Staat Wouter Bos wel echt onder druk?

De afgelopen week hoorden we via de media dat PvdA-leider Wouter Bos zware kritiek vanuit zijn eigen partij kreeg. Jan Pronk, de Jonge Socialisten en Bram Peper kregen we gepresenteerd en een EenVandaag enquete waaruit zou blijken dat 52 procent van de PvdA-aanhang ´wil dat Bos afziet van het partijleiderschap.´

In hoeverre moeten we deze berichten nu eigenlijk serieus nemen? Weten de media echt of Wouter Bos onder druk staat binnen zijn eigen partij?

Gebrek aan reflectie

Worden er dan nergens vraagtekens gezet bij de betrouwbaarheid van dit onderzoek, kanttekeningen bij de PvdA-kopstukken die geciteerd worden of de manier waarop de Jonge Socialisten mogelijk tot hun uitspraak komen?

De oud-gedienden

Laat ik beginnen met kijken naar de ´prominente´ critici Jan Pronk en Bram Peper. Zou niet ergens vermeld moeten worden dat Jan Pronk zichzelf ziet als ´het linkse geweten van de PvdA´ en Wouter Bos mogelijk als een liberale windvaan ziet? Dat Jan Pronk wellicht met wat oud zeer zit als het gaat om de vernieuwingen die Bos heeft doorgevoerd: ´Ik merkte duidelijk om me heen, dat er gedacht werd in de PvdA: Die oude generatie moet weg.´ (Tribune, 9 mei 2003)

Is Bram Peper wel zo objectief als het om de PvdA-leider gaat en betrouwbaar als bron voor het gevoel binnen de PvdA? Behoort hij ook niet tot de generatie Jan Pronk die het gevoel te moeten verdwijnen van het toneel? Je ziet hem bijna glunderen als hij zijn one-liner richting de Telegraaf gooit: “De partij zal de komende jaren de meest turbulente partij in de coalitie zijn.”

De jonkies

De Jonge Socialisten zijn de onafhankelijke jongerenorganisatie van de PvdA. Zij vinden dat Bos niet langer het partijgeluid van de PvdA goed kan verwoorden. Zijn zij nog steeds boos op Bos vanwege het Irak-standpunt, dat al sluimert sinds 2003? Of is hun standpunt veel minder prozaïsch tot stand gekomen, maar vooral ingegeven door de drang om zich onafhankelijk en kritisch op te stellen richting de PvdA als de mogelijkheid zich voordoet? Hoe komen de Jonge Socialisten überhaupt (democratisch?) tot hun standpunten jegens Bos?

De buitenstaanders

Tot slot, de 52 procent van de PvdA-achterban die volgens het EenVandaag opiniepanel wil dat Bos terugtreedt als partijleider. Gelukkig meldt de Volkskrant iets over dit panel:

In het panel dat uit ruim 16.000 mensen bestaat, zitten 3300 deelnemers, die tijdens de laatste Tweede Kamerverkiezingen op de PvdA hebben gestemd. De meesten van hen zijn ontevreden over de politieke koers van de partij. Zij vinden dat de PvdA linkser moet worden. Iets meer dan de helft zegt dat de standpunten van de partij niet genoeg zichtbaar zijn in het regeerakkoord.

Het geeft ook gelijk aan hoe groot de korrel zout moet zijn bij de 52 procent. ´Achterban´ wordt nogal ruim opgevat: mensen die op de PvdA hebben gestemd. Er word niet bij vermeld dat dit nogal iets anders is dan de helft van de PvdA-leden. De leden van de partij gaan immers over de keuze van partijleider en niet de potentiële kiezers. Deze denkfout wordt wel vaker gemaakt.

Conclusie: we weten het niet

Als objectieve toeschouwer weten we eigenlijk niet in hoeverre Wouter Bos echt grote kritiek binnen zijn eigen partij krijgt. Jan Pronk en Bram Peper zijn oud-gedienden, de Jonge Socialisten zijn ´onafhankelijk van de PvdA´ en het EenVandaag-panel lijkt weinig representatief.

Wouter Bos neemt alvast het zekere voor het onzekere en verwijt zijn eigen partij ´zelfkwelling.´ Hij constateert een gebrek aan zelfvertrouwen en een tekort aan confrontatie met de SP. De PvdA-partijleider uit de behoefte om meer uit te stralen wat de PvdA binnen het kabinet voor elkaar kan krijgen en geeft aan dat hij de bindende factor wil zijn voor wat hij de kracht van zijn partij noemt: het samenbrengen van sociaal-liberalen en linksdenkenden.

  1. 1

    Een goed stuk, Astronaut. Regeren in een coalitie is moeilijker dan meedrijven op de heersende en fluctuerende gemoedsbeweging of alleen tevreden zijn met het 100% uitvoeren wat je wilde. Na een paar maanden al toegeven dat jij moet terugtreden vóór je iets hebt bewerkstelligt is ruggegraatloosheid.
    Overigens moet het Irak beleid van Nederland wel door de controlerende macht in dit land, de Tweede Kamer onderzocht worden; het coalitiecompromis om dit achterwege te laten is slecht.

  2. 2

    Inhoudelijk heb ik maar weinig begrip voor de kritiek.
    Bos en zijn PvdA (en de CU) hebben het afbraakbeleid van Balkenende duidelijk een halt toegeroepen.
    Zie het niet loslaten van de sociale huurprijzen. De versoepeling van de WAO-keuringen (en het opnieuw bekijken van gevallen die mogelijk te gemakkelijk uit die WAO zijn gekieperd). En een generaal pardon is aanstaande. Dat zijn nu juist de drie onderwerpen waarover zoveel is gedemonstreerd de laatste jaren (huren en generaal pardon nog het meest).
    Hoe komt het nu toch dat al die fossielen, die hun tijd gehad hebben, alleen maar zitten te zeiken? Mijn respect voor Pronk en Peper is tot een nulpunt gedaald.
    En al die verongelijkte SP’ers, waar ik steeds meer een hekel aan begin te krijgen, moeten ook maar eens in de spiegel kijken. De punten waar ZIJ keer op keer moord en brand hebben geschreeuwd (in alle demonstraties liepen een tiental activisten van de SP altijd luidruchtig en met iets te grote borden voorop) zijn in het regeerakkoord verzilverd door de PvdA. En NIET door hen, met hun grote mond.

  3. 3

    @Astro: Ik geloof dat dat rapport dat voor interne doeleinden is opgesteld toch tamelijk negatief was? Ook geen betrouwbare graadmeter, maar dat is alleen een enquete onder de leden zelf.

    @Obscura: je vergeet dat de PvdA op veel grotere winst heeft gestaan, en dat er volgens de analyses nogal wat fouten zijn gemaakt tijdens de campagne. Oftewel: de vraag is niet WAT hij heeft bereikt maar of een ander niet MEER had kunnen bereiken. Een terecht vraag gezien de groei van de SP.

  4. 4

    Leuk pleidooi, meneer de advocaat, en inderdaad, uw opponent ? de gezamelijke Nederlandse pers ? heeft niet onomstotelijk aangetoond dat de gehele PvdA-achterban kritisch staat ten opzichte van Wouter Bos. U heeft inderdaad aangetoond dat er redelijke twijfel mogelijk is over de conclusies die uw opponent trekt. Gefeliciteerd.

    Maar u vergeet dat krantenartikelen geen juridische of wetenschappelijke stukken zijn waarin elk stukje bewijs moet worden getoond. U vergeet dat politieke journalistiek zuiver wordt gehouden door de mogelijkheid van tegenspraak, hetzij onmiddellijk, hetzij in de loop van de geschiedenis. Dat is geen garantie voor waarheid, dus inderdaad, zoals u zegt, we weten het niet. Maar u doet de Nederlandse pers tekort wanneer u denkt dat deze bedenkingen niet ook al zijn meegenomen in het onderzoek dat voorafging aan het schrijven van de stukken.

  5. 5

    @Astro. Ik vind dat je al het tegengeluid wel erg makkelijk van tafel veegt. Pronk is een beetje een erg oude, linkse zak (de nieuwe Marcel van Dam?), maar de kritiek van de JS afdoen als “gepuber” vind ik wel erg makkelijk.

    Het punt blijft toch dat hij zaken niet handig aanpakt en in zijn positie het veel gemakkelijker is om partijleider te zijn vanuit de kamer. Nu blijft hij een beetje een wanna-be-Balkenende. Maar niet alleen politiek en taktisch is hij niet handig bezig, maar ook inhoudelijk. Waarom zegt hij bv niet gewoon dat hij alles, behalve een extra belasting, gaat doen tegen de zgn. “topinkomens”?

    Nou goed: de argumenten zijn bekend, maar ik kom in jouw stuk daar niks over tegen. Het is meer een aanval op de criticasters dan een verdediging van Bos, die ik overigens erg slim, capabel en rechtschapen vind.

  6. 6

    Interessant om te zien hoe mensen reageren. Grappig genoeg wordt het stuk door sommige mensen gezien als een verdediging van Bos en een aanval op zijn criticasters. Ik stel alleen de vraag of er wel echt sprake is van brede kritiek en of de media wel genoeg vragen stellen c.q. de kritiek en waar deze vandaan komt nader proberen te verklaren.

  7. 7

    Volgens mij laat Astronaut goed zien wat hij bedoelt: namelijk dat de stelling dat Bos onder vuur ligt op argumenten bestreden kan worden. Al vind ik het onderscheid tussen PvdA-kiezers en PvdA-leden, dat hij maakt, niet zo relevant. Volgens mij is het juist veel belangrijker dat de kiezers zich van Bos afwenden dan de leden. Kiezers geven macht. Leden veel minder. Maar 2Vandaag heeft -vanzelfsprekend- geen representatief panel.

  8. 8

    @6: Wellicht onbedoeld maar je bagatelliseert geluiden die de druk op Bos verkondingen. Je stelt inderdaad alleen vragen maar je onderbouwt ze nou niet bepaald en ze zijn steeds uit 1 hoek. Niet zo verwonderlijk dus dat je dergelijke reacties krijgt. Zeker niet aangezien Bos openbaar de wegwuif strategie heeft ingezet.

    Zijn er dan geen signalen van druk? We hebben verschillende klachten van oud en jong. Daarnaast lijkt er toch wel een spanningsveld.

    Cohen heeft zich op de top van de commotie met de zaak ingelaten. Op diplomatieke wijze gaf hij op radio 1 aan dat het te vroeg was om over het functioneren van Bos te praten. Geen inhoudelijke steun voor Bos wel een verwijzing naar de volgende verkiezingsronde. Daarmee zichzelf profilerend als rots in de branding waar volgende ronde gewoon op gestemd kan worden.

    Bos zit hiermee in een benarde positie. Binnen het kabinet geen steun en een oppositie die de zaak uitbuit. Binnen de Partij zijn er andere gegadigden. Alleen kom hij er niet uit.

    Vervolgens zien we een PVDA voorzitter die als een rodeoclown de aandacht op zich vestigd met uitspraken over Kok en dat het toch echt de keuze van de PVDA was dat Bos in het kabinet ging zitten. Iets waar Bos verder op zal borduren.

    Vraag me af hoeveel averij Bos hiermee oploopt. Hij heeft immers aardig wat touw genomen.

  9. 9

    @ 8: ik stel slechts vast dat de media geen volledig beeld geven. Ik ben benieuwd welke van de vragen je niet legitiem vindt.

    Tegelijkertijd zijn er genoeg vraagtekens te zetten bij wat Bos cum suis aan het doen is. Hetgeen ik ook doe.

  10. 11

    @ 10: je bedoelt dat er 624 PvdA-leden ook een uitspraak doen? Dat heb ik inderdaad niet betrokken bij mijn verhaal. Als ik dat gedaan had, was ik niet veel vleiender geworden vrees ik. Per 1/1/2007 waren er namelijk 62.846 PvdA-leden.

    Als jij een uitspraak van 1 procent van de PvdA-leden betrouwbaar vindt, dan begrijp ik je opmerking. Ik vind het niet betrouwbaar. Oftewel, ik kom op basis van meer gegevens tot dezelfde conclusie. Maar ik geef toe dat ik deze cijfers had kunnen toevoegen.

  11. 12

    Nee, daar doelde ik niet op. Ik heb het over je link naar de volkskrant alsof die nodig was om iets over de enquete te zeggen.

    “Gelukkig meldt de Volkskrant iets over dit panel”

    Juist de volkskrant zegt namelijk weinig over de enquete terwijl Eenvandaag op zijn site netjes uitlegt geeft over de groepen inclusief de percentages.

    http://www.eenvandaag.nl/index.php?module=PX_Story&func=view&cid=2&sid=31921

    Iets wat weer niet overeenkomt met je bovenstaande uitspraak

    “Het geeft ook gelijk aan hoe groot de korrel zout moet zijn bij de 52 procent. ´Achterban´ wordt nogal ruim opgevat: mensen die op de PvdA hebben gestemd. Er word niet bij vermeld dat dit nogal iets anders is dan de helft van de PvdA-leden.”

    Tja, dat werd dus wel degelijk vermeld.

    Daarnaast geef je je persoonlijke mening dat stemmers niet tot de achterban horen als waar door en koppelt daar meteen aan dat mensen dan dus maar niets weten van de procedures. Alsof politiek alleen over directe relaties gaat. Stemde ik net voor de provincie of de tweede kamer.

    Verder. Een achterban is een groep mensen die je steunt. In het geval van een politieke partij vallen de mensen die op de partij steunen daar ook onder. Een achterban bestaat immers uit aanhangers en aanhangers zijn mensen die meegaan in je visie/mening en je daarbij steunen. Iets wat bij stemmers natuurlijk het geven van hun stem is. Je zou zelf zo ver kunnen gaan om te zeggen dat een lid die niet op de PVDA heeft gestemd niet tot de achterban hoort omdat het blijkbaar geen echte aanhanger is van de mening/visie.

    Voor wat betreft je 1% argument. Het percentage is een indicatie voor de bandbreedte waarbinnen het echte kan liggen t.o.v. de uitkomst van de steekproef. Het geeft echter wel een indicatie die sterker is naarmate de waarden duidelijker zijn. In een dergelijke uitkomst dat ongeveer de helft vindt dat iemand plaats moet maken is de objectieve conclusie dat er iets speelt, locaal dan wel landelijk, wat een uitgebreider onderzoek op zijn minst rechtvaardigd. Het simpel afdoen met “het EenVandaag-panel lijkt weinig representatief.” is weinig objectief. Zeker aangezien ook hier wederom een onderbouwing mist.