Zeventien miljoen meningenbakkers

Hieronder een gastcolumn van schrijver/dichter Stefan Nieuwenhuis, die eerder verscheen in striptijdschrift Zone 5300.

Schattig hoor, zo’n column. Iedere keer mag je even leeglopen over wat je nu weer vreselijk vindt en steeds mag je halfbakken oplossingen aandragen voor zaken waarover anderen de schouders ophalen.
Als je vroeger wat vond, mocht je het houden en als het iets van waarde was, bracht je het naar de politie. Tegenwoordig vindt iedereen van alles en heeft de politie nergens meer tijd voor (dat is een mening) wat ervoor heeft gezorgd dat er enorm veel columnisten zijn bijgekomen in Nederland (dat is een feit).

En vergis je niet: columnisten zijn niet eens meer de belezen schrijvers, hoogleraren of journalisten, het zijn gerust ook soapies, bloggers, voetballers, zelfbenoemd analisten, dokters Clavan, buurtbewoners, kroegvolk en meer in het algemeen: mensen met een internetverbinding.

Een column is bovendien niet langer een kort stukje proza waarin de auteur spits en uitdagend zijn mening ventileert, maar vaker de ongezouten neerslag van boosheid of frustratie die de gewaande visionair met zijn onzichtbare gehoor deelt. De lezer leert er negen van de tien keer niets van. Die weet alleen waar de schrijver staat in de discussie, oftewel: wat hij of zij vindt van de discussie.

Zouden we de schrijver kennen, of weten wat diens achtergrond was, dan had het nog iets, maar de meeste columnisten zijn alleen als zodanig en bij eigennaam bekend. Het zal de reden zijn geweest dat veel Nederlanders zich ondertussen zonder gene in allerlei discussies mengen, met nujij.nl als het onwelriekende koninkrijk van verweesde meningendebiteurs (toegegeven, een vrij strenge mening). In Nederland is iedereen columnist geworden.

Ik pleit mezelf overigens niet vrij. Ik heb in het verleden mijn ongenoegen genoeg kenbaar gemaakt als het ging om herrie in de stiltecoupé, ongeveer 90% van alle opiniepeilingen, het eisen van respect en het prakkerige Nederlands van Rick Nieman. Het luchtte destijds erg op, kan ik u zeggen, maar ergens wist ik dat niemand me daadwerkelijk zou bijstaan of dat er ook maar iets zou veranderen.

En juist dat gevoel maakt dat het columnistenvolk van tegenwoordig steeds harder gaat praten. De feiten worden uitvergroot (‘TBS’ers hebben meer verlofdagen dan een lagereschooljuf’), de conclusies ondoordachter (‘en daarom lijkt het me goed om naar de gulden terug te keren’) en de toon weloverwogener (‘de Joden mogen alles van Geert’).

De traditionele columnist weet zich geen raad met al zijn halfbakken, nieuwe collega’s met hun theatrale wegwerpgebaren en voorgewend aplomb. Men heeft geschermd met een vereniging voor de werkelijke columnist, met een plechtige ballotage, maar dat leverde zoveel columns op dat dat schip strandde op een zandbank van onwelvoeglijkheid en binnenbochtredeneringen. Columnisten die zich beter voelden dan andere columnisten, het moest niet gekker worden in dit kutland. Sterker nog: die laffe hooghartigheid zie je ook in de politiek en het bedrijfsleven, op alle niveaus, en was dus typisch voor het Nederland van nu, waarin je niet kan zeggen wat je wilt (als ik het goed onthouden heb).

Los van wie er gelijk heeft, en dus los van de columnisten die hierop met een onomwonden ‘ik’ antwoorden, zouden we eens voorzichtig moeten kijken wat het ons oplevert. Als straks het EK voetbal begint klinkt overal het mantra dat Nederland 17 miljoen bondscoaches heeft. Dat is leuk bedoeld, vertederend, een teken van medeleven en sportief enthousiasme, maar daartegenover staat de omstandigheid dat Nederland ondertussen ook 17 miljoen columnisten kent. Dat is verre van grappig op dit hele kleine stukje aarde. Dat is ronduit angstaanjagend. Het legt met gemak ons hele land plat. We ontredden de boel met onze columns. Oplossingen? Ik lees ze wel, daar kunnen we op wachten.

Foto: Chris Lott

  1. 3

    17 miljoen -2 (schiet lekker op). Ik schrijf ook mijn mening, maar noem dat geen columns. Dat een ander dat misschien wel doet mag geen reden mij bij de 17 miljoen mee te tellen.

  2. 6

    Het is een bekend verschijnsel. En verder, ik lees graag een goede column, die van jou vind ik bijvoorbeeld goed, maar wat een goede column nou precies uitmaakt vind ik moeilijk te zeggen.

  3. 7

    Een weldoordachte en gefundeerde column kan enorm verrijkend zijn. Een column laat zien wat er in iemand leeft en dat is leerzaam. Sommige reacties zijn dat ook. Je leert elkaar erdoor beter kennen. Met z’n allen nadenken over een onderwerp, een dialoog die gericht is op het vergroten van begrip. Je zou een samenvatting kunnen maken en de voor- en nadelen kunnen benoemen. Een column levert iets op wanneer we onze categorisaties in toom kunnen houden en wanneer we ons bewust zijn van onze filters. Het gaat fout wanneer het ons alleen te doen is om ons gelijk te halen. Dan ontstaat een argumentenstrijd die zelden tot consensus leidt. Hier bij Sargasso gaat het meestal heel aardig: men vult elkaar eerder aan dan dat men er tegenin gaat.

  4. 9

    17miljoen -3,collumnisten kunnen zeuren maar “echte “journalisten zijn nog erger,het fanatisme waarmee Assange wordt afgebrand door het gros van het journaille in de VS en Europa is onthutsend.

  5. 10

    Als ik de column goed begrijp, is de belangrijkste boodschap dat niet alle meningen gelijkwaardig zijn. Dat klinkt als een soort discriminatie, als ik het zo formuleer. Maar ik ben het er nadrukkelijk mee eens. Discriminatie is overigens *ongeoorloofd* onderscheid maken. En het onderscheid maken tussen meningen van mensen die ergens aantoonbaar verstand van hebben en de mensen die zomaar wat roepen omdat ze vinden dat ze altijd een mening klaar moeten hebben, is wat mij betreft geoorloofd. Natuurlijk mag mijn buurvrouw een mening hebben over hartchirurgie, verbrandingsmotoren, de kans op recidive bij vermogensdelicten, of de gevolgen van CO2 voor het klimaat. Maar voor zover ze geen expert is op die gebieden, zou het beter zijn als ze haar meningen beperkt tot de borreltafel. Maar de trend is helaas dat buurvrouwen die het om wat voor reden ook tot BN-er hebben geschopt, en masse columns mogen schrijven in gerenomeerde kranten en tijdschriften. Deze veredelde voxpopjes zijn geen aanwinst voor het publieke debat en de democratie.

  6. 11

    Jij bezoekt zeker nooit de opinie pagina van VK.nl.Die “officiele columnisten” daar worden ook niet gehinderd door kennis van zaken,of zijn specialisten op het gebied waar ze hun opstelletjes aan wijden,en worden gestuurd door onderbuikgevoelens die vooral het rechtse volksdeel aanspreken.Om over Elsevier of de HP maar niet te spreken..

  7. 12

    In zunig domineederland waren er altijd al overal zoveel columnisten omdat het altijd de goedkoopste bladvulling was, want aan interviews ben je vaak ook nog reiskosten kwijt.

    De enorme toename van columnisten in de anglosaksische wereld is toch vooral omdat ze door denktanks financiëel uit de wind worden gehouden, om zo ingezet te kunnen worden om ten bate van een welbepaald belang gratis agitprop te bedrijven op sites en opinie-pagina’s.

  8. 15

    “En vergis je niet: columnisten zijn niet eens meer de belezen schrijvers.”

    Ehm… Is de auteur van mening dat de lezers van Sargasso dat denken?

  9. 16

    Ik vind Stefan Nieuwenhuis echt de beste columschrijver van Nederland.
    Eigenlijk zouden alle colums over alle onderwerpen door onze SuperStefan geschreven moeten worden.En het klinkt drastisch maar ik ben het met Stefan eens dat de gewone mensen en kroegvolk niet steeds hun mening mogen geven over van alles en nog wat terwijl ze er geen verstand van hebben..Stefen ga zo door, we wachten met smart op je volgende colum en gedichten.