Verrassend verzet

COLUMN - De gruwel achter de Panama Papers is dat de vrijgekomen documenten aantonen hoe absurd veel geld er wordt weggesluisd en onttrokken aan de belastingdiensten, en dus: aan publieke gelden. Elk jaar zien overheden zich langs slinkse wegen miljarden ontnomen worden. FACT, de Financial Accountability and Corporate Transparency Coalition, heeft becijferd dat er wereldwijd ongeveer 21 biljoen dollar in mantelbedrijven zit weggestopt – meer dan het bruto nationaal product van de hele VS (dat bedraagt 18 biljoen).

Die weggesluisde biljoenen is geld dat niet kan worden besteed aan onderwijs, zorg, huisvesting, onderzoek, cultuur, politie, sociale zekerheid en meer van dergelijke nuttige publieke zaken. Met hun offshore constructies bestelen slinkse zakenlui de staat, en daarmee uiteindelijk ook ons, de gewone burgers. Eens temeer daar de staat haar fondsen toch ergens vandaan moet halen, en dan de belastingen uit arren moede maar weer eens verhoogt. Piketty zei het al: de rijken zuigen de burgers uit, en de afstand tussen rijk en arm neemt rap toe.

Maar niet alle rijken wensen dit vermaledijde spel nog langer spelen.

In New York publiceerden een groep van bijna vijftig miljonairs een open brief, waarin ze nogal verrassend om een belastingverhoging vroegen. Onder hen bevinden zich erfgenamen van Disney en Rockefeller. De reden: een serie belastingmaatregelen die de staat New York tijdelijk heeft ingesteld, loopt in 2017 af. ‘Wanneer die tijdelijke maatregelen komen te vervallen,’ schrijft de groep, ‘worden de gezamenlijke belastingen voor de middenklasse komend jaar met 1 miljard euro verhoogd, terwijl miljonairs als wij samen dan 3,7 miljard dollar minder belasting hoeven te betalen.’

Een maand eerder had een andere groep miljonairs ook al een belastingverhoging voorgesteld. De Patriottic Millionairs, die inmiddels 200 leden tellen, willen een fatsoenlijk minimumloon voor werkenden, een ferm belastingregime voor bedrijven, en regels om de invloed van het grote geld op de politiek in te perken. ‘Politieke en economische ongelijkheid gaan hand in hand, ik beschouw ze als een woekerende kanker,’ zei oprichter Morris Pearl. ‘Een kleine groep mensen gebruikt hun geld om hun politieke invloed te vergroten, en hun politieke macht gebruiken ze om hun kapitaal te vergroten. Dat verwoest ons land.’

Met ons eigen aandeel in de liefdadigheid en mooie fondsen vergroten, komen we er niet, zeggen ook mensen als Bill en Melinda Gates. De sociale zekerheid, het onderwijs, de zorg, de infrastructuur worden immers uit andere bronnen bekostigd: je wilt koste wat kost voorkomen dat die sectoren afhankelijk worden van liefdadigheid en privaat kapitaal. De enige remedie: de overheid moet gaan herverdelen en meer geld van de rijken naar de staat laten vloeien, en dus: naar de burgers.

De rijken trekken ten strijde tegen de superrijken. Ik verheug me erop.

  1. 1

    Met vandaag, als extra informatie:

    (a) Oxfam’s report, ‘Broken at the Top – How America’s dysfunctional tax system costs billions in corporate tax dodging,’ :

    https://www.oxfam.org/en/pressroom/pressreleases/2016-04-14/fifty-biggest-global-us-companies-stash-13-trillion-offshore

    (b) Binnen een EU-werkgroep die strijdt tegen belastingontwijking geldt Nederland als een “notoire dwarsligger”.

    http://www.nrc.nl/nieuws/2016/04/14/nederland-ligt-dwars-bij-aanpak-belastingontwijking

    http://www.trouw.nl/tr/nl/38754/Panama-Papers/article/detail/4280259/2016/04/12/Nederland-op-de-rem-bij-aanpak-multinationals.dhtml

  2. 2

    Wat een verademing om te lezen.
    Het zou rijke Nederlanders sieren om ook zo’n open brief te schrijven.
    Toch is de belastingontwijking van particulieren nog maar een schijntje, zegt Ewald Engelen.
    De grote bedrijven ontnemen het meeste geld. Daarbij is Nederland een industrie geworden voor het belasting ontwijken. De Nederlandse ondernemende ontwijkers groeien met het jaar. “Zo droeg in 2000 het Nederlandse bedrijfsleven nog voor tien procent bij aan de schatkist, anno 2016 is dat gedaald tot een beetje minder dan vier procent. Een daling van meer dan zestig procent over een periode van vijftien jaar. Met dank aan de omvangrijke en groeiende wealth defense industry, bestaande uit fiscalisten, advocaten, trustboeren, notarissen en bankiers, die rijken, corrupten en groten voor een aantrekkelijk honorarium maar wat graag bijstaan bij het ontlopen van hun burgerplicht.” (citaat Engelen)
    Wat is daar aan te doen? Zijn er klokkenluiders nodig? Of zouden de bazen en de aandeelhouders aangesproken kunnen worden op fatsoen?

  3. 3

    @2:
    Wat er aan te doen is? Dat zie je overal in de westerse wereld nu gebeuren. Mensen zijn het zat, halen de hooivorken uit het vet en stemmen op Trump, Wilders of 1 van die andere demagogen.
    Die miljonairs die zelf om belastingverhoging vragen, doen dat uiteindelijk om hun eigen hachje te redden.

  4. 4

    “Die weggesluisde biljoenen is geld dat niet kan worden besteed aan onderwijs, zorg, huisvesting, onderzoek, cultuur, politie, sociale zekerheid en meer van dergelijke nuttige publieke zaken.”

    En niet te vergeten de Fyra, de JSF, alle digitaliseringsprojecten, het heen- en weer verhuizen van het EP om er maar eens een EU dingetje uit te trekken, het onderhoud aan de Groene Draeck, in de lucht houden van een volstrekt incompetent ministerie als V&J, wachtgeld voor politici die clinton gaan ondersteunen (of natuurrampen gaan bestrijden), kolencentrales, etc.

    Ik met het van harte met de portee van je verhaal eens. Maar laten we vooral niet doen alsof al dat geld naar nuttige zaken zou zijn gegaan.

  5. 7

    @4: Het rijtje in je eerste alinea gaat over een aanmerkelijk groter deel van de besteding van de belastinginkomsten dan dat van de tweede alinea (zorg, sociale zekerheid en OCW is samen al bijna driekwart van de uitgaven). En als het over incompetente ministers, de JSF of de verhuistoeren van het EP gaat, dan kun je je je meteen realiseren dat:
    a) Dat doorgaat ongeacht of ultrarijken hun geld ergens anders parkeren.
    b) Er wel eens een samenhang kan zijn tussen megalomane projecten, incompetente/corrupte ministers en bedrijven die sjoemelen om hun inkomsten op te drijven. Zo meende ik hier ergens een voorbeeld gelezen te hebben over een Chinees bedrijf in Ecuador dat via offshore bedrijven de overheid tilde met nepkosten en over regeringsleiders die zich via offshore bedrijven steekpenningen lieten toesteken.

  6. 8

    @7 Ik weet nog goed hoe die Multinationals , ons ( de burgers ) de volgende vraag voorgelegd werd in 2005 :
    Zijn we dan zo slecht geweest voor jullie ?