Zelfs Greenpeace en GroenLinks nemen klimaatprobleem onvoldoende serieus

Wie het idee heeft dat klimaatverandering een veel ernstiger probleem is dan wat de analyse van het IPCC liet zien, kan kritiek van verschillende kanten tegemoet zien. Het sceptische smaldeel vindt die ideeën maar alarmistische bangmakerij. Het klimaatgevoelige segment in de samenleving vindt dat zwaar getoonzette woorden over klimaatverandering de Salonfähigkeit van klimaatbeleid nog verder ondergraven, en verzet zich daarnaast tegen opties als CO2-afvang en –opslag (CCS) die in een vergaand klimaatbeleid niet gemist kunnen worden. Conclusie: zelfs groeperingen en partijen als Greenpeace en GroenLinks nemen het klimaatprobleem onvoldoende serieus.

Om de temperatuurstijging tot 2 graden C te beperken zijn in de westerse wereld’negatieve emissies’ nodig:: netto CO2-verwijdering uit de atmosfeer, bijvoorbeelddoor een combinatie van biomassa en CCS.

De bewijsvoering voor deze bewering is aldus.
Er zijn verschillende energiescenario’s gemaakt in opdracht van natuur- en milieuorganisaties als Greenpeace en Wereld Natuur Fonds. Met het oog op een maximaal acceptabele temperatuurstijging van 2 graden Celsius eind deze eeuw mikken die scenario’s op een volledig op duurzame bronnen gebaseerde energiehuishouding, in elk geval in Europa. Die rolt dan uit de modellen dankzij een enorme smak energiebesparing, zonder kernenergie, en in de meeste scenario’s ook zonder CO2-afvang en –opslag (CCS). Fossiele energiecentrales, vooral kolencentrales, worden in die scenario’s vervroegd uit de vaart genomen.

So far, so good – waarom is dat niet voldoende om het klimaatprobleem te lijf te gaan?

Het eerste punt is dat de veelgenoemde 2 graden geen harde grens is waaronder amper schade optreedt. Het is een glijdende schaal, met rondom de 2 graden twee bandbreedtes: een wetenschappelijke (onzekerheids)marge, en een normatieve (politieke) marge waarbinnen verschillende wegingen van kosten en baten mogelijk zijn. Wie, zoals onder meer Greenpeace en GroenLinks, zegt vanuit het voorzorgbeginsel te redeneren, zou volgens de stand der wetenschap eerder op 1,5 graad als maximaal toelaatbare grens uitkomen dan op 2.

Het tweede punt is de bandbreedte in de klimaatgevoeligheid, door IPCC geschat tussen 2 en 4,5 graad temperatuurverhoging bij elke verdubbeling van de CO2-concentratie, met als ‘beste schatting’ 3 graden. Uit die som komt de richtlijn “2 graden = 450 ppm CO2 in de lucht” voort. Deze concentratie van 450 ppm leidt langzamerhand een net zo absoluut leven als de 2 graden-limiet. Ten onrechte, volgens probabilistische benaderingen van de klimaatproblematiek. Prof. Schellnhuber van het Potsdam Institut vindt daarom 450 ppm ‘Russisch roulette’, fifty-fifty: daarop mikken betekent 50% kans dat we onder de 2 graden blijven, en 50% kans dat we erboven komen.

Alweer: zou op grond van het voorzorgsbeginsel 450 ppm met bijbehorende kansverdeling een goede doelstelling zijn? Nee, wie aan de veilige wil zitten legt de grens eerder op 350, maximaal 400 ppm. Voor zo’n doel zijn waarschijnlijk zelfs ‘negatieve emissiecentrales’ nodig, bijvoorbeeld biomassa met CCS waardoor per saldo CO2 uit de atmosfeer wordt verwijderd. CCS in combinatie met biomassa, maar ook bij industriële processen, is een onmisbare bouwsteen voor een risicomijdend klimaatbeleid.

Het derde punt tenslotte is de maatschappelijke en politieke onzekerheid. Natuurlijk mogen politieke en maatschappelijke spelers hun visie neerzetten zonder in eerste instantie naar de haalbaarheid te kijken. Maar in tweede instantie, als het gaat om de strategie die bij die visie hoort, is het wel nodig om in te spelen op wat andere actoren willen en doen. En dus om meer opties achter de hand te hebben. Wat als het toch niet lukt om de kolencentrales al na 30 jaar te sluiten, of als minder besparing realiseerbaar blijkt dan het theoretisch maximum? Moet een optie CCS bijvoorbeeld daarvoor niet op zijn minst open blijven?

Uit deze drie punten blijkt: in het licht van de klemmendheid van het klimaatvraagstuk is een ‘alleen hernieuwbare energie in 2050’-scenario nog niet voldoende. En het maatregelenpakket van de Greenpeaces en GroenLinksen van deze wereld, waar verzet tegen CCS kennelijk een onderdeel van uitmaakt, is een hachelijke strategie: ook een onversneden Greenpeace- en GroenLinks-beleid zou nog tot een hoge kans op risicovolle klimaatverandering leiden.

Lees meer bij Natuurlijke Wereld.

  1. 2

    CO2 onder de grond stoppen is net zo onzinnig als kernafval onder de grond stoppen. Als je dat spul niet wilt hebben, moet je het niet maken of op zodanige wijze verwerken dat het niet meer bestaat.

  2. 3

    Klopt, in ieder geval geen kolencentrales meer neerzetten. Daarom zouden ze de CO2 onder de grond gaan stoppen in Groningen (vlakbij Eemshaven).

  3. 6

    Het grootste probleem is dat GL en Greenpeace meerdere politieke agenda’s hebben. Omdat ze naast voor CO2 reductie tegen kernenergie, tegen CO2 afvang en grotendeels tegen bio brandstof strijden, moeten ze compromissen sluiten die niet ralistisch zijn. Een enorme daling van de energie vraag incalculeren terwijl die in de praktijk jaarlijks forst stijgt is pure oogkleppen politiek. Ook zwijgen ze graag dood dat wind en zonne energie 100% conventionele backup nodig hebben en dus niet 100% duurzaam zijn. Ooit zullen ze moeten kiezen, willen we werkelijk wat doen aan co2 uitstoot of blijven we krampachtig vasthouden aan al onze politieke wensen.

  4. 8

    @5 grapje?
    wel zou er meer gezocht kunnen worden naar meer nuttige toepassingen.
    http://www.algemene-energieraad.nl/newsitem.asp?pageid=4550
    http://www.acpco2.com/folders/co2bulk_ned.pdf
    Waarmee nog niet alle na verbranding vrijgekomen CO2 geneutraliseerd wordt, maar alle beetjes helpen.
    En bij een toepassing (in de 1e link genoemd) als het creëren van biomassa met algen en CO2 voor gebruik als biobrandstof blijft er uiteindelijk weer CO2 over (misschien minder?), dus dan heb je weinig winst qua CO2-afname(?)…

  5. 9

    In China draaien kolencentrales niet meer op maximale capaciteit. Steenkool is te duur en de elektriciteitsmaatschappijen mogen de prijzen niet verhogen. Om het verlies te beperken stoken ze gewoon minder.

    In de VS daalt het aantal gereden kilometers, net zoals in 2008, vanwege de hoge brandstofprijzen.

    In Nederland kunnen we beginnen met het stilzetten van de Fyra, de hogesnelheidstrein, die nauwelijks passagiers vervoert maar vanwege zijn hogesnelheid veel meer elektriciteit verbruikt.
    Maar ja, GroenLinks wil juist meer treinen en meer elektriciteit verbruiken… go figure.

  6. 11

    @9 Ja ja, de hogesnelheidstrein wat langzamer laten rijden. Goed idee, dat zal heel veel gaan uitmaken!

    Als we de snelheid van alle weg voertuigen halveren verbruiken die in één keer 75% minder energie. Wel jammer voor de PVV en VVD-ers die net hun vingers konden aflikken bij de 130 km/u en 58 seconden tijdswinst op de afsluitdijk.

    Stel je voor met z’n allen 60 over de snelweg…. relaxed man!

    Er gaat pas iets gebeuren aan welke uitputtingsproblematiek dan ook na een echt grote ramp; in de orde van een miljoen dode rijke stinkerds of meer dan een miljard arme sloebers die creperen.

  7. 13

    @12: Als je dan toch wat wilt doen aan hoge snelheid en energiebesparing, schaf je al het vliegverkeer tussen Schiphol, Brussel, Parijs en Londen af. Dat scheelt aanmerkelijk meer dan de Fyra. De suggestie van #11 is natuurlijk nog beter.

  8. 14

    Goed om de schijn van CO2 vermindering aan de kaak te stellen. Maar hoe zinnig is CO2 opslag zolang de CO2 uitstoot (bijna) gratis is? De opbrengst van een heffing kun je inzetten voor besparing! Ook Greenpeace en GroenLinks roepen dat energiebesparing heeel goed is, maar er komen nauwelijks voorstellen laat staan een snelle en stevige aanpak. Blijft het bij gebouwen isolatie? Greenpeace en GroenLinks zijn vooral gericht op meer, meer zonenergie, meer windenergie, waarbij de noodzakelijke opslag – hoe kom je met zonenergie de winter door? – gemakshalve wordt genegeerd. Waarom zou je verminderen er is toch genoeg zonenergie en moet leuk, prettig blijven en met “duurzaam” is de winst aantrekkelijker. Kwijnende A merken vervang je door “duurzame”, zodat de marge behouden blijft.

    @9 Waarom beginnen bij de trein? Vliegend worden veel grotere afstanden en veel meer km afgelegd. Waarom niet trager vliegen, varen, rijden aantrekkelijk maken? Verhoog bij het openbaar vervoer de bezettingsgraad.
    Moeten we wachten op prijsstijging en dus af te zien van (klimaat)beleid?

  9. 17

    Goed stuk van JP Soest.
    Hoewel de politieke realiteit dicteert dat je met energie scenario’s de suggestie wekt dat deze wereld voort te zetten is op duurzame energie, bewijzen de cijfers iets anders.
    En voor de duidelijkheid, de duurzame scenario’s zijn nog het meest haalbaar. Blijven hopen of fossiele brandstoffen en kernenergie is nog veel grotere luchtfietserij.

    Maar Jan Paul (en GroenLinks en GreenPeace) wordt het dan niet tijd om een groot maatschappelijk taboe te doorbreken.. we gaan omlaag in welvaart. De keuze is tussen dat gepland doen of wachten tot de wal het schip keert.

  10. 19

    De voornaamste reden dat de Fyra momenteel sneller is dan de gewone trein is dat ‘ie in een rechte lijn nonstop tussen Schiphol en Rotterdam rijdt. De echte hogesnelheidstreinstellen laten nog steeds op zich wachten.

  11. 20

    Van Soest kiest de verkeerde vijanden en bewijst de vijanden van de milieubeweging daarmee een dienst – wat zijn oplossing helaas nog verder weg brengt.
    De milieubeweging pleit al decennia voor de massale invoering van hernieuwbare duurzame energie. Ze krijgt simpelweg haar zin niet van de meerderheid van kortzichtige opniniemakers. De milieubeweging wordt zo gedwongen in de positie van de underdog, en tot het maken van deelkeuzes die wellicht nog wel haalbaar en betaalbaar zijn.
    Dat ze dat doet, is te prijzen.
    In plaats van de ‘Greenpeaces en GroenLinksen van deze wereld’ kwalijk te nemen dat ze die keuze maken, moeten we onze pijlen richten op de kortzichtige meerderheid die de keuzes beperkt. Vergeet niet: de opslag van co2 – hoe nuttig ook – is peperduur en zal zeker ten koste gaan van duurzame oplossingen die de uitstoot van co2 tegengaan in plaats van het achteraf weg te stoppen.

  12. 21

    @17: het wordt wachten tot de wal het schip keert. Mensen gaan pas massaal denken als er een hele grote ramp gebeurt en zelfs dan is dat nog maar de vraag. Kijk maar naar de discussies op Sargasso: mensen willen er niet aan want waarom zo pessimistisch. Ik doe net zo hard mee met mijn kop in het zand steken daar niet van. mensen willen nu hun leefomgeving zo houden of voor hun beter maken maar denken niet aan de toekomst dat is mens eigen.

  13. 22

    How to wreck the planet 101

    Here’s the bottom line: Any expectations that ever-increasing supplies of energy will meet demand in the coming years are destined to be disappointed. Instead, recurring shortages, rising prices, and mounting discontent are likely to be the thematic drumbeat of the globe’s energy future.

    If we don’t abandon a belief that unrestricted growth is our inalienable birthright and embrace the genuine promise of renewable energy (with the necessary effort and investment that would make such a commitment meaningful), the future is likely to prove grim indeed. Then, the history of energy, as taught in some late twenty-first-century university, will be labeled: How to Wreck the Planet 101.

    (cbsnews)

  14. 23

    @22 – Zo is dat. Die hele klimaatdiscussie begint me op de zenuwen te werken: alsof het alleen maar daarom gaat.

    Als dit zo doorgaat, dan moeten we in de toekomst in de leer bij de armen die leven van het afval op de vuilnisbergen

  15. 24

    @20 Per ton (uitgespaarde) CO2 is opslag veel goedkoper dan zon-pv en als de opslag uit een CO2 heffing wordt betaald, gaat dat niet “ten koste van duurzame oplossingen”.
    Als we echt haast maken – en dat zou je toch bij Greenpeace en GroenLinks verwachten – moeten we alles benutten dus ook CO2 opslag.
    Is dat een taboe en geldt juist hier het voorzorgbeginsel niet?

  16. 25

    @24 – Geef mij ook gelijk even een antwoord (23), voordat we verder gaan met het produceren van CO2 om het onder de grond te stoppen.

    Is de enige grens aan de groei CO2=klimaat?

  17. 26

    Nu voormalig bondgenoten in de CO2-hoax elkaar beginnen aan te vallen kunnen we gerust concluderen dat de crisis bij de agw-ertjes compleet is.

  18. 27

    @26
    en agw staat voor?

    ik neem aan anthropogenic global warming.
    Global warming staat onderhand nauwelijks meer ter discussie, behalve bij een paar diehards, het aandeel van de mens er in kan je relativeren of zelfs bagatelliseren, maar om daar daarom nog een schepje bovenop te doen…
    M’n huis staat in brand, m’n vrouw zegt dat dat komt door een peuk die ik heb laten slingeren, ik zeg dat zij een leeg flesje heeft laten slingeren dat als brandglas voor het zonlicht fungeerde. Gelukkig komt Anton vertellen dat het een hoax is en ik steek nog een peuk op, m’n vrouw strooit nog wat glaswerk rond en Anton begint een bbq-tje in de kelder…

  19. 28

    Van Soest heeft gelijk met zijn risico schatting, maar wijst de verkeerde partijen aan.

    Burgers moeten het doen, de samenleving en de aarde redden.

    Natuur organisaties zoals Greenpeace en milieudefensie hebben een negatieve agenda, en zijn vooral gericht op de natuur of de vissen.
    WNF lijkt iets positiever bezig, maar zoekt de verkeerde partners, grote bedrijven die met WNF hun vervuiling willen goedmaken.

    GroenLinks is een politieke partij en die zetten alleen maar de puntjes op de i.

    Als de burger GroenLinks nu een meerderheid zou geven, dan zouden ze meer zelfstandige groene keuzes kunnen maken, zoals ze in Duitsland laten zien.

    GroenLinks, de partij met zin in de toekomst, moet zijn leden zelf een windpark laten bouwen, en de actie WijWillenZon kopiëren.
    Walk your talk, maar dan met de leden.

    Daarnaast is er nog een betere manier van CCS, maak er een vast stof van, kost misschien wat meer, maar is gemakkelijker ergens op te bergen. Krijt bijvoorbeeld. Maar natuurlijk alleen als er ergens koolstofvrije calcium is te vinden.

    Voorlopig ontwikkelen we als maatschappij de meeste snelheid als burgers het zelf doen, in hun eigen directe voordeel, en samen in het gezamenlijk belang.
    Een grote groep mensen die samen hun eigen windpark bouwen, hebben 20 jaar lang stroom voor een vaste investering van 3 tot 5000 EUR.
    Eigenlijk stroom tegen kostprijs, ca 5 tot 7 cent, en vooral belastingvrij.

  20. 29

    @28 5 tot 7 cent is een onderschatting met een factor 2. Wind op land heeft niet langer politieke steun, je moet dus naar zee. Kosten 1,5 to 2 x zo hoog verbeterpotentieel nihil. Neem je de back-up even mee? Mooie centrales in deellast laten draaien om de gaten te vullen, kost zeker 5 to 10 cent extra. Totale reële kosten tussen 15 en 24 euro /MWh.

    Molens draaien op subsidie.

  21. 30

    @28
    Ik ben er helemaal voor dat grote groepen mensen vrijwillig windmolens laten bouwen op eigen kosten. Geen cent subsidie voor die hype!

  22. 31

    @23 = Wat is er mis met hergebruik en waarom moet onze elektronika zo snel en massaal afgedankt en elders – bij de armen – gedumd worden?

    @28 = WNF zet massaal in op biomassa, met het verdringingprobleem van voedsel.
    CO2 in krijt is dat een grap?
    Vreemd is “windparken” onafhankelijk van de overheid voor een windmolenplek?

  23. 32

    @28, de wereld is geholpen als de GL leden een windpark bouwen … not! Iedereen (ook GP en GL) onderschat het klimaatprobleem en overschat de potentie van duurzame energie.

  24. 33

    Respondenten, dank voor jullie reacties.
    Paar opmerkingen in dupliek:
    – Ik val niemand aan en kies of maak geen vijanden. Ik maak mij zorgen en signaleer dat zelfs aan de zijden van het politieke respectievelijk maatschappelijke spectrum die het klimaatprobleem hoger op de agenda hebben staan dan menig andere organisatie of partij nog niet alle huidige kennis is doorgesijpeld c.q. tot consequenties leidt.
    – CO2 komt niet alleen bij elektriciteitsopwekking vrij, maar ook bij tal van industriële processen die nog minder makkelijk te vervangen zijn door andere dan opwekking via fossiele brandstoffen door duurzame energie. Willen we die CO2 in de lucht blijven opslaan, of onder de grond? Op termijn dienen zich hopelijk andere routes aan, CO2-chemie, zodat er weer nuttige producten mee kunnen worden gemaakt, maar voor de eerstkomende decennia lijkt me ondergrondse opslag van juist die CO2 zo gek nog niet, en noodzakelijk wil je een 1,5 à 2 gradendoel kunnen halen.
    – zijn er meer restricties (‘grenzen aan de groei’) dan CO2? Ja, o.a. verlies aan natuur/biodiversiteit, en nog enkele, google eens op Planetary Boundaries. Een uit het lood geslagen koolstofcyclus is sowieso een belangrijke factor.
    – ik snap dat de klimaatdiscussie op de zenuwen gaat werken of zelfs een ‘hoax’ wordt gevonden. Daarmee verdwijnt ‘ie echter niet.

  25. 34

    @Jan Paul van Soest – Je moet mijn commentaar niet verkeerd begrijpen: ik ben zeker van mening dat er zo snel mogelijk verandering moet komen in de manier waarop wij produceren en consumeren, radicaal zelfs.

    Dat hele gezeur over wat je kunt bewijzen gaat me op de zenuwen. Ik woon in een uithoek van de wereld en ook daar liggen plastic en colablikjes op het strand en klagende vissers dan hun netten vol raken met afval. Je moet blind zijn om niet te zien dat er dringend verandering moet komen.

    Ik weet alleen niet wat het kosteneffectiefste is en welke argumenten nog meer meespelen. We moeten zo snel mogelijk ophouden met het verbranden van aardolie, want daar kun je nog veel meer nuttige dingen mee doen, dat is duidelijk.

    Decentrale energievoorziening en (als er iets verbrand wordt, gas) warmtekrachtkoppeling, besparing door energiezuinige toepassingen. Minder vlees, herstructuring van de landbouw, andere bemesting. Als je om wilt denken speelt dat allemaal een rol.

    Hoe bereik je het snelste resultaat, hoe benut je de beperkte middelen zo effectief mogelijk? Ik zou daar wel eens cijfers over willen zien. Het zou best wel kunnen dat de opslag van CO2 dan bovenaan mijn verlanglijstje komt te staan. Geen idee.

    Het is die hele wellus-nietus discussie die me op de zenuwen gaat, want die leidt tot niets, die heeft alleen tot resultaat dat uit het oog verloren wordt dat het er om gaat de prioriteiten vast te stellen.

  26. 35

    @33
    “..organisatie of partij nog niet alle huidige kennis is doorgesijpeld..” Vreemd dat de aandacht voor de (politieke) keuze nu versmald wordt tot gebrek aan kennis. Mensen die veel vliegen weten best dat daarmee het klimaat verandert.

    Waarom blijft een CO2 heffing buiten beeld en is de keuze beperkt tot CO2 opslag?
    Blijkbaar staat de CO2 uitstoot “minder hoog op de agenda” daar die opslag vooralsnog beperkt in omvang zal zijn en wachten we dat de prijsstijging van fossiel tot verandering leidt.

    @34 in http://www.withouthotair.com zijn veel cijfers te vinden

  27. 36

    @34 “Hoe bereik je het snelst resultaat? ”
    Zie Duitsland met zijn EEG wet.
    Daarmee is het land slechts daar marktmeester waar het er toe doet in de markt.

    China is een ander voorbeeld, dat bouwt bijvoorbeeld windparken vanuit staatsbeleid, maar het geeft duidelijk meer verspilling dan de Duitse aanpak.

    Lokaal in Nederland geven gemeentes het voorbeeld hoe je snelheid kan maken:
    http://www.duurzamebrabanders.nl/blog/2011/05/wie-is-de-meest-duurzame-windgemeente/

  28. 37

    Nog wat andere reacties
    @29 Anton
    CDA’er Verhagen heeft juist gesteld dat het huidige Rutte regime wel en alleen windmolens op het land wil laten bouwen.
    Voor Rutte is dat nu wel verdedigbaar, omdat de subsidie nu buiten de begroting om gaat. VVD’ers betalen de subsidie nu rechtstreeks.

    Ook GroenLinks steunt expliciet windmolens op het land, als gaat het nog niet verder dan opnemen in partijprogramma’s.
    De PvdA heeft er een wetsvoorstel voor ingediend, Zelflevering.
    http://bit.ly/co-productiestroom-is-belastingvrij

    @31 Roland
    Krijt is CaCO3 Ca oxide en CO2 er bij. Mits er ergens CaO gevonden kan worden, zonder dat daar weer CO2 voor moet worden uitgestoten.

    @32 NN
    Jij onderschat de overvloed aan duurzame energie war we in leven. Die is factoren groter dan we nu verbruiken.
    Het mooie is dat de nu beschikbare middelen, zoals windmolens, zonnepanelen, isolatie en warmtepompen gewoon beschikbaar zijn.

    Nederland is het achterlijkste land van de EU, elders worden deze middelen wel benut.
    We zijn niet het achterlijkste land omdat we niet duurzaam worden, maar omdat we als volk tolereren dat idioten van CDA en VVD ons willen en wetens beroven van ons geld en toekomstig inkomen.

    Net als in de tweede wereldoorlog zijn we veel te volgzaam. Toen kwam de bezetter uit Duitsland, nu uit het Limburgse CDA.
    Van daaruit worden geldstromen uit onze maatschappij georganiseerd, zogenaamd om duurzame energie in te kopen, maar in werkelijkheid om hier meer fossiele energie te kunnen opwekken. Op kosten van Nederlanders die er niets aan hebben, maar wel betalen voor de vervuiling.

  29. 38

    @37 Goed om de lezen dat je het met me eens bent dat molentjes op subsidie draaien en niet op wind.

    Heb je al de moeite genomen wat provinciale coalitieakkoorden -provincie is bevoegd gezag- te bekijken?

  30. 39

    @37
    “.. de overvloed aan duurzame energie die is factoren groter dan we nu verbruiken…Het mooie is dat de middelen, zoals windmolens, zonnepanelen, isolatie en warmtepompen beschikbaar zijn” Isolatie, warmtepomp horen in dit rijtje niet thuis, die verminderen aleen het verbruik meestal (warmtepomp)

    Die verhalen over “overvloed” bevorderen besparing niet en negeren het variabele aanbod en daarmee de noodzaak voor energieopslag. Zonnepanelen mogen dan “beschikbaar” echt bruikbaar zijn niet. Duitsland laat dat goed zien waar wind voor meer dan de tienvoudige opbrengst zorgt, ondanks het verzet tegen windmolens.