en dat valt op in het systeem. Dan wordt het systeem dus leidend, en niet meer de mens.”

Bovendien is het onduidelijk naar welk soort ‘afwijkingen’ het systeem precies zoekt. Het zoeken naar afwijkingen is discriminatie. Het is daarom belangrijk te weten waar precies op wordt gediscrimineerd. Bijvoorbeeld om te controleren of mensen van een bepaalde religie of afkomst niet structureel het slachtoffer worden van vernederende maatregelen. Geen van de deelnemende partijen wil hierover echter een toelichting geven.

Proefkonijnen

Om erachter te komen wat de camera’s precies kunnen doen, kunnen we alleen gebruik maken van informatie die de deelnemende partijen in een eerder stadium openbaar hebben gemaakt. Het systeem “brengt onderzoek dat TNO Defensie & Veiligheid in opdracht van het Amerikaanse ministerie uitvoerde in de praktijk”. Schiphol is nu dus een proeftuin geworden van de Amerikaanse overheid.

De camera’s kunnen reageren op wilde armgebaren, of op rennen door de aankomsthal. Als je dochter of geliefde terugkomt van vakantie, kun je dus maar beter niet al te enthousiast reageren. Ook iemand die een “afwijkende periode” op het toilet verblijft, kan bestempeld worden als terrorist. Je kunt dus maar beter extra goed oppassen dat je geen maagklachten oploopt door andere eetgewoonten op je reisbestemming. Een groepje mensen dat zich opsplitst, is ook verdacht. “Samen uit, samen thuis” wordt nu dus “Blijf te allen tijde bij elkaar als je niet als terrorist bestempeld wilt worden”. En ergens een koffertje vergeten of achterlaten is nu natuurlijk helemaal uit den boze.

TNO heeft verder onder andere onderzoek gedaan naar technieken om op afstand te bepalen of iemand zenuwachtig is. Een koude neus duidt op nervositeit, evenals een verhoogde hartslag. Dit zou mogelijk te detecteren zijn met warmtebeeldcamera’s en radar. Door het gebrek aan transparantie over de gebruikte technieken blijft het echter gissen of deze methoden ook daadwerkelijk gebruikt worden. Mocht dit het geval zijn, dan kunnen mensen met vliegangst of andere angststoornissen hun in ieder geval hun borst al natmaken..

We worden flink bang gemaakt voor terrorisme, maar er vallen ondertussen in Europa meer doden door omvallende bomen dan door terroristische aanslagen.

Laten we ons nog langer een angstpsychose aanpraten door de veiligheidsindustrie? Of kunnen we misschien toch iets zinvollers doen met ons belastinggeld doen dan ons blauw te betalen aan een medicijn dat maar niet lijkt te werken? Misschien kunnen we deze miljarden ook uitgeven aan iets waardoor we juist meer vrijheid krijgen, in plaats van minder?

Matthijs Pontier was lijsttrekker van de Piratenpartij bij de verkiezingen voor het Europees Parlement en is bestuurslid van de Piratenpartij Amsterdam.

  1. 1

    De aanschaf van bodyscanapparatuur (waarvan niet vaststaat of ze voldoende werkt) is een een ander voorbeeld van wat ons door de strot is geduwd dankzij de veronderstelde terreurdreiging. ‘War is peace’ en ‘ignorance is strength’, zoals men zegt.

  2. 3

    Ik heb een berekening gezien dat door de straling van de naaktscanners meer mensen zouden sterven dan er door terroristische aanslagen zijn omgekomen. Zelfs al zouden de naaktscanners dus alle terroristische aanslagen tegenhouden, dan nog leiden ze tot meer doden.

    En dat is niet omdat die straling nou zo heftig is. Dat is omdat er niet zoveel doden vallen door terrorisme, als je het vergelijkt met andere zaken (waar je veel makkelijker wat aan kunt doen).

  3. 4

    Een beetje kritische geest weet al lang dat deze systemen primair bedoeld zijn om alle afwijkende gedrag te onderdrukken.

    Overigens was ik zeer onlangs op Schiphol, om naasten af te halen, toen mij tijdens het wachten een met automatisch geweer op de borst bewapend lid van de nationale militie dichtbij passeerde. Kennelijk nam ik de man zo minachtend van top tot teen op, dat hij er bijna van struikelde. Het zou me verbazen als zo’n systeem zoiets zou kunnen constateren. De man die mij binnen enkele seconden, ter plaatse zou kunnen doorzeven met zijn kogels, had het duidelijk wel door. Maar goed, het tonen van grote minachting voor het gezag is nog geen terroristische daad in nederland. Nog niet.

  4. 5

    Als het aan de VVD ligt, wordt heel de wereld een soort vliegveld, met overal camera’s, waar niemand zich thuis voelt, waar 24 uur per etmaal gewerkt wordt ten koste van het milieu en waar alleen veel te dure prullen te koop zijn. Af en toe wordt er iemand discreet geboeid afgevoerd, waarheen weet niemand.

  5. 8

    Het grote voordeel van dit soort systemen is dat je achteraf precies kan zeggen hoe de terrorist te werk is gegaan.

    Jammer alleen van die slachtoffers en die duizenden die in het systeem zijn gepompt.

  6. 9

    @5: Inderdaad. Maar in die ideale wereld van de VVD woont de rijkste 0,1% vervolgens wel in afgeschermde woonwijken met heel veel camera’s en bewakers aan de buitenkant, en heel privacy aan de binnenkant. Verschil moet er wezen. En privacy moet je verdienen. Bijvoorbeeld door bij de juiste ouders geboren te worden.

  7. 10

    Wanneer je continu in de gaten gehouden wordt, is dat heel erg benauwend.

    Ik weet niet of iemand hier wel eens op Schiphol is geweest, maar volgens mij niet. Kijk eens een keer omhoog. Overal is op de 1e a 2e verdieping rondom iedere hal een balustrade. Speciaal voor de marechaussee die u continu in de gaten houdt, veelal met een automatisch geweer in de hand.

    Dan heb ik veel liever camera’s. Is op de lange termijn een stuk goedkoper.

    Bovendien zullen dit soort camera’s zich niet snel voor de gek laten houden door stompzinnige dingetjes als ras of kleding. Onbedoeld maar tegelijkertijd onvermijdelijk racisme is daarmee uitgerangeerd. Of ze daarmee een bomaanslag kunnen voorkomen? Who cares. Maar als al die gewapende pipos uitgefaseerd kunnen worden beschouw ik het als een verbetering.

    Overigens is Schiphol niet echt heel erg openbare ruimte. Makkelijk te mijden tenzij je hobby de grootschalige productie van zinloos CO2 is. Het wordt een ander verhaal als ze je overal in de echte openbare ruimte in de gaten gaan houden. Maar zo ver is het nog niet (Hier stond een sarcasmeteken maar da’s opgegeten door sargasso. Eet zmoocelijk!)