Nederland nog nauwelijks voorbereid op Europese verkiezingen

ANALYSE - Gewoonlijk leest u hier op dit tijdstip wat er elders in Europa gebeurt. Bij uitzondering vandaag iets over ons eigen land. Aanleiding is een onderzoek van I&O Research naar de mening van Nederlandse kiezers over het Europees Parlement en de EU.

Vorige week was ik een paar dagen in Duitsland. Tot in de kleinste dorpjes waren alle lantaarnpalen bezet met posters van politieke partijen voor de Europese verkiezingen en uitnodigingen voor debatbijeenkomsten. In Nederland is het nog opvallend stil. Het belangrijkste nieuws over het Spitzenkandidatendebat in Maastricht van afgelopen maandag was de afwezigheid van EPP-kandidaat Manfred Weber. Gisteren kwam I&O Research met de resultaten van een onderzoek waar de NOS uit haalt dat maar weinig Nederlanders de lijsttrekkers kennen voor de verkiezingen die eind deze maand worden gehouden. Ter relativering van het beeld van de ongeïnteresseerde kiezer citeert de NOS onderzoeker Peter Kanne: “Als het gaat over de grote thema’s, zoals klimaatverandering of migratie, dan verwachten de Nederlandse kiezers wel wat van de EU.”

Er valt volgens mij nog wel wat meer over dit onderzoek te melden. Ik haal er een paar punten uit die van belang zijn voor de komende verkiezingscampagne. Het hele onderzoek is hier te lezen.

De ‘spannendste politieke arena’

De tevredenheid over de EU laat te wensen over: een derde is min of meer tevreden, bijna de helft is ontevreden. Dat is dan het antwoord op de vraag naar de mening over alle Europese instellingen. Bijna de helft van de ondervraagden is het ook eens met de stelling dat die instellingen te veel macht hebben. Over het parlement zelf meldt het onderzoek alleen gegevens van een ouder onderzoek dat het vertrouwen in verschillende volksvertegenwoordigingen heeft vergeleken. Nog afgezien van de vraag of het onderscheid tussen Europese Commissie, Europese Raad en Europees Parlement iedereen even duidelijk is missen we hier de kern van de zaak waar het bij de verkiezingen om gaat: de macht van de burgers, via hun vertegenwoordiging in het Europees parlement, tégen de macht van Raad en Commissie.

In dat verband slaat de verkiezingsleus van de SP (Brussel niet de baas) de plank volledig mis. Niet ‘Brussel’ maar de Europese volksvertegenwoordiging staat ter discussie bij deze verkiezingen. Het gaat om de vraag wie de baas is ín ‘Brussel'(als je Europa tot een hoofdstad wilt reduceren). Aan de suggestie dat de multinationals beter beteugeld kunnen worden in ‘Den Haag’ zullen ze ook bij de SP zelf inmiddels weinig geloof meer hechten. Het is daarom een misleiding van de kiezers om dat beeld van Nederland versus de EU elke vijf jaar weer van stal te halen in een verkiezingscampagne voor het Europees Parlement. Overigens ziet de overgrote meerderheid van de Nederlandse kiezers volgens het onderzoek van I&O nog steeds het belang van de EU in. Meer dan zeven op de tien kiezers zouden bij een ‘Nexit’-referendum kiezen voor ‘blijven’. Dat is drie procentpunten meer dan een peiling in 2016, voorafgaand aan het Brexit-referendum.

Kortom: het moet maar eens afgelopen zijn met het gezeur over Nederland tegen Brussel en de EU. Het gaat hier om een erkende en belangrijke bestuurslaag waarvoor we verkiezingen houden zoals we dat ook voor de andere gremia in onze democratie doen. Het Europees Parlement is voorts interessant genoeg voor een spannende strijd, het is bepaald geen technocratisch instituut, schreven Rogier Elshout en Simon Otjes woensdag in Trouw. Het is volgens hen ‘de spannendste politieke arena ter wereld: omdat er geen coa­litie is, moet bij elk wetsvoorstel voor een meerderheid gestreden en onderhandeld worden. Meer nog dan in de Tweede Kamer, volgen debatten en stemmingen de ideologische tegenstellingen tussen meer of minder markt, ze gaan over een snellere of langzamere klimaattransitie of de afweging tussen privacy en terreurbestrijding.’ Het is de hoogste tijd dat de kiezers die dit parlement moeten samenstellen hiermee geconfronteerd worden.

Urgente onderwerpen voor de EU

I&O heeft in het onderzoek gevraagd naar onderwerpen die dringend aangepakt moeten worden en vervolgens op welk niveau (van lokaal tot Europees). Voor de aanpak van urgente, grote vraagstukken (klimaatverandering, immigratie/vluchtelingenproblematiek, internationale veiligheid), zien kiezers een rol voor de EU zien weggelegd (respectievelijk 64, 69 en 61% vindt dat de EU dit vraagstuk –mede –moet aanpakken). De EU zou meer moeten doen aan de internationale veiligheid en de vluchtelingenproblematiek. En minder aan landbouw.  Opvallend is dat de cijfers voor de urgentie van economische onderwerpen zoals inkomensongelijkheid en werkgelegenheid veel lager zijn (16% resp. 12%). Mist hier het inzicht dat de EU toch vooral een economisch gedreven samenwerkingsverband is?

In het lijstje concrete onderwerpen waar de respondenten een rol voor Europa zien weggelegd zien we onder andere: spionage / verspreiding fakenews, belastingontduiking grote internationale bedrijven, de vliegtaks, zomer- en wintertijd, verbod op gratis plastic tasjes. Het lijkt een spiegel van wat er recent in het nieuws was.

Om in de verkiezingscampagne de keuzes van partijen, zowel in de afgelopen jaren als in hun programma voor de toekomst, bloot te leggen mag ik hopen dat er meer aan de orde komt. Dat er naast de aanpak van de belastingontduiking, de migratie en de klimaatverandering bijvoorbeeld ook aandacht komt voor onderwerpen als de transparantie in de besluitvorming en de invloed van lobbyisten, de beteugeling van de multinationale digitale bedrijven, het gesjoemel met software door autofabrikanten, de bestrijding van luchtverontreiniging en het gebruik van landbouwgif, de handhaving van de rechtsstaat in Europa. Wat een goede campagne nodig heeft is politieke informatie, een beeld van de verschillen in de richting en het programma van de (Europese) politieke partijen die ons willen gaan vertegenwoordigen.

De poppetjes

Maar de veramerikanisering van de politiek zal ook van deze verkiezingscampagne wel weer een poppetjescircus maken. En op dat punt hebben we vier weken voor de verkiezingen een probleem, zo laat het I&O onderzoek zien. ‘Op Frans Timmermans na zijn de lijsttrekkers bij het grote kiezerspubliek zo goed als niet bekend. Zeven op de tien (69%) kiezers kennen Timmermans –de “Spitzenkandidat”voor PvdA en sociaal-democraten in Europa. Nummer twee, Sophie in ’t Veld van D66 is bekend bij slechts 26 procent. Ter vergelijking –de minst bekende leider in de Tweede Kamer, Tunahan Kuzu, is bekend bij 62 procent; de bekendste, Geert Wilders, bij 94 procent.’ Dames en heren van de pers, ook hier ligt nog een flinke opgave. Dat geldt eveneens voor de partijen, want ook lijsttrekker van de partij waar de respondenten op overwegen te gaan stemmen is nauwelijks bekend.

Peilingen

Tot slot heeft I&O gepeild hoe de uitslag van de verkiezingen er uit zou kunnen zien voor de Nederlandse delegaties. Op basis van antwoorden van degenen die al weten waar ze op gaan stemmen voorspelt het onderzoek vijf zetels voor de VVD, vier voor FvD en GroenLinks, drie voor D66 en PvdA, twee voor CDA, CU-SGP en SP en een voor de PVV. Ter vergelijking: in de voorspelling van Politico voor Nederland wordt FvD de grootste met vijf zetels, gevolgd door de VVD (5), GroenLinks en CDA (beide 3), PvdA, SP , PVV en D66 (allen 2), CU-SGP en Partij voor de Dieren (beide 1).

De opkomst is een onzekere factor. I&O voorspelt dat die tussen de 37% en 45% zal liggen. De bereidheid om te gaan stemmen verschilt nogal. Zo zullen ChristenUnie en SGP meer profiteren van kiezerstrouw dan GroenLinks. De laatste partij wordt door veel zwevers genoemd als één van de mogelijkheden en is dus afhankelijk van last-minute informatie. En van een voldoende scherp ingestelde Stemwijzer.

  1. 1

    “Meer dan zeven op de tien kiezers zouden bij een ‘Nexit’-referendum kiezen voor ‘blijven’.”
    Dat betekent dat 30% graag op een “EU-sceptische” (lees anti-EU) partij stemt. En aangezien deze groep kiezers makkelijker te mobiliseren valt voor EP-verkiezingen, betekent dat dus dat daar best een aantrekkelijke electorale vijver voor een partij als de SP ligt, zeker omdat er op links weinig anti-EU concurrentie is (hooguit de PvdD).

  2. 2

    “Opvallend is dat de cijfers voor de urgentie van economische onderwerpen zoals inkomensongelijkheid en werkgelegenheid veel lager zijn (16% resp. 12%). Mist hier het inzicht dat de EU toch vooral een economisch gedreven samenwerkingsverband is?”

    Of, en dat lijkt me waarschijnlijker, er is ook op europees niveau onder Nederlandse kiezers weinig trek in (meer) socialisme. Je kan de vraag wel honderd keer stellen maar het antwoord blijft hetzelfde.

  3. 4

    Het idee dat de staat daar een grote rol in heeft is dat zeker. Dat werkgelegenheid iets is waarvoor je kan stemmen is klassiek links

  4. 5

    @2: “(klimaatverandering, immigratie/vluchtelingenproblematiek, internationale veiligheid), zien kiezers een rol voor de EU zien weggelegd (respectievelijk 64, 69 en 61% vindt dat de EU dit vraagstuk –mede –moet aanpakken)”
    Ik vind die hoge percentages voor de drie genoemde onderwerpen dan weer interessant, omdat als je dat op EU-niveau wil gaan aanpakken, er toch sprake zal moeten zijn van verdergaande integratie, respectievelijk overdracht van bevoegdheden van nationale overheden naar de EU.

  5. 6

    @5: eens. Voor echte grensoverschrijdende problemen is er zeker animo voor verdere Europese integratie. Percentages komen ruwweg overeen met anti-necit

  6. 8

    @6: Maar als je dan bijvoorbeeld vraagt: Moet er een Europees leger komen (toch een bijna noodzakelijke voorwaarde om op EU-niveau internationale veiligheid aan te pakken), dan denkt weer twee derde van de mensen dat dat geen goed idee is.

  7. 9

    @7: liberalen vinden dat de markt voor werkgelegenheid zorgt en willen daarom de markt ruim baan geven. Jos als (ex?)CPN doelt daar natuurlijk niet op als hij het heeft over de EU en werkgelegenheid. Hij bedoelt publieke werken, loonkostensubsidies, industriebeleid. Dezelfde 15% die daar op Europees niveau enthousiast van wordt stemt op nationaal niveau ook (post)communistisch. Het is niet zo gek dat de loony left niet meer aanhangers heeft als de verkiezingen Europees zijn.

  8. 11

    @4: De misvatting is volgens mij dat mensen denken dat alleen de nationale staat garanties kan bieden voor werkgelegenheid en meer sociale gelijkheid. De EU wetgeving op economisch gebied is voor nationale staten maatgevend. Tot nu toe viert het neoliberalisme daarin hoogtij en wordt een socialer beleid op nationaal niveau bemoeilijkt door Europese regelgeving (de dienstenrichtlijn bijvoorbeeld). @7: Daar hoeft de VVD hier zelf helemaal niets aan te doen. Ze kunnen zich gewoon achter ‘Brussel’ verschuilen, waar Rutte de zaak met zijn collega’s heeft afgekaart.

    Deze week kwam Agnes Jongerius met een goed initiatief voor een nieuwe EU-richtlijn op het gebied van arbeidsvoorwaarden. Een minimumtarief voor zzp’ers en afschaffing van nul-urencontracten. Lijken me hoogst urgente Europese politieke kwesties.

  9. 12

    @9: Het gaat er niet om wat Jos of de liberalen erover denken, maar wat degenen in de poll denken. Die kunnen stuk voor stuk de invulling van liberalen, communisten (of een geheel andere eigen invulling) hebben bij die vraag. Het lijkt me een beetje raar om ze zomaar de (vermeende!) invulling van Jos in de schoenen te schuiven, omdat dat je uitkomt om even een lekker snerende reactie neer te kunnen plempen.

  10. 13

    Het is toch vreemd dat zoveel mensen alweer vergeten zijn hoe geweldig het succes van de Sovjet Unie was. Verregaande integratie tot aan 1 volkslied toe. Door vooral links wordt er nu een SU2 tje uitgehaald en make n ze de goedgelovige burger wijs dat ein Reich het beste is. Kijk maar in de geschiedenis waar grote rijken manie toe leidt. Gelukkig kunnen we nog steeds nee stemmen tegen het, met de Islam heulende, Brussel om de natiestaat te ondermijnen. Tijd voor Europa voor de Europeanen in plaats van een kliekje zichzelf verrijkende ambtenaren.

  11. 15

    @9
    Dus als de VVD beleid maakt door bepaalde groepen (werkgevers) te ontzien, te subsidieren of te belasten, is het prima, maar als [gooit alle shit maar bij elkaar] ‘links’ zoiets doet voor andere groepen, dan is het loony left? Dat mag je best vinden, maar denk dan niet dat je ook maar enigszins neutraal of rationeel overkomt. Belasting op inkomsten (ipv kapitaal), (mogelijk) afschaffen dividendbelasting, hogere btw; dat allemaal zijn (rechtse) beleidskeuzes, die niet of nauwelijks helpen voor Jan-met-de-Pet, niet helpen met consumentenbestedingen en niet of nauwelijks met bedrijfsinvesteringen. Ze zijn wel goed voor Roderick in ’t Geld. Het tegenovergestelde van die beleidskeuzes is ook prima mogelijk, zonder dat je het meteen hebt USSR-praktijken. Jij wil dat niet zien, dat is meelijwekkend.

  12. 16

    @12: Het gaat er niet om wat Jos of de liberalen erover denken, maar wat degenen in de poll denken.

    Jos begint over ongelijkheid en werkgelegenheid. De eerste term komt slechts twee keer voor in de publicatie van I&O research. “Klimaat” (12x) of “terrorisme” (7x). Dus “degenen in de poll” lijken er niet zoveel over te denken. Juist Jos vindt dat dit een issue moet zijn tijdens deze verkiezingen, en wijt de lage interresse aan onwetendheid.

    Mijn verklaring is eenvoudiger: net zoals tijdens vorige verkiezingen is “ongelijkheid” geen belangrijk politiek thema in Nederland. Honderd keer herhalen dat er meer aandacht voor zou moeten zijn maakt het niet zo. Ik denk wel dat het maatschappelijk speelt. Maar, de meerderheid van de Nederlandse kiezers snapt gelukkig wel dat “ongelijkheid” in de (linkse) politiek een containerbegrip is. Het kan van alles betekenen, van “WW uiterkingen naar Polen” tot “65 = 65”. De concrete uitwerking is vaker wel dan niet op z’n best een sigaar uit eigen doos, op z’n slechtst een overdracht naar luilakken, ambtenaren en buitenlanders.

    @15:
    zonder dat je het meteen hebt USSR-praktijken.

    Dat was #13.

  13. 17

    @16: ‘Inkomensongelijkheid en armoede’ staat wel in het rijtje ‘grote vraagstukken’ die in de enquete genoemd zijn (nr. 4). Wat mij opviel is dat de respondenten niet verwachten dat dit een vraagstuk is voor de EU. Ik vind namelijk inderdaad dat dit wel degelijk een issue zou moeten zijn voor de EU. Het hangt samen met economische politiek. Toenemende sociale ongelijkheid is wereldwijd een van de meest urgente problemen. Niet alleen volgens mij.

    Sociaal-economische onderwerpen staan helaas minder in de belangstelling, terwijl onderwerpen die wél in de belangstelling staan (aanpak klimaatverandering, migratie) juist heel veel te maken hebben met inkomensongelijkheid en armoede. En dat los je, gegeven de globalisering van de economie en de EU-regulering die daarop is afgestemd, niet op binnen de natiestaat. Dat men dat wel verwacht heeft volgens mij wel degelijk te maken met een tekort aan inzicht in de economische en politieke werkelijkheid.

  14. 18

    ‘Inkomensongelijkheid en armoede’ staat wel in het rijtje ‘grote vraagstukken’ die in de enquete genoemd zijn (nr. 4).

    Na klimaat, immigratie en veiligheid. Met 45%. Later wordt er gevraagd over deze vraagstukken “wie moet het oplossen” (fig 6). Maar 16% ziet een rol van de EU bij het oplossen van inkomensongelijkheid en armoede.

    Wat mij opviel is dat de respondenten niet verwachten dat dit een vraagstuk is voor de EU.

    Later in het rapport (vanaf pg 15) kregen respondenten van alle partijen de kans zelf onderwerpen aan te dragen. Zelfs in de linkerhoek (PvdA/GL/SP) komt inkomensongelijkheid sec niet ter sprake.

    Sociaal-economische onderwerpen staan helaas minder in de belangstelling, terwijl onderwerpen die wél in de belangstelling staan (aanpak klimaatverandering, migratie) juist heel veel te maken hebben met inkomensongelijkheid en armoede.

    Kan je vinden. Dat is ideologie. Ik vind het wel gek dat “ongelijkheid” er weer met de haren bij gesleept moet worden. De voornaamste conclusie van het rapport lijkt te zijn dat Nederlanders van vrijwel alle partijen redelijk pro Europa zijn mits de EU zich focused op de grensoverschrijdende problemen. Zie ook de uitspraken van de respondenten.

    We vroegen respondenten om in hun eigen woorden te zeggen waar de Europese Unie zich vooral mee
    bezig zou moeten houden en waarom. Hieronder enkele citaten, met daarbij de partij waarop men zou
    stemmen voor de Tweede Kamer. Vanzelfsprekend hebben kiezers van verschillende partijen
    verschillende posities, maar we zien wel enkele gemeenplaatsen:
    • De EU moet zich bezighouden met grensoverschrijdende zaken
    • De EU moet zorgen voor een gelijk speelveld voor alle EU-leden
    • De EU moet ervoor zorgen dat Europa een machtsblok vormt tegenover de VS, China en Rusland

  15. 19

    Heerlijk zo’n verhaal waar het woord energie niet in voorkomt.
    Niet in het hoofdstukje “urgente onderwerpen”. En ook niet in de bijzaken. De kwestie zomertijd of wintertijd is kennelijk belangrijker :-D

  16. 20

    @9: analist zegt:

    liberalen vinden dat de markt voor werkgelegenheid zorgt en willen daarom de markt ruim baan geven.

    Nee, ook al zorgt de markt voor werkgelegenheid, liberalen willen de markt verstoren met subsidies en kortingen voor (delen van!) het bedrijfsleven en ze framen het als marktgerichte maatregelen. Ze creëren een belastingwedloop tussen handelslanden, meer niet. Als dat soort maatregelen leiden tot lagere kosten en hogere winstgevendheid, dan eindigt dat met meer oppotten, opkopen van eigen aandelen, etc.

    Meer banen krijg je alleen als je productie toeneemt, oftewel vraag. Als dat niet het geval is, dan smijt de overheid met geld en dat is wat je nu ziet. VVD beleid. Rechtse Sinterklazen.

  17. 21

    @20:

    Meer banen krijg je alleen als je productie toeneemt, oftewel vraag.

    Je kunt ook de productie laten toenemen zonder een stijgende vraag. Je kunt hele steden bouwen en die leeg laten staan. Je kunt wegen aanleggen en verbreden voor die 60 min. per etmaal dat er veel verkeer is.
    Er worden heel veel dingen bedacht, gepland en gemaakt waar helemaal geen vraag naar is: hyperloop, kunstmatige eilanden, opvouwbare telefoons, een kolonie op Mars. De vraag moet nog worden gecreëerd (reclame, media). Die dingen worden wel gefinancierd met knisperend nieuw geld, dat er vorige week nog niet was. Hert maakt inmiddels niet uit of de overheid met dat nieuwe geld smijt of particuliere ondernemers.

    Deze zomer bereikt de Amerikaanse overheid opnieuw het schuldenplafond. Ik denk dat het plafond gewoon wordt verhoogd. Meer geld, het is zo makkelijk om geld te maken, je gelooft het gewoon niet als het aan je wordt uitgelegd (cognitieve dissonantie)

  18. 22

    Het slaat ook nergens op. De EU neemt beslissingen over dingen waar mensen _echt_ geen verstand van hebben. Dus krijgen we stemwijzers vol symboolpolitiek en wordt de EU een vehikel voor populisme. Stemwijzers gaan over wintertijden, over verdeling van geld en migranten, over stemrecht vanaf 16 jaar en over allerlei random klimaat-maatregelen die er alleen maar zijn omdat een serieuze oplossing (CO2-tax) niet eens wordt overwogen en over een Europees leger. Ze gaan niet over dingen als de AVG, de nieuwe auteursrechtenwetgeving, de Europese zadenverordening, harmonisatie van BTW en accijnzen en andere zaken die er wel toe doen.

    Bovendien is het allemaal de ver-van-je-bed show. We kennen niemand in het Europarlement. Op de meesten hebben we niet eens mogen stemmen! Ze spreken onze taal niet. De discussie wordt niet in onze taal gevoerd en een fors deel van de discussie lijkt op een herhaling van 20 jaar geleden omdat de helft van de EU decennia achterloopt (zie: auteursrechtenwetgeving). Het is gewoon geen serieus te nemen democratisch speelveld. Iedereen roept dat het democratischer moet, maar dat kan helemaal niet; hoe kun je nou een democratie hebben waarin je het overgrote deel van de politici niet eens kunt verstaan?! Waarin je geen discussie kunt voeren met het overgrote deel van het electoraat? Het is een onverantwoord experiment dat u uiteindelijk uw vrijheid zal benemen.

    Nog even los daarvan creeert de EU in toenemende mate juist niet de economische macht die ze nodig heeft. De EU wordt in hoog tempo overlopen door partijen die het wel doorhebben. En die zitten nog steeds vooral in de VS en een beetje in Azie. Waar is onze chip-industrie? Waar is onze Tesla? Waar is onze SpaceX? Waar is onze Boston Dynamics? Waar is onze serieus te nemen software industrie? Ons antwoord op Amazon, Ali Express en Banggood? Op AWS en Azure? Op Netflix en iTunes (eenzame uitzondering: Spotify!)? Op Google en Facebook? Op Android en Apple? Op Fedex en UPS? Op Huawei en Samsung? Op MIT, Standford, Harvard en Caltech? Op Firefox, Chrome en Edge? Op Y-Combinator en Alphabet? De taal die we allemaal vloeiend spreken? Allemaal nergens te bespeuren. Soms is er een kiemetje, maar dat vertrekt ook meteen naar de VS; het overgrote deel van de Nederlandse (en ik gok ook Europese) startups haalt zijn financiering in de VS en rent vervolgens achter het geld aan. We maken geen kans, we missen de boot.

    En misschien was het onvermijdelijk dat we de boot misten met ons qua taal en cultuur gefragmenteerd continent, maar de EU helpt bepaald niet terwijl dat haar primaire taak zou moeten zijn. De zaken die er toe doen doen we niet, we zijn te druk met symboolpolitiek, met zelfverrijking, regeltjes, wetteksten vertalen en in de trein tussen Strassburg en Brussel zitten. We gaan op het tempo van de traagsten en zijn we ook nog eens druk met bullshit als een Brexit, de onvermijdelijke economische malaise die de Euro in zuid-Europa heeft aangericht en die simpelweg niet weg zal gaan en de eindeloze “democratische vernieuwing”. Samenwerking van progressievere landen staat op de rem. En daarmee onze toekomst. We moeten er gewoon mee kappen. Niet met een eenzame Nexit, maar gewoon met zijn allen kiezen voor de toekomst. En dat gaat met de huidige EU simpelweg niet gebeuren. Dat zal altijd primair een vehikel blijven voor herverdeling van landbouwsubsidies en het produceren van regeltjes, regeltjes, regeltjes.

  19. 23

    @22: +1

    Heb je een idee wat er nodig is om een antwoord op de VS te hebben?

    Nog even over die talen. Ik heb me er altijd over verbaasd hoe het mogelijk is dat er politici zijn met hun ‘Europesche baan’, die geen woord Engels spreken. Van mij mag die hele taalshow de vullis in en gaat alles in de no.1 zaken- en wetenschapstaal: het Engels.

  20. 24

    @21: Beste Hans, ook dat is vraag en ook dat maakt werkgelegenheid. Ik snap je geldpers verhaal wel, ook al deel ik je zorgen niet, maar het ging er mij om dat miljardenverslindende belasting-, premie- en subsidiebeleid gericht op het bedrijfsleven niet zal leiden tot meer banen.

  21. 25

    @23: in kennisniveau en welvaart lopen we niet zo achter op de VS, in ondernemingsklimaat wel. Concurreren met de VS is zeker niet uitgesloten, maar nu proberen we het niet eens. We doen alleen graag net alsof met subsidies en nog meer regels. Maar de EU is blijkbaar te groot en te log om dingen te doen die er echt toe doen, om echt één markt te maken.

  22. 26

    @21: [ opvouwbare telefoons ]
    Ja, veel producenten proberen consumenten elke 4 jaar een nieuw auto aan te smeren of elke twee jaar een nieuw smartphone. Maar zoals nu blijkt bij de smartphones; als er te weinig is verbeterd verkoopt het niet goed.

    Maar heel veel producten ontstaan ook omdat iemand of meerdere mensen denken: hé, dat zou beter zijn dan wat ik nu heb of helemaal nog niet heb. En als ik het denk, dan ben ik niet de enige, dus er is een markt voor. Zo ligt je keukenla vol met eierprikkers, eiersnijders, tangen om flessendoppen los te krijgen, kaasschaven, pizzasnijders, knoflookpersjes et cetera. (Voorspelling: “H. Verbeek: Niet bij mij!!!”)

    Minder geld, het is zo makkelijk om geld te vernietigen, je gelooft het gewoon niet als het aan je wordt uitgelegd.
    Gewoon je lening of hypotheek aflossen en bijna 100% van het geld verdwijnt in het niets!

  23. 27

    Voor wie het de afgelopen jaren allemaal minder goed heeft gevolgd hier nog even een stukje uit het FD van vandaag (€)over de betekenis van het EP. Welke wetten heeft het Europarlement strenger gemaakt:

    1. De CO²-uitstootnorm voor nieuwe auto’s is in december sterker aangescherpt dan de lidstaten aanvankelijk wilden. Datzelfde geldt voor veel andere Europese klimaat- en energiemaatregelen.

    2. Het Europarlement nam in september een vernietigend rapport van GroenLinks’er Judith Sargentini aan over de rechtsstaat in Hongarije. Daarmee is een Europese strafprocedure in gang gezet die Hongarije uiteindelijk het EU-stemrecht kan ontnemen.

    3. Het Europees Parlement zette in 2017 de kaders voor de brexit-onderhandelingen neer: er mag geen harde grens met douanecontroles op het Ierse eiland komen, het Verenigd Koninkrijk met alle aangegane financiële verplichtingen blijven nakomen en EU-burgers behouden dezelfde rechten als Britse in het VK.

    4. Het Europees Parlement weerstond de megadruk van oppermachtige lobby’s van onder meer Google en Facebook en ging akkoord met strengere auteursrechten- en privacybescherming op internet.

  24. 29

    @28: vermoeiend is dat jij niet inziet dat bijvoorbeeld punt 4 niet iets is waar dat onderzoek van noemt dat de EU een rol in heeft.

  25. 32

    @24: moeten er dan meer banen komen?
    Ik denk dat de toekomst meer op het verleden zal lijken: één inkomen (één baan) per gezin.
    Ik denk ook dat er meer mensen boer of voedselproducent ( kaasmaker, bierbrouwer, worstmaker, bakker enz.) zullen worden. Voedsel zal de mens altijd nodig hebben; webdesign, apps en hyperloops not so much. Mensen zullen uiteindelijk meer gaan betalen voor kwaliteitsvoedsel en hun Netflix-abonnement opzeggen.

    Die veranderingen zijn al begonnen, zonder sturing van de overheid.
    De overheid vertegenwoordigt de conservatieve status-quo. Zij wil zolang mogelijk haar macht en invloed behouden. (kan niet loslaten) Belastingdruk zal toenemen, totdat het op diefstal en uitbuiting gaat lijken. De burgers zullen afhaken en hun eigen weg vinden.
    Interessante tijden: ik ben benieuwd hoeveel ik er nog van mee zal maken.

    @26:

    Gewoon je lening of hypotheek aflossen en bijna 100% van het geld verdwijnt in het niets!

    Dat heb ik gedaan: geweldig, mijn huis is nu van mij en de bank heb ik niet meer nodig.
    Het probleem is dat de rest van de wereld steeds maar hogere schulden opbouwt, die ze nooit zullen aflossen.
    Maar daar heb jij vast wel een oplossing voor :-)

    @31: als melkkoe inderdaad. In veel Europese landen wordt een speciale big-tech-belasting voorbereid, want de overheid wil graag nog ietsje meer uitgeven aan whatever…
    De tech-bedrijven zullen de belasting gewoon in rekening brengen aan de “aan-social-media-verslaafde” klanten.
    Elke belasting (BTW, CO2-tax, dividend-belasting, ziektekosten-premies) moet uiteindelijk worden betaald door het volk (arbeiders, proletariërs, kiezers, burgers)

  26. 33

    @32: Met “ik denk” bedoelt u “ik hoop” want er is geen enkele indicatie dat uw utopia ooit gerealiseerd gaat worden.

    [ Die veranderingen zijn al begonnen, zonder sturing van de overheid. ]
    Vertel eens?
    Ik herinner me nog de jaren 60/70 hippie communes die samenhokten op een boerderij en zelf hun petieterige groenten biologisch dynamisch probeerden te verbouwen, ik ben er langs geweest. Ook Roel van Duijn had de ballen om daad bij het woord te voegen en boer te worden.
    Maar ze zijn vrijwel allemaal mislukt. 95% van de mensen hebben sturing nodig én zijn individuen. Samenlevingen zonder een vorm van overheid mislukken allemaal, de sterksten nemen uiteindelijk het recht altijd in eigen handen.

    [ mijn huis is nu van mij ]
    Gefeliciteerd, maar in het begin moest ook u dus lenen om een huis te kunnen kopen of had u een hypotheek voor de lol?

    [ Maar daar heb jij vast wel een oplossing voor ]
    Waar heb ik dat gezegd? Trouwens als u van mij geld leent is er geen sprake van geldschepping. Als de US van China geld leent is er ook niet per definitie sprake van geldschepping. Als de overheid obligaties uitschrijft (=schuld) neemt zij gewoon bakken geld uit de maatschappij die de investeerders dan niet in nieuwe fabrieken of kunst kunnen steken.

    [ als melkkoe inderdaad. … want de overheid wil graag nog ietsje meer uitgeven ]
    Vette onzin. Echt.
    Die techbedrijven, net als bijv. Uber en Starbucks, betalen nu vrijwel nergens behoorlijk belasting als vergoeding voor ONZE scholing en ONZE infrastructuur waar zij wel dik geld aan verdienen. Dat heet parasiteren ten koste van de concurrentie en de lokale bevolking. De overheid, en ik ook, wil dat het koffierestaurant op de hoek en de taxichauffeur eerlijk kunnen concurreren met Starbucks en Uber en dat die dus dezelfde financiële bijdrage aan onze maatschappij leveren. Als alle bovengenoemde bedrijven hun kreterige “maatschappelijk verantwoord ondernemen” serieus genomen hadden, dan was die BTW van 6 naar 9 wss niet eens geopperd.

    De meeste tech-bedrijven KUNNEN de belasting gewoon NIET in rekening brengen aan de “aan-social-media-verslaafde” klanten want ik betaal NIKS aan Google, Facebook of Twitter.
    En de adverteerders betalen een bedrag per online advertentie die direct gerelateerd wordt aan de opbrengst en die kun je dus niet zomaar verhogen zonder afhakende adverteerders.
    En Apple maakt zo verschrikkelijk veel winst per iPhone of iPad, dat die belasting er makkelijk af kan. Die prijs wordt niet op de kostprijs plus belastingen gebaseerd maar op hoeveel de consument maximaal voor een sterk merk en imago wil betalen, met een schuin oog naar de prijs van de concurrentie.

    U mag van mij dromen zoveel u wilt, mijnheer Verbeek, maar u moet wel dieper in de onderwerpen duiken vóórdat u wat beweert.

  27. 34

    @33:

    De meeste tech-bedrijven KUNNEN de belasting gewoon NIET in rekening brengen aan de “aan-social-media-verslaafde” klanten want ik betaal NIKS aan Google, Facebook of Twitter.

    Je begrijpt het niet he.
    Een bedrijf maakt via FB, Google of Twitter betaalde reclame, zodat jij spullen koopt bij dat bedrijf. Indirect betaal jij als consument de reclame, die je hebt gezien.

    U mag van mij dromen zoveel u wilt, mijnheer Verbeek, maar u moet wel dieper in de onderwerpen duiken vóórdat u wat beweert.

    Dank je voor jouw toestemming voor mijn dromen. Ik dacht even dat ik die vrijheid al gekregen had toen ik geboren werd als vrij mens, maar ik begrijp nu dat jij degene bent, die daarover gaat. /sarc

  28. 35

    @34: Mijnheer Verbeek, verdiept u zich eens in online adverteren en cost per view, cost per sale, cost per lead en dergelijke.

    Als een product 10 euro kost voor de consument kun je niet 10 euro per verkocht product aan reclame bij Google of Facebook e.d besteden.
    Dat de consument de marketing kosten betaalt weet iedere simpele ziel.
    Maar iedere simpele ziel weet ook dat je niet meer dan je marge aan reclame kunt uitgeven. En als je die reclamekosten verhoogt zijn er altijd een aantal adverteerders die dan meer dan de beschikbare marge zouden moeten uitgeven, en die haken dan af.
    Verkoopprijzen kan alleen een monopolist makkelijk verhogen, en zelfs die gaat volumeverlies lijden.

    Als u de importtariefverhogingen eens zou bestuderen die Trump op buitenlands staal o.i.d. heeft opgelegd, dan zult u zien dat diverse Amerikaanse producenten zoals Harley Davidson de gestegen staalkosten voorlopig voor eigen rekening nemen en niet aan de Europese of Aziatisch consument doorberekenen totdat zij hun productie buiten Amerika hebben opgevoerd. Want de gestegen kosten volledig aan de consument doorberekenen zou de verkopen naar de concurrent verschuiven.

    Begint u het een beetje te begrijpen,mijnheer Verbeek?
    Want ik begrijp het veel beter dan u, maar dat moet blijkbaar nog tot u doordringen.

  29. 36

    @1: De SP profileert zich binnen Nederland wel als EU-kritische partij, maar is in de EU aangesloten bij GUE/NGL die pro-Eu en pro-Marrakech zijn, dus van hun anti-EU populisme komt helemaal niets terecht.
    Je kunt dan beter op SGP, CU, FvD of PVV stemmen, want die zitten bij echte EU-kritische (eerste 3 alhoewel de CU tegen FvD deelname is) of zelfs anti-EU (PVV).

  30. 37

    Kandidatenlijst Leden voor verkiezing Europese Parlement zie ik allemaal onbekende namen. Dus ken niemand, hoe kun je hen stemmen terwijl ze hun stemmen nooit hebben vertoond? Wie? Wie?
    Dan zou ik het niet doen: Stemmen die je niet kent en hen nooit op tv ziet. Raar toch of niet??

    Zeker niemand als burger kent die Europese Parlement, je ziet het bijna nooit, altijd oppervlakkig, je ziet altijd vanuit balkon naar beneden hoe ze met oordopjes luisterden en geen woorden hebben gewisseld. Onbekende gezichten!!! En je kent als burger E.P. helemaal niet én wat ze allemaal afgespeeld hebben. Krijgen ze stemmen van ons ??? Waarom dan? Laten ze dan alles merken wat ze dan echt in petto hebben voor de toekomstige plannen. Voor mijn part is hun zwijgen als moeras modder , niet eens goud!

  31. 38

    “I&O heeft in het onderzoek gevraagd naar onderwerpen die dringend aangepakt moeten worden en vervolgens op welk niveau (van lokaal tot Europees). Voor de aanpak van urgente, grote vraagstukken (klimaatverandering, immigratie/vluchtelingenproblematiek, internationale veiligheid), zien kiezers een rol voor de EU zien weggelegd”

    Dit zijn allemaal zaken waarvoor verdere integratie niet nodig is, dat kan via internationale afspraken al la VN geregeld worden. Zaken als landbouw kunnen prima nationaal bepaald worden, dat wij al jaren structureel Franse boeren subsidiëren met ons belastinggeld heeft het draagvlak voor de EU alleen maar ondermijnd. Ieder Europees land heeft zijn eigen cultuur, en bepaalde zaken zijn daarom nu eenmaal lokaal maatwerk.

    ” Het is volgens hen ‘de spannendste politieke arena ter wereld: omdat er geen coa­litie is, moet bij elk wetsvoorstel voor een meerderheid gestreden en onderhandeld worden. ”

    Nee dat is het niet want de zetels zijn onevenredig verdeeld, Frankrijk en Duitsland zien zichzelf als de baas van de EU en de kleine landjes zien ze als volgelingen die ja mogen zeggen op wat zijn besluiten. Die scheve verhouding wordt straks nog meer David vs Goliath als de UK eruit gaat. We hebben het gezien met de pulsvisserij en KLM, Frankrijk gedraagt zich zeer arrogant als wij als klein kikkerlandje daar inspraak over willen hebben, zij zien de EU niet als een democratie, maar puur als een middel om het Franse belang op te leggen aan kleine landjes. Dit is ook de reden dat de EU verkiezingen hier minder leven dan in Duitsland en Frankrijk, wij stemmen voor een mini aandeel jaknikker in het EU parlement, hun voor het beleid.

    Macht is als een zwart gat wat steeds meer macht naar zich toetrekt en daar moet af en toe de rem op gezet worden, samenwerken is prima maar het moet niet het vierde rijk worden. We hebben nu Tusk en Junckers als baas in Brussel, fatsoenlijke type’s maar wie zegt dat daar over 10 jaar geen Trump of Putin type zit? Met de enorme groei van de populisten in Europa is dat echt niet ondenkbaar. Je moet er niet aan denken dat we heel onze nationale zeggenschap hebben weggegeven als Le Pen de EU president wordt.

    We vieren vandaag niet voor niets onze vrijheid, daar hebben we eeuwen voor moeten strijden, laten we dat vooral zo houden.

  32. 39

    @35:

    Dat de consument de marketing kosten betaalt weet iedere simpele ziel.

    Juist. Vroeger werden er reclamefolders door je brievenbus geduwd. Nu zie je diezelfde afbeeldingen en aanbiedingen op je schermpje.
    Als er reclames staan op social media, dan worden die dus ook betaald door de consumenten (waaronder Frank789).
    Als de overheid een speciale belasting gaat heffen op de reclame-inkomsten van grote techbedrijven, dan komen die belastinginkomsten uiteindelijk uit de zak van de consumenten… dus niet uit de zak van Zuckerberg en de andere werknemers en aandeelhouders van de grote techbedrijven.

  33. 40

    @38
    Voor de rest, niet voor jou, zal ik reageren.

    ”Voor de aanpak van urgente, grote vraagstukken (klimaatverandering, immigratie/vluchtelingenproblematiek, internationale veiligheid), zien kiezers een rol voor de EU zien weggelegd”

    Dit zijn allemaal zaken waarvoor verdere integratie niet nodig is

    Helaas, was het maar zo. Juist bij klimaatverandering en vluchtelingenproblematiek blijkt dat wel nodig. Ook jouw eerdere reacties over (maatregelen tegen) klimaatverandering hebben een hoog “Maar hunnie dan? Ik ga niet mijn best doen, terwijl het zonder hen niet kan, en ze misschien zelfs aan het freeloaden zijn van ons”-gehalte. Daarbij helpen (VN-)afspraken en akkoorden op zichzelf niet, en voorzover die afspraken er wel zijn, is er een behoefte aan mogelijkheden tot handhaving van die afspraken. Dat impliceert deelname aan een arbitragehof en/of een handhavingsdienst. Hetzelfde geldt voor vluchtelingen. Alle EU-landen hebben het VN-vluchtelingenverdrag getekend, maar veel landen doen hun best om er zoveel mogelijk onderuit te komen. Er is namelijk geen goede manier om het vluchtelingenverdrag te handhaven! Vandaar dat Griekenland, Spanje en Italië de eerste lasten dragen bij vluchtelingenstromen, rijke landen veel asielaanvragen krijgen, maar (voornamelijk) Oost-Europa wordt ontzien. Er is nu geen manier om de lasten dwingend te verdelen. Vandaar dat er naar ‘Europa’ gekeken wordt. Niet omdat er zonder de EU geen afspraken gemaakt kunnen worden, maar omdat er onvoldoende middelen tot handhaving zijn.

    Zaken als landbouw kunnen prima nationaal bepaald worden

    Je hebt geen snars verstand van de geschiedenis van de EU. Een gezamenlijk agricultureel beleid was nodig om de neigingen naar autarkie (Lebensraum) te weerstaan. Concurrentie tussen landen zouden gevoelens aanwakkeren in de trant van ‘zij proberen ons eigenlijk uit te hongeren door afhankelijkheid’.

    Nee dat is het niet want de zetels zijn onevenredig verdeeld

    Dat klopt, maar niet zoals jij het ziet. Duitsland heeft ca. 1 zetel voor 843.000 mensen, Luxemburg 1 voor 70.000. Als we gaan kijken naar de EC of de ER, dan is dat nog verder vertekend: elk land is gelijk. Kleine landen hebben relatief veel macht, en het is dankzij dat soort regressieve proportionaliteit dat ook Nederland iets te zeggen heeft, ook al worden we verkouden als Duitsland niest.

    Naast je leugens en misrepresentaties, is het voor de rest je normale nationalistische prietpraat. Tot slot nog dit:

    We hebben nu Tusk en Junckers als baas in Brussel, fatsoenlijke type’s maar wie zegt dat daar over 10 jaar geen Trump of Putin type zit?

    En dat wordt zoveel beter als er geen EU is? Met wie denk je dat de oppositie in Hongarije blijer is, met Orban of met Juncker? Jij stipt ook het argument aan dat hoe groter de macht van de EU, hoe enger (‘vierde rijk’) het zou kunnen zijn als er een fout persoon aan de macht zou zijn. Voor jou maakt het echter niets uit of je in een (qua oppervlakte) klein of groot totalitair terreurbewind woont: de uitgeoefende terreur en de vluchtmogelijkheden blijven even beperkt. Of het nou Mohammed, de islamitische, patriarchale familiedespoot is, die je met behulp van zijn (en jouw) neven onderdrukt, Kim Jong-Un of Stalin, schaalgrootte maakt vaak weinig uit op de autoritaire druk die je ervaart. Die schaalgrootte geeft -economisch- wel meer mogelijkheden om je te verweren tegen gevaren van buitenaf.

  34. 41

    @37: Je hoeft niet te wachten tot ze bij je aan de deur komen. Er is ondanks gebrek aan aandacht in de msm voldoende info te vinden. Wat wil je weten? Alle partijen hebben informatie over kandidaten op hun site staan. Kijk ook eens bij Politico en bij Votewatch die alle stemmingen in het EP heeft bijgehouden. Op basis daarvan hebben ze een stemwijzer samengesteld waardoor je kunt zien hoever jouw standpunten overeenkomen met die van zittende EP-leden.

  35. 42

    @38: Over een evenredige verdeling van zetels kun je altijd blijven twisten. In het EP zijn juist kleine staten bevoordeeld boven bv Duitsland. Maar dat doet er niet veel toe. De stemmingen verlopen er langs politieke lijnen. In de afgelopen periode hebben de christendemocraten en sociaaldemocraten, zeker als ze het samen eens waren, een groot gewicht in de schaal gelegd. Dat ging dus niet via landen.

  36. 43

    @39: U mag uw veel te naïeve riedeltje herhalen maar dat doet er niet aan af dat gerichte reclame-uitingen via de techbedrijven grotendeels op resultaat worden betaald, in tegenstelling tot uw ongerichte massa foldertjes.
    Dus prijsverhogingen bij betaling naar resultaat leiden tot lagere uitgaven die niet aan de consument worden doorberekend.

    Verder moet u nog iets leren over prijs-elasticiteit bij de consument en concurrentieverhoudingen die die prijs-elasticiteit sterk beïnvloeden. Zie Harley Davidson.