1. 1

    Lekker op tijd die conclusie, dat weet iedereen met een half brein toch al tijden.
    Dus voor de non-believers: solar is de weg van de minste weerstand. (no pun intended)

  2. 2

    Natuurlijk volgen ze Moores’ Law niet; die gaat over aantallen transistors en op zonnecellen zitten geen transistors:)

    Volgens mij gaat Moores’ Law vooral over de technische mogelijkheden. De prijs van zonnepanelen wordt volgens mij veel meer bepaald door de productiecapaciteit, of eigenlijk het gebrek daaraan. Als zonnecellen dan toch een Moore-achtige exponentiele curve volgen, moeten we ons afvragen of we daar niet voor een deel de exponentiele prijsdaling als gevolg van de groei van productiecapaciteit zien. Dat zou betekenen dat de prijs de potentie heeft om nog veel harder te dalen als de groei in produktiecapaciteit nog harder stijgt dan nu het geval is. Alleen lijkt het er nu even op dat – waarschijnlijk deels vanwege de voortdurende prijsdaling – de vraag achterblijft en de productiecapaciteitgroei wel eens zou kunnen stagneren.

    Er is nu een produktiecapaciteit van 38GW aan zonnecellen. 1 watt aan PV capaciteit levert ongeveer 1 kilowattuur op jaarbasis. De volledige PV-produktiecapaciteit kan op jaarbasis dus 38TWh produceren. Jaarlijks gebruiken we wereldwijd zo’n 18000TWh aan elektriciteit alleen. Willen we dat volledig vervangen door PV (theoretisch dan he) met een gemiddelde levensduur van 25 jaar dan is nog zo’n 18x meer produktiecapaciteit nodig. Met de huidige groei duurt dat nog maar een paar jaar. Gaat goed;)

    http://www.pv-tech.org/news/massive_pv_production_capacity_underway_says_eus_joint_research_centre

  3. 4

    Tegen de tijd dat de prijs van zonne energie definitief onder die van de fossiele brandstoffen duikt is onze nieuwe kerncentrale misschien net klaar. Woehaha.

  4. 5

    @4
    bij die tijd is de nieuwe, ‘veilige’ vierde generatie kerncentrales net uitontwikkeld. En dan moet de bouw nog beginnen…

    vertel het Verhagen…

  5. 6

    Volgens mij heeft zmmco het goed dat de prijs daalt door de toenemende produktiecapaciteit.
    Wat in het stuk tussen de regels door ook te lezen staat, dat de stimuleringsmaatregelen van de Duitse overheid één van de grote aanjagers van die trend is.

    Die achterblijvende vraag door de te verwachten prijsdaling zou dan komen omdat men de kat nog even uit de boom wil kijken?
    Daar zou dan een mooie taak voor de overheid liggen in de vorm van subsidie/stimuleringsmaatregelen.
    Alleen jammer dat dat van deze coalitie niet te verwachten valt.

  6. 8

    @6 In NL zijn zonnepanelen over de looptijd van 20 jaar al goedkoper dan stroom uit het stopcontact. Na ongeveer 13 jaar is de investering terugverdiend.

    Maar dat is nog geen reden nu te investeren in zonnecellen. Want in de toekomst worden ze nog goedkoper ;-)

  7. 9

    @2

    Moore’s Law werkt strict genomen ook niet meer in de CPU-sector, daar gaan ze vrolijk verder met cores verdubbelen tot er een nieuw paradigma zich aandoet. Algehele performance is dan een iets bredere beschrijving.

  8. 10

    @Warumbel, #4 De prijs van zonneenergie is in ieder geval al onder die van kernenergie gedaald. Alleen op onze breedtegraad nog net niet.

    http://theenergycollective.com/oshadavidson/40559/study-solar-power-cheaper-nuclear

    @Bookie, #5 Ook voor thoriumcentrales geldt wat #4 zegt: tegen de tijd dat je ze op grote schaal kunt uitrollen, is zonneenergie dusdanig goedkoop dat het gewoon niet meer interessant is.

    Enkele nuances en andere puntjes:
    – Opslag voor ’s nachts (cq het gebrek daaraan) is niet meegerekend,
    – De kosten van de omvormer zitten hier niet bij,
    – De levensduur van zonnepanelen is eigenlijk veel langer dan de 25-30 jaar waarmee wordt gerekend. Na 25 jaar is doorgaans nog 80% van de capaciteit beschikbaar.
    – De kosten van zonneenergie zitten uitsluitend in de investering. Je hebt niet te maken met brandstofprijzen, personeelskosten, hypotheek, etc. Daardoor kun je een investering in zonnepanelen in eigen beheer nu na een jaar of 6 volledig terugverdienen, waarna het efectief gratis is.
    – Zonnepanelen kunnen de functie van daken overnemen; de kosten voor uw dakpannen kunt u van de investering aftrekken. Er komt een moment waarop zonnepanelen goedkoper worden dan keramische of betonnen dakpannen.

    Maar dat opslagprobleem blijft. Naarmate de opgestelde capaciteit groeit, zal de inzetbaarheid van reguliere elektriciteitscentrales dalen (een aantal zal overdag immers gewoon uit moeten) en zal de stroom ’s nachts op termijn waarschijnlijk tot ongekende hoogtes stijgen.

  9. 12

    @10: Maar dat opslagprobleem blijft. Naarmate de opgestelde capaciteit groeit, zal de inzetbaarheid van reguliere elektriciteitscentrales dalen (een aantal zal overdag immers gewoon uit moeten) en zal de stroom ’s nachts op termijn waarschijnlijk tot ongekende hoogtes stijgen.

    Misschien een soort brandstofcel of batterij. Als we allemaal elektrisch gaan rijden hebben we daar genoeg van.

  10. 13

    @JSK, #12 Maar dat rijden doen we vooral overdag. Velen zullen een eventuele elektrische auto juist ’s nachts op willen laden. En batterijen zijn, net als waterstofproduktie, best wel duur en hebben relatief veel onderhoud nodig.
    Het technische probleem is er ongetwijfeld mee op te lossen, het prijsverschil niet. Of je nou een elektriciteitscentrale die overdag staat te niksen moet betalen of een complex opslagmechanisme moet financieren, het zal aanmerkelijk duurder zijn dan elektriciteit die direct uit zonnepanelen komt.

  11. 15

    @13 Overdag ijsselmeer volpompen, ’s nachts weer leeg laten lopen langs een stel turbines. Zo. Volgende probleem.

    edit: oeps, @14 was me voor…

  12. 16

    @Hal Incandenza, #14 Idee is goed, maar je hebt een serieus hoogteverschil nodig. 17 meter voor 1 dag. Bovendien neemt de opslagcapaciteit kwadratisch toe met de hoogte (en dus af met minder hoogte) en zal in de praktijk de efficientie van de water inlaat en uitlaat aanmerkelijk lager zijn bij een klein hoogteverschil.
    Bovendien is het funest voor de natuur aldaar heb je nogal een “tsunami”-risico en zal zo’n beetje iedereen en zijn moeder (met name in Volendam e.o.) in opstand komen tegen het aanleggen van een 20 meter hoge dijk rondom het Markermeer. Daarnaast zal de stroming in het IJsselmeer zelf enorm toenemen. Tot de orde van 3x de IJsselmeerinhoud per dag. En dan is er nog de vraag of we uberhaupt voldoende watertoevoer hebben om het reservoir weer te vullen. Of moeten we weer zeewater binnenlaten?

    Overigens hebben we aan dit plan qua opslag van (decentraal geproduceerde) zonne-energie niet direct heel veel aangezien het idee gekoppeld is aan het gebruik van windmolens; van die directe koppeling moeten we zeker af.

    Gezien de benodigde schaalgrootte en het feit dat we maar 1 Markermeer hebben, kan dit hooguit een deel van de oplossing zijn. Maar ik zou niet graag aan de andere kant van een dijk/dam wonen waar 20 meter hoog water achter staat.

  13. 17

    dat elektriciteitscentrales overdag ‘uit zouden moeten’ is alleen een probleem bij kolencentrales, die dan voor niks na staan te gloeien (ook één van de argumenten tegen windmolens). Extra reden om niet meer te investeren in kolencentrales. En voor zover ik er wat van snap geldt dat ook voor kerncentrales.
    De nieuwe generatie gascentrales heeft daar geen last van.

  14. 19

    Die fijne Gadaffi had toch wel een vooruitziende blik: jaren geleden merkte hij (als grapje?) al op dat Libië ook zonder olie goed uit de voeten kon: het Libische woestijnzand (silicium) was het zuiverste van de hele wereld, en dus een ideale grondstof voor chips en zonnepanelen…

  15. 20

    @Hal Incandenza Ja natuurlijk, ik zat even niet op te letten. Iets dergelijks moeten we hebben. Wellicht dat zoiets nou juist beter wel in het IJsselmeer kan, zo’n kabel ernaartoe is behalve relatief duur ook nog eens een risico. En 1 zo’n eilandkuil zal niet volstaan. Verder klinkt het als nogal een technische uitdaging; zoiets van zand opspuiten lijkt me niet stabiel genoeg.

  16. 21

    Kunnen we er geen gebruik van maken dat als het hier nacht is, ergens verderop wel dag is?

    En daarnaast zal nachtstroom gewoon duurder worden dan dagstroom. Da’s weer eens wat anders dan vroeger

  17. 22

    Het wordt flink goedkoper, want voor die vaatwassers en wasmachines met tijdschakeling betaal je flink meer. Die hoef je dan niet te kopen!

  18. 23

    @Maurice, #21 Dat zou dan in feite aan de andere kant van de aardbol moeten zijn. Lijkt me niet realistisch.

    Nog even een berekening:

    – kosten zonnepanelen per kwh per jaar: €4.55 (incl omvormer, installatie etc. etc.)
    – kwh verbruik gemiddeld huishouden per jaar: 3500 kwh
    – investering om dat zelf op te wekken: €15925
    – NHG hypotheekrente: 4.7%
    – Rentekosten hypotheek zonnecellen per jaar: €748 euro
    – Aflossing in 25 jaar kost per jaar: €637 euro
    – Effectieve prijs per kwh: €0.23
    – Elektriciteitskosten per jaar: €805
    – Dus wat levert je dat op tov gewone grijze stroom? €-580 euro per jaar

    Dus, nee, het is eigenlijk nog niet zo interessant. Hypotheekrenteaftrek maakt het nog iets minder onrendabel maar je hebt toch echt subsidie nodig om dit aantrekkelijk te maken.

    http://www.zonnepanelen-info.nl/zonnepanelen/kosten/

    Wanneer speel je grofweg wel kiet?
    – Hypotheekrente van ca. 1% of
    – stroomprijs van ca. 40 cent per kwh of
    – zonnecellen voor ca. €2.50 per kwh per jaar of
    – niet aflossen en hopen op ruim meer dan 10% inflatie.

    Kortom, we zijn er nog niet, je kunt je geld als particulier beter investeren. Op grotere schaal is het natuurlijk wel interessant.

  19. 24

    @23
    er zijn natuurlijk meer factoren: als je toch al aan een nieuw dak toe bent, wat is de meerprijs om er zonnepanelen op te leggen (de twee kwartjes per dakpan kan je er dan weer van af trekken), wat levert overcapaciteit op (nu krijg je geloof ik een dubbeltje per kwh terwijl geleverde stroom meer dan een kwartje kost), en het zou gewoon hip moeten zijn, zo’n dak als statussymbool, net zo goed als andere mensen denken te flashen met hun Hummer. Die er geld voor over hebben om een statement te maken dat ze schijt aan de milieukliek hebben.
    Andere mensen zouden dat ‘onbetaalbare’ gevoel kunnen hebben als ze hun zonnepanelen-statement maken.

    Als ik bij m’n wekelijkse kraslotje nou ’s wel die 50.000 heb dan ga ik flashen met een glimmend dak…

  20. 25

    @piet, #24 Die dakpannen gaan niet zo aantikken, ik geloof iets van 10-15 euro per vierkante meter en je hebt 30-40 vierkante meter schuin dak nodig om je eigen stroom op te wekken dus een paar 100 euro hoogstens (excl arbeidskosten). Maar dat maakt niet uit, want …

    Vreemd genoeg geeft zonnepanelen-info.nl een vertekend beeld en klopt mijn #23 niet. Ik zie nu een aanbieding om het equivalent van 4500kwh/jaar voor €12000 doe-het-zelf te plaatsen, da’s veel goedkoper dan gesteld. Bovendien kan ik niet rekenen, maar dat wist u al:P

    Conclusie van deze nieuwe inzichten is dat zonnepanelen volgens mij juist wel rendabel zijn, ook als je er een hypotheek voor afsluit. Met het volgende setje zou je – uitgesmeerd over 25 jaar – minstens kiet spelen (en hoogstens enkele 100en euros besparen) ten opzichte van de goedkoopste elektriciteitsboer uit 2010 die ik zogauw kon vinden (E.ON Actie Stroom Vast 1 jaar)

    http://www.zonnepanelen.nl/complete-systemen/zonnestroom-systeem-small-5040-watt.html

    http://www.prizewize.nl/energy/results

  21. 26

    @25 zmmoc
    dat is heel mooi, en naar verwachting zullen die aanbiedingen steeds goedkoper worden. Wat dan helaas weer reden is voor veel mensen om het nog even uit te stellen.
    Want ik probeerde eigenlijk te zeggen dat ongeacht de kosten, het tijd zou zijn voor de ‘groene’ mensen die het een beetje kunnen lijden ‘to put their money where their mouth is’ en gewoon dat dak bestellen. Net zo goed als zo’n ‘anti-groene’ in een PC Hooft-tractor in de file staat ipv in een Suzuki Alto. En je vroeger blij 5000 gulden neerlegde voor een Mac waar je nu net aan een potje patience op kan spelen.
    Maar ja, ik heb makkelijk praten,want ik hoef niet bij de bank aan te kloppen (geen vast werk), en moet het dus van dat kraslotje af laten hangen…

    Eh eigenbouw, en met 2 linkerhanden komt daar dan dus wel weer 5 euro per uur voor een zwarte Pool (of nu weer een Ier) of 50 euro per uur voor een ZZP-er bij…