Schaliegas gaat energieprijs verhogen

ANALYSE - Schaliegas is geen duurzame oplossing voor energietekorten, zegt olie-activist Peter Polder. Schaliegas zal de prijzen namelijk flink opdrijven.

De winning van schaliegas vergt meer energie, duurdere installaties, meer water en chemicaliën en meer personeel dan de winning van ‘normaal’ aardgas. Daarom zal schaliegaswinning altijd duurder zijn dan normale aardgaswinning. En in een vrije markt betekent een hogere productieprijs een hogere vraagprijs. Dit zou een open deur moeten zijn. Toch hoor ik elke dag wel iemand roepen dat goedkoop schaliegas onze energie-intensieve industrie en landbouw in Nederland kan ondersteunen. De mensen die om ‘goedkoop’ schaliegas vragen konden in plaats daarvan wel eens stijgende energieprijzen krijgen.

Goedkoop te produceren aardgas wordt steeds schaarser. De aardgasproductie in de Noordzee en in ons eigen Slochteren, het grootste gasveld van West Europa, daalt al jaren. Nederland moet  in 2025 aardgas importeren als we de vraag naar aardgas niet kunnen laten dalen. Europa zal zijn aardgas in toenemende mate importeren uit Rusland en Algerije. Als het tenminste lukt om daar nieuwe, grote gasvelden te ontwikkelen. En als de combinatie van stijgende binnenlandse vraag, export naar China en binnenlandse onrust geen rem zet op de exportcapaciteit.

Gamechanger

Schaliegas wordt door sommigen aangeprezen als de grote gamechanger. Verwijzend naar de lage prijs in de VS, hoopt men op overvloedig goedkoop gas. De gasprijs in de VS is ondertussen overigens sterk aan het stijgen. Desondanks is de $4/MMBTU die er nu gevraagd wordt nog steeds te laag om de kostprijs van gemiddeld $8/MMBTU te dekken. De schaliegasindustrie in de VS lijdt dan ook zwaar verlies, bedrijven vallen om, boeken af op hun reserves en schalen hun investeringen terug. Ook in de VS is de winning van schaliegas duur en werden de tijdelijk lage prijzen veroorzaakt door overaanbod. Schaliegaswinning
in de VS heeft alleen toekomst als de prijzen naar een Europees niveau stijgen.

In Europa is schaliegaswinning moeilijker dan in de VS. De geologische omstandigheden zijn lastiger, de regelgeving is strenger en Europa is dichter bevolkt. Europees schaliegas is daarom 40% duurder dan in de VS en er zit minder onder de grond. Het is daarom dat EU-energie-commissaris Oetinger, een gekend voorstander van schaliegas, waarschuwt voor te hoge verwachtingen. Ook BP, Shell en het Internationaal Energie Agentschap zien in hun scenario’s de aardgasprijs in de EU niet dalen. Zelfs niet als we schaliegas gaan importeren uit de VS. In eigen land is het oud-minister Hans Alders, nu voorman van de energielobby VEWM, die de hoop op goedkoop schaliegas tempert. De kans op een herhaling van de Amerikaanse ‘schalierevolutie’ in Europa is nihil.

Verslaafd

Niettemin blijven aan aardgas verslaafde bedrijven in Nederland roepen om meer, duur schaliegas, en spartelt men tegen als er geïnvesteerd moet worden in op termijn goedkopere duurzame energiebronnen.

Deze combinatie van onze aardgasverslaving, de dalende productie van goedkoop conventioneel aardgas en de hoge kostprijs van ‘alternatieven’ als schaliegas en LNG-import zal de energieprijs in Europa doen stijgen. Het aandeel ‘duur aardgas’ in de totale  aardgasstroom zal alleen maar toenemen.

De enige uitweg is minder aardgas gaan gebruiken. Bedrijven die hardnekkig afhankelijk blijven van aardgas zullen merken dat dit een molensteen om hun nek wordt. Toegegeven, afkicken van onze aardgasverslaving zal niet makkelijk zijn. Sommige bedrijfssectoren zullen
de transitie niet overleven. Schaliegas zal echter geen wondermiddel zijn dat deze bedrijven zal redden.

  1. 1

    Fossiele energiedragers, waaronder schalie, blijven in de afzienbare toekomst dominant. Dat de kostprijs wat hoger wordt is een mooie incentive voor efficiency verhoging, veel meer moet je er niet van verwachten. Dat schalie de aardgasprijs opdrijft is natuurlijk onzin: door toenemende vraag en afnemend aanbod gaat de prijs omhoog waardoor het rendabel wordt om ook het duurdere schalie te gaan winnen.

  2. 2

    Nederland moet in 2025 aardgas importeren als we de vraag naar aardgas niet kunnen laten dalen.
    Onzin , we zijn zeker nog 30 jaar verwijderd voordat we niet meer aan onze interne behoefte kunnen voldoen en nog niet alle gasvelden zijn in exploitatie.

  3. 3

    De kop insinueert dat het produceren van schaliegas somehow een negatief effect zou hebben op de energieprijs. Wat een ONZIN. Als er al een causaal verband is tussen schaliegasproductie en de hoogte van de energie prijs, dan is dat andersom: als er meer energie beschikbaar is, gaat de prijs omlaag. En verder niks.

    Het is juist andersom: de energieprijs stijgt doordat energie schaarser wordt. En daardoor wordt het economisch interessant om schaliegas te produceren. Maar andersom? Nee.

    Nederland moet in 2025 aardgas importeren als we de vraag naar aardgas niet kunnen laten dalen.

    Ook al onzin. De vraag hoeft helemaal niet omlaag. Wat kan ons het nou schelen hoeveel gas men wil. We moeten gewoon minder uit de grond halen, en dat dan het liefst nog een stuk doorder verkopen. Dan kunnen we onszelf nog veel langer van gas voorzien mochten we dat nodig achten. Bovendien moeten we niet importeren, dat is ook al een keuze, eentje van het type volslagen idioot. Wellicht proberen we een plekje in deze lijst te bemachtigen?

    http://www.businesspundit.com/10-people-who-won-the-lottery-then-lost-it-all/

  4. 5

    @4: klopt, als het schalie over een paar honderd jaar te duur wordt gaan we weer op kolen, of methaanhydraten of kernfusie of kernsplitsing of…

  5. 6

    @5: De schrijver betoogt juist dat de hoge kosten van schaliegaswinning de lagere tarieven teniet zullen doen. Het is simpelweg te duur om er veel prijsverlaging van te verwachten. Dat dit a priori onbewijsbaar is, is waar. Dat jouw, Anton’s, redeneringen hetzelfde lot ondergaan, is ook waar. Rest hier slechts wat geframe heen en weer zonder enige journalistieke waarde.

  6. 8

    Onzinnige kop en argumenten als:
    – “.. schaliegaswinning altijd duurder dan normale aardgaswinning. En in een vrije markt betekent een hogere productieprijs een hogere vraagprijs”
    De vraagprijs is mede afhankelijk van transportkosten, dus kan eigen schaliegas best goedkoper zijn dan dan gas uit een ver land.
    – “Schaliegaswinning in de VS heeft alleen toekomst als de prijzen naar een Europees niveau stijgen” staat haaks op “In Europa is schaliegaswinning moeilijker dan in de VS” + “Europees schaliegas is daarom 40% duurder dan in de VS”
    Vreemd die 40% met zoveel onbekendheid, een verklaring?

    “De enige uitweg is minder aardgas gaan gebruiken” Terecht minder fossiel, helaas geen enkele voorstel hoe we dat doen.
    Voor een onderzoeker mag je een beter stuk verwachten

  7. 9

    @5: methaanhydraten zijn nog moeilijker te winnen, dus nog duurder.
    Energie uit kernfusie is al gratis verkrijgbaar. We hebben elke dag, zelfs als het bewolkt is, een enorme kernfusiereactor tot onze beschikking. Ook de energie uit fossiele brandstoffen is eigenlijk kernfusie-energie van miljoenen jaren geleden.

  8. 10

    Hoeveel heb je persoonlijk over voor energie (of voor aardgas)?
    Als je je hele huis op een koude winterdag op 23 graden wilt hebben zodat je de hele dag in pyjama kan blijven lopen… dan moet je daar iets voor over hebben.
    Als je gewoon een dikke trui aandoet of de hele dag op pad bent, dan ben je veel goedkoper uit.

  9. 11

    @9: Beschikbaarheid maakt het nog niet bruikbaar.
    Het grootste deel van de aardoppervlak is bedekte met water. Toch is er op steeds meer plekken waterschaarste.
    Vreemd met zeveel gratis water

  10. 13

    @11: Roland, de zonne-energie is wel beschikbaar in de vorm van voedsel en warmte. We bezitten allemaal machines om de zonne-energie in voedsel nuttig te gebruiken: spieren. Alle energie, die je lichaam gebruikt komt uit voedsel: het is zonne-energie.
    Maar ja, we laten ons wijsmaken dat we in een auto gelukkiger zijn dan lopend, dat je spieren gebruiken dom of ouderwets is.
    Waarom moeten we zo nodig meer energie gebruiken dan ons eigen lichaam kan opwekken?
    En waarom denken we daar nooit over na?

  11. 14

    @13: “”Waarom moeten we zo nodig meer energie gebruiken dan ons eigen lichaam kan opwekken?”
    Vreemde vraag, als we alleen op spierkracht zijn aangewezen wordt het leven heel wat minder aangenaam en kunnen we ons alleen lopend of per fiets of zeilboot (?) verplaatsen. Moeten we voor goederentransport de handkar gebruiken of mag paard en wagen ook nog?
    Dat we nu zijn doorgeslagen in energieverbruik maakt dat niet anders.

  12. 15

    Ik begrijp wel een beetje dat Hans Verbeek weinig bijval krijgt, want hij klinkt nu een beetje als een eco-hippie, maar toch heeft hij een punt. Dat anderen dat niet kunnen zien komt met name omdat nu alles zo lekker makkelijk gaat en je eigenlijk heel erg onbewust bent van de omvang van je eigen energieverbruik.

    Alleen voor een auto is het *voelbaar*. Je ziet hoeveel vloeistof je er in kiepert en je weet elke keer wanneer je dit doet hoeveel duurder het was dan x jaar geleden. Ik denk dat als mensen hun benzine thuis zouden moeten bestellen en die volumes (en prijzen) om die reden nog duidelijker naar voren zouden komen, men nog wat bewuster zou worden. Elektriciteit, gas en ook water komt gewoon zonder ophouden naar je toe. Het volume is niet zichtbaar en je betaalt achteraf. Dat maakt het dat je onbewust en vaak onverschillig blijft over je eigen verbruik.

    Waar ik woon gaat het anders. Mijn huis stook ik op bestelde huisbrandolie en de rest gaat op hout. Een deel van mijn watergebruik komt van grondwater. Kan ik met een el. pomp, of met de hand naar boven halen. Wederom zie ik de moeite en het volume van mijn verbruik. Elektriciteit valt vaak uit omdat het netwerk bijna geheel bovengronds hangt en dus gevoelig is voor uitval als gevolg van storm en onweer. Het maakt je bewust van je kwetsbaarheid en afhankelijkheid. Heel veel zomerhuisjes in dit land hebben geen enkele aansluiting op een netwerk (water/el.)

    Dit is geen pleidooi om terug naar de middeleeuwen te gaan. Het is alleen maar om aan te geven hoe de simpele en economisch makkelijk gemaakte(!) oplossingen voor energievoorziening je lui maakt, je niet aanzet tot nadenken en je het gaat zien als de norm. Gooi daar dan een onbeperkt vertrouwen in kernfysica geleerden bij (meestal door personen die verder alle andere wetenschappers als fraudeurs zien…) en je wereldbeeld is compleet… Compleet onrealistisch, ja.

    Ik ga nu Hans plussen.

  13. 16

    “Schaliegaswinning zal altijd duurder zijn dan normale aardgaswinning. En in een vrije markt betekent dat een hogere productieprijs een hogere vraagprijs. ”

    Klopt als een bus en dus regelt het zich helemaal vanzelf. Het gas wordt duurder. Dat willen we toch? Duurzaam wordt dan vanzelf concurrerend. Blijven energiemaatschappijen met verlies draaien? Prima, ze stoppen vanzelf met nieuwe investeringen. Verhogen ze de prijzen? Prima, we gaan vanzelf minder afnemen of zoeken andere alternatieven.

    Nederland hoeft geen haast te maken met schaliegas. Het bederft niet. Aan de andere kant moeten we ook niet zo panisch doen om een proefboring. Meten is weten tenslotte.

  14. 17

    @15: Als het energieverbruik zo onbewust en onverschillig gebeurt, hoe duid je de grote verbruiksverschillen tussen vergelijkbare groepen?
    De grootste energieslurpers vind je bij veelgebruikers van vliegtuigen, een groep waar de brandstofprijs nauwelijks telt.

  15. 18

    @17: ik begrijp je vraag niet goed. Particuliere grootverbruikers van energie zullen in de regel vaak minder geven om het prijskaartje wat er aan hangt. Vliegen is overigens ook een manier van vervoer waar je moeilijk ziet hoeveel er gebruikt wordt om jou van a naar b te verplaatsen en ook de werkelijke kosten zijn vaak onbekend.

    Wat is je punt nu eigenlijk en waar heb je moeite mee in mijn verhaal? Ik zie dat ik n.l. al 2x een min heb geoogst.