Zwakke scholen bepalen onderwijsbeleid

COLUMN - Nederlandse leerlingen moeten beter leren rekenen. Daar is iedereen het bijna wel over eens. Maar over de manier waarop verschillen de deskundigen en de politiek nogal van mening. De kritiek op de verplichte rekentoets voor eindexamenleerlingen van staatssecretaris Sander Dekker is niet mals. Onderwijsorganisaties vinden het opnemen van de rekentoets in de zak- en slaagregeling disproportioneel en onaanvaardbaar. Net als het verlagen van de norm om het slagingspercentage op te krikken. Leerlingen mogen volgens hen ook niet de dupe worden van overhaaste regelgeving, slechte toetsen en onderwijs dat onder de maat is.

Vooral de laatste constatering is zorgwekkend. Als onderwijsorganisaties al toegeven dat het Nederlandse onderwijs niet altijd even goed is, is het dan niet zaak om daar iets aan te doen? De kwaliteit van het onderwijs bepaalt uiteindelijk toch ook de kwaliteit van diegenen die dit onderwijs hebben genoten. Zwakke scholen leveren doorgaans zwakke leerlingen af. Ik denk ook niet dat het invoeren van alleen een rekentoets daar verandering in brengt. Ik vermoed dat het veel leerlingen ook ontbreekt aan andere vaardigheden om eindexamen of een geschikte vervolgopleiding te kunnen doen. Met spelling en begrijpend lezen zal het toch niet veel beter zijn gesteld, dus waarom alleen een rekentoets?

Het vanaf het begin van de schoolcarrière toetsen van leerlingen op diverse vaardigheden heeft als voordeel dat al vroeg duidelijk wordt welke leerling op welk onderdeel onder de maat presteert en op welke scholen veel van deze ondermaatse leerlingen zitten. De leerlingen kunnen dan tijdig bijgespijkerd worden en de zwakke scholen onder verscherpt toezicht geplaatst. Dit laatste gebeurt overigens al door de Inspectie van het Onderwijs. Helaas lost dit het probleem niet altijd op. Wellicht dat de overheid strenger moet optreden tegen zwakke scholen. Zachte heelmeesters maken nu eenmaal stinkende wonden.

Wij mogen van eindexamenkandidaten best een bepaald basisniveau verwachten. Voldoet een leerling daar niet aan, dan is het helaas pindakaas en doet hij of zij het nog maar eens een jaartje over. Daar is niks mis mee. Afgelopen jaar haalde 60 procent van alle leerlingen de rekentoets overigens wel. Examenkandidaten haalden gemiddeld een 5.9. Niet om over naar huis te schrijven, maar wel een voldoende. De laagste score viel te noteren bij het profiel cultuur en maatschappij van de havo. Daar haalde maar 11.8 procent een voldoende. Niet alleen de leerling, maar ook de school zal aan de bak moeten om het rekenonderwijs te verbeteren.

De rekentoets afserveren met het argument dat het onderwijs soms onvoldoende kwaliteit heeft en de leerling daar niet de dupe van mag worden lijkt mij niet de weg die wij moeten inslaan. Dit geldt toch ook niet voor het niet halen van het eindexamen? De kwaliteit van ons onderwijs moet omhoog en de leerling en de scholen mogen best afgerekend worden op hun prestaties. Elke leerling is er als toekomstig burger bij gebaat dat hij goed beslagen ten ijs komt en zijn competenties optimaal kan benutten bij het zoeken van een vervolgopleiding of werk. En elke school wil het beste uit zichzelf halen. Excelleren heet dat. In tegenstelling tot het in Nederland meer gangbare nivelleren. Laat ons onderwijsbeleid niet bepalen door zwakke leerlingen en zwakke scholen. Leg de lat maar eens wat hoger. Durf te presteren.

  1. 1

    Eigenlijk vind ik raar dat op de middelbare school een toets ingevoerd wordt voor stof die mensen op de basisschool horen te leren.

    http://www.volkskrant.nl/dossier-onderwijs/maak-hier-de-voor-het-middelbaar-onderwijs-verplichte-rekentoets~a3833805/?akamaiType=FREE

    Maar de overheid mag natuurlijk de examen-eisen veranderen, al lijkt mij redelijk dat scholen dan ook budget krijgen voor de rekenlessen.

    En de auteur heeft gelijk dat slecht onderwijs geen reden is om het examen soepeler te maken.

  2. 2

    Met spelling en begrijpend lezen zal het toch niet veel beter zijn gesteld, dus waarom alleen een rekentoets?

    Als je van de week een beetje had opgelet en de uitgelekte vragen had gezien in de pers dan had je geweten dat de rekentoets vooral een leestoets is.

  3. 4

    @0: “De kwaliteit van ons onderwijs moet omhoog”
    – Een bewering zonder enige motivering.

    @0: “Wellicht moet de overheid strenger optreden tegen zwakke scholen”
    – Wellicht? Effectiever is om zwakke scholen beter te begeleiden, mogelijk ook met meer middelen. Zolang er vrije schoolkeuze is en dus ouders van hot naar her gaan met hun kroost verdienen zwakke scholen meer dan enkel “steng optreden”.

  4. 5

    Zorg dat docenten streng worden geselecteerd, hoog opgeleid zijn en dat zij goed verdienen, dan kan de toetsmachine de schroothoop op, evenals de inspectie.

  5. 6

    @1: op veel HBO’s worden toetsen afgenomen die op de middelbare school thuishoren (een taaltoets omdat sommige leerlingen abominabel Nederlands schrijven op -verondersteld- Havo-niveau).

  6. 8

    @7: Als je gedreven bent en je zit al jaren op de nullijn en je moet allerlei domme administratie doen en je wordt geconfronteerd met zijinstromers die niet kunnen rekenen, met een management dat kikt op pluche en geld oppot, en in het bedrijfsleven is er wel waardering voor jouw kunnen, dan is de keuze snel gemaakt.

  7. 9

    @ roland, denk dat we nog blij moeten zijn met onze docenten. Ga er maar aan staan, ieder uur een stel 35 verwende pubertjes met hun grote mond in de klas. Ouders die hun engeltjes de hemel in prijzen i.p.v. te onderwijzen of corrigeren. Dus probleem neerleggen bij de juiste mensen, ouders en falende wegkijkende schooldirecties.

  8. 10

    @9: Bas van Stapelberg,
    Een leiding die de medewerkers niet steunt is niet alleen in het onderwijs maar in elk bedrijf ongeschikt.

    Vervang ouderavonden tussen docent en ouders door gesprekken tussen leerling, ouder en docent en stel de vorderingen van de leerling centraal ingevuld door zowel school als thuis.
    Bespreek zo de ouderrol gezien door de ogen van leerling.

  9. 11

    @10 roland, dit gebeurt al bij veel scholen. De ervaring is dat vaders vaak achter de docent staan, maar moeders willen toch vaak niet inzien hoe hun eigen kind functioneert op school.