Het fatbike-argument

Er zijn woorden die je kunt uitspreken zonder ooit te hoeven uitleggen wie je bedoelt. “Fatbike” is er zo een geworden. Ja, de SUV onder de fietsen geeft overlast, maar als ik mensen erover hoor is de opmerking 'en het zijn altijd dezelfden die er op zitten' vaak niet ver weg. Niet het object alleen is het probleem, maar ook wie er op zit. Het gaat over jongeren van niet-westerse komaf die te luid zijn, te zichtbaar, te ongegeneerd aanwezig in de openbare ruimte. Dat ze toevallig een fatbike besturen is vooral handig. Je kunt er een hele bevolkingsgroep mee aanspreken zonder die ooit te benoemen. Zo blijft het gesprek netjes. Of liever gezegd, sociaal geaccepteerd. De kapperszaak als symptoom De kapsalon is een ander dankbaar symbool. Niet omdat er te veel haar wordt geknipt, maar omdat sommige kapperszaken te veel op elkaar lijken, en er te veel van zijn. Ze hebben dezelfde neonletters, dezelfde open deuren, dezelfde klanten die te lang blijven hangen. De klacht luidt dan dat het straatbeeld verloederd raakt. Dat de buurt zijn karakter verliest. Alsof dat karakter ooit neutraal was. Geluidsoverlast Ook geluidsoverlast is een klassieker. Muziek die te hard staat, gesprekken die niet fluisterend verlopen, lachen dat te veel ruimte inneemt. Het probleem zijn niet alleen de decibellen, maar vaak vooral ook wie die produceert. Dat het geluid niet herkend wordt als eigen, op de momenten dat je het verwacht. Wie klaagt over herrie bedoelt vaak dat hij zich niet aangesproken voelt door de bron ervan. Dat het geen achtergrondruis is, maar een signaal dat iemand anders hier ook leeft. En dat is lastig, zeker als je gewend bent dat de stad zich aanpast aan jouw ritme en gebruiken. Wat er niet gezegd mag worden, of juist wél En ja, in de basis mag je deze ergernissen natuurlijk gewoon hebben, ik erger me ook wel eens aan een fatbike, of aan een teveel aan geluid. Maar de ergernissen worden allemaal wel veel meer geproblematiseerd en gepolitiseerd dan als de veroorzakers witte mensen van de correcte klasse zouden zijn. En vooral politiek werken deze proxies goed omdat ze sociaal veilig zijn. Je kunt je boos maken zonder je racisme bloot te geven en je kunt verontwaardigd zijn zonder ooit te hoeven uitleggen waar die verontwaardiging vandaan komt. Het gesprek blijft hangen op objecten, geluiden en gedragingen. Ondertussen blijft de echte vraag zorgvuldig buiten beeld. Wie mag hier zijn zonder zich te verontschuldigen. Wie mag opvallen zonder meteen verdacht te worden.

Door: Foto: Motor TruckRun on Pexels
Foto: Alan Wilson (cc)

De B-25 Mitchell: vliegend erfgoed

, door

COLUMN - Ook als we geen coronacrisis hadden, zou ik een flink deel van mijn tijd thuis werken. Dat gaat echter niet altijd even gemakkelijk. Als een vliegtuig overkomt, verlies ik concentratie. Dat geldt ook voor bouwvakkers of andere kabaal. Of, als ik zit te werken in de trein, voor geklets in de stiltecoupé.

Petities om de vliegbewegingen van Schiphol terug te brengen tot een aanvaardbaarder niveau, of om rolkoffers uit de Amsterdamse straten te weren, of om de stiltecoupés te voorzien van automatische schietstoelen voor mensen die blijven kletsen, zal ik ongezien tekenen. Geluidsoverlast veroorzaakt hart- en vaatziekten. Het RIVM schat dat we door onvoldoende bestreden geluidsoverlast elk jaar ruim tachtig extra doden hebben.

Ik sympathiseer dan ook ten diepste met de mensen in Gilze, die deze zomer klaagden over een B-25 Mitchell-bommenwerper. Die vloog nogal laag over en bleef laag overvliegen. “Je kunt buiten geen gesprek meer voeren als het gevaarte overkomt.” Heel herkenbaar. Ik zou een grap over luchtdoelgeschut maken als die grap niet al duizend keer gemaakt was.

Er is aan deze zaak een andere kant. De B-25 Mitchell is niet zomaar een bommenwerper. De Britse luchtmacht heeft deze Amerikaanse vliegtuigen tijdens de Tweede Wereldoorlog gebruikt om Duitse stellingen in Europa te bombarderen. Ook het 320 Dutch Squadron van de RAF vloog met dit type. De Militaire Luchtvaart van het KNIL heeft B25s gebruikt in Nederlands Indië en bij de bevoorrading van geïsoleerde dorpen na de Zeeuwse Watersnoodramp vloog de Marine Luchtvaartdienst met dit toestel. Dit is vliegend erfgoed.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Mededeling

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Foto: foto:nl.wikipedia.org

Een dagje boem boem boem

, door

OPINIE - Dance festivals in de open lucht zijn populair. De geluidsoverlast blijft zorgen voor klachten van omwonenden en natuurbeschermers.

Het festivalseizoen is weer begonnen. Fijn voor de muziekliefhebbers. Minder plezierig voor omwonenden in de wijde omtrek die urenlang getrakteerd worden op dreunende bassen. En in deze tijd ook nog schadelijk voor de broedende vogels. Protesten en tegenacties (NDSM-terrein Amsterdam-Noord, Zwolle, Leeuwarden, het Soendafestival in Utrecht/De Bilt) halen doorgaans weinig uit. Gemeentebesturen verlenen gemakkelijk vergunningen, maar de daarin gehanteerde geluidsnormen nemen de klachten niet weg. “Niet zeuren” lijkt het antwoord van de organisatoren van de festivals en de meewerkende autoriteiten. “Het is maar een dagje, we zijn zo weer weg.” Natuurlijk is geluidsoverlast erg subjectief. Maar het aantal luidruchtige festiviteiten in de open lucht neemt toe. En het volume neemt niet af. Tot nu toe zijn er ook geen wettelijk vastgestelde grenzen voor de geluidsoverlast van evenementen.

Het verkrijgen van een vergunning voor zo’n festival is overigens geen sinecure, zo blijkt bij navraag naar de gang van zaken bij het Soendafestival waar de Gemeente De Bilt verantwoordelijk voor blijkt te zijn. De organisatoren moeten zelf een inschatting van de geluidsbelasting maken. De aanvrage wordt door de Omgevingsdienst, een extern bureau voor milieumetingen, beoordeeld en van advies voorzien. De burgemeester beslist uiteindelijk. Omwonenden van de Ruigenhoekse polder maken al jaren zonder succes bezwaar tegen het festival. Een van de redenen is de verstoring van vogels in het broedseizoen. De burgemeester van de Bilt zag ook voor dit jaar ondanks uitspraken van de gemeentelijke adviescommissie voor bezwaarschriften en de Nationale Ombudsman geen reden om een vergunning te weigeren. Volgens de omwonenden moet de burgemeester maar eens duidelijk maken welke reden hij heeft om die vergunning wél te geven na afweging van alle belangen.

Foto: copyright ok. Gecheckt 10-02-2022

Afschrijvingen | Lekker brommen? Dan ook dokken

, door

COLUMN - Het wordt hoog tijd dat we netjes gecompenseerd gaan worden voor de overlast van onze brommende medeburger.

Je komt ‘m wel eens tegen bij het stoplicht: ‘de eerlijke brommer-sticker’, een plaatje van een brommer (eigenlijk meer een scooter) met de uitlaat die recht in het gezicht van de bestuurder blaast. Bedacht door iemand die onbekend wil blijven. Ik vraag me altijd af wat de brommer- en scooterrijders denken als ze de sticker zien. Zouden ze weten met hoeveel ellende ze hun stadsgenoten opzadelen? Zouden ze weten dat fietsers achter hen meer fijnstof binnenkrijgen van een scooter dan een vrachtwagen, en dat ze daarmee een nog grotere kans op kanker lopen dan gedacht werd? Zouden ze doorhebben dat ze hun medeweggebruiker veel te vaak in gevaar brengen, dat ze met stip op één staan in de top tien van meest irritante geluidsbronnen?

Voor mij als econoom is de sticker naast een grap ook een symbool voor de oplossing: breng de schade aan derden (in jargon: de externaliteit) in rekening bij de overlastgever. Hierbij een driestappenplan, succes gegarandeerd.

Stap 1: Schat de schade. Idealiter tel je de gezondheidsschade door de fijnstof, ongevallen en geluidshinder bij elkaar op, maar dit lijkt me een herculeswerk. Je zult alle medische kosten, kosten van hulpdiensten en het misgelopen inkomen van gedupeerden (waaronder tienduizenden slapelozen) in kaart moeten brengen. Een snellere manier is om even per email aan alle Amsterdammers – excuses voor de hoofdstedelijke bias – te vragen hoeveel zij gecompenseerd zouden willen worden voor alle overlast die scooteraars over hen uitkieperen. Ik schat dat daar gemiddeld minstens 100 euro per Amsterdammer per jaar uit zou komen, wat de schade voor de 800.000 Amsterdammers tezamen op 80 miljoen euro zou brengen.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Mededeling

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Doe het veilig met NordVPN

Mededeling

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.