Sargasso lijst: Belangrijkste politieke documenten

Marten Luther KingDe laatste tijd lijkt politiek alleen nog te bestaan uit een aaneenschakeling van incidenten, personen en de waan van de dag. Dat is best triest.
Elders ben ik bezig om te bestuderen hoe een nieuwe politieke ideologie opgezet kan worden passend bij de huidige tijd. Het ontbreekt me echter aan een gedegen studie politicologie (zegen of vloek?). Daarvoor is de waan van de dag alleen maar afleiding. Maar wat is dan wel interessant? Daarvoor gaan we maar weer eens de Wisdom of the Crowds gebruiken. En wel de Sargasso Crowd. Geheel in traditie van eerdere Sargasso Lijsten (1, 2, 3) geven we het woord aan jullie.
Wat zijn de belangrijkste, meest invloedrijke, meest inspirerende politieke documenten? Dat kunnen boeken of artikelen zijn, maar ook vastgelegde speeches.
Geef ons uw lijst (nummer, naam/verwijzing) van maximaal 20 documenten. Uw hoogst genoteerde krijgt 20 punten, de volgende 19 etc… Wij stellen dan een totaal lijst op.
Inzendingen tot zondag 12:00 uur.

  1. 1

    De koran en de bijbel lijken op het eerste gezicht misschien geen politieke documenten, maar als je ziet wat een invloed ze hebben op politiek handelen door de eeuwen heen, zou ik ze willen nomineren. Met stip op 1 en 2. Ik spreek geen voorkeur voor volgorde uit.

  2. 2

    Kuifje en het geheim van Abu Graib
    Lucky Luke: de CO2 mijn van de Daltons
    Suske en Wiske: het vliegende opvlieg-tuig
    Asterix en Obelix: het everzwijn Verdonk

  3. 8

    Met stip:
    1) Dwight D. Eisenhower – farewell speech – January 17th, 1961
    2) Martin Luther King – last speech – Memphis, April 3rd, 1968

  4. 9

    De idee Europa – George Steiner – Lezing van 7 september 2004, uitgegeven door het Nexus instituut, Tilburg
    The hydrogen economy – Jeremy Rifkin – September 2002 ? (Hoewel geen direct politiek manifest,…wel navenante gevolgen)

  5. 10

    @su: Ik heb jouw bijdrage maar even van linkjes voorzien. Hoeft niet iedereen apart te zoeken.
    Als ze verkeerd zijn, moet je even de juiste geven. Corrigeer ik het.

    Bij deze een aanmoediging voor de verdere bijdragen.

  6. 12

    – La Déclaration des droits de l’Homme et du citoyen
    – The Declaration of Independence
    – Universele Verklaring van de Rechten van de Mens

  7. 16

    De afscheidsspeech van Dwight Eisenhower inderdaad.
    Inspirerend over de USSR vond ik De lichtende toekomst van Aleksandr Zinovjev. Politiek in roman.
    I have a dream kun je niet omheen, gelukkig.
    En dan denk ik dat er nog wel wat bevlogen speeches van John Anderson (onafh pres.kandidaat) en Bill Clinton (b.v. medics op de schop) zijn.

  8. 20

    Poeh. Eigenlijk vind ik dat je juist geen politieke documenten zou moeten lezen, maar wetenschappelijke en filosofische werken. Als je dan vervolgens op grond daarvan een nieuwe politieke ideologie ontwikkelt, kan je die ook meteen verdedigen. Wat religieus werk lezen maakt je ongetwijfeld een beter onderlegd mens, maar als je daar je ideologie op baseert heb je mijn stem alvast verloren.

    Ik heb veel van de klassiekers niet gelezen. Mijn lijstje bestaat daarom, wat onconventioneel, uit boeken van mensen die dat hebben gedaan, en mij het idee geven dat ik zo ook wel weet wat er in die klassiekers staat.

    Good Natured van Frans de Waal.
    The History of Captital van Hernando de Soto (de econoom, niet de vrijheidsstrijder).

    Animal Liberation van Peter Singer. Ik ben het grondig met de man oneens, maar het boek legt wel de problemen van onze huidige opvattingen over dieren bloot. Ben al drie jaar bezig met een weerwoord in kinderboekvorm.

    Something new under the Sun van John McNeill et al.
    Voor wat bredere algemene ontwikkeling mag André Klukhuhn’s magnum opus natuurlijk niet ontbreken: De geschiedenis van het denken.

    Daarnaast zou ik ook wat fictie willen aanbevelen:
    Voor verkenningen van het extremere denken:
    The Turner Diaries van Andrew McDonald.
    Voor je vorming wat betreft zingeving in een seculiere wereld: Zen and the Art of Motorcycle Maintenance van Robert Pirsig.
    En voor een tragikomisch boek over de rollen van man en vrouw in het Nederland van nu: Artikel 285b van Christiaan Weijts.

  9. 22

    Popper’s The Open Society and its Enemies, waarvan net een complete review online is gezet:
    http://www.complete-review.com/reviews/popperk/opensae.htm

    quote:
    ” In a world where religious fundamentalism again manages to move the masses (and leads far too many to do the outrageous), and powerful democratic states like the United States move, under the jr. Bush administration, to limit the rights and voices of individuals, while arguing that they benevolently (yet untransparently) are working towards the greater good, The Open Society and its Enemies remains an essential work.”

  10. 23

    Ah. Eén van de allereerste bloggers van het Internet heeft zojuist zijn boek uit, zie ik. Het belooft een pareltje te worden, dat zeker bij zal dragen aan je politieke vorming: ‘So manly that even its sentences don’t have periods!’

  11. 26

    UN charter – in al zijn onmogelijkheid

    Geneva Conventions – op voorwaarde dat de Amerikanen die wat netter gaan interpreteren.

    Je moet tenslotte niet de klassiekers vergeten. Maar wat versere:

    The European Dream – Rifkin

    Heresies; against progress and other illusions (John Gray) – een oproep tot bescheidenheid voor politici

    The Dayton Agreement (of voor hetzelfde geld het Annan plan voor Cyprus of de Goede Vrijdag agreements in Noord Ierland) – de meest recente pogingen om het monster van nationalisme te temmen

    ACh, ik verzin later nog wel wat andere dingen.

  12. 27

    ..is dit wat?

    3) 95 stellingen op een kerkdeur (Maarten Luther, 1517)
    4) ‘Over de Joden en hun leugens’ (Maarten Luther, 1543).

  13. 28

    Hier komt een poging tot een top 20: Het is een onvoorstelbaar allegaartje geworden, met politieke redes, wetenschappelijke werken, een beetje filosofie en een beetje kunst.

    1. De bergrede (Mattheüs, hoofdstukken 5, 6 en 7) uit de bijbel;
    2. De universele verklaring van de rechten van de mens;
    3. Paus Johannes XXIII: Encycliek Pacem in terris;
    4. Aristoteles, Politica;
    5. Hannah Arendt, On Violence;
    6. Martin Luther King, Speech bij de ontvangst van de Nobelprijs;
    7. Augustinus, De Civitate Dei;
    8. William Shakespeare, Richard III (of Macbeth);
    9. Plato, Politeia;
    10. K. Marx, F. Engels, Communistisch Manifest;
    11.Magna Charta;
    12. M. Gandhi Speech ‘Quit India';
    13. N. Macchiavelli, Il Principe;
    14. Hannah Arendt, The Origins of Totalitarianism;
    15. G. Verdi, Don Carlos;
    16. Martha Nussbaum, Frontiers of Justice;
    17. Desiderius Erasmus, brief aan Johannes Fabri;
    18. Thomas van Aquino, De Regno;
    19. Hannah Arendt, On Revolution;
    20. Barbara Tuchmann, The March of Folly;

    21. Verdrag tot Vaststelling van een grondwet voor Europa.

  14. 30

    Ik weet even geen documenten, maar ik denk dat er ook wel iets van Fukuyama in mag. Irving Kristol? Nelson Mandela?
    Graag ook iets van Chavez/Castro/Morales, al zullen dat niet de beste schrijvers zijn. En wat te denken van Kim Jong-Il/Kim Il-Sung?

  15. 32

    Ik mis Il Principe van Machiavelli en de grondwet van Stadstaat Sparta, ook al zijn die niet opgeschreven. Via Plato’s Wetten de inspiratie voor zo’n beetje elke tiran die een militaristische staat wilde opzetten (eerste stadstaat die de krijgers scheidde van de rest van de bevolking, elk kind opleiding tot krijger tot 30e jaar) en ook voor communisme (gezamelijk eten, land en slaven bezit van de staat) (link).

  16. 35

    En hoe gaat die veelgeroemde Verlichting hier in de lijst verschijnen? Zullen de brieven van Voltaire aan Frederik van Pruisen toevoegen?

    Of weet iemand een essentieler werk?

  17. 37

    Leuke lijst!

    1 Spinoza: Ethica
    2 Spinoza: Politiek theologisch tractaat
    3 JJ. Rousseau: Contrat Social
    4 Verklaring van de rechten van de mens
    5 Franse en Amerikaanse grondwet
    6 Erich Fromm: Angst voor Vrijheid

  18. 40

    Ik stem mee met @Agricola 17 voor het Plakkaat van Verlatinghe.
    Volkomen correcte eerste alinea gevolgd door de juiste consequenties.

    Deze democratisch inzichten moeten wel geinspireerd zijn op het gedachtengoed van Luther, dus stem ik ook mee op iets van Luther (Von der Freiheit eines Christenmenschen of vertaling van de bijbel in het Duits).

  19. 41

    Nog eentje dan: De Duivelsverzen van Rushdie. Toen werd in de moderne tijd pas echt duidelijk hoe groot de kloof is tussen volkeren.

  20. 44

    Mandela’s verdedigingsrede bij begin van zijn proces in 1964, waarbij hij tot levenslang veroordeeld zou worden: http://www.historyplace.com/speeches/mandela.htm

    Protestrede Cleveringa, uitgesproken op 26 november 1940 door prof.dr. Rudolph Pabus Cleveringa
    Cleveringarede http://www.wetenschapsagenda.leidenuniv.nl/index.php3?m=2&c=137

    Martin Luther King, Jr.: “I Have a Dream “http://www.americanrhetoric.com/speeches/Ihaveadream.htm

    N. Macchiavelli, Il Principe (mens- en politiek-lievend boek) ik begrijp niet dat Macchiavelli zo vaak als standaard slecht mens wordt beschouwd.
    (Machiavellistisch heeft nb slechtere connotatie dan christendemocratisch)

  21. 45

    * De l’esprit des lois – Charles de Secondat, baron de Montesquieu (trias politica)
    * The open society and its enemies – Karl Popper
    * A Theory of Justice – John Rawls (beide omdat het liberalisme toch de dominante stroming van het moment is)

    Zou nog wel wat meer liberalisme zien tegen het authoritair geweld van Plato, Marx en Machiavelli.

  22. 46

    Ik ga er nog even goed over nadenken maar hier alvast een paar die sowieso in de lijst horen:

    Common Sense van Thomas Paine: het werk dat leidde tot de grootste hegemoon van onze tijd.

    A Theory of Justice van Rawls: de belangrijkste inspiratiebron voor elke moderne politicus op de linkerflank.

    Anarchy, State, and Utopia van Nozick: de rechtse tegenhanger van Rawls’ boek.

    Discorsi van Machiavelli: niet zo bekend als dat andere boek van hem, maar des te belangrijker omdat het over het functioneren van een republiek gaat ipv een autocratie.

    En tot slot de Lijkrede van Pericles: misschien wel het belangrijkste politieke document, zeker als je gelooft dat een democratie het beste politieke systeem is.

  23. 47

    Ik zal er ook een paar tegenaan gooien die nog niet genoemd zijn:

    On Liberty van John Stuart Mill
    Apology van Socrates
    Ethica Nicomachea van Artistoteles
    De revolutionibus orbium coelestium van Copernicus

  24. 48

    Willekeurige volgorde:
    PNAC- Boulding Americas defenses. Meest actuele document op dit moment.
    http://www.newamericancentury.org/statementofprinciples.htm

    Frederic Bastiat – The Law
    http://www.constitution.org/law/bastiat.htm

    Robert D. Kaplan – The Media and Medievalism
    http://www.policyreview.org/dec04/kaplan.html

    Macchiavelli – Il Principle
    http://www.constitution.org/mac/prince00.htm

    Leo Strauss – The city and man http://www.press.uchicago.edu/cgi-bin/hfs.cgi/00/2309.ctl

    Operation Northwoods
    http://www.gwu.edu/~nsarchiv/news/20010430/doc1.pdf

    Bijbel

    Koran

    Verklaring van de rechten van de mens

    Franse en Amerikaanse grondwet

    Mein Kampf

    Volgorde van 1 naar 20 volgt….

    Weet niet of je dit bedoelt Steeph, maar dit zijn voor mij op dit moment bepalende politieke stukken.
    En zeker niet iets om je toekomstige politieke agenda op te baseren…

  25. 49

    Als we alleen op politieke invloed focusen kunnen de meeste boeken van Plato en Aristoteles wel op de lijst. En dan zal bijvoorbeeld Spinoza en Copernicus waarschijnlijk moeten wijken voor bijvoorbeeld Marx.

  26. 51

    @RennieB

    Overigens had ik dat artikel nog niet gelezen: Erg goed, weer.

    Still, cnn — and in particular, cnn International — cannot be defined simply as a left-wing network. Look at the latter’s exotic female anchors, so chic and exquisitely made-up. Rosa Luxemburg never looked like that. cnn International is a global cosmopolitan network

  27. 52

    @RennieB: Niet alle werken hoeven inhoudelijk als voorbeeld te dienen. Maar dan valt er nog wel te leren van hoe ze opgezet zijn. Op welke manier beschrijven ze grondslagen. Hoe motiveren ze keuzes. Hoe wordt er om gegaan met aannames. Hoe verwoordt je helder/duidelijk/inzichtelijk een visie.
    Dus leerzaam zijn ze altijd, ook al zal de inhoud absoluut niet overeen komen met de gewenste richting.

  28. 53

    Nog even een tip;
    Er is een heel fijn boekje waar 99% van de bovengenoemde teksten instaan (Plato tot Huntington), verplichte kost voor 1e jaars politicologie aan de Uva.
    Heet: De kwetsbare democratie; sleutelteksten uit de politieke theorie. Samengesteld door Tjitske Akkerman.
    Leerzaam zeker.

  29. 54

    ”On The Origin of Species by Means of Natural Selection, or
    The Preservation of Favoured Races in the Struggle for Life”, Charles Robert Darwin, 1859, John Murray Publishers, London
    leek me wel een lekker belangrijk document.

  30. 55

    Clash of Civilization, Samuel Huntington
    Leviathan, Thomas Hobbes
    Two treatises of government, John Locke
    Il Principe, Machiavelli
    The end of history, Fuckuyama
    Animal Farm, George Orwell
    Deense Mohammed Cartoons
    The open society and its enemies, Karl Popper
    Corpus Iuliis Civilis
    Anarchy, State and Utopia, Nozick

  31. 56

    Eh… Fukuyama? Dat meen je niet? En daarnaast weet ik niet hoeveel invloed Nozick nu buiten de States heeft gehad. Niet zoveel volgens mij. :P

  32. 58

    Taaie rakkers, die Kaplan’s ; ) @ Pelayo…

    Kan niet wachten op de lijst, wordt een lang weekend!

    Maar wel geweldig dit Steeph! Zeer waardevolle lijst gaat dat worden Zondag! : )

  33. 59

    @Brech #53

    Dat boek ligt nog ergens tussen mijn studieboeken. Inderdaad best een aardig overzicht. Het bijbehorende De Moderne Democratie. De Geschiedenis van een politieke theorie van Meindert Fennema geeft de broodnodige duiding. Ooit les gehad van Akkerman? Pfoeh, da’s geen virtuoos spreker. Fennema daarentegen… leuke man, leuke verhalen.

  34. 62

    1) Rawls, John – A theory of justice

    Omdat het relatief recent is en teruggrijpt naar een meer oorspronkelijk liberalisme en niet het utilitarisme en zgn. neoliberalisme wat tegenwoordig populair is. Dit gaat niet over VVD-liberalisme, wat op zich (met een paar uitzondering) wel een contradictio in terminis lijkt.

    2) Orwell, George – 1984

    Ik zag een paar keer animalfarm staan wat een goede metafoor geeft hoe de communisten (varkens!) na de revolutie vervallen tot dezelfde, of ergere wandaden als de gevestigde orde waartegen ze zich hadden verzet maar 1984 geeft een indringender beeld van wat er kan gebeuren wanneer je vervalt tot een totalitair regime waarbij alle oordelen en macht aan de staat vervallen. Dat lijkt me gezien alle nieuwe wetten en bevoegdheden tegen terrorisme wel weer interessante literatuur.

    3) Smith, Adam – Inquiry into the nature and the causes of the wealth of nations

    Omdat er brood op de plank moet komen en de schoorsteen ook moet roken. Hier en daar misschien wat gedateerd maar de basis principes staan altijd nog overeind. Dit gaat o.a. over economische vrijheid en de vrije markt, bij nadere bestudering zal je ontdekken dat Adam Smith minmaal ingrijpen van de overheid voorstaat maar de vrije markt ook niet als heilige graal beschouwt en wel degelijk erkent dat zelfzucht beperkt moet worden en dat economische machtblokken (zoals bijvoorbeeld kartels en monopolys toen en grote multinationals nu) een negatief effect kunnen hebben op economische ontwikkelingen.

    4) Kafka – Das Schloss

    Dit is misschien meer persoonlijk, wegens een zeer grote afkeer van de extreme vormen die onze huidige bureaucratie regelmatig aanneemt. Ieder ambtenaar die weer eens een onbedwingbare drang heeft om een beleidsnota te schrijven zou verplicht eerst een uur in dit boek moeten lezen. Wedden dat het tot minder zinloosgeregel leidt?

    5) Het Verdrag van Rome

    Ondanks al het eurobashing de laatste jaren is dit toch een goed en zorgvuldig gekozen begin, vooral over de rechten van de mens.

    Deze lijst kan nog veel langer en beter worden met bijvoorbeeld werken van kant en sartre etc. want ideologie ontbreekt hier nog wel een beetje en een goede ideologie begint met kennis van filosofie, Je kan wel meteen Marx er bij halen maar communisme heeft om praktische redenen gefaald. Misschien de boekenlijst over een maand herzien om tot een steeds betere lijst te komen?

    Oh ja , als laatste sluit ik me aan bij Q

    6) Hitchhiker’s guide to the galaxy – Douglas Adams

    Behalve erg grappig, ook vol wijsheid; De oplossing voor een probleem begint bij het stellen van de juiste vraag, “42?”. “Don’t panic”, altijd waardevol en breed inzetbaar. En natuurlijk: “vergeet je handdoek niet”.

  35. 66

    Moet natuurlijk zelf ook nog een bijdrage doen.
    Beperk met zoveel mogelijk tot documenten die ik zelf echt ken of waarvan ik nog denk te weten dat ik ze regelmatig tegen gekomen ben. De rest vind ik wat moeilijk in te schatten. (Maar het was dan ook een vraag aan jullie, en minder voor mezelf). Constateer ook gelijk, eerdere bijdrages lezende, dat ik nog veel te veel niet gelezen heb. Zucht.

    Afijn, mijn lijst:
    1. Moon speech, John F. Kennedy
    2. 1984, Orwell
    3. The Schuman Declaration, Robert Schuman, 1950
    4. I had a dream, Marten Luther King
    5. Inquiry into the nature and the causes of the wealth of nations, Adam Smith
    6. Quotations from Chairman Mao Tse-tung (het rode boekje)
    7. Erkenntnis und Propaganda, Joseph Goebbels (1928)
    8. Das Kapital, Karl Marx
    9. De verweesde samenleving, Pim Fortuyn
    10. The Open Society and its Enemies, Popper
    11. Il Principe, Machiavelli
    12. The Information Age: Economy, Society, and Culture, Manuel Castells
    13. Verklaring van de rechten van de mens
    14. Grenzen aan de groei, club van Rome
    15. The origins of totalitarianism, Hannah Arendt
    16. The Jewish State, Theodor Herzl
    17. The Foundation Trilogy, Isaac Asimov
    18. The Tragedy of the Commons, Garreth Hardin

    Heb ik er nog twee over.

  36. 67

    @Steeph
    De verweesde samenleving op 9?
    Boven Popper en Machiavelli en de rest?
    Valt me tegen Steeph!
    Lijkt me heftig overschat.
    Zeker Asimov hoort nog boven hem :)

  37. 68

    @HansR: Is misschien wat overdreven. Maar ik moest een boek kiezen uit zijn reeks als vertegenwoordiger voor een omslag (die in NL toch stevig was).

    Geen inzendingen verder???????
    Ik laat hem nog even open staan.

  38. 69

    eeehm ,

    Das Kapital

    Veni Vidi Vice,

    Ook gij Brutus?

    ook een hapje van de appel?

    there is no such thing as freedom without a rifle C.Heston N.R.A

    er bestaat geen armoede in Nederland

    er zitten twee kanten aan , Den Uyl

    Machiavelli hoort erbij

    In den beginne ( auteur G.Od, uitgeverij J.C.prod.)
    vaak misbruikt voor politieke ideëen , waarschijnlijk geschreven door een politicus.

    het stampen met de schoen van Chroetsjov en de coolness van Kennnedy, clash der titanen.

    J’accuse Emile Zola.