‘2020: WARning’ – Nieuwe studie levert verontrustende bevindingen op

ANALYSE - Op het wereldtoneel hangen ontwikkelingen in verschillende landen samen. Het gehele samenspel is een systeem met patronen en gevoeligheden. Een verkiezing zoals in de VS levert bijvoorbeeld weer geheel nieuwe dynamiek op.
Maar hoe onvoorspelbaar en complex het ook op het eerste gezicht lijkt, het is wel mogelijk om op basis van historische patronen bepaalde voorspellingen te doen.
Een van de voorspellingen die uit onderzoek naar voren komt, stemt ongerust. Het kan zoveel impact hebben op ons dagelijks leven dat we daar graag uitgebreid bij stil staan. Ingo Piepers zal ons in een reeks artikelen uitleggen wat er kan gaan gebeuren en waarom die verwachting reëel is.

De komende maanden – in de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen 15 maart 2017 – zal ik in een aantal artikelen de dynamiek en ontwikkeling van het Internationale Systeem bespreken. Deze artikelen zijn gebaseerd op recent afgerond onderzoek. Daarbij heb ik gebruik gemaakt van ‘harde’ data en de meest recente inzichten in de werking van complexe systemen en netwerken. Het is een nieuwe benadering die een aantal opzienbarende bevindingen oplevert. Deze bevindingen kunnen en mogen niet zonder politieke consequenties blijven.

De wetenschappelijke titel van het onderzoek luidt: “Social integration and expansion in anarchistic systems: How connectivity and our urge to survive determine and shape the war dynamics and development of the System“. De korte meer begrijpelijke titel, die tevens verwijst naar de meest opvallende conclusie van het onderzoek luidt: “2020: WARning” en verwijst naar de kritieke toestand die het Internationale Systeem rond 2020 zal bereiken.

Oorlogsdynamiek

Deze studie betreft een volledig nieuwe benadering van sociale processen, en maakt het onvermijdelijk dat ik een aantal nieuwe inzichten, concepten en termen introduceer. In dit inleidende artikel zal ik kort deze nieuwe theorie toelichten. In de artikelen die volgen, zal ik vervolgens nader ingaan op bepaalde belangrijke onderdelen, en die in meer detail uitleggen. De volledige (Engelstalige) studie kan worden gedownload op mijn website www.global4cast.org.

Op basis van deze theorie – gebaseerd op de oorlogsdynamiek van het Internationale Systeem in de periode 1495-1945 – is het ook mogelijk de conditie van de huidige internationale orde – beter bekend als de ‘Verenigde Naties’ – te beoordelen. Ik zal uitleggen wat de samenhang is tussen de haperende Verenigde Naties, dreigende fragmentatie van de Europese Unie (Brexit), populisme en radicalisering (ook in onze Tweede Kamer), Trumps verkiezingsoverwinning, oorlog in het Midden-Oosten en provocaties van (onder andere) Rusland, China en de Verenigde Staten.
Deze ontwikkelingen passen bij een internationale orde die in toenemende mate disfunctioneel is, en de spanningen die ontstaan niet meer kan reguleren.

Collectieve uitdaging

Ik zal uitleggen dat we daardoor voor een collectieve uitdaging staan: We moeten samen (1) een ‘uitweg’ vinden voor de spanningen die zich opbouwen in het Systeem, (2) overeenstemming bereiken over een ‘nieuwe’ internationale orde, die (in ieder geval tijdelijk) weer een afspiegeling is van de feitelijk ‘machtsverhoudingen’ in de wereld, en (3) deze nieuwe orde vreedzaam – niet door middel van een oorlog – implementeren.

Dat is een lastig proces waar bovendien niet meer veel tijd voor is. Om maar eens een aantal heikele punten te noemen die nu aan de orde zijn: Zijn Rusland en China bereid af te zien van de uitbreiding van hun invloedssfeer, in respectievelijk Oost-Europa (Oekraïne) en de Zuid-Chinese Zee? Is de NAVO bereid af te zien van de plaatsing van een raketafweersysteem? En – een meer fundamentele kwestie – zijn Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk – inmiddels achterhaalde grootmachten – bereid afstand te doen van hun privileges in de huidige internationale orde (een permanente zetel en vetorecht in de Veiligheidsraad, ‘legaal’ bezit van nucleaire wapens) ten gunste van bijvoorbeeld India, Brazilië of Indonesië of de Europese Unie (vooropgesteld dat de nieuwe orde op een dergelijke wijze zou moeten worden georganiseerd)?

Verkiezingen en verwachtingen

Dit zijn politieke vraagstukken, en hier is dan ook het raakvlak tussen deze alarmerende studie en de verkiezingen in maart 2017: Wat kunnen – en moeten – we nu verwachten van onze politieke partijen, gegeven deze ontwikkelingen? Is ‘de politiek’ doordrongen van de urgentie van de huidige situatie – nog los van andere zeer urgente kwesties zoals klimaatverandering – en het feit dat ‘meer van hetzelfde’ geen oplossing kan bieden?

Alvorens deze actuele vragen aan de orde komen zal ik nu eerst de nieuwe theorie uitleggen en in een reeks artikelen die de komende weken verschijnen.
Ik veronderstel dat de ‘mens’ wordt gedreven door een zekere overlevingsdrang, en dat daartoe een aantal basisbehoeften moeten worden vervuld: elementaire levensbehoeften zoals voeding en veiligheid, maar ook identiteit. Ervaring leerde, dat vervulling van deze basisbehoeften (die ook steeds verder evolueerden, en dat nog steeds doen) en overleving beter kon worden gerealiseerd door middel van samenwerking. Samenwerking vergroot overlevingskansen. De mens organiseerde zich in eerste instantie in ‘extended families’, stammen, dorpen en steden, en vervolgens in kleine staten.

Eind vijftiende eeuw – 1495 – bestond ‘Europa’ uit zo’n 300 kleine en diverse (stad-)staatjes, met een totale bevolkingsomvang van circa 83 miljoen, en was voldoende verbonden (‘connected’) om een samenhangend systeem te vormen en systeemgedrag te ontwikkelen. Een belangrijk kenmerk van dit systeem was (en nog steeds is, maar nu op een globale schaal) dat het anarchistisch is: het ontbreekt aan een algemeen geaccepteerd kader (gezag). In een anarchistisch systeem zijn staten verantwoordelijk voor hun eigen veiligheid.
In anarchistische systemen geldt dat de veiligheid van staat A (zeker gesteld door middel van wapens, bondgenootschappen en verdragen) de onveiligheid is van staat B; en omgekeerd natuurlijk. Als de internationale orde wordt ondermijnd, ontwikkelt het systeem een eigen dynamiek van bewapening en intimidatie, die steeds verder escaleert. In ‘dynamical system‘ jargon spreekt men dan van een zelfversterkend mechanisme.

Kritieke toestand en ontlading

Uit deze studie blijkt dat spanningen die opbouwen in het Internationale Systeem, kunnen worden opgevat als ‘energie’, en dat deze energie – net als alle andere vormen van energie – een aantal natuurkundige wetmatigheden gehoorzaamt. Energie die zich opbouwt in een systeem wordt op een zeker moment benut om een nieuwe orde te implementeren, teneinde het energieniveau in het systeem structureel te verlagen. Ordening en herordening zijn – ook in het Internationale Systeem blijkt nu – het gevolg van simpele natuurkundige wetmatigheden.

Gedurende de periode 1495-1945, heeft het Internationale Systeem tot vier keer toe een kritieke toestand bereikt, en heeft vervolgens door middel van (vier) systeemoorlogen nieuwe – ‘ge-upgrade’ – internationale ordes geïmplementeerd. Deze nieuwe ordes zorgden voor (tijdelijke) stabiliteit, en maakten verdere (bevolkings-)groei en ontwikkeling mogelijk.

Kritieke periodes en systeemoorlogen zijn synoniem. De vier systeemoorlogen gedurende de periode 1495-1945 zijn: (1) de Dertigjarige Oorlog (1618-1648), (2) de Franse Revolutionaire en Napoleontische Oorlogen (1792-1815), en de (3) Eerste (1914-1918) en (4) Tweede Wereldoorlog (1939-1945). Deze oorlogen resulteerden telkens in een nieuwe internationale orde, een periode van relatieve stabiliteit.

Stabiele periodes zijn niet zonder oorlog

Een dergelijke relatief stabiele periode (internationale orde) en de systeemoorlog die er (telkens) op volgt vormen een cyclus. Dus gedurende de periode 1495-1945 produceerde het Systeem vier cycli.
Echter relatief stabiele periodes waren niet zonder oorlog: tijdens de eerste relatief stabiele periode (van 1495 (start systeem) tot 1618 (start Dertigjarige Oorlog)) produceerde het Systeem maar liefst 45 oorlogen waarbij zogenaamde grootmachten waren betrokken. Ik noem dit type oorlogen ‘niet-systeem oorlogen’. Nota bene er vonden dus nog veel meer ‘kleine’ oorlogen plaats, waarbij geen grootmachten waren betrokken. Grootmachten onderscheiden zich van andere staten door hun machtspositie (centraliteit) in het International Systeem.
In de periode 1495-1945 hebben in totaal (dus inclusief systeemoorlogen) 114 oorlogen met grootmacht betrokkenheid plaatsgevonden.

Cycli in oorlogsdynamiek

Historici hebben uitgebreid onderzoek gedaan naar patronen in oorlogsdynamiek; echter zonder resultaat. De vier cycli zijn nooit herkend; daartoe is inzicht nodig in de werking van complexe systemen en netwerken. Als deze cycli – die versnellen (daarover later meer) – als ‘eenheid’ van analyse worden gebruikt, dan blijkt dat er wel degelijk sprake is van patroonvorming: de patronen die kunnen worden geïdentificeerd zijn ontluisterend. Het blijkt bijvoorbeeld dat de cycli versnellen met dezelfde factor als waarmee het aantal militaire slachtoffers van systeemoorlogen groeit. Het blijkt ook dat het aantal niet-systeemoorlogen tijdens relatief stabiele periodes (de vier opeenvolgende internationale ordes) lineair afneemt. Nog veel meer patronen kunnen nu worden herkend, die allemaal nauw samenhangen en als het ware de ‘bouwstenen’ zijn van deze nieuwe theorie.

Uit het onderzoek blijkt dat bevolkingsgroei en de groei van de connectiviteit van het Systeem de ‘motor’ (driver) zijn achter deze energie- en oorlogsdynamiek. Ook blijkt dat deze oorlogsdynamiek niet zonder ‘functie’ was (en nog steeds is). Uiteindelijk, in 1939 – het moment waarop het Systeem ‘instortte’ (daarover later meer) – was de bevolking in Europa gegroeid tot 544 miljoen en was het bonte scala van (stad-) staatjes getransformeerd in zo’n 25 staten die in hoge mate waren ‘gestandaardiseerd’ en georganiseerd om oorlog te voeren. De oorlogsdynamiek (1495-1945) – en het proces van periodieke herordening (systeemoorlogen) – was instrumenteel in een proces van sociale integratie in Europa, en van expansie van Europa naar ‘buiten’ (denk bijvoorbeeld aan koloniën).

Het blijkt dat de vier cycli een identieke levensloop en patroon volgen. Uit data-analyse blijkt, dat dit patroon ook kan worden herkend in de ontwikkeling van de huidige (eerste globale) internationale orde, die startte in 1945.
Dit patroon maakt het mogelijk een kritieke toestand (let op: dat is een systeemoorlog!) te identificeren rond 2020. Dus we zijn gewaarschuwd, en hier moeten we nu mee aan de slag.

turbine

Bovenstaand figuur beeldt de oorlogsdynamiek uit gedurende de periode 1495-1945 als een ‘turbine’ die het proces van sociale integratie en expansie voortstuwt naar het volgende niveau van organisatie. De rode schijven stellen de vier systeemoorlogen voor; de blauwe schijven niet-systeemoorlogen tijdens relatief stabiele periodes (opeenvolgende internationale ordes). De vier cycli en de omvang van de systeemoorlogen (rode schijven) zijn op schaal: de versnelling is duidelijk zichtbaar (en volgt een eenvoudige wiskundige beschrijving). Uiteindelijk doorboort de turbine door middel van de vierde systeemoorlog (de Tweede Wereldoorlog, 1939-1945) een organisatorische barrière.
De vierde systeemoorlog (de Tweede Wereldoorlog) was instrumenteel in de gelijktijdige integratie van Europa naar een niet-anarchistische structuur, en de expansie van een Europees naar een globaal internationaal systeem.

In eerste instantie vormden zich twee (intern) niet-anarchistische ‘blokken’ in Europa (gecontroleerd door respectievelijk de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie) die vervolgens in 1989 (uiteenvallen van de Sovjet-Unie, etc.) samensmolten in een enkele niet-anarchistische superstaat, althans pogingen daartoe (ik doel op de Europese Unie). De Verenigde Naties is de eerste internationale orde met een globale werking.
Vanuit een ‘natuurkundig’ en energie oogpunt kan de vierde systeemoorlog (de Tweede Wereldoorlog) worden opgevat als een (tweevoudige) fasetransitie; een volgende ‘ontwikkelstap’ – primair gedreven door bevolkingsgroei – in een lange termijn proces van sociale integratie en expansie.
Analyse van de oorlogsdata laat zien dat deze vierde systeemoorlog de typische karakteristieken bezit van een fasetransitie, zoals die ook voorkomen in andere systemen.

Data-analyse voorspelt nieuwe systeemoorlogen

Als het Internationale Systeem nu op een globale en niet meer op een Europese schaal (1495-1945), dezelfde logica volgt (dezelfde natuurkundige wetten gehoorzaamt) – en er is geen enkele reden om aan te nemen dat dat niet het geval is – dan zal het Systeem wederom (maar dan nu op globale schaal) vier systeemoorlogen produceren in de periode 1945-2187, laat deze studie zien. Deze eerste systeemoorlog zal starten in 2020, blijkt uit de data-analyse.
Deze volgende systeemoorlogen – net zoals gedurende de ‘Europese fase’ (1495-1945) – zijn onderdeel van vier cycli.
De ontwikkelingsrichting van het Systeem – ‘afgedwongen’ door natuurkundige wetmatigheden – laat zien dat de tweede serie systeemoorlogen gedurende de periode 1945-2187, net zoals het geval was voor Europa, uiteindelijk een niet-anarchistisch (maar nu globaal) systeem zullen opleveren.
Deze studie laat zien dat een dergelijk globaal systeem niet meer uit staten zal bestaan, maar uit ‘communities’ waarin (uiteindelijk) een balans is gevonden tussen ‘schaalvoordelen’ en behoud van ‘identiteiten’, binnen een kader van een aantal algemeen geaccepteerde beginselen.
Echter, dit is een langdurig en pijnlijk ontwikkeltraject, dat niet zonder risico is. Aangezien de vier (toekomstige) systeemoorlogen elkaar steeds sneller zullen opvolgen en steeds meer energie zullen (en moeten) ontladen om een volgende stabiele periode (internationale orde) te kunnen produceren, kan collectieve zelfdestructie niet worden uitgesloten.

Er is een uitweg

De vraag is, kunnen wij nu – samen – een ander ontwikkeltraject in gang zetten, waarbij wij dezelfde niet-anarchistische structuur bereiken, zonder (systeem)oorlogen, maar op basis van overleg en compromis. Niet staten – het product van anarchistische internationale ordes – maar communities zijn het antwoord.
In het volgende artikel bespreek ik de typische eigenschappen – en levensfases – van cycli. Ik zal uitleggen hoe een netwerkeffect de ‘tussentijdse’ ontlading van spanningen onmogelijk maakt, en daardoor een kritieke conditie van het systeem onvermijdelijk maakt.

  1. 1

    Grapzig, maar “natuurlijke” wetmatigheden vinden in de geschiedenis…het blijft wringen. Ben geen geschiedtheoreticus maar geloof dat daar de afgelopen 150 jaar nog aardig over gedebatteerd is. Voorspellen op basis van het verleden….blijft tricky.
    Een ander kritiek punt dat ik heb is dat het stuk begint met “op het wereld-toneel” en het pretendeert te gaan over de toekomst van deze gehele aardkloot, maar de achtergrond van het model dat uit de doeken wordt gedaan is behoorlijk euro-centrisch.
    De 4 aangehaalde voorbeelden waren wellicht inderdaad grote oorlogen maar ook wel een beetje typische military history stokpaardjes.
    En ik kom een paar keer “Uit onderzoek blijkt” tegen, ik zelf vind het dan wel prettig om een noot te zien over welk onderzoek we het dan hebben.

  2. 2

    @1: Uhm, het onderzoek is op zijn site te vinden. Daar staan alle verwijzingen in.
    En hij zegt zelf uit te gaan van Europa.
    Het wordt interessant om in volgende artikelen de onderbouwing te lezen waarom die sprong gerechtvaardigd is.

  3. 3

    Wat #1 zegt: en om nou uit vier voorbeelden in de afgelopen vijfhonderd jaar af te leiden dat er dús nog vier grote systeemoorlogen zullen komen die aan datzelfde patroon zullen voldoen, lijkt me wat al te simpel gedacht.

    Ik zie een komende wereldoorlog broeien inderdaad, nu de transatlantische orde in gevaar is, Europa verdeeld en Poetin overal zit te kloten (hij zou hetzelfde geintje dat ‘ie in Georgië en Oekraïne heeft uitgehaald zomaar in de Baltische staten uit kunnen halen), dus 2020 gaan we denk ik wel halen.

    Maar daarna: it’s anyone’s guess.

  4. 4

    Het werk maakt nogal een claim… een wiskundig model van honderden jaren geschiedenis, nauwkeurig genoeg om grote oorlogen in de toekomst te kunnen voorspellen binnen een paar jaar.

    Op de website staat een document van 800 pagina’s. Dat is iets teveel om uit de losse pols een betrouwbaarheid van te kunnen schatten… zijn er deskundige mensen die ervoor in kunnen staan? Peer review, of zelfs maar recensies?

  5. 6

    Goede zaak om tendenzen uit het verleden te analyseren, maar N = 4 (aantal oorlogen) is wel een erg kleine steekproef om vergaande conclusies uit te trekken. Het komt allemaal nogal pseudo-wetenschappelijk over.

  6. 7

    Interessante materie om de oorlogscycli op natuurkundige wijze weer te geven. Dat de spanningen waarneembaar zijn in het systeem is duidelijk. Wat mij niet duidelijk is, is waarom auteur denkt dat we de cycli kunnen doorbreken.

    Mij lijkt de enige conclusie dat we een 5e systeemoorlog dienen te ondergaan.

    Ordening en herordening zijn – ook in het Internationale Systeem blijkt nu – het gevolg van simpele natuurkundige wetmatigheden.

    Als we naar de 4e systeemoorlog kijken dan zien we dat de Europese hedendaagse (her)ordening een direct resultaat is van de 4 systeemoorlog. Het is dus noodzakelijk dat we een 5e (en verder) systeemoorlog dienen te ondergaan. Zonder systeemoorlog geen nieuwe ordening.

    We hoeven dus niks te doen, we volgens slechts natuurkundige wetmatigheden. Je kan het systeem niet verslaan. Rusland gaat de Oekraïne niet opgeven en de Chinezen niet de Zuid-Chinese zee. Ook gaan ‘we’ niet zomaar vrijwillig India, Brazilië en Afrika de invloed geven welke hen toekomt. Daarvoor is eerst een grote systeemoorlog nodig.

  7. 10

    Voor een de volledige studie verwijs ik naar global4cast.org. De komende artikelen zullen meer duidelijkheid verschaffen, en antwoord geven op een aantal vragen en opmerkingen in reacties.

    @Lutine: Ja, dat is een goed punt. Ontsnappen aan deze wetmatigheden is alleen mogelijk als we spanningsopbouw (inherent aan anarchistische systemen) weten te vermijden. Dat is weinig realistisch, maar het proberen waard.

    @Krekel: Deze theorie laat zich niet inpassen in bestaande IB-theorieën; hij wijkt daar sterk van af. We blijken – dat laat deze theorie zien – in een in hoge mate gedetermineerd systeem te leven, waarin veel minder ruimte is voor contingency (en vrije wil) dan we (willen) geloven. Het is een ‘ding’ dat er sprake is van patroonvorming (daar kom ik nog uitgebreid op terug), veel verontrustender is dat wij collectief deze wetmatigheden ‘gehoorzamen’.
    ‘2020’ is de uitkomst van een berekening en data-analyse. En staat los van (bijvoorbeeld) een Trump: Trump is een product – symptoom – van de opgebouwde spanningen systeem, en niet omgekeerd.

    Wordt vervolgd.

  8. 11

    Goed artikel, ik zie er wel wat in, tijd zal het leren. Al moet ik wel zeggen dat de schrijver enigszins door een gekleurde bril kijkt.

    quote: “Zijn Rusland en China bereid af te zien van de uitbreiding van hun invloedssfeer, in respectievelijk Oost-Europa (Oekraïne) en de Zuid-Chinese Zee?”

    Als we namelijk kijken naar waarom dit nu speelt is omdat de uitbereiding van de invloedssfeer van het Westen nu botst met de uitbereiding van de invloedssfeer van Rusland en China. Maar zijn het dan alleen die 2 landen die moeten afzien van uitbereiding van hun invloedssfeer.

    Niet om goed te praten wat China nu doet in de Zuid Chinese zee. Maar het feit dat de VS daar de ‘beschermengel’ aan het spelen is, vraag ik me af wat de VS daar precies doet? is dat niet het uitbereiden danwel borgen van haar invloedssfeer? (en kijk dan eens op een Globe waar de Zuid Chinese Zee precies ligt…)

    Zet daar tegenover de defensie uitgaven wereldwijd:

    https://nl.wikipedia.org/wiki/Lijst_van_landen_naar_militaire_uitgaven

    dan zien we dat de VS verreweg de grootste defensie uitgaven heeft. Dit betreft 45% van wat er wereldwijd aangegeven wordt.

    Als we het verhaal van de schrijver zouden verrijken met die uitgaven in het verleden en dat koppelen aan het ontstaan van een systeem oorlog (wie startte het… wie won het…) dan vrees ik dat we in het westen de balk in ons (westen) oog niet zien…. continue focussen op de agressie van Rusland (en mindere mate China). Dit horen we nu al 70 jaar (dat de Russen komen…).

    Maar het is de VS geweest die elk decenium het nodig vond ergens een oorlog te starten. Het is de VS die zichzelf verreweg het snelst, het meest aan het bewapenen is…

    Geschiedenis leert ons ook dat elke ondergang van een wereldmacht leidde tot een wereld oorlog…. laten we hopen dat de overgang van VS als absolute wereld macht naar een nieuwe wereldorde vreedzaam gaat verlopen. Ik vrees echter van niet…

    Maar om de spanningen in de wereld te verminderen, moeten we een open debat kunnen voeren. En dat is helaas in het Westen zeer lastig geworden de laatste tijd. We willen zelf niet onderkennen dat wellicht het Westen ook niet zo lief is, ook onder water de boel op scherp aan het zetten is, ook liegt, ook propaganda bedrijft, ook over lijken gaat…

    Maar we zullen zien hoe het gaat.

    O en om aan te tonen dat een open debat zeer lastig is, zullen we dat zien aan de reacties op mijn reactie. In het verleden is er bij mij op de man gespeeld, oneigenlijke argumenten gebruikt tegen mijn punten. En dat allemaal op Sargasso.

    Ik ben niet pro Rusland, ik ben niet pro China. Ik ben alleen kritisch op het Westen en de VS. Wij zijn niet zo braaf als de media en politici ons doen willen geloven…

  9. 12

    @Ingo Piepers

    Het is zelfs onrealistisch. De periode van de afgelopen 70 jaar is er een welke zich kenmerkt door vrede, welvaart en meer van dat soort spanningsloosheid. Zelfs de sovjet dreiging deed ons niet uit het veld slaan. Maar dat is sinds een paar jaar niet meer zo.

    Alles valt of staat met het denkbeeld dat zaken aan toeval onderhevig zijn en dat wij invloed kunnen uitoefenen met onze vrije wil op dat toeval. Als de bevindingen waar zijn zoals jij die aan ons presenteert , dan impliceert dat dat we aan natuurkundige wetmatigheden onderhevig zijn. Dat houdt in dat we slechts ons bewust kunnen zijn en meebewegen op het ritme welke de wetmatigheden voorschrijven.

    Dat alles vergt een omgekeerde manier van denken, waar je zelf zo te zien ook aan doet. Er was geen andere mogelijkheid dan dat Trump ten tonele verscheen. Als hij niet was verschenen dan had de opgebouwde spanning een ander gezicht gehad. Maar of we het symptoom in Celsius of Fahrenheit uit drukken doet er uiteraard niet toe.

    veel verontrustender is dat wij collectief deze wetmatigheden ‘gehoorzamen’.

    Ik zie niet in waarom dat verontrustend is. Wat er in feite is gebeurd in de periode die je beschrijft is dat we naar steeds grotere eenheden toe zijn gegroeid. Het is een natuurlijk proces dat als twee entiteiten versmelten, dat dit met geweld gepaard gaat. Dit is op vele niveau’ s waarneembaar. Je gebruik van de term ‘gehoorzamen’ impliceert nog steeds een vrije wil. Wie niet ziet dat ‘de mens’ slaafs is aan dat wat hij meent te zijn en waar te nemen, die begrijpt het verschijnsel ‘mens’ niet.

  10. 13

    Ja interessant allemaal hoor, maar wat moet ik ermee ?
    De loop van de geschiedenis is een combinatie van chaostheorie en complexiteit. Alles kan op ieder moment gebeuren, misschien vanmiddag al. Zoals een sneeuwbui in augustus. Piepers heeft het over patronen. Een patroon waar hij het b.v. (nog) niet over heeft, is de toename van de ongelijkheid in de wereld (Piketty) en een afname van gewapende conflicten na 1990 (Human Security Report 2005, University of British Columbia) in een dichter bevolkte wereld, wat zijn energie- en spanningshypothese zwaar dynamiteert. Misschien horen we daar nog iets van.

  11. 14

    Dit soort ‘ patronen’ vallen wat mij betreft in dezelfde categorie als de Kondratiev wave: je feiten zodanig bijelkaarzoeken dat ze op je patroon passen. Ben benieuwd naar de volgende afleveringen van deze serie, maar ik gok dat dit stevig getagd kan worden met het labeltje ‘pseudowetenschap’ .

  12. 15

    Zes jaar na zijn laatste artikel hier. Welkom terug Ingo.

    Complex onderwerp. En ja hoog Hari Seldon gehalte qua onderwerp. Dat neemt niet weg, dat ik gevoelsmatig mee ga met het onderwerp, de cycli over globalisme, systeemoorlogen, breekpunten (cesuren) en dat is reden genoeg om te lezen en te volgen.

    Natuurwetten blijft iets wat toch gespecificeerd zal moeten worden anders kun je die term zo niet gebruiken.

    Ik ga je boek / rapport / onderzoek lezen. Ben benieuwd. Ook naar je artikelen na deze aankondiging (want meer is het niet). Becommentariëren is iets anders bij zo een specialistisch, militair wetenschappelijke benadering. Maar wellicht dat enkele anderen hier dat wel in huis hebben. Er zijn dacht ik wel wat (oud) militairen die lezen en commentariëren.

    Ik ben erg benieuwd en hoop dat de discussie enig niveau bereikt en niet afglijdt naar het gebruikelijke afzeikerige (wat in dit draadje ook al dreigt te gebeuren).

  13. 16

    ”Een belangrijk kenmerk van dit systeem was (en nog steeds is, maar nu op een globale schaal) dat het anarchistisch is: het ontbreekt aan een algemeen geaccepteerd kader (gezag). In een anarchistisch systeem zijn staten verantwoordelijk voor hun eigen veiligheid.”

    In een anarchistische situatie bestaan er helemaal geen staten.

    ”Uit deze studie blijkt dat spanningen die opbouwen in het Internationale Systeem, kunnen worden opgevat als ‘energie’, en dat deze energie – net als alle andere vormen van energie – een aantal natuurkundige wetmatigheden gehoorzaamt. Energie die zich opbouwt in een systeem wordt op een zeker moment benut om een nieuwe orde te implementeren, teneinde het energieniveau in het systeem structureel te verlagen. Ordening en herordening zijn – ook in het Internationale Systeem blijkt nu – het gevolg van simpele natuurkundige wetmatigheden.”

    Dit hele verhaal heeft niks met natuurkunde te maken, maar door iets arbitrair energie te noemen, kan de schrijver opeens beweren dat er natuurkundige wetten bestaan om zijn processen te beschrijven. Als er mechanische wetmatigheden in dit proces zijn moet je dat eerst ontdekken op empirische wijze en niet door de stikker “natuurkunde” ergens willekeurig opplakken. Geschiedenis en sociologie kun je niet goed nadoen in een lab of niet goed meten door dat je moeilijk een onderwerp of object kunt isoleren van zijn of haar omgeving. Dat is gewoon een feit en deze beperking moet aanvaard worden en niet verborgen worden met empirisch en natuurkundig klinkende woorden.

    Ook het idee dat tussen 1815 en 1914 er geen grote systeemveranderingen gebeuren is totale onzin, want 1815 was het grootschalige begin van kolonialisme waarbij Europese landen steeds grotere delen van de wereld gingen beheersen en gigantische gevolgen had voor de machtspolitiek in Azië en daarmee de wereld. Opiumoorlog, Taipingopstand, de verovering van India door de Britten en Belgisch Kongo worden totaal genegeerd. Het wordt zelfs relatieve rust genoemd. Deze gebeurtenissen moeten ook meegenomen worden in een analyse en niet zomaar verzwegen worden.

    ”Vanuit een ‘natuurkundig’ en energie oogpunt kan de vierde systeemoorlog (de Tweede Wereldoorlog) worden opgevat als een (tweevoudige) fasetransitie; een volgende ‘ontwikkelstap’ – primair gedreven door bevolkingsgroei – in een lange termijn proces van sociale integratie en expansie.”

    Bewijs dan maar eerst dat bevolkingsgroei de oorzaak is van de Tweede Wereldoorlog.

  14. 17

    “Zijn Rusland en China bereid af te zien van de uitbreiding van hun invloedssfeer, in respectievelijk Oost-Europa (Oekraïne) en de Zuid-Chinese Zee? Is de NAVO bereid af te zien van de plaatsing van een raketafweersysteem?”

    Dit is een hele foute denkwijze al la Wilders en Trump. We leven niet meer in het koloniale tijdperk, waarbij een paar machtige landen de rest van de wereld onderling verdeelden. Tegenwoordig hebben we internationaal zelfbeschikkingsrecht en nog de Oostblok landen nog de landen aan de Zuid Chinese zee hoeven dat op te geven omdat ze toevallig een grote agressieve buurman hebben. Als ze een raket systeem nodig hebben om zich te verdedigen, en gezien de recente annexaties van de Russen is dat helemaal geen onrealistische gedachte, dan heeft elke natie daar recht op. Andere vrije landen hebben de morele plicht kleine landen daarin bij te staan anders wordt het geen zelfbeschikkingsrecht, maar weer het recht van de sterkste dat de dienst uit gaat maken en dan licht een volgende grote oorlog inderdaad om de hoek.

    De genoemde “systeem” oorlogen hebben allemaal een ander oorzaak van religie, tot politiek en losgeslagen ideologieën van een megalomane dictator. Daar naast leven we in een heel ander tijdperk waar we internationaal veel meer van elkaar weten en van elkaar nodig hebben, even in het geheim een invasie leger opbouwen zoals Hitler en Napoleon deden is er nu niet meer bij, Putin zijn Groene mannetjes stonden binnen een paar minuten op het internet. Ooit zal er best nog wel een grote oorlog komen, maar die zal weer een hele ander oorzaak hebben dan de genoemde oorlogen.

  15. 20

    Interessant. Dat er geen maat meer op de dingen staat wordt me van alle kanten steeds duidelijker en ‘The powers that be’ leggen ons steeds meer stringente ‘policies’ op ter maatvoering. In het oosten meer door autoritarisme en in het westen meer door de financialisering van het leven, een andere vorm van autoritarisme. Wat mij opvalt is dat ‘systeemoorlogen’ kennelijk synchroon lopen met de (discontinue) ontwikkeling van het weten in Europa. Rond 1500 was het gelijkenisdenken in verval. Allegorie en universalia werden gekritiseerd (zie o.a. ‘Herfsttij der Middeleeuwen’ van Johan Huizinga en ‘De woorden en de dingen’ van Michel Foucault. Michel de Montaigne was over alles in twijfel en Cervantes ridiculiseerde het gelijkenisdenken met zijn Don Quichot.)

    Vaste grond onder het weten kwam er begin van de 17e eeuw pas weer via ‘Mathesis Scientiarum Genitrix’ (maat en ordening vormen de moeder der wetenschappen). Spinoza schreef terugkijkend in zijn ‘Ethica’ (beter denken) over universalia: een ieder oordeelt over algemeenheden aan de hand van het eigen lichaam (bestaanswijze), vandaar dat er zoveel misverstanden ontstonden. Verder schreef hij dat onder al het weten dezelfde abstacte grondslag lag en dat hij zich daarin gevangen voelde. Over de ‘vrije wil:’ de mens is zo vrij als een steen. Foucault beschreef in WD de ondergrond van het weten van de classicisten als ‘representatie:’ een tweetermig denken met aan de ene kant de werkelijkheid en aan de andere kant de taal (filosofie) die niet nauwkeurig genoeg kon zijn om de werkelijkheid te representeren. Taal was almachtig; wetenschap.

    Rond 1800 schreef Immanuel Kant zijn kritiek op dit ‘zuivere’ redeneren. Niet vanuit beschuldigingen of vanuit een toekomstverwachting die daar aanleidng toe gaf, maar louter vanwege de innerlijke inconsistentie in dit ‘zuivere redeneren.’ Of Kant ooit heeft gelet op het ‘leven’ om hem heen, weet ik niet. Goethe over zijn leven rond 1830: ik heb in twee tijdperken geleefd; vroeger hadden alleen Schindler en ik het over de roman en tegenwoordig heeft iedereen het er over. Foucault over het classicisme: het leven bestond niet.

    Willem Schinkel noemt de grondslag onder het moderne weten in ‘Denken in een tijd van sociale hypochondrie’ (wellicht denkt Schinkel dat het ‘leven’ te ver is doorgeslagen): ‘organicisme.’ Een goede term omdat daar enerzijds in het classicistische denken geen sprake van was en we tegenwoordig (politiek) over elkaar struikelen over hoe we alles moeten organiseren ten goede. Minder onschuldig is mijn benoeming ‘functionalisme.’

    De twee wereldoorlogen kan ik in mijn stramien minder goed plaatsen als ‘systeemoorlogen.’ Maar er zijn pogingen geweest om deze als zodanig te plaatsen. Bijvoorbeeld in Tragedy and Hope van Carroll Quigley en Cosmopolis van Stephen Toulmin.

    Ik wacht af.

  16. 21

    @17

    “Zijn Rusland en China bereid af te zien van de uitbreiding van hun invloedssfeer, in respectievelijk Oost-Europa (Oekraïne) en de Zuid-Chinese Zee? Is de NAVO bereid af te zien van de plaatsing van een raketafweersysteem?”

    is in die zin niet een oorzaak van de toegenomen spanningen te vinden? i.c.m. credo van de jaren tachtig? Greed is Good?

    anders gezegd:

    Na WOII was de houding in het algemeen: wat kan ik zelf doen om de samenleving te verbeteren? sinds de jaren 90 is dat veranderd naar: wat moet de ander doen om de samenleving te verbeteren?

    als je het namelijk zo verwoord, zie je het probleem ook meteen. De eerste variant zorgt ervoor dat de samenleving bij elkaar blijft. De verandering wordt gezocht daar waar men hem ook kan doorvoeren, namelijk jezelf. Tegenwoordig vind een groot deel van de bevolking dat een ander deel van de bevolking moet veranderen, en dat kan je alleen maar vragen, niet afdwingen (tenzij je daar wetten op gaat maken, en dat is de afgelopen decenia op heel veel vlakken gebeurt). Dat leidt onherroepelijk tot spanningen. En als geen van beide groepen een concessie doet, drijft dat de groepen uit elkaar. Met alle gevolgen van dien.

    voeg daar politieke correctheid aan toe, en het is de gepassioneerde minderheid die de (politieke) agenda bepaald. De meerderheid die het niet boeit (in eerste instantie), laat het op zijn beloop. Maar die meerderheid is aan het ontwaken in een samenleving vol met regeltjes die men eigenlijk niet wil. Een paar van die zaken is niet zo erg, maar uiteindelijk telt het op naar een groter geheel dat niet meer geaccepteerd wordt door de stille meerderheid.

    Dat zie je terugkomen in het referendum over de Oekraine, je ziet iets soortgelijks terugkomen in de Pietendiscussie, en ook bij de brexit en de verkiezing van Trump. Die zaken zijn (volgens mij) een verschijnsel van een stille meerderheid die niet gehoord wordt en die er klaar mee is. Deze items worden dan ook nu aangegrepen om de hakken in het zand te zetten.

    Men kan dit ophangen aan onwetendheid, xenofobie of populisme. Maar feitelijk is dit een verschijnsel van een falend politiek systeem dat niet meer de roots bij de bevolking heeft. Zachte heelmeesters maken stinkende wonden (politiek correcte oplossingen zijn vaak oplossingen van zachte heelmeesters). En als er keer op keer blijkt dat de traditionele politiek geen goede oplossing hiervoor heeft, anders dan nog meer door te gaan met politieke correctheid, ja dan moeten we niet raar opkijken dat je dan dit soort discussies en uitslagen krijgt.

    En ja, als die verdeeldheid niet omgedraaid wordt, dan leidt dat n.a.w. tot geweld, oorlog.

    Overigens als je kijkt waar er ter wereld nu oorlog gevoerd wordt, en op welke continenten. Dan zou je al kunnen stellen dat we in WOIII zijn aan beland. We beseffen het wellicht hier in het westen nog niet omdat het niet op ons grondgebied plaats vindt…. maar half afrika en het midden oosten staan in brand….

  17. 23

    Prijzenswaardig dat Pieper via een onorthodoxe manier de stellingname aandurft. Hij blijkt vooralsnog “out of the box” te willen en kunnen denken, wat ik bij de commentaren niet overal heb kunnen waarnemen. Ik verheug mij op het vervolg.

  18. 24

    @21: Ik heb niet het gevoel dat we al in WOIII zijn beland Als ik naar https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_ongoing_armed_conflicts kijk dan is inderdaad bijna heel Afrika en de Arabische Wereld gekleurd maar dat zijn naar mijn idee toch regionale conflicten.

    Als je de getallen voor de jaren 2013/2014/2015 die op deze pagina te vinden zijn (135.000/215.000/165.00) combineerd met https://ourworldindata.org/war-and-peace-after-1945/ dan komen de getallen redelijk overeen met de jaren tachtig.