Verloren waardigheid

Dit is een eerste gastbijdrage van P. Bateman. Hij schrijft een drieluik over media, politiek en multinationals.

Ondanks dat het Angelsaksische economische model jammerlijk gefaald heeft, moet men sommige culturele aspecten van onze neven aan de overkant van de grote plas niet verloochenen. Immers de publieke informatievoorziening (ondanks dat deze niet geheel gevrijwaard is van discutabele invloeden) steekt met kop en schouders uit boven het schandalige niveau van de Nederlandse pers.

Toen ik in mijn adolescentie naar de Publieke Omroep keek of de Volkskrant las, had ik een hoge achting van de mannen en vrouwen die ons dagelijks van het laatste nieuws voorzagen. Hoe anders is dat nu. Tegenwoordig wringen journalisten zich al zwetend in de meest vernederende houdingen, gezamenlijk met de overige persmuskieten, om een broodkruimel van de zoveelste voorlichter te mogen ontvangen. De informatiegaring komt tot stand door ANP berichten te lezen en geregisseerde persconferenties te bezoeken. Als er al eens vuile was buiten gehangen wordt, dan is dit immer een onderdeel van een politiek spelletje in de dagelijkse Haagse koehandel (Zembla en Tegenlicht uitgezonderd).

Persoonlijk denk ik dat de komende sociaaleconomische meltdown van Nederland erg hard en onverwacht gaat aankomen voor de bevolking. Voornamelijk voor het deel dat zich uitsluitend laat informeren door de Publieke Omroep, Persgroep, SBS en de TMG (met als relatieve uitzondering Geen Stijl, indien men over de vulgaire excessen heen kan lezen). De pers in Nederland is verworden tot een klef samenspel met de politiek. De hedendaagse journalist is niet meer de kritische, nieuwsgierige persoon die hij betaamt te zijn in dat vak. Daarnaast is het bedroevend om te zien dat de huidige globale ontwikkelingen niet in de context geplaatst worden.

Om mijn bovenstaande gebral te illustreren wil ik u een voorbeeld geven: Hoogstwaarschijnlijk gaan een aantal Oost-Europese EU landen failliet. De genationaliseerde banken zitten vuistdiep in de deze economieën, waardoor onze overheid met een enorme schuldenlast opgezadeld zit. Gezamenlijk met de gehele Eurozone en de UK. Tel daarbij op dat door hyperinflatie levensmiddelen en energiekosten onbetaalbaar zullen worden. Werkelozen, gecriminaliseerde allochtone jongeren, plunderende paupers, links en rechts radicalen zullen binnen een kort tijdsbestek zorgen voor Griekenland 2.0 omstandigheden. Hoe beschaafd denkt u dat uw buurman is als hij zijn Volvo en Nespresso niet meer kan gebruiken?

Door de open grenzen binnen de EU zal er een stroom “economische vluchtelingen” hun toevlucht zoeken in West-Europa. Immers de leefomstandigheden hier zijn nog altijd beter dan in, pak hem beet, Myava in Slowakije. Oftewel in een paar maanden zal het aantal straatmuzikanten met dweperige accordeonmuziek exponentieel toenemen.

Er zijn ontelbaar veel analyses en voorspellingen van gerenommeerde economen, politici en buitenlandse media. Ook een dozijn internetpagina’s met minder gerenommeerde status, berichten over de crisis. Hoor ik dat voorbijkomen in NOVA of Pauw & Witteman? Nee, maandagavond kon ik kijken naar een amusant gesprek met een überdroge Belgische hoofdredacteur en de diepgaande voorspellingen van Gerrit Zalm, met wat halfzachte vraagjes van onze vaderlandse anchors. Het NOS Journaal van acht uur zend over het algemeen twee quasi actuele reportages uit, een paar ANP berichten en een item dat je verwacht te zien in Hart van Nederland. Nochtans is het nog altijd de informatiebron voor het grootste gedeelte van de babyboomgeneratie en ouder. Zelfs een populistische zender als FOX News analyseert de actuele omstandigheden in hun land beter.

Dit is eigenlijk het meest beschamende van de hele situatie: Dat de politiek en het bedrijfsleven elkaar een hand boven het hoofd houden, de laatste restjes toebedelen en de middenstand laat bloeden, is begrijpelijk. Dit is immers de normale gang van zaken gedurende een economische crisis. Dat politici aandachtsgeil zijn is (afgezien van de morele verwerpelijkheid) goed te begrijpen; Hoe kun je anders electoraat voor je winnen en stijgen in de peilingen. Deze hebben in de hedendaagse incidentenpolitiek zo ongeveer een profetische status.
Dat de vierde controlerende macht zich moedwillig zand in de ogen laat strooien en zich laat gebruiken is beneden elk niveau. Blijkbaar is de subsidie voor het komende jaar, het aanwezig mogen zijn bij een persconferentie of een fotoshoot met de Koninklijke familie belangrijker.

Kenmerkend voor het gebrek aan zelfreflectie is dit rancuneuze stukje tekst dat Marieke de Vos schrijft over de rit naar de vliegramp van Turkish Airlines. Hieruit trek ik de conclusie dat men zich overmatig vereenzelvigd met de overheid en zichzelf meer ziet als een hulpdienst. Aan de schaamteloze berichtgeving ter plaatse ga ik geen woorden vuil maken.

Ter afsluiting een anekdote van een wijze man.

When observed mastrubating openly in the agora, Diogenes, upon being reprimanded, replied,” Ah, if one could only make the pangs of hunger disappear by rubbing the belly.”

– Lee Harris, Civilizaton and its enemies –

  1. 1

    Ik ben er nog niet over uit of dit nou een diepzinnige analyse is die ik nog niet helemaal doorgrond of een aanval van verbale diarree. Hoewel ik de grondgedachte over de kwaliteit en onafhankelijkheid van onze pers best wel deel, worden er in dit stuk toch wat teveel zaken op een hoop geveegd alsof het allemaal maar samenhangt. Ik kan hier weinig mee.

  2. 2

    Wow, dat de held van American Psycho nog eens zelf het woord tot ons richten zou. In het boek was hij toch wat humoristischer in zijn sarcasme.

    Maar enfin, bovenstaand stuk toont wat mij betreft vooral de blinde paniek van iemand die net bekeerd is tot het idee dat de wereld anders is dan hem altijd verteld. En die paniek levert zelden interessante informatie op, of boeiende nieuwe gezichtspunten.

    Next.

  3. 3

    Ben het eens met je klachten over het veel te lage niveau van de journalistiek. D’r zullen vast ministers zijn met een totaal gebrek aan inhoudelijke kennis, die je als journalist geen enkele vraag kunt stellen zonder dat ze publiekelijk afgaan. Maar bij iemand als Zalm weet ik wel zeker dat-ie best in staat is om een inhoudelijke discussie te voeren. Ook op TV.

    Met betrekking tot blogs: ik heb het idee dat een gedeelte van de ‘policy-making’ mbt de kredietcrisis beinvloed wordt door bloggende economen (Buiter, Krugman, Setzer, etc.), waarbij ze voorstellen vanuit de overheid en lopende ontwikkelingen kritisch doornemen. Feitelijk hebben ze daarbij de rol van het ‘hoofdredactionele commentaar’ overgenomen.

  4. 4

    Meestal zijn stukjes waar iets Engels geciteerd wordt om intelligent over te komen niet erg goed. Dit stukje proza is daar geen uitzondering op.

    Wel lief dat je je zo kwaad maakt trouwens.

  5. 6

    Maar we krijgen er nog twee. Benieuwd of die beter zijn.

    Hier alvast een samenvatting (een gokje van mijn kant):

    politiek: corruptie, geen contact met het volk, meelopers, verpesten het land, marokanen

    multinationals: corruptie, geen contact met de werkvloer, kontkruipers, uitkeringstrekkers.

    Heb alleen wat moeite om Fox News en Geen Stijl hier weer in te krijgen.

  6. 7

    Nét op het moment nou Sargasso , je kúnt ze niet slechter vinden lukt het ze toch iedere keer weer.
    Prachtig ook dat je GS een schouderklopje geeft terwijl die al wekenlang geen enkel jouurnalistiek item meer plaatsen.

    Volgens mij probeert hij ons duidelijk te maken da we ons klaar moeten maken voor barre tijden.
    Nou pfoe , bedankt kerel !

  7. 8

    Waar de schrijver deze geen rekening mee hield was natuurlijk de explosie van deskundigen die, sinds de uitvinding van het reactiepaneel, met honderdduizenden zijn toegenomen.

  8. 9

    Waar de schrijver deze geen rekening mee hield was natuurlijk de explosie van deskundigen die, sinds de uitvinding van het reactiepaneel, met honderdduizenden zijn toegenomen.

    Proef ik hier enig dedain voor uw advertentie klikvee waarde Crachat?

  9. 10

    Er zijn altijd mensen die het beter weten. Zelfde als in het voetbal de beste coaches zitten achter de TV. Maar daar gaat het hier niet om.
    De schrijven wil ons volgens mij duidelijk maken dat je je geen objectief oordeel kunt vormen over de huidige economische situatie als een dergelijk slechte berichtgeving hieraan ten grondslag ligt.

    Ik weet niet hoe vaak de hij al een stuk (voor anderen) geschreven heeft. Maar ik ben benieuwd waar hij volgende keer mee komt.

  10. 11

    Toch denk ik dat je voorzichtig moet zijn met je gestoken loftrompet over de Yanken-media; zijn dat immers niet diezelfde gasten die collectief een put-up-or-shut-up deden toen Bush had gezegd: wie niet voor mij is, is tegen mij ? De hele notie van een ‘Amerikaanse kritische pers onder GW Bush’ begon pas na Abu Ghraib.

  11. 12

    En nog wat: hyperinflatie ?! Man, de inflatie is in tijden niet zo laag geweest. Ik geef toe: dat kan morgen omslaan – zeker als de banken geld daan bijdrukken, zoals ze de laatste tijd herhaaldelijk zeggen te gaan doen (het rentewapen is immers bijna uitgeput), maar op het moment ?

  12. 13

    Als deze man zo hard de aanval inzet op de Nederlandse journalistiek, waarom refereert hij dan voortdurend naar diezelfde journalistiek om zijn argumenten kracht bij te zetten (FD, Elsevier, BNR)? En waarom plaatst hij die aanval op een plek waar mensen komen die laten zien dat ze verder kijken dan ‘oude’ media?

    Graag zou ik betere voorbeelden willen zien van Angelsaksische onderzoeksjournalistiek -juist in de VS gaan gezaghebbende kranten momenteel failliet. Als Bateman had verteld hoe we in Nederland kunnen komen tot duurzame onderzoeksjournalistiek van hoog niveau, zou zijn bjidrage nuttig zijn geweest. Ik hoop van harte dat hij met een constructieve houding zijn volgende bijdragen zal schrijven. Ik hoop daarnaast dat hij nooit meer een bijdrage zal beginnen met ‘Ondanks dat…’. Ten slotte hoop ik dat Wakker Nederland zijn mening over Nederland en de PO zal doen bijdraaien.

  13. 14

    Nee, Micha, ik ben geen pragmaticus, meer van het principiële ras.

    En afstand nemen om te kunnen kijken, plus een onverbeterlijke neiging om in stukjes de waardevolle zaken te laten primeren op de overtollige – dat maakt me tot een meermaals wenkbrouwfronsend reactieslezer..

  14. 15

    *is het eens met hemaworstje*

    Deze meneer is blijkbaar boos dat de pers niet bericht over het komende einde van de wereld en de inval van de oost europese hordes.. en om dit betoog te ondersteunen verwijst hij met links naar gerenomeerde economen en politici die blijkbaar de doem voorspellen. Klik je op die links dan krijg je een boek over geld en een filpmje van Ron Paul. En dat moet je betoog dan ondersteunen? Tja.. ik ben het er mee eens dat het niveau ontbreekt, maar dan vooral in dit stuk.

  15. 16

    Kijk als reageerder zou ik iets zeggen als:

    ‘Ondanks de taalfouten en de soms naïeve kijk op sommige fenomenen, valt het stukje op vanwege een prikkelende kijk die wel eens in alle doemerigheid bewaarheid zou kunnen worden’.
    Maar dat doe ik niet, ik beschouw mezelf niet als een goede reageerder.

  16. 17

    @Crachat: eerlijk gezegd kan ik een stukjesschrijver die de PO afschrijft, SBS6 ook, maar GS op het voetstuk hijst en niets zegt over sargasso en GC

  17. niet helemaal serieus nemen. En die verafgoding van amerika: ach, het gras aan de andere kant van de oceaan is altijd groener, niet?
  18. [*] eerlijk gezegd ken ik zo snel geen andere ‘all round’ blogs waar ‘de algemene stand van zaken’ met een aardige diepgang wordt doorgenomen.

  19. 18

    Grotendeels eens met je analyse, die is niet heel nieuw.

    Vraag is meer hoe renoveer je die 4e macht tot pijler van je democratie, in plaats van advertentiezuil van gevestigde belangen.

    Dat het in UK en VS nog relatief goed gaat heeft natuurlijk in grote mate met hun schaal te maken; ook de intellectuelere kijkers vormen bij elkaar voldoende massa om op te verdienen.

    Dat gaat voorbij aan het punt dat er niet zozeer verdiend moet worden aan goede journalistiek, maar dat het wel op een of andere manier bekostigd moet worden.

    Tegenlicht zal nooit kunnen bestaan van de advertentieinkomsten die zij zelf genereren.

    Net zo goed als dat Sargasso een mecenas nodig heeft om haar volle potentie te bereiken.

    Hoe los je dat op?
    Welke (economische) waarde wordt gegenereerd door goede onderzoeksjournalistiek, en hoe laat je (een deel van) die waarde terugvloeien?

  20. 19

    Da’s prima, gronk.
    GC is dan ook niet voor niets onze zustersite te noemen – wat zeg ik: doen we beiden al.
    En toch zou ik een stukje als bovenstaande ook op GC kunnen lezen denk ik.

  21. 20

    Voorbeelden die wel goed lopen?

    Economist doet het nog best aardig lijkt het. Met name ook de EIU verdiend wat aan doorverkopen van hun informatie, al heb ik geen idee of dit voldoende is, en is dit natuurlijk erg gefocust op bedrijven..

    Iemand als Seymour Hersh verdiend zichzelf denk ik altijd terug. Door gemiddeld wel 1 keer per jaar zulke scoops te hebben dat verkoopcijfers hoger zijn, en daarnaast erg veel van die scoop afstraalt op het imago van de krant..

    -Onderzoeksjournalistiek als marketing?
    -Volledige bekostiging van NPS, NOS en meer o.b.v. afrekening op inhoudelijke doelstellingen (door wie?)
    -Inkooporganisatie die alleen nieuwswaardig materiaal inkoopt…
    – Tientjeslid van Tegenlicht?

  22. 21

    Aan de andere kant vind ik dit ook wel interessant: Iedereen met klachten over de journalistiek kan ’n poging wagen en hopen dat-ie niet door de leeuwen wordt opgevroten. Maak je dat ook weer eens mee. :’)

  23. 23

    plus een onverbeterlijke neiging om in stukjes de waardevolle zaken te laten primeren op de overtollige

    Dat is niet mijn sterkste eigenschap inderdaad. Ben eigenlijk gewoon maar een internet criticaster van het ergste soort.

    Shit, nu ga ik depri het weekend in.

  24. 24

    Als je deze aanklacht leest, dan vraag je je toch af waarom mensen nog betalen voor hun nieuws en nieuwsduiding. Hé wacht, dat is de oplossing: we moeten gewoon meer betalen, dan wordt de kwaliteit vanzelf beter! Misschien een journalistieke bonus-cultuur invoeren?

    Verder vraag ik me af wat nieuw is aan deze klacht.

  25. 26

    Inderdaad, zoals de auteur zelf al schrijvende constateert: een hoop gebral.
    Ik heb me met veel pijn en moeite door het wollige taalgebruik heen geworsteld en stel vast, aan het eind, dat het een hele ingewikkelde manier is geweest om te zeggen dat de politiek en de pers samen de wereldbeelden van veel mensen “vervuilen”.
    Maar, het zo ingewikkeld en quasi-intellectueel opschrijven, dat is toch een prestatie.

  26. 27

    – Alle werkwoorden in de tegenwoordige tijd eindigen op “t”
    – Alle werkwoorden in de verleden tijd eindigen op “d”
    – In de tegenwoordige tijd bij de eerste persoon enkelvoud (ik) en in de vragende vorm van de tweede persoon enkelvoud schrijf je alleen de stam van het werkwoord.
    – De stam van een werkwoord krijg je door “en” aan het einde van het hele werkwoord weg te laten
    – Bij sommige werkwoorden moet je, om de persoonsvorm te verkrijgen, de medeklinkers verdubbelen. Dus werkwoord lopen, stam zou dan zijn lop, maar dat kan niet, dus dan verdubbel je de medeklinker en krijg je loop.

    De volgende keer gaan we het gebruik van komma’s en leestekens behandelen

  27. 28

    @ Alle bovenstaande reacties. Bedankt voor de opbouwende kritiek.

    @ Wolkje. U heeft de intentie van mijn artikel begrepen. Het is mijn eerste column en er word in ieder geval de moeite genomen om feedback te geven. Ik zal deze implementeren in mijn komende schrijven.

    @ Micha, Hemaworst, Gronk. Ik heb het idee dat u mij beschouwd als een Geen Stijl adept. Ondanks dat ik de site regelmatig lees voor amusement, gaat het mij voornamelijk om de vaak interessante discussies met bijbehorende links. Wees gerust; GS en POWned komen ook nog aan de beurt met hun goedkope marketingcampagne en geslijm bij de minister. Micha één woord: foei! U beticht mij van een Telegraaf.nl spamhoer intellect.

    @ Karel, IJsbrand, Martijn, KJ . Vergeef mijn enig sinds rommelige opbouw en korte onderbouwing. Het is mijn eerste stuk dat ik schrijf na een aantal jaar de geopolitieke en economische situatie nauw gevolgd te hebben. De frustratie druipt er klaarblijkelijk en vanaf.

    Betreft het doemscenario: een stoofpot met een “vleugje ironie” en een theelepel controverse. Alleen de mogelijkheid dat dit in de nabije toekomst kan gebeuren word naar mijn mening niet goed uitgelicht in de dagelijkse actualiteit.

    @ Crachàt: Chapeau!

    @ napoleon. U vergelijkt uzelf met een groot strateeg maar verzuimt zijn naam met hoofdletter te schrijven. Doe uw pseudoniem eer aan, download het PDFje van het boek en lees het voordat u uw mening neerplemt.

    Betreffende de anekdote: Dat is een uitspatting van mijn perverse humor en een vooruitziende blik op het virtuele pak slaag dat ik over mij heb afgeroepen. Ik blijf gewoon lekker mijn mening ejaculeren ondanks de verbale reprimandes.

    P.s @ Parallax. http://i6.photobucket.com/albums/y247/ImTomGriffiths/Bateman.jpg

  28. 29

    GS en POWned komen ook nog aan de beurt

    Da’s een ding wat er niet zo lekker is aan je schrijfstijl: een ding tegelijk, graag. De meeste stukjes beginnen ergens, maken een zijstapje, keren dan weer terug naar de hoofdroute. Door wild om je heen maaiend van alles af te schieten is een schrijfstijl die maar weinigen succesvol wordt neergezet.

    (Om eerlijk te zijn: het is me nog steeds niet helemaal duidelijk wat nu precies de ‘pointe’ is van je stuk, en hoe dat in je volgende stukken naar voren moet komen. Het is misschien wat ‘te simpel’, maar een simpel stuk met ‘mening’, ‘argumenten’, ‘conclusie’ werkt vaak nog best redelijk. En als je dan toch per-se mensen op het verkeerde been wilt zetten werk je met ironie en laat je halverwege subtiel duidelijk worden dat je het allemaal net even anders bedoeld.)

  29. 31

    Micha één woord: foei! U beticht mij van een Telegraaf.nl spamhoer intellect.

    Ik heb mij, dankzij Crachat, voorgenomen de komende tijd aardig te zijn. Uw volgende stukje zal ik dan ook met hand en tand verdedigen tegen de bekende Sargasmo relnichten zoals Hemaworstje en andersoortig tuig dat hier regelmatig reaguurt.

    Stel mij niet teleur.

  30. 32

    @ Gronk, Harry. Ik zal proberen mijzelf in het gareel te houden. Ik waardeer de feedback en de tijd die jullie daarin steken. Iemand een groen boekje over? ^^

  31. 33

    Bateman,kom hier niet om dingen te beschouwen
    Ik constateer alleen feiten.

    Nog meer persoonlijke analyses over GS of powned marketing op sargasso..
    Leg ik de lat te hoog of is de drempel is te laag, maar wie boeit dat wat?
    Kom uit je bedstee en doe wat 2009.
    regel een interview met Zalm of desnoods Marieke Vos.
    Leg zelf de link naar de real world ipv naar andere webblog sites.

    Het is dat je de paus nog niet bedankt voor de bloemen maar je uitleg heeft je meer tijd en moeite gekost om te schrijven.

  32. 35

    @ Hemaworstje. Ik mag dan mijn zorgen hebben over bepaalde ontwikkelingen in Nederland en de wereld. Desondanks bepaal ik zelf wel hoe ik mijn mening uit. Daar heb ik geen in darm gewikkeld vleesafval voor nodig. Bedanken voor constructieve kritiek is niet meer dan fatsoenlijk, zelfs op het internet. Wil je een valium?

    @ Micha. Bedankt voor de bloemen…

  33. 36

    Tja geheel ot, “waardigheid”….ik wou potvolblomme dat er eens een Afrikaanse heerscher meneer/mevrouw opstond en zegt, zonder te denken aan brothers and sisters kokervisie, i’m mad as hell. Tegen mugabeikel, man wat wind ik me op..zogenaamd verkeersongeluk..de brothers and sisters sukkels *&^%$

    Skuus Bateman, ik moest het ff kwijt.
    *plop kurkje*

    Scherpe kijk, agree Dr Banner.

  34. 37

    @anderS. “Vraag is meer hoe renoveer je die 4e macht tot pijler van je democratie, in plaats van advertentiezuil van gevestigde belangen.”

    Een goede vraag. Ik zal hier in mijn volgende artikel constructief op terugkomen.