Oorzaak crisis onderzoeken? Liever niet!

Alle oppositiepartijen, met uitzondering van de SGP, hebben op hoge poten een onderzoek geëist naar de oorzaken van de huidige crisis. De regering heeft afgelopen woensdag met dit onderzoek ingestemd. Het onderzoek start voor de zomer en zal zich in eerste instantie richten op het ontstaan van de crisis. Op een later tijdstip, zal eventueel een onderzoek plaatsvinden naar de genomen crisismaatregelen van de regering. De zin van het onderzoek naar de oorzaak van de crisis?

Overbodig

Een doel van ieder parlementair onderzoek is waarheidsvinding. Waarheidsvinding is in dit specifieke geval niet meer nodig, want het meeste dat de commissie uit kan vogelen, is al bekend. De oorzaak van de crisis is samen te vatten in één woord: ‘windhandel’. De drijfveer van de schuldigen: ‘hebzucht’. Ziedaar, de crisis in een notendopje. Uiteraard kan er serieuzer en dieper naar de crisis worden gekeken. Lees de heldere samenvatting van de NRC over de oorzaken van de huidige crisis. Dat scheelt tijd én belastinggeld. Een parlementair onderzoek of enquête is alleen zinvol als we onze nationale rol of een nationaal probleem onderzoeken. Het is niet voor niets, dat er nog nooit een wereldwijd probleem is onderzocht, in een parlementaire enquête of parlementair onderzoek!

Denkt de oppositie onbekende oorzaken te vinden?

Ik geloof daar niets van. Laten we eens kijken naar de economische crisis van de jaren ’30 van de vorige eeuw. Wat in grote lijnen de oorzaken van de economische crisis van de jaren ’30 van de vorige eeuw waren, daarover zijn historici het wel eens: overproductie in industrie en landbouw en riskante speculatie met geleend geld. Wederom: hebzucht en windhandel. Maar wat maakte die crisis nu tot de beruchte Grote Depressie? De crash op Wallstreet? Een falende president Hoover? De economische historici zijn er nog steeds niet over uit. Kortom, de oorzaken van de huidige crisis zijn al wel, zo ongeveer, bekend. Veel meer dan wat we nu al weten, zullen we wel nooit te weten komen.

Nutteloos

Bij ieder onderzoek moet de vraag gesteld worden: ‘wat is het nut?’ Laten we van het onwaarschijnlijke geval uitgaan dat de politici andere oorzaken vinden, dan de talloze wetenschappers, economen en journalisten nu al gevonden hebben. Wat dan? Dan niks! Als we de huidige mondiale crisis vergelijken met een storm op één van de wereldzeeën, dan is Nederland een zeilbootje. We kunnen stuurboord, bakboord, recht door zee of eventueel de zeilen strijken. Maar de storm zelf? Daar is als klein land met een open economie, geen kruid tegen gewassen. Onze enige optie is ons land zo goed mogelijk voor te bereiden op een volgende crisis. Want dat er ooit weer een crisis komt, dat staat vast.

Wat moet er gedaan worden?

Een onderzoek naar de oorzaken van de crisis vind ik volstrekt overbodig, getuigen van misplaatste hoogmoed en, niet in de laatste plaats, volkomen nutteloos. Wat wel nuttig kan zijn is een onderzoek naar de gevolgen van de genomen regeringsmaatregelen. Niet nu, maar als die gevolgen duidelijk zijn. Nederland kan dan lessen trekken voor de komende crisis. Moeten we tijdens een crisis méér of juist minder investeren? Moeten we in economisch goede tijden méér of juist minder opzij leggen?

‘Dát zijn de relevante vragen die een onderzoek waard zijn!’

  1. 1

    Lesje vaderlandse geschiedenis voor de oppositie; de tulpenbollen manie. Wat een compleet irrelevant onderzoek zal dit worden …

  2. 2

    AB: Voorzover ik kan oordelen is jouw vermogen tot oordelen over deze zaak 0,0. Het door jou voorspelde omvallen van NIBC is ook uitgebleven. Met welke autoriteit kan jij zeggen:

    De oorzaak van de crisis is samen te vatten in één woord: ‘windhandel’.

    Wie of wat denk jij te zijn?

  3. 3

    Erg leuk is ook de discussie of er financiële experts in de commissie mogen.

    Aan de ene kant dreigt belangenverstrengeling, aan de andere kant incompetentie…

    Gaat niks worden dus.

  4. 4

    @ 2 Lijkt me off topic, maar goed. Over NIBC schreef ik dat het onverantwoord was om in te stappen. Ze hebben inmiddels hun (te hoge) rentetarief aangepast. Na mijn vorige artikel hebben ze als eerste bank wederom staatssteun aangevraagd en gekregen. Bank is gelukkig (nog niet) omgevallen.Een week na dat artikel stelde de PVDA kamervragen over spaaractiviteiten van de NIBC. Online is bij de FD voldoende te vinden, dat nog steeds tot zorgen stemt. Instappen vind ik dan ook nog steeds onverantwoord.

    http://www.fd.nl/artikel/11105225/nibc-schrijft-af-lijdt-verlies

    Windhandel is mijn bondige samenvatting. Dit is een blog, geen overheidsrapportage. Er is al zo veel geschreven over de oorzaken, dat me dat voor deze blog een beetje saai leek. Vandaar de link naar de nrc.

    @1 en @3: vrijwel de hele 2e kamer is wel vóór een onderzoek. Ik ben wel benieuwd welke burger er ook voor is. Typisch gevalletje Haagse kaasstolp vrees ik…

  5. 5

    Waarom toch al die tussenkoppen en die zinsneden in bold? Ik lees het toch wel, AB.
    Voor de rest heb je helemaal gelijk, maar ja…de SP wil nu ook weleens scoren. En met de toetreding tot de commissie-stiekum gaan ze helemaal meetellen.
    Houdt de Tweede Kamer weer even van de straat…

  6. 6

    @4: Ja zo kan je altijd gelijk hebben. ‘Ooit valt die bank wel om’.

    Er is al zo veel geschreven over de oorzaken, dat me dat voor deze blog een beetje saai leek.

    Ah. Je wil gewoon hersenloos blaten en gehoord worden. Pardon.

  7. 7

    @ JSK, voor de 2e keer leg je me woorden in de mond. Mag van mij, maar dan is de discussie wel gesloten.

    @5 Ah, een lezer! (Je hebt gelijk, iets te enthousiast met de marker zitten kleuren).

  8. 8

    Mwah, in het geval van de Irak-oorlog was het bezwaar dat Balkenende niet naar het verleden wilde kijken en nu is het bezwaar dat dat wel gebeurt?

    Ik zou bijvoorbeeld wel willen weten hoe het kan dat Nout Wellink het imago van een IJslandse bank belangrijker vond dan het waarschuwen van Nederlandse spaarders. Ik zou wel eens willen weten waarom het toezicht versoepeld is, waarom beschermingsconstructies zozeer werden vrijgegeven dat hedgefondsen hit-and-run-overnames konden doen waar alleen zij beter van werden. Ik zou wel eens willen weten wat de diverse ministers van Financien hebben gedaan met eventuele signalen. Ik zou wel eens willen weten waarom er eindeloos met zelfregulerende codes werd geleurd terwijl de topsalarissen absurd bleven stijgen en je bedrijf klaarmaken voor een overname aanzienlijk beter was voor je bonus dan een bedrijf op de lange termijn stevigheid te verschaffen.

  9. 9

    Ik zie niet in hoe in een politieke cultuur, waar het wonder van de marktwerking jarenlang gepredikt is, de meeste nutsvoorzieningen verkwanseld zijn, en het toezicht op vrijwel geen enkel gebied ooit voldaan heeft, welk onderzoek ook een eerlijk resultaat kan opleveren.

    Zelfs al zijn er schuldigen aan te wijzen, dan worden die niet gestraft. Schuldigen hebben altijd connecties met de grote partijen. Die partijen moeten met elkaar verder in Nederland-coalitieland, en kunnen elkaar derhalve nooit helemaal afvallen. Waarom zou men het dan moeilijk maken voor elkaar?

  10. 10

    Eh.. wat is dit voor een onzin?? Laten we de oorzaken maar niet onderzoeken omdat we er toch niets aan kunnen doen? Euh.. ok. De zoveelste stukjesschrijver op sargasso die denkt dat een tegendraadse mening ook meteen een waardevolle mening is.. :/

  11. 12

    @5 Inderdaad. De Kamerfracties willen graag even hun stokpaardjes onder het voetlicht brengen:
    SP: het is de schuld van het grootkapitaal
    VVD: het heeft niet aan het kapitalisme an sich gelegen
    GL: het was korter termijn denken en winstbejag.
    D66: het was een gebrek aan transparantie in de markt; de producten werden te complex.
    CDA: het was een gebrek aan respect bij financiele instellingen voor de gewone burger die zijn spaargeld veilig wil beheren en geld wil lenen voor een huis (in een Vinexwijk) of auto.
    PvdA: De hardwerkende man begrijpt er niets meer van en wij ook niet. Wouter: leg even bij P&W uit hoe het zit. […] Sorry: we begrijpen het nog steeds niet.
    CU: als de bankiers zich wat Calvinistischer hadden opgesteld was het niet gebeurd.
    PVV: het zijn allemaal onder één hoedje spelende zakkenvullers.

    … en dan is iedereen het weer eens, maar is er nog steeds geen zinnig woord gezegd.

  12. 14

    Beste AB,

    > De oorzaak van de crisis is samen te vatten in één woord: ‘windhandel’. De drijfveer van de schuldigen: ‘hebzucht’.

    Dit is dus echt, sorry to say, gelul.

    Ik scheld vaak op de linkse mensen hier, maar nu moet ik nog een tandje bij zetten.

    Als we niet oppassen, dan gaan we een heksenjacht, bedacht door populistische politici om het volk te mennen, uitvoeren terwijl de grondslagen van deze crisis AANTOONBAAR EN VERIFIEERBAAR bij de overheid liggen.

    Windhandel en Hebzucht klinkt leuk maar het heeft geen ene re*t met de huidige crisis te maken.

    Dit is gebrabbel van mensen zoals jij om het gewone gepeupel tevreden te houden.

    Beste AB: Jij bent een domme man. En je moet je niet bezig houden met grote mensen zaken want je weet echt serieus niet waar je het over hebt. Em met je populaire prietpraat op de sargasso doe je serieus schade aan de nederlandse economie en dus ook aan het nederlandse volk.

    Laat je patriottisch hart spreken en hou in godsnaam je b*k dicht: Je praat peop.

  13. 15

    Pfff. Wat een populistisch simplisme. Wordt tijd dat er een econoom of 2 toetreedt tot de redactie van Sargasso, de economie gerelateerde stukjes zijn werkelijk om te janken zo slecht.

  14. 16

    Simplisme is uw misvatting. Ingewikkelde dingen eenvoudig vast pinnen (denk aan einstein b.v.) dat is je ware.

    Economie is lucht, een sfeer..meer niet. keynes zuigde ook uit zijn duim.

    *u weetwel;*

  15. 17

    @14 Los van alle krachttermen en bejegeningen:

    “Als we niet oppassen, dan gaan we een heksenjacht, bedacht door populistische politici om het volk te mennen, uitvoeren terwijl de grondslagen van deze crisis AANTOONBAAR EN VERIFIEERBAAR bij de overheid liggen.”

    Hoe dan? Gebrek aan regulering? Boute stelling om ‘de schuld’ bij één enkele partij te leggen. Wat wat bedoel je eigenlijk met ‘de overheid’? De regelgevers? De controlerende instanties? Of is het de schuld van ‘de overheid’ enkel en alleen omdat ‘de overheid’ bestaat?

    “Dit is gebrabbel van mensen zoals jij om het gewone gepeupel tevreden te houden.”
    Wat wil het gepeupel dan anders dan tevreden gehouden worden. Dat is toch haast de definitie van gepeupel? Brood en spelen of zoiets. Ligt dat aan de crisis ten grondslag? Moet je ook even uitleggen. Het liefst in rustige bewoordingen.

  16. 19

    @18: Braller. Het stuk poneert dat er geen onderzoek naar oorzaken nodig is omdat we die oorzaken al kennen. Niet omdat (uit #10) “we er toch niets aan kunnen doen”

  17. 20

    @14: je maakt een hoop herrie, maar na afloop van je tirade begrijp ik niet waarom je denkt gelijk te hebben. Tenzij je denkt dat ‘links is fout, rechts is goed, TS is dom’ een argument is.

    Dus kun je nog een poging doen, en nu zonder op de man spelen en met argumenten?

  18. 21

    Ik weet niet, mij lijkt het een geval van eerst nameten hoe diep de put was, in plaats van hem meteen dicht te gooien.
    Jouw “maar wat moet er gedaan worden” lijkt mij ook gewoon voortborduren op de oude lap.

  19. 22

    Overvloedig en parelen voor de zwijnen; maar er zit een (wetenschappelijke) wereld van verschil tussen aantonen en aannemelijk maken. Dat de overheid de schuld heeft is net zo (stupide) inzichtvol als opmerken dat banken er iets mee te maken hebben. Als je overigens iets kunt aantonen was het al verifieerbaar, dus je hele opmerking is gewauwel, sorry …

  20. 23

    Twee jaar geleden was ik op mijn ABN-kantoor en daar kreeg ik een folder in mijn hand gedrukt met een aanbod van een zeer flinke rente op een spaardeposito. Aangezien ik ook een RABO-rekening heb, en mijn geld liever daar stalde, ging ik ook naar die bank. Nee, kreeg ik daar te horen, zoveel rente kunnen wij niet geven. Bij zoveel rente zit er een stuk speculatie bij. Ik geloofde de jonge knul niet; ze gaan toch niet gokken met met mijn spaarcenten? Ondertussen weet ik beter. We weten wat de kredietcrissis is en hoe die is ontstaan, maar wat ik wil weten wie wat wist. Als een knul van een rabokantoortje, op het Amsterdamse Frederiksplein, mij het kan vertellen twee jaar geleden, dan wil ik weten wie wat wist slechts 100 meter verderop, aan de overkant, bij de Nederlandse bank. Daar moeten ambtenaren nota’s hebben gemaakt. Ik wil dat ze onder ede worden verhoord. Ik wil precies weten wie wat wist op wel moment en toch niets deed. Daarom wil ik dit onderzoek.

  21. 24

    *gaaap*.

    Ik wil *weten* welke mafkezen de huizenmarkt in zo ’n overspannen toestand hebben gemanoevreerd… ochgut, dan kan ik zo opvragen door bijvoorbeeld alle verkochte huizen van de afgelopen twee jaar in amsterdam op te vragen bij het kadaster, en dan bij die mensen langs te gaan of ze op te bellen.

    En dan?

  22. 25

    Ergo: een college economie door de heer Balkenende. Zit ik niet op te wachten, maar er is dus markt voor …
    ‘Men’ wil niet weten, men wil leren hoe het werkt… en hoe het echt werkt weet niemand dus dat wordt interessant.

  23. 26

    ’t is wel redelijk bekend hoe het werkt, maar dat wil nog niet zeggen dat je er iets aan kunt doen, of dat de maatregelen die je bedenkt geen bijeffecten hebben, of dat je moeilijke keuzes moet maken tussen nu kiezers, klanten of aandeelhouders tevreden stellen en 10 jaar later moeten zeggen dat dat niet de beste keuze was, achteraf gezien. En dan is ideologische verblinding nog geeneens aan de orde geweest.

  24. 27

    De economie zie ik als beestje. Het beestje is ziek en is enig in zijn soort. We weten waar het beestje last van heeft, wat zijn symptomen zijn zeg maar. We weten niet hoe we het moeten genezen en experimenteren is riskant. We hebben het ziek zien worden toen we bepaalde dingen zagen gebeuren, die kunnen een rol hebben gespeeld. Het grote probleem is dat we weten dat we niet door kunnen als vroeger en dat het beestje ziek is en dat het beter moet worden. Maar hoe, geen idee, iets doen heeft risico net als niets doen. Choose your poison … In een dergelijke situatie is de vraag naar wie wist wat uitermate kinderlijk. We snappen het proces niet en daarom kunnen we de antwoorden ook niet plaatsen.

  25. 28

    Voor wie wil weten hoe de crisis in elkaar zit, is het boek van John Taylor een goeie start. D’r staat ook een pdf op zijn homepage, als je geen boek wilt kopen.

    D’r zijn nog een aantal aanvullende redenen wat de oorzaak van de crisis is, maar dit is een goede start. “Hebzucht” en “Windhandel” daarentegen staat er niet bij. (*)

    We zouden hier bij de zeurgasso eens een echte discussie over de financiële crisis moeten hebben, maar als je zo’n beetje het niveau ziet, dan denk ik niet dat dat van de grond komt.

    Weet je niet wie John Taylor is? Hou het dan liever bij breien.

    (*) Zelfs als ik het nu voor de tweede keer in typ, moet ik lachen om zoveel naïviteit.

  26. 29

    Niet erg peer reviewed is it? … Academische bias, ik weet het, grote(re) kans zelfs dat ik links achtig denk. Oorzaak gevolg is iets lastigs, argumenteren is een, maar dat is geen bewijs, bewijs hier als iets dat aangetoond is. Als we de boeken kast er bij halen, lees Taleb eens, op fora.tv staat een pres van hem met een samenvatting van zijn laatste 2 boeken. Maar _de_ oorzaak, nee, dat is te simpel … naief is relatief.

  27. 30

    AB: “Laten we eens kijken naar de economische crisis van de jaren ’30 van de vorige eeuw. Wat in grote lijnen de oorzaken van de economische crisis van de jaren ’30 van de vorige eeuw waren, daarover zijn historici het wel eens: overproductie in industrie en landbouw en riskante speculatie met geleend geld. ”

    Ja maar de vraag blijft dan toch: WAAROM was er overproduktie in industrie en landbouw ?!! Als mensen in die (over)produktie hebben geïnvesteerd, en het rendeert niet, dan neemt men zijn verlies, houdt het op en gaat men wat anders doen. Next.
    Het raadsel blijft dus: waar kwam die verkeerde verwachting (speculatie, zonder pejoratief bijgeluid) dan vandaan dat men zoveel investeerde in overproduktie?
    Nou goed: het was het lage rentestand van de Federal Reserve. Maar dat wordt, zelfs nu nog, ontkend door de dominante mainstream. Het is m.i. de enige natuurwet die het kapitalisme definieert: je kan niet meer zinvol uitlenen dan er gespaard is. De lage rentestand schept valse verwachtingen: men leent en investeert in de verwachting dat er veel gespaard wordt, mensen hun consumptie hebben uitgesteld (sparen) om in de toekomst te consumeren.
    Je moet kijken naar de oorzaken van de boom die steevast aan de bust vooraf gaat.
    Natuurlijk zijn monetaire oorzaken niet altijd monetaire; niet altijd alleen de oorzaak van economische crisissen; maar oorlogen, natuurrampen e.d. zijn natuurlijk gewoonlijk makkelijk te detecteren.

  28. 31

    Herstel laatste zin:
    Natuurlijk zijn monetaire oorzaken niet altijd en alleen de oorzaak van economische crisissen; maar oorlogen, natuurrampen e.d. zijn gewoonlijk makkelijk te detecteren.

  29. 32

    Net alsof het beestje teveel zetmeel heeft gegeten en nu ziek is. Te veel op een soort (voedings) waarde geconcentreerd, de balans uit het oog verloren en nu ziek. Eten goedkoper maken is denk ik niet _de_ oorzaak, wel een factor.

  30. 33

    Leuk dingetje (ook om de rechtse huilies even een schopje in de noten te geven): in de aanloop naar de jaren dertig was er ook een steeds grotere ongelijkheid (gini-coefficient). De jaren 30 was niet alleen een depressie vanwege speculatie, maar ook dat mensen wel *moesten* lenen om uberhaupt rond te kunnen komen… rings a bell?

    Overspannen huizenprijzen, starters die op een houtje moeten bijten… hrm…

  31. 34

    @gronk: “mensen wel *moesten* lenen om uberhaupt rond te kunnen komen”

    ja, de roaring twenties, om zonder benul van de reeële koers/winstverhouding aan de beurs te speculeren.

  32. 36

    Karl,

    AB: “Laten we eens kijken naar de economische crisis van de jaren ’30 van de vorige eeuw. Wat in grote lijnen de oorzaken van de economische crisis van de jaren ’30 van de vorige eeuw waren, daarover zijn historici het wel eens: overproductie in industrie en landbouw en riskante speculatie met geleend geld. ”

    Nou, nee. (*)

    Het idee is dat de depressie een kleine recessie zou moeten zijn en dat door hoover en fdr deze tot gigantische proporties is opgeblazen.

    Het idee dat de depressie een door economische factoren gemaakte crisis is, is al decades achterhaald. Het is een milde economische recessie, net zoals vandaag, die door fantastisch wanstaltig overheidsbeleid tot een 10-15 jaar durende die depressie is opgerekt.

    Op zich niet verbazend voor iemand als fdr: maak de burger bang, hou hem afhankelijk van de overheid en guess what: je wordt herkozen. 3 keer zelfs.

    (*) where do you get this crap? You pay somebody to think it up or something?

  33. 37

    @Richard: ik ben het helemaal met je eens! Wat je citeert, is een citaat uit het artikel! En dat citaat ontrafel ik. Lees het nog eens, en dan helemaal.

    En jij kan zelf de 10 weglaten, het is schrijnend dat er mensen zijn dat WOII de crisis zou hebben opgelost, het is logischerwijs dan ook niet waar.

  34. 38

    Overigens, karl: hier (of beter gezegd, hier, voor de oorspronkelijke variant staat beter uitgelegd wat ik bedoel. Dat hele gedoe over ‘mensen moesten lenen’ is niet zo relevant voor het punt wat ik wil maken, en ik heb nu even geen zin in een kneuzige discussie a-la ‘je zegt iets wat niet klopt en dus deugt er ook niets van de rest van je betoog’.

    De essentie is dat d’r een nieuw evenwicht moet worden gevonden — economie is voor een groot deel een verdelingsvraagstuk, en hoe vervelend sommige ideologisch bevlogen typetjes dat ook mogen vinden, als alle geldstromen zich ophopen bij bedrijven, dan is dat op de lange termijn dodelijk voor ’n maatschappij, en dan krijg je dit soort schokken.

  35. 39

    @AB, je bent een ongeloofelijk sukkeltje. Reactie #16 highlighten als waardevolle comment is echt te zot voor woorden grapjas. Of vergelijk jij jezelf ook met Einstein? Je kunt beter gewoon afzien van het schrijven van columns over zaken waar je duidelijk geen kaas van hebt gegeten.

  36. 40

    @ TRS jij denkt dus dat economen wel onderzoek willen?

    Lees dit berichtje van de NOS (volg de link in het artikel)

    Economen
    Nederlandse economen hopen dat het parlement niet al te veel energie steekt in het uitzoeken van de oorzaken van de crisis.

    Hoogleraar Harald Benink wijst erop dat er al veel gezegd en geschreven is over de oorzaak van de crisis. Hij vindt het belangrijker om snel lessen te trekken en om vervolgens de wetgeving te verbeteren.

    Volgens Benink kan Nederland veel invloed uitoefenen op aanpassing van internationale wetgeving, waar op dit moment aan gewerkt wordt.

    “Dat spel wordt nu gespeeld”, zegt Benink, “dan is het belangrijk dat ook Nederlandse parlementariërs dicht bij de bal blijven.”

    Niet opnieuw
    Econoom Sweder van Wijnbergen vindt dat het parlement zijn tijd nuttiger kan besteden.

    “Er zijn intussen al boekenkasten vol geschreven over de oorzaken”, zegt Van Wijnbergen. “Het parlement moet niet verwachten dat ze nieuwe inzichten krijgt.”

    Ook hoogleraar Sylvester Eijffinger vindt zo’n onderzoek niet nuttig. Eijffinger heeft net in de commissie Maas een rapport afgeleverd over onder meer de oorzaken van de crisis.

    “Laat ze debatteren over het rapport en een oordeel vellen, aldus Eijffinger. “Indien nodig kunnen ze nog mensen oproepen voor verdere uitleg, maar laat ze niet helemaal weer op nieuw beginnen.”

  37. 41

    Gronk: Het komt er dus volgens jou en James Livingston (in het kort) op neer, dat de arbeiders in de jaren ’20 (en ’90) te weinig loon betaald kregen om alle (over)produktie van de kapitalisten te kopen. Met die meerwaarde gingen de kapitalisten aan de beurs speculeren, en daarom moesten de arbeiders om te kunnen overleven zich dus in de schulden steken.

    Dat betekent dat we door de eeuwen heen steeds armer zouden zijn geworden, aangezien dankzij technische vooruitgang steeds goedkoper steeds meer geproduceerd kon worden; maar als je alleen al ziet hoe groot de bevolkingsexplosie de laatste eeuwen geweest is, dan weet je dat dat niet kan kloppen.

    Want de echte reden waarom er te veel geproduceerd wordt, is omdat er krediet verstrekt wordt waar geen eerdere besparingen tegenover staan, zodoende dat er tenslotte geen consumenten zijn, die zich de produktie kunnen veroorloven. Dat surplus aan krediet ontwricht de marktverhoudingen.

    De bewering van Milton Friedman dat de Federal Reserve in de jaren ’30 meer (nieuw) geld had moeten uitlenen (wat dan geen echt geld is—maar goed) om dus nog meer te investeren om nog meer produktie te genereren, terwijl niemand daar het geld voor had om te kunnen consumeren, waar iedereen dus ook nog meer zou hebben moeten lenen, zou iedereen moeten waarschuwen voor Milton Friedman. Maar dat is ook wat ‘crisis-deskundige’ Bernanke gelooft als Friedman-aanhanger.

    Gronk: “De essentie is dat d’r een nieuw evenwicht moet worden gevonden — economie is voor een groot deel een verdelingsvraagstuk”

    Essentieel voor het verdelingsvraagstuk is de handhaving van een stabiele munt. Ik wilde het na al die jaren gewoon snappen, want het IS te snappen. Het is voor mij verder geen kwestie van ideologie.

  38. 44

    De bewering van Milton Friedman

    Ik ken Friedman niet goed genoeg om te weten wat-ie allemaal wel en niet heeft gezegd, maar ‘meer geld uitlenen’ is inderdaad niet de oplossing, net zoals ‘meer investeren’ door bedrijven ook niet de oplossing is. De huidige crisis is een consumenten-crisis; als je daar uit wilt komen dan moeten de lasten van consumenten omlaag, of de inkomsten van consumenten omhoog.

    D’r is een hele simpele aanpak daarvoor: Bonussen en winsten invorderen, en herverdelen als loonsverhoging. Zoals ik eerder elders al voorrekende: de 27 miljoen van rijkman groenink herverdelen over 25.000 ABN-amro-medewerkers geeft ze 1000 euro de man. Niet onverdienstelijk, en als zij dat geld uitgeven, dan rolt dat verder dan bij een topbestuurder.

    Essentieel voor het verdelingsvraagstuk is de handhaving van een stabiele munt

    Sorry, maar zonder verdere onderbouwing is dat gewoon geblaat. Dus leg even uit waarom een stabiele munt belangrijk is, en hoe je zoiets voor elkaar kunt krijgen.

  39. 45

    toevoeging aan: ‘leg even uit waarom een stabiele munt belangrijk is’ : ‘voor de binnenlandse verdeling van inkomens’, want eerlijk gezegd zie ik niet hoe daar uberhaupt een verband tussen is.

  40. 46

    @28: leuk om regulering van de overheid de schuld te geven, maar het onzin om net te doen alsof de evil/incompetente overheid die dingen zelf zit te bedenken. De financiele sector heeft jarenlang zitten lobbyen om de regels te krijgen die ons nu in deze crisis gebracht hebben. Jouw dogmatische dichotomie tussen overheid en markt is ronduit naief.

    En voor de zekerheid: ik weet wie Taylor is, dus ik hoef godzijdank niet te gaan breien. Overigens sluiten monetaristische ideeen en ‘windhandel+hebzucht’ elkaar niet uit, sterker nog, zonder een hebzuchtige mens (homo economicus) sla je het fundament onder het monetarisme weg

  41. 47

    @AB
    “@ TRS jij denkt dus dat economen wel onderzoek willen?”

    Waar zeg ik dat?

    Mijn reactie had betrekking op jouw conclusie en het feit dat jij reactie #16 van een plusje voorzag (en nu mijn reactie 15 ook, terwijl ik eerder heb aangegeven dat ik niet wens dat mijn comments door de redactie/auteur worden ge-edit, kleurtjes inbegrepen).

  42. 48

    @AB: De mening aanhalen van land’s economen is wel leuk, maar ze zeggen niet wat jij zegt. Jij zegt dat de oorzaak overduidelijk is en daarom niet het onderzoeken waard – zij zeggen dat de oorzaak al uitvoerig is onderzocht en dat daarom het onderzoek vd tweede kamer overbodig is.

    @41: Het gematigd monetarisme heeft in het geval van de V.S. ruim 25 jaar lang voor (macro)economische voorspoed gezorgd. Ik denk dat je het te snel bij het grof vuil zet.

  43. 49

    @JSK: Ponzi-scheme’s houden het ook best een tijd uit. Zie madoff. Betekent dit dat we dat soort constructies ook maar toe moeten staan, ‘want in het verleden ging het ook goed’?

  44. 53

    note to self: graag had ik dit stuk reactie genomineerd voor iets, weet nog niet wat:

    Em met je populaire prietpraat op de sargasso doe je serieus schade aan de nederlandse economie (kudo Sargasso! Wij brengen schade aan) en dus ook aan het nederlandse volk. (kudo+)

    Laat je patriottisch hart spreken (heuh? Is het 1914?) en hou in godsnaam je b*k (bUk? bOk? bIk?) dicht: Je praat peop.

  45. 54

    @JSK, de lange variant van ‘sodemieter op’: D’r zijn genoeg amerikanen (jawel!) die beweren dat de deregulatie die onder Reagan is ingezet, met Friedman als economisch/ideologisch verdediger, voor een groot deel verantwoordelijk is voor de puinzooi waar we nu mee te maken hebben.

    En zonder regulatie of overheidstoezicht hebben marktpartijen d’r maar wat veel zin in om voor korte-termijn winst te gaan, ook als dat op de langere termijn minder gunstig uitpakt, of als dat nadelig is voor het hele systeem. Daar zijn *talloze* voorbeelden van. Kortom, dat madoff-voorbeeld is helemaal niet zo beroerd.

  46. 55

    @JSK, de lange variant van ’sodemieter op’: D’r zijn genoeg amerikanen (jawel!) die beweren dat de deregulatie die onder Reagan is ingezet, met Friedman als economisch/ideologisch verdediger, voor een groot deel verantwoordelijk is voor de puinzooi waar we nu mee te maken hebben.

    Elke generatie heeft zn eigen puinzoon. De staflatie van de jaren ’70 was ook het gevolg van het voorgaande Keynesiaanse paradigma. Maar tussen de periode 1945-1970 was het relatief succesvol in het terugdringen van de werkloosheid tijdens recessie. Maar structurele veranderingen in de (wereld)economie maakte het recept van Keynes (nou eigenlijk de Keynesianen, groot verschil) obsolete.

    De economische groei van de V.S. onder de Reagan-Bush-Clinton jaren was vrij indrukwekkend. Lage inflatie én lage werkloosheid, hoewel het laatste deels gemaskeerd werd door de toename van part-time werk. Belangrijker nog, de productiviteitsgroei nam jaren ’80 toe. En niet te vergeten de technologierevolutie van Silicon Valley, die hoogst waarschijnlijk niet in Europa zou hebben plaatsgevonden. Maar met de opkomst van Azië en de overstrech van de V.S. is het monetarisme – waarmee ik bedoel: het stimuleren van de economie dmv renteverlagingen – zijn tijd voorbij.

  47. 57

    @Richard

    Wordt eens wakker man!!! Kom nou niet met dat gelul dat de “SCHULD” bij de overheid ligt! Want dan ben je wel heel erg DOM!