Leve de OV-chipkaart!

Verkoophuisje RET bij Rotterdam CS (Foto: Flickr/illustir)

Dat verhaal over prestige, ik kan het niet begrijpen. Het enige dat we willen – en wie wil dat niet – is de metro veiliger krijgen. Dat was hard nodig. En we zijn op de goede weg. Het zwartrijden is inmiddels al gehalveerd, zelfs nu de strippenkaart er nog is. De metro is er veiliger op geworden. We hebben steeds minder vervelende incidenten, maar we zijn er nog niet.

RET-directeur Pedro Peters verdedigt de OV-chipkaart in het AD. Ja, de chip is gekraakt, maar er komt een betere aan. Bovendien is het zwartrijden afgenomen en zijn de tarieven eerlijker en dat waren toch de belangrijkste redenen dat de kaart er überhaupt moest komen?

Als Rotterdammer ben ik er zelf ook wel over te spreken, met name die eerlijkere tarieven (maar als ik met het OV in de stad reis, dan reis ik met de metro of tram, de problemen schijnen vooral bij de bus te zitten). En die technische problemen oplossen, daar was die testfase toch juist voor? Worden door alle commotie om de techniek de voordelen van de OV-chipkaart niet te veel naar de achtergrond gedrukt?

  1. 1

    Imho gaat het zwart rijden weer toenemen met een OV chipkaart. Als ik een strippenkaart in mijn zak heb, weet ik precies hoe veel strippen ik nog kan gebruiken (zelfs met mijn slechte geheugen), omdat ik dat op de kaart zelf kan zien.

    Op zo´n OV chipkaart kun je dat niet zien en als ik in de tram stap en het zou blijken, dat ik niet voldoende geld op mijn kaart heb staan, wordt ik daar niet vrolijk van. Dan heeft het trambedrijf 2 keuzes: mij niet toelaten tot de tram, hetgeen mij er niet toe zal brengen te denken ´Wat een goed en sociaal bedrijf is dit, van die trams ga ik vaker gebruik maken´. De 2e keus is om mij wel toe te laten, waarna het bedrijf weer 2 keuzes heeft: of ze registreren mijn chipkaart gebruik en sturen mij een diender op mijn dak (voor mijn reactie zie keuze 1-1). Of ze registreren niets en ik rijd zwart, maar als dat zo eenvoudig gaat, zijn er natuurlijk binnen de kortste keren weer grote groepen mensen, die dat om allerlei redenen (drog of niet doet er niet toe) weer een gewoonte zullen maken.

    En dan heb ik het nog niet over de toeristen gehad, die met deze onzin geconfronteerd gaan worden.

    Conducteurs en / of controleurs is de enige manier om zwart rijden tegen te gaan zonder je eigen imago te schaden. De meeste klanten van het bedrijf zijn echt wel bereid om voor hun ritjes te betalen en storen zich ook aan zwartrijders. Zeker als dat heel veel gebeurt. Maar je dringt het zwart rijden niet terug door die mensen tegen je in het harnas te jagen door belachelijke betaalmethodes af te dwingen.

  2. 2

    @Martijn: volgens mij is de commotie toch vooral om de randverschijnselen (privacy, dubbel betalen e.d.) en niet om de kaart zelf. Er zijn duidelijke voordelen, maar dan moet het wel goed geimplementeerd worden.

    @pedro Wat is er belachelijk aan een kaart als betaalmethode

  3. 3

    Het grote voordeel van de OV-chipkaart is nu net dat je nooit meer hebt dat je strippenkaart vol is en dat je nergens een andere meer kan krijgen. Als het saldo op is, wordt hij namelijk automatisch weer opgeladen.

    In principe kan je natuurlijk ook rood staan op je OV-chipkaart. Het tekort betaal je dan later bij. De bestuurder kan ook enkeltjes blijven verkopen tegen hoog tarief.

    “Conducteurs en / of controleurs is de enige manier om zwart rijden tegen te gaan zonder je eigen imago te schaden.”

    Die blijven erook. In de tram zijn ze zelfs noodzakelijk, want daar zijn geen tourniquets zoals in de metro.

  4. 4

    “Er zijn duidelijke voordelen, maar dan moet het wel goed geimplementeerd worden.”

    Dat is precies mijn punt. Die technische problemen klinken alsof ze allemaal prima oplosbaar zijn. Als dat eenmaal zo is, dan heb je een prima systeem.

  5. 7

    Er zijn oplossingen maar:

    – is er vertrouwen dat men die oplossingen nu WEL goed uitvoert

    – gaat men ons niet de kaart door de strot duwen ZONDER dat de oplossingen zijn uitgevoerd

    Heel terechte zorgen lijkt mij.

  6. 8

    @2: “Wat is er belachelijk aan een kaart als betaalmethode”. Er is niets belachelijks aan een kaart als betaalmethode, maar wel aan een chipkaart als betaalmethode.

    @3: “Als het saldo op is, wordt hij namelijk automatisch weer opgeladen”. dat is in mijn ogen nog erger. Dan heb je dus zelf helemaal geen controle meer over hoe veel geld er op die kaart staat. Maar je hebt met het ´rood staan´ meteen één van de zwakke plekken bloot gelegd. Zwart rijden wordt rood rijden. Of mag er plots allerlei privacy gevoelige informatie vast worden gelegd, zoals wie er op welk moment precies van waar naar waar reist, zodat de wouten op je af gestuurd kunnen worden, als je rood rijdt? Laat ik je dit vertellen: de geprivatiseerde openbaar vervoersbedrijven of de overheid hoeven helemaal niet te weten waar en wanneer ik van het openbaar vervoer gebruik maak. Dat gaat ze geen flikker aan. Nog heel even en we komen in een maatschappij terecht, waarin we gechanteerd kunnen worden, omdat onze vrouw (man) niets af weet van onze buitenechtelijke relatie.

  7. 10

    Wie zegt dat iedereen te allen tijde geld op zijn rekening heeft staan, of zelfs moet hebben staan?
    Er zijn mensen die telkens allerlei afschrijvingen hebben van huur, ziekenkostenverzekering enzovoort, die net hun hoofd boven water kunnen houden, en af en toe bij de laatste liefdadige familie of vrienden logeren die ze nog hebben om hun kosten te kunnen dekken, en van tevoren geld voor een strippenkaart opzij moeten leggen omdat er aan het eind van de maand geen eens geld meer is op hun rekening om die reis op te kunnen brengen, en die anders zonder zo’n bezoek nog zouden verhongeren, en hierin hun enige redding ervaren, zowel fysiek als emotioneel.
    Een OV-kaart is dus absoluut discriminerend naar de minst draagkrachtigen toe.

  8. 11

    Het openbaar vervoer dat ik af en toe pleeg te gebruiken komt steeds meer in het gedrang door kortzichtige en ijdele regelneven die, lijkt het, net hun rijbewijs konden halen, daaraan hun enige klasse ontlenen die ze bezitten en daar een complete structuur aan willen verbinden. Op hun netvlies zitten er in het openbaar vervoer alleen maar terroristen met een verdachte tas. En daarom hebben ze een OV-kaart bedacht. Het is zowaar de decadentie ten top.

  9. 12

    “Of mag er plots allerlei privacy gevoelige informatie vast worden gelegd”

    Er moet dus goed geregeld worden dat dat niet gebeurd.

    “Dan heb je dus zelf helemaal geen controle meer over hoe veel geld er op die kaart staat.”

    Jawel, want dat zie je bij het in- en uitchecken.

  10. 13

    @12: Je ziet het in elk geval bij het uitchecken, omdat er bij het inchecken 4 euro standaard wordt afgehaald die er bij het uitchecken weer (gedeeltelijk) bij kan komen. Ook kun je je saldo raadplegen bij de oplaadautomaat.

    Dat gezegd hebbende, weet ik niet waar Pedro het vandaan haalt. De poortjes zouden zwartrijden tegengaan, maar door de poortjes komen zonder in te checken is echt kinderspel.

  11. 14

    Volgens mij zijn die problemen nog zo 1 2 3 niet op te lossen. Het probleem is dat wegwerpkaartjes eenvoudig gekopieerd kunnen worden. Nou zou dat niet zo erg zijn als ergens een centrale server was die onthoudt welke kaartjes al gebruikt zijn, maar omdat permanent contact met een centrale server in bussen veel te duur en onbetrouwbaar is, is dat geen optie. Alle informatie omtrent de geldigheid van de kaart moet zich daarom op de kaart bevinden.

    Tegelijkertijd is het voor wegwerpkaartjes cruciaal dat ze goedkoop zijn. Dat laatste betekent dat de chip in de kaart relatief langzaam is, hetgeen de encryptie van de communicatie tussen de terminal en de kaart ernstig beperkt. Als gevolg daarvan is die communicatie af te luisteren en na te spelen.

    Het komt er dus op neer dat er geen simpele oplossing is; of de wegwerpkaartjes worden onmogelijk duur zodat de encryptie niet binnen redelijke tijd met moderne computers te kraken is of de terminals in bussen worden op een betrouwbare manier aangesloten op een centrale server. Het eerste is financieel gezien geen optie, dat laatste technisch niet.

    Dat is ook niks nieuws; het is een fundamenteel probleem met chipkaarten. TNO had dan ook al lang had vastgesteld dat er “over 3 jaar een nieuwe chip in moet” (over 3 jaar zijn gewone computers weer sneller en is een kraak dus weer veel makkelijker). Hoe vaak dat advies door de afzwak- en understatement-molen is gehaald voordat het naar buiten mocht worden gebracht zullen we wel nooit weten… :-P

  12. 15

    Inmiddels heb ik mijn 2e OV-chipkaart van NS ontvangen, zonder de eerste ooit gebruikt te hebben. Vervanging was nodig wegens ‘technische problemen’.

    Je kan je kaartje toch ook in een afgeschermd kastje steken, zodat er niks af te luisteren is? Die problemen lijken me alleen te zijn ontstaan door de eis dat de kaart op afstand af te lezen moet zijn. En dat is nergens voor nodig lijkt me.

    In Rotterdam loopt de proef al een tijdje. Zijn daar dan al kaarten afgeluisterd? Het lijkt er een beetje op dat de problemen worden uitvergroot door tegenstanders van de OV-chipkaart.

  13. 16

    Het gaat er natuurlijk niet om of de kaart nu al afgeluisterd is of niet. Dat gaat pas echt lucratief worden als die kaart op grote schaal is ingevoerd. Daarom moet je niet willens en wetens doorgaan met een inherent onveilig systeem. Overigens zijn er nog tal van kinderziektes in het systeem, zie de klachtensite.

  14. 17

    “http://www.ov-chipklacht.nl/”

    Wat daar onder punt 2 naar voren wordt gebracht als nadeel is natuurlijk juist een groot voordeel. Een buslijn is onrendabel, maar de gemeente wil hem graag laten rijden? Dan de tarieven iets hoger. Te druk in de spits? Dan een hoog spitstarief en goedkoop dalurentarief (zoals nu al bestaat voor de trein.)

  15. 18

    @13: Ik heb een gezond wantrouwen tegen chipkaarten.

    De suggestie van het rood kunnen staan op een (onpersoonlijke?) chipkaart bracht me op het idee van het rood rijden ipv zwart rijden. Als de kaart onpersoonlijk is, is dat geen probleem, want je bent dan toch niet te achterhalen.

    @12: Als de kaart wel persoonlijke informatie bevat, moet dat heel goed geregeld worden, maar dat is het nu dus nog helemaal niet en als de kaart zo meteen in is gevoerd, is er geen bestuurder, die daar nog tonnen met geld tegen aan wil gooien. Dit soort dingen moet je regelen voordat de kaart in wordt gevoerd, niet achteraf.

    Als de kaart zichzelf oplaadt, heb je geen controle over hoe veel er op die kaart staat (dan kan er veel meer afgeschreven worden, zonder dat je dat direct weet). Als dat niet gebeurt, moet je wel zoiets als rood kunnen staan introduceren, om de redenen, die ik al in mijn eerste reactie aanvoerde (met alle consequenties op privacy gebied).

    Ook de problemen, die Reinout beschrijft zijn reëel. Persoonlijk kun je je tegen het afluisteren van je kaart beschermen mbv aluminiumfolie (ja, iedere rfid chip is op afstand uit te lezen, domino: daar is die chip speciaal voor gemaakt). Hoe ingewikkeld je het systeem ook maakt, er zijn altijd criminelen, die het systeem na gaan maken en er misbruik van zullen maken. De vraag, die je je daarbij moet stellen is dus niet, of het systeem misbruikt kan worden, maar hoe veel extra kosten gemaakt moeten worden en hoe veel (kosten van) misbruik je daar mee voorkomt. Op dit moment zijn we bezig een erg duur systeem te ontwikkelen, dat een paar zwartrijders moet tegenhouden. En gaan al die zwartrijders bij een perfect werkend systeem dan meteen gewoon voor al hun ritjes betalen, of kopen zij een fiets? In het laatste geval kost zo een systeem alleen maar geld en levert niets op, behalve iets minder frustratie bij de gewone betalende passagiers, wat weer gecompenseerd wordt door de toegenomen frustratie over de stijgende prijzen (het nieuwe systeem moet ergens van betaald worden).

    En als ik tot slot ook nog eens lees (#13), dat je zonder problemen zonder chipkaart door die poortjes heen kunt (en dat moet ook wel, want we kunnen moeilijk alle toeristen gaan verplichten eerst een chipkaart te kopen, voordat ze van ons openbaar vervoer gebruik kunnen maken) en het zwart rijden dus nog steeds gewoon mogelijk blijft, dan zal dat, als het zwart rijden daadwerkelijk af is genomen (wat nu zonder enig onderzoek door de bestuurders beweerd wordt), na korte tijd ook weer toenemen. Zeker als er na invoering van de chipkaart weer controleurs ontslagen worden en het ´langs de poortjes komen´ nog de enige hindernis voor zwartrijders is.

    Voorlopig blijf ik er bij, dat de enige maatschappelijk algemeen aanvaarde manier om zwart rijden tegen te gaan het aanstellen van voldoende menselijke controleurs / conducteurs is. Het gebruik van valse kaartjes moet je tegengaan door regelmatig wijzigingen in het design van de kaartjes aan te brengen (de criminelen moeten dat design dan iedere keer weer na maken) en de kaartjes een beperkte houdbaarheid mee te geven.

    Het OV chipkaart systeem voldoet imho eigenlijk alleen aan de behoefte aan persoonlijke roem van een aantal bestuurders en aan de wens van de banken om chipkaarten meer ingang in de maatschappij te doen vinden, op basis van het uitgangspunt, dat mensen geneigd zullen zijn meer geld uit te geven, wanneer ze het geld niet direct uit hun broekzak zien verdwijnen: als ik 10 euro in mijn broekzak heb en ik geef daar 5 euro van uit, heb ik nog maar 5 euro in mijn broekzak; als ik een chipkaart in mijn broekzak heb, heb ik na die uitgave nog steeds een chipkaart in mijn broekzak en houd ik mijn uitgavenpatroon alleen in de gaten, wanneer ik, voor iedere transactie mbv die chipkaart, controleer, hoe veel ik nog op die chipkaart heb staan. Voor de consument werkt de chipkaart dus alleen maar onhandig en vertragend, terwijl we voor het gebruik van een chipkaart extra geld aan de bank moeten betalen.

  16. 19

    @18: We verplichten toeristen nu ook om een strippenkaart/dagkaart te kopen voor het OV. Daarvoor is de wegwerpchipkaart dan ook bedoeld, die je zo uit de verkoopautomaat kan trekken. Dus dat argument gaat niet op.

    Wat “rood rijden” betreft: dat kan maar één keer, je begint met een positief saldo en hebt een negatief saldo na het uitchecken. Opnieuw inchecken kan dan pas nadat je saldo is opgeladen. Je kunt dit automatisch laten gebeuren maar dat lijkt me een erg slecht idee als het zo makkelijk is die kaarten op afstand te kopiëren.

  17. 20

    ‘Als u kiest voor automatisch opladen, wordt uw saldo direct aangevuld zodra het te laag wordt.’

    Het is dus niet vanzelfsprekend dat de kaart automatisch oplaadt, alleen als je daarvoor gekozen hebt. Dat kan je dan dus beter maar niet kiezen.

    Gezien alle deining tot nu toe, zal het nog wel even duren voor het ingevoerd wordt. Bovendien blijkt de overheid er voor veel meer in te zitten dan de eerder genoemde 130 miljoen, het zou nu al om een bedrag gaan van 1 miljard.

    Mijn echte bezwaren zijn dan ook dat reizen duurder gaat worden dan nu al het geval is, aanzienlijk duurder.

  18. 21

    @#15, Domino: Afluisteren van je kaart door anderen is “alleen maar” vanuit privacy-oogpunt een probleem; het grootste probleem zit hem erin dat mensen hun eigen wegwerpkaart kunnen “afluisteren” en zodoende kunnen namaken.

  19. 22

    @18: De toeristen konden vroeger met zijn allen één strippenkaart gebruiken en worden nu verplicht voor hen allen een aparte wegwerpkaart te kopen. Dat noem ik geen verbetering van de service. Met de strippenkaart konden ze ook gemakkelijker berekenen, hoe veel strippen ze nodig hadden, en bleven dus waarschijnlijk met veel minder onverwerkte ´ritten´ zitten dan bij de wegwerpchipkaarten het geval zal zijn.

    Voor iedere rit een apart kaartje kopen kan nu ook al en is niet goedkoper dan een strippenkaart. Dat zal dus ook bij wegwerpkaartjes veel duurder blijven.

    Allemaal heel gunstig voor de banken en de vervoersbedrijven, maar niet voor de klanten dus.

    Overigens ben ik geen tegenstander van een OV chipkaart. Voor abonnementen, kortingskaarten, e.d. is zo´n systeem heel handig. Maar voor het incidentele gebruik van het openbaar vervoer is zo´n systeem alleen maar een belemmering.

  20. 23

    @19: (bijna vergeten). “”rood rijden” betreft: dat kan maar één keer”

    Ook op wegwerpkaarten? En dan koop ik toch een anonieme chipkaart voor de kleine ritjes, maar gebruik ik een chipkaart met nog maar 4 euro er op voor de lange ritten. Net genoeg om toegelaten te worden, maar de rest van de reis hoef ik niet meer betalen: ik reis immers volgens de regels niet zwart. Daarna heeft die anonieme kaart geen nut meer voor mij.

    @21: Namaken is niet nodig. Gewoon vullen is voldoende.

  21. 24

    Ik heb de chipkaart met automatisch opladen (?10 aanvullen per keer) en het is echt veel handiger dan de strippenkaart. Je vergeet altijd dat je nog maar 1 strip hebt en sinds de NS kaartautomaten geen strippenkaarten meer verkopen is het vaak lastig om er nog ergens een te scoren. Met de OV-chipkaart heb je dat probleem nooit meer.

  22. 25

    @24: “sinds de NS kaartautomaten geen strippenkaarten meer verkopen”… Ja, dat maakt het lastig om er nog aan te komen. Maar dat bewijst dus slechts hoe voordelig de chipkaart voor de NS is. Ze dwingen je gewoon om die kaart te gebruiken en laten je geen enkele keus meer. Maar ja, wat wil je dan ook? Een project, waar je al bijna een miljard aan uit hebt gegeven, daar ga je nooit van toegeven, dat het mislukt of niet goed is, natuurlijk. Daar ga je alles aan doen, om het er toch door te kunnen drukken, om gezichtsverlies te voorkomen.

    “Je vergeet altijd dat je nog maar 1 strip hebt”. Dat probleem heb ik nooit gehad. Mijn gezinsleden, die vaak met het OV reizen, hebben abonnementen. De rest reist incidenteel en dan controleer je altijd thuis al, of je voldoende strippen hebt. we hebben altijd een nieuwe ´lege´ kaart gereed liggen. De afspraak is, dat we een nieuwe kaart kopen, als we een kaart vol maken. Zo moeilijk is dat niet.

    Zoals ik al zei: voor wie veel gebruik maakt van het OV, kan zo´n chipkaart handig zijn. Dan neem je een chipkaart en je geeft daarmee automatisch een deel van je privacy weg. Een chipkaart kun je niet anoniem opladen. Voor wie dat niet wil, zou er een beter alternatief dan de wegwerpchipkaart moeten zijn, of beter gezegd, blijven. Als ik met 4 vrienden door 2 zones wil reizen, zijn wij beter af met één strippenkaart van 15 strippen, dan met 5 wegwerpchipkaarten. En wie controleert of wij op dat moment precies juist zeggen waar wij uitstappen, of wie gaat een groepje hooligans na een avondje stappen vertellen, dat zij op hun eindpunt aangekomen niet voldoende geld op hun wegwerpchipkaart hebben staan (en dat ze netjes moeten wachten tot de politie arriveert)?