Closing Time | Onder Invloed
Nog maar een Nederlandstalig liedje doen? Een mooi liedje van Roosbeef, deze keer.
Het minderheidskabinet-Jetten worstelde met het rondkrijgen van de begroting voor volgend jaar. In de berichtgeving krijgen we een beeld van een strijd tussen VVD, die partijen aan haar rechterzijde tegemoet wil komen en CDA/D66 die PRO mee willen krijgen. Sociale zekerheidsuitgaven spelen een belangrijke rol, belastingen ook. Maar veel details krijgen we niet. Waar je weinig over hoort zijn de stijgende uitgaven voor Defensie om tegemoet te komen aan de NAVO-afspraken conform Trumps eis: 5% van het BNP moet naar de oorlog. Als er al naar verwezen wordt is het in verhullende termen, zoals de extra belasting die het CDA voorstelt als 'vrijheidsbijdrage'. Waar het echt om gaat zijn miljardeninvesteringen in de wapenindustrie die niet ter discussie staan. En die dus niet of nauwelijks in de openbaarheid komen. Eerder schreef de NRC dat het Nederlandse ministerie van Defensie bezig is in een ijltempo geld uit te geven, maar steeds minder informatie vrij geeft over waar al deze miljarden aan worden besteed. 'In 2021 kreeg minder dan de helft (43 procent) van alle materieelprojecten het stempel ‘vertrouwelijk’; dit jaar was dat driekwart (76 procent).' De redenen zijn zowel commercieel (bescherming van de onderhandelingspositie) als operationeel (de vijand niet informeren). Defensie probeert het zichzelf zo gemakkelijk mogelijk te maken. De grens voor uitgaven waarboven melding moet worden gemaakt aan de Kamer wordt verhoogd, aanbestedingsregels worden soepel gehanteerd. Dat leidde tot kritiek van de Algemene Rekenkamer die constateerde dat van de in totaal 4,4 miljard euro aan „fouten en onzekerheden” die de Rekenkamer vond in de door Defensie aangegane verplichtingen 3,6 miljard direct was gegund, zonder voldoende onderbouwing. De Rekenkamer is al jaren kritisch op Defensie. Dit jaar kapittelde voorzitter Pieter Duisenberg minister van Defensie Dilan Yesilgöz omdat zij volgens hem de onvolkomenheden niet serieus genoeg neemt. "Dat de verantwoordelijke minister defensief reageert en deze bevinding niet erkent, is niet goed voor een lerende overheid", zei Duisenberg. Het gebrek aan openbaarheid bij Defensie heeft natuurlijk alles te maken met de aard van het bedrijf. Het ligt hier allemaal veel gevoeliger dan bij andere ministeries. Dat Defensie veel informatie als vertrouwelijk bestempelt is begrijpelijk. Maar hoever mag dat gaan? PRO-Kamerlid Kati Piri wilde ter voorbereiding van een Commissievergadering weten welke projecten er bij Defensie op de rol stonden. Zij werd geconfronteerd met een lading plannen die allemaal het etiket 'vertrouwelijk' hadden gekregen. „Ik dacht: hoe ga ik in godsnaam dit debat doen?” De Kamer wordt wel geïnformeerd. Kamerleden krijgen inzage in als 'vertrouwelijk' bestempelde stukken. Maar ze mogen er niet in het openbaar over debatteren. Voor burgers blijft alles verborgen. En in de debatten over de begroting zijn Kamerleden inzake uitgaven voor de bewapening dus met handen en voeten gebonden. Dit raakt de democratie op een gevoelige wijze. Wat hier gebeurt is dat een enorme stijging van de staatsuitgaven feitelijk buiten het openbare debat wordt gehouden. Dat onze volksvertegenwoordigers hun mond moeten houden en dat burgers, die het uiteindelijk zullen moeten betalen, helemaal niets te horen krijgen en afgeleid worden met een onsje meer of minder belasting of eigen risico bij de zorgverzekering.
Nog maar een Nederlandstalig liedje doen? Een mooi liedje van Roosbeef, deze keer.
Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.
In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.
RECENSIE - Bijna aan eind van deze Allerlaatste Zomergasten Ooit liet de allerlaatste zomergast ooit, psychiater Jim van Os, een fragment zien waarin kunstenares Marjan Teeuwen het sloopafval van een sloophuis zo opstapelt dat er iets nieuws ontstaat. Een herschikking van het interieur, met een geheel eigen schoonheid. Maanden is ze bezig, monnikenwerk noemt ze het. Als het klaar is, dan staat het een paar weken, wordt het kunstwerk vastgelegd en wordt het met de grond gelijkgemaakt. ‘Er komt wel weer iets nieuws’, zegt ze. Voor haar gaat het erom te laten zien dat de mens een ‘enorme kracht heeft de wereld op te bouwen. En met dezelfde kracht breken we hem ook weer af.’
Jim van Os zegt dat het verleidelijk is om de kunstwerken van Marjan Teeuwen te projecteren op de psychiatrie. Die moet, in zijn ogen, ook afgebroken en herschikt worden. Maar zelf zag ik toch vooral een metafoor voor het einde van het programma dat sinds 1988 bestaat en waarvan ik nu naar de allerlaatste aflevering aan het kijken was. Een programma waarin elke keer één gast (een enkele keer twee) drie uur de tijd kreeg om samen met een presentator een ideale televisieavond op te bouwen, door zorgvuldig fragmenten, persoonlijke verhalen, bekentenissen, verhullende en onthullende reacties op elkaar te stapelen.
Zijn de natuurbranden die we deze zomer in Europa en elders in de wereld zien het gevolg van klimaatverandering? Op sociale media lopen de meningen hierover uiteen van “Ja, helemaal” tot “Nee, helemaal niet”. Het zal de lezers van dit blog niet verbazen dat de realiteit wat genuanceerder in elkaar zit. Zoals dat nu eenmaal altijd het geval is, wanneer je de wetenschap erbij haalt.
Statistiek
Eerst maar eens wat data, afkomstig van de Europese databank EFFIS. Met meteen maar een kanttekening, want de hier beschikbare data beslaan maar een vrij korte periode van twintig jaar. Vrij kort om al te stellige conclusies aan te verbinden over trends voor de lange termijn. Kijken we naar het totaal verbrande oppervlak in de EU tot nu toe, dan ligt dat ver boven het gemiddelde voor deze tijd van het jaar. Maar het ligt iets onder het record, dat vorig jaar werd gevestigd.

Verbrand oppervlak in de EU in 2026 tot en met 26 augustus (in rood) vergeleken met het gemiddelde (in blauw) en het minimum en maximum voor de periode 2006 – 2025. Bron: EFFIS
Ook in Nederland zitten we ver boven het gemiddelde maar onder het record. Dat record stamt uit 2020 toen er in de laatste week van april tegelijkertijd twee grote natuurbranden waren in de Deurnese Peel en de Meinweg, ten oosten van Roermond. Het was de beginperiode van de corona-epidemie, mogelijk zitten die branden daardoor wat minder prominent in ons collectieve geheugen.
De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.
Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.
Dit schijnt kleinkunst te zijn. Van mij mag je Alex Roeka ook een singer-songwriter noemen, of zanger-liedschrijver, want dat zal hij zelf waarschijnlijk prefereren. Hij vertelt tussendoor wel wat verhaaltjes op het podium, maar het draait toch vooral om de muziek en liedteksten. En er zijn ook ander grote zanger-liedschrijvers die ook de nodige aandacht besteden aan hun bindteksten. Tom Waits bijvoorbeeld, of Loudon Wainwright. Nou ja, Wikipedia rekent Boudewijn de Groot ook tot de kleinkunst, dus dan klopt het wel weer.
COLUMN - De ‘je’ in de titel slaat in dit geval op de Servische regering. Er is daar natuurlijk een bloederige oorlog geweest in de jaren negentig. Het verhaal is de meeste lezers waarschijnlijk bekend: verschillende deelrepublieken wilden het federatieve Joegoslavië verlaten. In Joegoslavië had de kliek van Slobodan Milosevic de macht gegrepen, en wilde kost wat kost die macht behouden. Toen het niet lukte om het land bij elkaar te houden, moesten deelrepublieken die de onafhankelijkheid uitriepen met geweld veroverd worden – in ieder geval de delen waar Serviërs woonden, want als er dan geen Joegoslavië kon zijn, dan toch ten minste een Groot-Servië.
Die oorlog duurde tot halverwege de jaren 90, met de genocide in Srebrenica als tragisch dieptepunt. Vervolgens herhaalde de geschiedenis zich nog een keer eind 99 in Kosovo – waar de Servische agressie uiteindelijk mede door bombardementen van de NAVO een halt toe werd geroepen. De nationalistische waanzin eiste het leven van naar schatting 130.000 a 140.000 levens, waarvan een groot deel burgers.
De vraag is dan: waar zet je je als Servische regering voor in, 25 a 30 jaar later? Je kan je energie besteden aan het verbeteren van de verstoorde relaties met buurlanden. Het opsporen van nog voortvluchtige oorlogsmisdadigers uit die tijd. Het werken aan de relatie met Europa, omdat Servië toe wil treden tot de EU (werkt vast beter dan spelletjes te spelen en te voetjevrijen met de Russen).
Morgen mogen de IJslanders zich in een referendum uitspreken over een mogelijke hervatting van de onderhandelingen met Brussel over het EU-lidmaatschap. In 2015 waren de gesprekken afgebroken door de toenmalige eurosceptische regering. Sinds Trump Groenland bedreigt en de geopolitieke spanningen in het gebied rond de Noordpool sterk stijgen is de discussie over aansluiting bij de EU weer opgelaaid. De regering heeft bij het uitschrijven van het referendum nadrukkelijk aangegeven dat het alleen gaat over onderhandelingen en dat de uitkomst tezijnertijd in een nieuw referendum zal worden voorgelegd aan de bevolking. Maar de oppositie schreeuwt nu al moord en brand met de door Groenland geïnspireerde leus: ‘Iceland is not for sale’.
IJsland is al jaren verbonden met Europa. Het land maakt deel uit van de Schengenzone, de EER (Europese Economische Ruimte) en de EVA (Europese Handelsassociatie). Qua handel en reizen volgt het land Europese regels en wetgeving, echter zonder er over mee te mogen praten. Net als Noorwegen. Voor beide landen is het visserijbeleid tot nu toe de belangrijkste reden om geen lid te worden. De tegenstanders van aansluiting bij de EU verzetten zich er tegen omdat het land dan onderworpen zou worden aan visquota en visserijbeheerregels die door de EU worden vastgesteld, en het zou gedeelde toegang tot bepaalde wateren moeten accepteren. De visserijsector en de vissersgemeenschappen zouden aanzienlijke verliezen kunnen lijden. De EU Commissaris voor de Visserij Costas Kadis heeft al laten weten dat er ruimte is voor uitzonderingen. Een aanbeveling aan de IJslanders om voor hervatting van de onderhandelingen te stemmen. Maar het is de vraag hoever Costas Kadis van de huidige EU-leden mag gaan.
Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.
De Mis komt uit Nijmegen. Ze hebben iets gemeen met hun stadgenoot Frank Boeijen: ze zingen in een soms wat lastig verstaanbaar Nederlands. Niet dat dat een probleem hoeft te zijn. Ik ken Nederlandstalige bands die wel wat meer onverstaanbaarheid zouden kunnen gebruiken. Bovendien moeten er nu eenmaal keuzes worden gemaakt bij het mixen van geluidsopnames: meer nadruk op het een gaat altijd ten koste van iets anders. En deze mix klinkt absoluut lekker, met de power die hoort bij punk en postpunk. Alleen kan het onderwerp van de tekst daardoor wel aan de aandacht ontsnappen: het gevaar dat vrouwen lopen op straat.
OPINIE - een gastbijdrage van Mihai Martoiu Ticu
Vorige week beschuldigde voormalig parlementariër Wim Kortenoeven de ChristenUnie en het CDA van antisemitisme. Kortenoeven, die tegenwoordig in een Israëlische nederzetting woont en zich tot het orthodoxe jodendom heeft bekeerd, richtte zich in het Reformatorisch Dagblad op twee partijen die een boycot van producten uit Israëlische nederzettingen steunen. Hij haalde daarbij zelfs de Duitse leus ‘Kauft nicht bei Juden’ aan, bekend van de landelijke boycot van Joodse winkels, artsen en advocaten die de NSDAP op 1 april 1933 organiseerde.
Thierry Baudet werd voor de rechter gesleept toen hij de coronamaatregelen met de Holocaust vergeleek en Francesca Albanese (VM Speciaal Rapporteur voor de mensenrechten in de Palestijnse gebieden) werd op verzoek van het CIDI uit de Tweede Kamer geweerd toen ze Tweede Wereldoorlog-analogieën maakte, omdat die de Holocaust zouden bagatelliseren. Dus blijkbaar mag Kortenoeven, directeur van het Netherlands-Israel Public Affairs Committee (NIPAC), een lobbyorganisatie ten behoeve van Israël (een Nederlandse variant van het Amerikaanse AIPAC), de Holocaust wél bagatelliseren, want hij doet het voor een goed doel.
Een paar dagen eerder werd ook Frans Timmermans van antisemitisme beschuldigd omdat hij rechts en extreemrechts in Israël met de nazi’s vergeleek. Trouwens, de vergelijking van Timmermans was een legitieme deductieve analogie.
ANALYSE - door door Emma van der Goot, Mark Boukes, Rachid Azrout
Begin juni verscheen Veelstemmig, het rapport van het Nationaal Kiezersonderzoek (NKO) over de Tweede Kamerverkiezingen van oktober 2025. Dit blog (eerder verschenen bij Stuk Rood Vlees) gaat in op één van de bevindingen. Het hele rapport is hier te vinden.
Verkiezingssuccessen worden vaak toegeschreven aan de mediastrategie van politieke partijen. De ‘winnaar’ van de 2025 verkiezingen, Rob Jetten, had een sterke onlinecampagne en wist het zelfs tot de finale van de Slimste Mens te schoppen, terwijl de ‘verliezer’, Geert Wilders belangrijke televisiedebatten moest afzeggen. Hoeveel media precies bijdragen aan succes blijft lastig vast te stellen, maar de resultaten van het NKO laten zien dat zichtbaarheid in verschillende media er weldegelijk toe doet.
Uit het NKO blijkt dat mediagebruik samenhangt met het aantal partijen dat keizers tijdens de campagne in overweging nemen. Voor acht verschillende partijen werd aan kiezers gevraagd, zowel voor als na de campagne, hoe groot ze de kans achtten om op die partij te stemmen.
We zien dat kiezers die vaker nieuwsmedia gebruikten tijdens de campagne gemiddeld ook meer partijen in overwogen voor hun stemkeuze (zie Figuur 1). Dit patroon zien we voor matig gebruik van media, maar met name voor dagelijks gebruik. Opvallend is bovendien dat dit geldt voor alle onderzochte mediatypes.
Sargasso’s Closing Time staat bepaald niet bol van de ‘folk’, anders gezegd: volksmuziek. Met die benamingen is het oppassen want folk mag dan schatplichtig aan volksmuziek zijn, het klinkt beduidend anders dan de originele volksmuziek.
Folk klinkt meer van deze tijd, volskmuziek klinkt oud. Wellicht kunnen we dat goed uitleggen aan de hand van hoe het Arhemse Collectief Ram tot haar reprtoire is gekomen.
Rosa Berman (zang, viool, contrabas), Mette Oskamp (zang, bastrombone, slagwerk) en Mijn Sluijs (zang, toetsen, accordeon, glockenspiel) vormen samen Collectief RAM. Eind 2023 brengen ze bij een makersavond in Arnhem het idee in om op zoek te gaan naar Nederlandse volksliedjes.
Ik las zojuist dat Dolly Parton vandaag is overleden. Ik had deze video willen plaatsen, waarin ze op vakantie in Ierland in een pub wordt gevraagd om Coat of Many Colors te zingen, maar embedden van die video blijkt niet toegestaan. Jammer, omdat die video de superster en het Amerikaanse icoon dat ze was toont als een gewoon sympathiek persoon. Het is niet anders. En deze samenzang met Emmylou Harris en Linda Ronstadt is ook heel mooi.
Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.
Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.