Zijn allochtone rolmodellen echt nodig?

Allochtonen in de politiek: voor velen een teken van goede integratie van deze nieuwe Nederlanders. Zij houden zich ook niet meer alleen bezig met migrantenkwesties. Niet iedereen juicht deze ontwikkeling toe: wie moet anders opkomen voor de belangen van allochtonen, vraagt Enis Odaci van humanislam zich af.

Naar aanleiding van een artikel van emeritus hoogleraar Wasif Shadid in de Volkskrant is er enige beroering ontstaan over de rol van allochtone politici: moeten zij nu een actieve rol innemen in het islamdebat of staat het hun vrij zich niet (meer) te bemoeien met dit soort kwesties en moeten zij vooral op hun politieke daden worden beoordeeld?

Latif Hasnaoui (PvdA) schrijft in de Volkskrant dat islamitische politici niet voor hun eigen achterban opkomen en Zeki Baran (PvdA) stelt op Republiek Allochtonië dat politici zich juist gewoon moeten gedragen als elke andere (autochtone) politicus.

Wat opvalt is dat zowel Hasnaoui als Baran beide van de PvdA zijn. Was het niet de PvdA die tijdens de grote arbeidersmigratie uit Turkije en Marokko van eind jaren 60 en jaren 70 bekend stond als veilige politieke thuishaven voor de (overwegend islamitische) gastarbeiders in het nieuwe vreemde land? Dat er nu binnen deze partij twee stromingen bestaan zegt veel over het veranderde politieke landschap.

Bij Pauw en Witteman gingen Hasnaoui en Tweede Kamerlid Tofik Dibi met elkaar in debat over deze kwestie. Tofik Dibi kon op Twitter tijdens de live-uitzending op de meeste sympathie rekenen. Dibi stelt dat het juist een teken van integratie is dat hij ook over windmolens politieke besluiten kan nemen, en niet alleen over islamitische kwesties bevraagd wordt. Zijn initiatief Final Fatwa was blijk van het feit dat hij ook niet wegloopt voor zijn verantwoordelijkheid de moslims een stem te geven. Hasnaoui betoogt dat de allochtone politici juist nu in het huidige anti-islam klimaat, ondanks de verbreding van hun politieke horizon, meer dan ooit sterker op moeten komen voor hun achterban.

Feiten of aannames?

Zoals zo vaak in discussies geldt buitelen aannames, verwachtingen en feiten over elkaar heen. Dat geldt ook voor deze kwestie: de aanname is dat allochtone politici er zijn om allochtonen-gerelateerde dossiers te behandelen, de verwachting is dat zij belangenbehartigers zijn voor migranten, maar de feiten zijn of niet bekend of worden bewust buiten de discussie gehouden: want waar hebben de heren het nu over? Kan dat in cijfers worden uitgedrukt?

Shadid, Hasnaoui, Baran en Tofik Dibi hebben misschien wel allemaal gelijk, afhankelijk van hun eigen perceptie en hun eigen verwachtingen. Het centrale thema in de vraag naar de rol van allochtone politici is echter niet benoemd: hebben allochtonen, moslims of minderheden in het algemeen, het gevoel dat politiek Den Haag niet voldoende opkomt voor hun belangen? Is daar onderzoek naar gedaan?

Blijkbaar is dat niet altijd het geval. En als dat niet het geval is, zijn dan de allochtone politici zoals Naïma Azough, Achmed Marcouch en Tofik Dibi degenen die de standaard vaandeldragers moeten zijn? En hoe moeten we CDA kamerlid Çörüz beoordelen, een Turkse moslim die de gedoogconstructie met de anti-islamitische PVV juist wel steunt?

Cliëntelisme

De samenleving verandert en allochtonen van de 2e en zeker 3e generatie functioneren steeds meer als autochtonen. Zij bekleden niet meer alleen functies in verenigingen en stichtingen, maar steeds vaker ook in bedrijfsleven, onderwijs en cultuur. Ergo, breder blikveld en steeds minder traditioneel in de ogen van de allochtone kiezer. Dat de huidige lichting (allochtone) politici haar horizon verbreedt en zelfs instemt met een samenwerking met de PVV is daar het beste bewijs van. Het oude adagium dat landbouwers, bedrijfsleven, allochtonen, de cultuursector exclusief hun eigen volksvertegenwoordiger in de Tweede Kamer hebben geldt ogenschijnlijk niet meer.

Cliëntelisme is in politieke kringen, zeker op het gebied van belangenbehartiging van allochtonen, not done. Dat politieke partijen tijdens verkiezingen wel graag gebruik maken van de achterban van allochtone politici is, hoe ironisch, dan wel weer mooi meegenomen. Alsof belangenbehartiging niet doelstelling nummer 1 is van de politiek. Het is een tegenstrijdigheid die misschien wel leidt tot de teleurstelling van mensen zoals Shadid en Hasnaoui. Achter cliëntelisme zit de angst dat fractieleden een verborgen politieke agenda erop nahouden. Een angst die vooral op het thema van islam natuurlijk bepaalde onderbuikgevoelens oproept.

De islamitische of allochtone lobby zal nooit sterk genoeg zijn om een eigen politieke partij op de been te krijgen, dat is al eerder zonder succes geprobeerd. De diversiteit en onderlinge verdeeldheid is daaraan debet. De allochtonen zullen dus zelf, of in georganiseerde kleinere kringen hun plekje in de politiek moeten organiseren. En logischerwijs zullen zij met een goede opleiding op zak, een goede positie op het werk of succes in de cultuur- en onderwijssector dan ook steeds meer op reguliere (succesvolle) autochtonen lijken.

De tijd van exclusieve belangenbehartiging ligt dus achter ons. De allochtonen leven niet meer in de jaren ’60 en ’70 waarbij zij blindelings op de PvdA stemmen. De allochtonen erkennen inmiddels de problemen, en delen de dromen van elke andere Nederlander. De sociaal-economisch zwakke groepen, van welke kleur of signatuur dan ook, die mogen rekenen op de steun van de hele politiek.

  1. 1

    Het ligt toch voor de hand om eerst eens te kijken of clientelisme in de politiek daar voorkomt waar veel clienten zijn te mobiliseren. Ik denk dan echt wel aan gemeenteraadsverkiezingen, welzijnsvoorzieningen voor allochtonen enz.

    En een discussie over het bestaan van een eventuele landelijke trend kun je niet voeren zonder het verschijnsel PVV te benoemen. Wordt hier echter niet gedaan.

  2. 3

    Politici moeten opkomen voor hun achterban. Maar wie heeft bedacht dat allochtone politici alleen een allochtone achterban hebben? En mogen autochtone politici nu alleen opkomen voor de autochtone achteban? Wat een onzin!

  3. 5

    “Alsof belangenbehartiging niet doelstelling nummer 1 is van de politiek.” Inderdaad, dat is het niet.

    Stel je voor dat roodharigen gaan stemmen op een partij die opkomt voor de belangen van roodharigen, bruinharigen op een partij die opkomt voor de belangen van donkerblonden enzovoorts. Daar is een (rijks)overheid toch niet voor?

    De overheid moet doen wat gunstig is voor de samenleving als geheel maar wat niet van de grond komt als dat niet overkoepelend wordt geregeld. Zo is er gemeenschappelijke politie die de orde handhaaft, willekeurig of het roodharigen of anderen zijn die die orde verstoren.

    De overheid moet geen onderscheid maken tussen roodharige en anders gehaarkleurde burgers, of zoals waar het hier om gaat, tussen Nederlanders van allochtone en van ‘autochtone’ afkomst. Er hoeven ook geen specifieke belangen behartigd te worden, want dat betekent al gauw discriminatie van de rest. Ik zie ook niet in hoe kan worden opgekomen voor de belangen van moslims zonder de belangen van niet-islamitische burgers te schaden.

    Een concreet voorbeeld is de cartoonrel in Denemarken. Stel nu dat een moslimgroepering het er doorheen had gekregen dat er voor de belangen van moslims wordt opgekomen in de zin dat de proleet Mohammed niet mag worden ‘beledigd’. Dat lijkt wel sympathiek, maar dat is a) een ernstige aantasting van de vrijheid van meningsuiting van iedereen (inclusief van die van moslims, al zullen die er weinig last van hebben), en b) de introductie van rechtsongelijkheid, wanneer de kampioenen van alle andere geloofsrichtingen niet op dezelfde manier worden beschermd.

    Allochtone politici, moslim of niet, moeten zich uitsluitend bezig houden met wat ons als Nederlanders allemaal aangaat, zonder te letten op afkomst, religie of wat dan ook. Dat is wat de opstellers van de grondwet hebben bedoeld met het anti-discriminatiebeginsel.

  4. 8

    @Kacabee,

    belangenbehartiging is bijna of geheel hetzelfde als cliëntelisme begrijp ik uit het stuk, alleen heeft het laatste een negatieve connotatie. Zeker als het de islam betreft. Wat betreft het voorbeeld van de cartoonrel, in een democratie kan dat inderdaad gewoon. Als een moslimpartij daarvoor een meerderheid zou krijgen, is dat keurige politieke belangenbehartiging. Maar omdat het de islam betreft mag het ineens niet? We mogen toch ook geen ambtenaren in functie beledigen?

    Het is ontzettend onnozel te denken dat elke politicus in de tweede kamer er zit voor alle Nederlanders. Iedereen heeft een achterban, en men zoekt naar meerderheden waarbij zoveel mogelijk belangen behartigd worden. Zodra er 51% gevonden is, zullen andere belangen als een baksteen losgelaten worden…

  5. 9

    Discussie van niks. Het gros is geintegreerd dus waar praten we over? Zoals gebruikelijk in de onzindiscussie over islam en allochtonen over niets…

    Wie een specifiek belang van een specifieke groep wil behartigen prima en wie dat niet wil ook prima.

  6. 10

    @Ali Baba,

    Naast een democratie is Nederland ook een rechtsstaat, wat bijvoorbeeld betekent dat de overheid niet mag discrimineren en alle burgers in aanleg dezelfde rechten hebben. Zodra een meerderheid (van 51 of zelfs 67%) vindt dat een bepaalde minderheid minder rechten heeft, is er geen sprake meer van een rechtsstaat, zelfs al is dat besluit via democratische weg bereikt.

  7. 11

    Raar artikel.

    Juiste constatering: “de aanname is dat allochtone politici er zijn om allochtonen-gerelateerde dossiers te behandelen, de verwachting is dat zij belangenbehartigers zijn voor migranten, maar de feiten zijn of niet bekend of worden bewust buiten de discussie gehouden: want waar hebben de heren het nu over? Kan dat in cijfers worden uitgedrukt?”. Misschien zijn die feiten er niet eens.

    En vervolgens zelf de aanname dat de PvdA “bekend stond als veilige politieke thuishaven voor de (overwegend islamitische) gastarbeiders in het nieuwe vreemde land” als waarheid overnemen uit de rechtse propaganda. De PvdA stond bekend als politieke thuishaven voor alle arbeiders, ongeacht hun geloof of herkomst.

    Ja, als je je zo hebt laten indoctrineren, is het een verrassing voor je, dat politici zich niet aan dat fictieve clientelisme houden.

  8. 12

    @Kacabee,

    Dus hoeven we ons nergens zorgen over te maken als moslims een eigen partij willen oprichten en sharia elementen willen invoeren in Nederland, toch? Immers, de rechtstaat beschermt onze burgers.

    In goed Nederlands noemen we zoiets een rare gedachtekronkel ;)

  9. 13

    Zolang we een sgp, en een cda hebben, inderdaad! Indien mensen vinden dat hun religie zo belangrijk is dat het in een politieke partij vertegenwoordigd moet worden is dat prima. Sharia invoeren… Er is geen 1 sharia, dus welke sharia heb je het over?
    Er zullen vast mensen zijn die dat willen, maar ten eerste geloof ik niet dat moslims dit in grote getale willen (de meeste moslims in nederland zijn inmiddels moslim ‘light’.) ten tweede bestaat onze politiek altijd uit compromissen. We krijgen ook geen verbod op abortus ook al wil de sgp dat graag. onze compromispolitiek filtert de echte extremen er wel uit.
    Dus nee, niks om je druk over te maken. Tijd voor belangrijke zaken.