Hieronder volgt een gastbijdrage van een docent economie en wiskunde en blogger op economische onderwerpen. Dit maal geplaatst op verzoek van de redactie. Je bent geneigd om gelijk te zeggen dat aflossen van de staatsschuld verstandig is. Maar dat aflossen gebeurt wel van belastinggeld. En is het wel jouw schuld om af te betalen. Wie is hier de schuldenaar? Een lagere staatsschuld heeft positieve effecten op de financiële markten. Er is minder aanbod van obligaties waardoor de rente daalt. En dat is een echte gezonde rentedaling. Er is minder onzekerheid onder beleggers over kredietwaardigheid van overheden. En niet onbelangrijk en er wordt minder rente betaald. Vervelend is alleen dat de aflossing van de schulden betekent dat we belasting moeten betalen. Een hogere aflossing gaat dan gelijk ten koste van de koopkracht van mensen. Net als dat de overheid Sinterklaas kon spelen door schulden te maken op naam van toekomstige generaties zien we nu het omgekeerde. De overheid laat je wel betalen maar geeft er niets voor terug. De hogere belastingen zijn voor uitgaven uit het verleden.
Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.
Elke week maakt GeenCommentaar ruimte voor een artikel van de satirische website de Speld! Nieuws zonder de ‘feitish’ van de reguliere media.
In veel derdewereldlanden is verontwaardigd gereageerd op de aankondiging dat de G7 de staatsschuld van Haïti zal opheffen. Costa Rica, dat gebukt gaat onder een staatsschuld van om en nabij de 25 miljard dollar, heeft haar hele arsenaal aan priesters en geestelijken de straat op gestuurd om te bidden dat ?de tektonische platen ons gunstig gezind zullen zijn,? aldus priester Maria Antonio Marquez. ?We bidden voor een 8 of een 9 op de schaal van Richter, net genoeg om medelijden te wekken bij de andere landen.?
Regeringswoordvoerder José Marià Alvarez meldde tijdens een persconferentie dat het voorbeeld van Haïti ?duidelijk toont hoe een natuurramp in je voordeel kan uitpakken.? Veel Costa Ricanen zien echter niets in het plan en willen dat de priesters ophouden met bidden. ?Die aardbeving zal ons niet verder helpen, we zijn al arm genoeg hier. Bovendien ben ik erg aan mijn familie gehecht. Ik zou het erg vervelend vinden om mijn naasten bij een eventuele aardbeving te verliezen?, aldus een inwoner van de hoofdstad San Jose. ?Die noodhulp is bovendien behoorlijk traag op gang gekomen. Met dit tempo ben je in 2012 de eerste.?
Eén groepering ziet echter wél heil in het plan; een genootschap onder de curieuze naam Ayuda de la deuda de Costa Rica y la gente en un movimiento (vrij vertaald: ?Help Costa Rica van haar staatsschuld en overbevolking af in één beweging?). Hun leider is de flamboyante Gerto Vúilders. Met zijn bruingeverfde coupe is hij een niet te missen verschijning in de mensenmassa die hem met spandoeken en posters van doorkruiste dollartekens toejuicht tijdens een bijeenkomst. ?We hebben van twee dingen te veel in dit land,? schreeuwt hij door zijn megafoon, ?Staatsschuld en mensen! We moeten niet wachten tot de goden ons willen helpen; dat kan nog decennia duren. We moeten nu handelen.? De menigte jubelt hem uitzinnig toe. Vúilders? plan omvat een gecoördineerde springactie van de inwoners van het land, om zo een aardbeving op meer wetenschappelijke wijze te bewerkstelligen.
Als de Griekse overheid niet zelf orde op zaken stelt moet het verregaande Europese inmenging accepteren om nog binnen de eurozone te blijven. Europese boekhouders gaan dan orde scheppen op de Griekse ministeries. Deze onorthodoxe maatregelen zijn nodig om zorg te dragen dat Griekenland Ons Europa niet ontvalt.
Het gaat niet goed met de overheidsfinanciën van Griekenland: een torenhoge staatsschuld en een tekort van meer dan 12,3 procent op de begroting (Volkskrant). Over een jaar zal de Europese Centrale Bank niet langer Griekse staatsobligaties met een inferieure BBB-rating als onderpand aanvaarden en dat impliceert dat de Griekse banken geen euro’s meer kunnen krijgen en het land zo goed als bankroet is. In Athene is het IMF ook al op bezoek om te bekijken of hulp aan Griekenland mogelijk is (Standaard). Maar premier Papandreou verklaart dat zijn land geen financiële steun aan het IMF vraagt en dat het binnen de eurozone blijft. In de financiële markten worden de plannen, waarmee Griekenland wil gaan voldoen aan de Europese begrotingsregels, echter onvoldoende concreet bevonden (FD). En vandaag valt in de pampieren nrcnext te lezen dat de schulden van de Griekse ziekenhuizen de ene dag 5,2 miljard bedragen en de volgende dag weer 2,2 miljard? De militaire uitgaven zijn ook niet transparant, want: staatsgeheim…
Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.
In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.
Hieronder volgt een gastbijdrage van Marcel Meijer: docent economie en wiskunde en blogger op economische onderwerpen, dit artikel werd ook gepubliceerd op zijn eigen blog.
Een amerikaanse blogger (Bob Murphy) heeft de moeite genomen om te achterhalen hoe het gesteld is met de monetaire financiering van de staatsschuld.
Dit koste de nodige moeite. De cijfers verhulden de feiten. De monetaire financiering bleek onderdeel te zijn van de post huishoudens. Bij navraag bleek dit een restpost te zijn. Monetaire financiering is geen officiële post en kwam dus onder deze restpost terecht. Bij een dergelijke belangrijke beleidskeuze is het verwerpelijk dat de cijfer op deze manier gemaskeerd worden.
Na onderzoek blijkt dat 48 procent van alle uitgegeven staatsobligaties opgekocht worden door de FED. Het gaat dus om enorme hoeveelheden.
Dit is ook de reden dat de rente op staatsobligaties van de VS zo laag blijft. Deze rente staat al een tijd rond de 3,5 procent. In tijden van onzekerheid en inflatieverwachtingen is dit heel erg laag. Maar als de helft van de obligaties van de markt wordt gehaald kan de rente natuurlijk lager blijven.
Nadeel hiervan is dat in de toekomst de FED hiermee door moet gaan. De staatsobligaties lopen weer af en moeten dus worden afgelost. Maar een overheid die de schulden aflost lijkt me voorlopig onwaarschijnlijk. Dus zal de overheid moeten herfinancieren. Ook in de toekomst zal de VS dus veel obligaties blijven aanbieden. Daardoor zal normaal gesproken de rente oplopen. Maar dit willen de centrale banken liever voorkomen. Dus moeten ze weer opnieuw obligaties kopen.
De politieke discussie zoals die op dit moment in Washington gaande is is niet om blij van te worden. De Democraten zetten in op een ‘stimulus package’ voor de economie ter waarde van meer dan een biljoen dollar. De Republikeinen zijn tegen met het argument dat dit een compleet onaanvaardbare vergroting van de staatsschuld is. Ze hebben gelijk – maar zijn daarmee niet minder hypocriet. Als John McCain de verkiezingen had gewonnen hadden diezelfde Republikeinen er wel voor gestemd om de staatsschuld met een vergelijkbaar gigantisch bedrag te laten oplopen, maar dan in de vorm van belastingverlagingen en buitenissige wapensystemen. De Democraten daarentegen willen het geld uitgeven aan hun eigen stokpaardjes. Ze willen een Europese welvaartsstaat opbouwen. Onder Bush haalden de Democraten het begrotingstekort en de staatsschuld regelmatig aan als argument tegen belastingverlagingen. Nu zijn het rechtse commentatoren die over de staatsschuld beginnen.
In het verleden was fiscaal conservatisme een van de meest aantrekkelijke kanten van Amerikaans rechts. Dit is nu verleden tijd. De ‘Starve the Beast‘-theorie is opgekomen: door de belastingen te verlagen kan de overheid steeds minder uitgeven. Dit zou dan weer leiden tot een kleinere overheid en een uitgeklede welvaartsstaat. Onder Reagan en George W. Bush werd er dan ook bewust aangestuurd op het faillissement van de overheid. Sindsdien zijn de Republikeinen van mening dat de belastingen altijd, ongeacht de omstandigheden, verlaagd moeten worden.
Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.
“‘Vanuit Nederland hebben we het staatkundige proces (van de ontmanteling van de Nederlandse Antillen) nooit gezien als middel om de Nederlandse invloed in dit deel van het Koninkrijk te vergroten. Dat wil Nederland ook niet.’” (Volkskrant)
Staatssecretaris Ank Bijleveld van Koninkrijksrelaties reageert op de kritiek van de demonstranten in Willemstad die beweren dat het plan om de 1,7 miljard euro schuld van Curaçao te saneren neerkomt op nieuwe slavernij. Het akkoord over de ontmanteling van de Nederlandse Antillen werd omlijst door politiek incorrecte curiosa zoals davidsterren als protestmiddel en een bommelding waardoor de premier moest uitwijken naar een marinebasis.
Heerlijk stukje angstzaaien en helpen met het versterken van het toch al grote paniekgevoel rondom de kredietcrisis: “Staatsschuld historisch hoog“.
Ja, in Euro’s klopt dat. Maar een Euro in 2008 is niet zoveel waard als een Euro in 1990. En, zoals de wijze JSK altijd zegt, je kan de schuld beter afzetten tegen het Bruto Binnenlands Product. Een land dat economisch gegroeid is, zal minder moeite hebben met een grotere staatsschuld immers.
Dus dat hebben we maar even in een grafiek gevat. Op de x-as de jaren sinds 1990 (toen begon met met de EMU-schuld te werken) en op de Y-as de totale staatsschuld uitgedrukt als percentage van het BBP van dat jaar. Voor 2008 ben ik uit gegaan van 0 procent groei voor het BBP.
Getallen komen van het CBS (emu-schuld, bbp).
Zouden we echt een record willen halen, moet de staatsschuld naar 460 miljard Euro.
Let vooral ook op de laatste zin van het bericht, waar ze het ineens wel over percentage hebben. Lekker meten met twee maten zeg.
1990 243652 187345 76,89%
1991 257375 197306 76,66%
1992 268299 207659 77,40%
1993 276013 216607 78,48%
1994 290048 218266 75,25%
1995 305261 232233 76,08%
1996 319755 236953 74,10%
1997 342237 233327 68,18%
1998 362464 238189 65,71%
1999 386193 236090 61,13%
2000 417960 224765 53,78%
2001 447731 227132 50,73%
2002 465214 235090 50,53%
2003 476945 248009 52%
2004 491184 257604 52,45%
2005 513407 266060 51,82%
2006 539929 256109 47,43%
2007 567066 259031 45,68%
2008 567066 282900 49,39%
De geruchten over Wouter Bos als mogelijke volgende minister van Financiën steken behoorlijk de kop op de laatste tijd.
Dat zorgt er bij een deel van de bevolking voor dat ze lichtjes beginnen te rillen en kreten slaken als “Een linkse minister op financiën, die gaat alleen maar geld uitgeven! Daar gaat ons gezonde financiële beleid.“.
Het is een mantra die regelmatig terugkomt. Links in de regering zorgt voor verhoging van de uitgaven en de schuld.
Nu moet u weten dat in het tegenspreken van deze mantra men regelmatig verwijst naar een roemrucht stuk op Sargasso met de titel “Staatsschuld, Begrotingstekort en de Linkse Kabinetten“. We kunnen gerust zeggen dat dit postje bovenaan de lijst met meest geciteerde stukken van ons staat (buiging naar DP).
Met het opkomen van het gerucht leek het me wel verstandig even een korte update te geven op dat postje. Het is immers alweer anderhalf jaar oud.
Kort maar krachtig. Balkenende III laat een EMU schuld achter van ongeveer 52.9% van het BBP en een begrotingsoverschot van net boven de 0% van het BBP. De huidige staatsschuld is moeilijk te vergelijken met het oude lijstje omdat de methodiek ons niet meer bekend is.
Ik stel voor dat u het stuk en vooral ook de commentaren eens goed doorleest voordat u weer uit uw slof schiet.
Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.
Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.
Sinterklaas
In bepaalde kringen is het populair om links te verwijten dat ze geld uitgeven wat er niet is en dus “Sinterklaas spelen”. Hoe speel je Sinterklaas ? Door net te doen alsof alles gratis is en dus geld dat er niet is over de balk te smijten. In het grafiekje aan uw linkerhand kunt u de “linkse regeringen” opzoeken.
Eigenlijk staat er maar één linkse regering bij; de regering van Joop den Uyl (“de meest linkse regering die Nederland ooit gehad heeft”). Hier ziet u het begrotingstekort als percentage van het Bruto Binnenlands Product (BBP), zoals het er bij stond in het laatste regeringsjaar van het betreffende kabinet. Dit is het jaar dat achter het kabinet staat vermeld. Als je geld uitgeeft dat er niet is heb je een begrotingstekort. Verrassend genoeg hebben de Sinterklazen van de PvdA in dit grafiekje lage begrotingstekorten, en de “verstandige” partijen VVD en CDA, hoge begrotingstekorten.
De ontwikkeling van de staatsschuld in de afgelopen 30 jaar.
Het verhaal dat linkse kabinetten slecht voor de economie zijn, en geld over de balk smijten, houdt echter krampachtig stand. Het is CDA/VVD propaganda, wellicht nodig om te verhullen dat het overgrote gedeelte van de staatsschuld onder het bewind van CDA/VVD tot stand is gekomen. Want wat zijn de cijfers ? Begin jaren 70 verdubbelde de absolute staatsschuld onder de christelijk-liberale kabinetten de Jong en Biesheuvel. Vervolgens een stijging van circa 30% onder Joop den Uyl (PvdA). Hierna een verdubbeling onder van Agt (CDA-VVD), gevolgd door nog een verdubbeling onder CDA-VVD bewind, waarna met de paarse kabinetten Kok (PvdA-VVD-D66) eindelijk een einde komt aan het verdubbelen van de staatsschuld.