De aaibaarheidsindex voor migranten

“Kiest u migrant A of B?” was de onderzoeksvraag. Een manier om bloot te leggen welke migranten burgers eerder accepteren. Opleiding, leeftijd, taalvaardigheid, religie, gezinssituatie, vluchtreden: alles kan worden gevarieerd, gemeten en netjes in grafieken gezet. En inderdaad, zulke studies kunnen iets belangrijks laten zien. Niet wat rechtvaardig is, maar wat mensen aantrekkelijk vinden. Maar als je weet welke migrant het best verkoopt, ontstaat de verleiding om migratiebeleid daarop af te stemmen. De jonge, werkende, goed opgeleide migrant. De migrant die onze taal al spreekt. De migrant die cultureel niet te veel schuurt. De vluchteling met het begrijpelijke verhaal, het fotogenieke kind, de herkenbare wanhoop. De migrant die geen beroep doet op solidariteit, maar op sympathie. Wie draagvlak wil behouden, moet weten waar dat draagvlak zit. Maar draagvlak is geen moreel kompas. Het kan net zo goed registreren waar onze vooroordelen, angsten en hiërarchieën zitten. Bovendien is draagvlak geen natuurverschijnsel. Het wordt gevormd door politieke keuzes, framing, media-aandacht, beleidstaal en jarenlange campagnes waarin migratie vooral als probleem, last of dreiging is gepresenteerd. Politiek hoort dus niet simpelweg achter de publieke opinie aan te hobbelen, omdat dat een cirkeltje creëert. Het is ook de taak van politiek om draagvlak te creëren voor wat juridisch noodzakelijk en moreel verdedigbaar is. Daarbij wordt vaak gedaan alsof migratie vooral een humanitaire of culturele kwestie is, terwijl ze voor een groot deel gewoon door de markt wordt georganiseerd. Arbeidsmigranten komen niet omdat de "linkse elites" dat zo gezellig vinden, maar omdat werkgevers personeel zoeken voor kassen, distributiecentra, slachterijen, bouwplaatsen, universiteiten, ziekenhuizen en huishoudens. De economie selecteert voortdurend migranten: gewenst zolang ze gaten vullen, ongewenst zodra ze zichtbaar worden als bewoners, buren of ouders met rechten. Daarmee komt migratiebeleid dicht bij liefdadigheid. Niet bij rechten, maar bij gunst. We verwelkomen degene die het beste in ons zelfbeeld past: dankbaar, nuttig, herkenbaar, niet te boos, niet te vreemd. De ander, met hetzelfde recht op bescherming of verblijf, valt buiten beeld omdat hij minder goed in het verhaal past. Minder knuffelbaar. Minder verkoopbaar. Minder geschikt voor de campagnefoto. Bij arbeidsmigratie kun je nog zeggen dat selectie onderdeel is van beleid. Staten maken keuzes over economische behoeften, sectoren en aantallen. Maar zelfs dat is vaak mooier geformuleerd dan het is. In werkelijkheid wordt veel selectie al vooraf gedaan door werkgevers, uitzendbureaus, sectoren met lage lonen en consumenten die goedkope producten en snelle bezorging normaal zijn gaan vinden. De staat doet vervolgens alsof hij boven de markt staat, terwijl hij die markt al jaren laat bepalen wie hier nodig is. Bij vluchtelingen ligt dat anders. Wie bescherming nodig heeft omdat terugkeer gevaarlijk is, hoort niet afhankelijk te zijn van populariteit. De vraag is dan niet of wij iemand aardig, nuttig of cultureel nabij vinden. De vraag is of iemand gevaar loopt. Als het antwoord ja is, wordt onze voorkeur secundair. In de discussie over dit onderzoek zit daarom een terechte waarschuwing: bij vluchtelingen is de keuze tussen migrant A en migrant B vaak een fictie. Het Vluchtelingenverdrag vraagt niet wie wij het meest sympathiek vinden, maar wie bescherming nodig heeft. Dat maakt het onderzoek mogelijk problematisch, maar niet waardeloos. Het kan juist blootleggen welke voorkeuren, angsten en reflexen meespelen in het publieke oordeel. Maar dan moet je die uitkomsten behandelen als diagnose, niet als selectie-instrument. Wie van zulke data een marketingmodel maakt voor migratiebeleid, verwart draagvlak met rechtvaardigheid. En daar ligt, in het huidige politieke klimaat, het gevaar. Want de kans is groot dat het zo gebruikt zal gaan worden. Ik pleit hier niet voor een verbod op zulke studies. Ze kunnen laten zien hoe selectief onze empathie werkt. Het kan zichtbaar maken dat “humaniteit” vaak pas begint bij herkenbaarheid. De alleenstaande jonge man is daarbij vaak de minst aaibare figuur in het debat. Maar zijn lage sympathiescore zegt niets over de vraag of hij vervolgd wordt, oorlog ontvlucht of bij terugkeer gevaar loopt. Ethisch gebruik betekent dus: blootleggen waar draagvlak discrimineert, niet discriminatie efficiënter organiseren. Gebruik de data om communicatie te verbeteren, zonder rechten afhankelijk te maken van populariteit. Gebruik ze om te begrijpen waar weerstand vandaan komt, zonder te doen alsof het onderzoek zelf al verklaart waarom die weerstand bestaat. Een voorkeurenonderzoek meet de uitkomst van publieke opinie, niet de politieke en maatschappelijke productie ervan. Juist daarom moet politiek meer doen dan registreren welke migrant het beste ligt. Zij moet uitleggen, begrenzen, corrigeren en verantwoordelijkheid nemen voor rechten die ook gelden wanneer ze electoraal slecht verkoopbaar zijn. Want de echte test van een rechtsstaat is niet hoe hij omgaat met de migrant die iedereen graag wil helpen. Die test begint bij de migrant die niemand op een poster wil zetten, maar die wel gevaar loopt als hij wordt teruggestuurd. Dank aan Emiel voor het posten van de link naar het Trouw-artikel in het Sargasso Café, en aan de reageerders daar voor de discussie. Een aantal punten uit die bijdragen is in dit stuk verwerkt.

Door: Foto: Jametlene Reskp on Unsplash

Closing Time | Duel of the Fates

, door

Gister stelde P.J.Cokema de terechte vraag waarom de klassieke herrie ontbreekt, bij alle herrie waarmee ik jullie hier onregelmatig mee verblijd op Sargasso. Het is niet alsof ik nooit luister naar het genre, en ik heb natuurlijk genoeg cross-overs gepost de afgelopen jaren. Maar puur klassiek? Nee, wellicht niet. Dan neem ik de uitdaging aan, en doen we deze. Ook naar aanleiding van de discussie gister weet ik niet zeker of het klassiek genoeg is, maar hee, deze versie wordt uitgevoerd door het Deens Nationaal Symphonie Orkest, en volgens Wiki heeft het nummer een componist. Dat moet toch tellen zou je denken.

Doe het veilig met NordVPN

Mededeling

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Foto: Erik Mclean on Unsplash

De burgemeester en de lokale pers

, door

Het vertrouwen in de democratie begint dicht bij huis. De ervaring van zeggenschap over de eigen omgeving kan een belangrijke stimulans zijn voor politieke participatie. Omgekeerd is het -al dan niet aangeblazen gevoel- dat je er niets over te zeggen hebt funest voor een gezonde democratie. Autoritaire bestuurders die dat onvoldoende beseffen bevorderen afzijdigheid en cynische tegendraadsheid. Op het lokale bestuur rust daarom een grote verantwoordelijkheid om ons huidige politieke systeem, met al zijn tekorten (maar beter is er niet), in stand te houden. Misschien wel een grotere verantwoordelijkheid dan de Haagse politici.

Lokale democratie bloeit bij een vrije lokale pers. Maar dat wil nog wel eens problemen geven. Niet alleen is in grote delen van het land de plaatselijke en regionale pers verdwenen of gedecimeerd. Waar lokale media nog wel actief zijn moeten ze nogal eens opboksen tegen lokale bestuurders die niet van kritiek gediend zijn. Sommige gemeente willen de rol de onafhankelijke media overnemen. Soms wordt er zware druk uitgeoefend op de plaatselijke pers om het beleid van de gemeente te volgen.

Een apart geval is de Gemeente Ede. Daar ligt de burgemeester, René Verhulst (CDA), al jaren in conflict met de lokale krant De Edese Vos. Het conflict is zo hoog opgelopen dat de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) zich met een brief van voorzitter Thomas Bruning heeft gewend tot de Gemeenteraad. Aanleiding is de weigering van de burgemeester om De Edese Vos interviews te geven. “Het categorisch weigeren van interviews door de burgemeester en de wijze waarop deze spreekt over de redactie van het lokale medium De Edese Vos draagt niet bij aan een klimaat waarin de lokale journalistiek goed haar werk kan doen. De opstelling van de burgemeester betreft geen incident, maar hindert nu al meerdere jaren het werk van de redactie van De Edese Vos.”

Foto: Wendy (cc)

Toenemend racisme: gelijkwaardigheid als staatsgreep

, door

De standaard lezing van het toenemende aantal stemmen op radicaal- en extreemrechts is dat het zou gaan om angst voor achterstand, om buurten die onder druk staan, om mensen die hun land zien veranderen. Dat het dus geen ‘echt’ racisme is. Daar is natuurlijk een hoop op af te dingen, en die lezing mist iets wezenlijks. Racisme laait namelijk niet alleen op wanneer minderheden worden gezien als last, maar ook wanneer zij zichtbaarder, succesvoller en invloedrijker worden.

Dat is geen vreemde gedachte. In onderzoek naar intergroup threat en status threat komt steeds dezelfde dynamiek terug: vooroordelen nemen toe wanneer een dominante groep een andere groep ervaart als bedreiging voor macht, status, identiteit of de vertrouwde orde. Het gaat dus niet alleen om banen of woningen, maar ook om de vraag wie zichtbaar is, wie spreekt, wie beoordeelt en wie bepaalt.

Zolang migranten en hun kinderen passen in het oude schema, is er weinig aan de hand. Ze mogen schoonmaken, koken, bezorgen, bouwen, zorgen en dankbaar zijn. De spanning ontstaat zodra ze succesvoller worden en de ruimte innemen die vroeger vanzelfsprekend aan anderen werd toegekend.

Dat zie je overal. Mensen van kleur en kinderen van immigranten zijn steeds vaker niet meer het onderwerp waarover wordt gesproken, maar degenen die spreken, presenteren, besturen en duiden. Ze zitten aan talkshowtafels, in gemeenteraden, op redacties, in rechtbanken, universiteiten, raden van bestuur en politieke panels. Ze zijn geen lijdend voorwerp meer in het nationale verhaal, maar mede-auteurs ervan. Voor wie gewend was dat “de ander” hoogstens figureerde in reportages over achterstand, integratie of overlast, is dat een forse statuscorrectie.

Steun ons!

Mededeling

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Closing Time | Klavierstück X Karlheinz Stockhausen

, door

Collega Janos trakteert ons graag op het wat heftiger smaldeel van de pop- en rockscene. Beetje gek eigenlijk dat in zijn collectie dan de “herrie”-stukken uit de klassieke sector ontbreken. Want ‘Metal was er al: 10 klassieke stukken die het bewijzen’, stelt deze Youtuber.

Meer bewijsmateriaal wordt aangedragen in deze Top 12 Metal Moments in Classical Music  en die Top 10 metal moments in classical music.

Nou is dat allemaal wel tamelijk oude muziek. Iets minder oud, maar evengoed van het heftige soort is ‘Klavierstücke X’ (1962) van de componist Karlheinz Stockhausen (1928 – 2007).

Foto: Schermafbeelding filmpje Youtube Francis Alÿs - Sometimes Making Something Leads to Nothing, 1997

Kunst op Zondag | De leukste koeling

, door

COLUMN - Bent u de afgelopen dagen naar een koelteplek gegaan? En wat was dat dan? Hoe vond u het?

Lokale overheden, maatschappelijke organisaties, particulieren en commerciële bedrijven stelden hun ruimtes beschikbaar voor een ieder die hard verkoeling nodig had. Hartverwarmende meelevendheid.

Wijk- en dienstencentra, gemeentehuizen, supermarkten en bioscopen leken massaal gehoor te geven aan de oproep van het Rode Kruis en Klimaatverbond Nederland: stel koele ruimtes open bij hitte. Edwin van der Strate van Klimaatverbond Nederland was er blij mee en  had nog wel een kanttekening:

Het is geweldig dat zoveel instellingen hun gebouwen openstellen. Nu is het belangrijk dat dit – indien mogelijk – ook gebeurt op de momenten waarop mensen de verkoeling het hardst nodig hebben: aan het einde van de middag, tussen 16.00 en 19.00 uur, en bij voorkeur ook in het weekend, wanneer veel locaties normaal gesloten zijn

Mij lijkt de leukste koelteplek het museum. Musea kennen een constante temperatuur, want dat is nodig om kunstwerken en andere objecten duurzaam goed te houden. Een paar voorbeeldige musea: Het Design Museum in Den Bosch en het Stedelijk Museum in Breda (binnen is het 22 tot 23 graden) zijn gratis toegankelijk. Ook het Noordbrabants Museum stelt haar koelte gratis ter beschikking.

Foto: "Charles Montesquieu" by shizhao is licensed under CC BY 2.0

Politiek-ambtelijke verhoudingen onder het minderheidskabinet-Jetten: worden ambtenaren politieker?

, door

COLUMN - van Lars Brummel en Danique François

Onder het kabinet-Schoof kwamen de verhoudingen tussen ministers en ambtenaren onder een vergrootglas te liggen. Op sommige departementen botsten bewindspersonen en bureaucratie met elkaar, wat leidde tot openlijke controverses en bestuurlijke problemen. [1] Met het aantreden van het kabinet-Jetten is een nieuwe politieke periode aangebroken, die door menig ambtenaar met opluchting is verwelkomd. Tegelijkertijd bevindt dit nieuwe minderheidskabinet – het eerste in Nederland sinds 1939 – zich in vrijwel onbekend vaarwater. In zijn beginweken bleek hoe lastig regeren zonder vaste meerderheid in beide Kamers kan zijn. Zo wist minister Sjoerdsma (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) met veel moeite steun van een meerderheid van de Tweede Kamer te krijgen voor zijn begroting, nadat zowel linkse als rechtse oppositiepartijen forse kritiek hadden op zijn plannen. [2]

Dat het kabinet-Jetten geen meerderheid heeft in zowel de Tweede als Eerste Kamer, heeft niet alleen gevolgen voor bewindspersonen. Het heeft mogelijk ook consequenties voor ambtenaren. Wat betekent het minderheidskabinet voor de Nederlandse politiek-ambtelijke verhoudingen, nadat deze eerder onder het kabinet-Schoof op scherp zijn komen te staan?

Bestuurbaarheid onder druk?

Tijdens de formatie van het kabinet-Jetten klonk vaak het bezwaar dat een minderheidskabinet zou leiden tot meer politieke instabiliteit. Minderheidsregeringen hoeven echter niet per se instabieler te zijn dan meerderheidsregeringen. Een internationale vergelijkingsstudie naar bijna 500 kabinetten in 30 verschillende landen tussen 1977 en 2019 toonde aan dat minderheidskabinetten gemiddeld net zo lang bleven zitten als meerderheidskabinetten. [3] Hierbij horen ook belangrijke kanttekeningen. Minderheidskabinetten blijken vooral stabiel te zijn als zij vooraf formele en schriftelijke afspraken hebben gemaakt met andere partijen die hen alsnog de steun van een parlementaire meerderheid kunnen garanderen. Bij het ontbreken van zo’n constructie (zoals in het geval van het kabinet-Jetten) bleek een minderheidskabinet juist minder stabiel dan een meerderheidskabinet. Daarnaast brengt een tweekamerstelsel extra moeilijkheden met zich mee voor een minderheidskabinet.

Doneer!

Mededeling

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Closing Time | Walg

, door

Nederlandse symphonische black metal? Hele goeie, van nu, zeg maar, niet van lang geleden? Ja, blijkbaar! Zie hier: Walg! Dat het nummer 1597 van het recente album VI afkomstig is, suggereert ook een productief gezelschap. Voor meer info zie hier, want de mensen van Zware Metalen hebben er meer verstand van dan ik en kunnen er heel aanstekelijk enthousiast over vertellen.

Foto: Ricardo Gomez Angel on Unsplash

De achtertuin

, door

Het verlies van de oorlog met Iran kan Trump compenseren met overwinningen in zijn achtertuin, Latijns Amerika. In korte tijd kwamen in Chili, Colombia en Peru Trump-getrouwe leiders aan de macht In alle gevallen met openlijk uitgesproken steun van de Amerikaanse president in de verkiezingscampagnes. Hij voegt de winst van zijn vrienden graag toe aan zijn palmares. ‘This is our hemisphere’ verklaarde hij eerder dit jaar. Zijn MAGA-aanhang vindt de bemoeienis met de zuiderburen ook aanzienlijk belangrijker dan wat hij in de rest van de wereld allemaal wil maar niet kan bereiken. In het zicht van de midterms en gegeven het korte termijn geheugen van veel kiezers is dit voor hem allemaal goed nieuws.

Met de winst voor extreemrechts in Chili, Colombia en Peru (als daar de overwinning van de dochter van oud-dictator Fujimori niet alsnog teruggedraaid wordt vanwege fraude) is nu de gehele Pacific kust in handen van Trumpaanhangers. Dat zouden zij te danken hebben aan de angst van de burgers voor de toenemende criminaliteit en het groeiende gevoel van onveiligheid. Precies het thema waarop Trump sinds zijn aantreden hamert bij het verwerven van invloed. Zo presenteerde hij in maart van dit jaar met twaalf rechtse bondgenoten uit de regio het Shield of the Americas, een militaire coalitie om gezamenlijk tegen de drugskartels te strijden. Vorige week kondigde de Ecuadoriaanse president Daniel Noboa aan dat Amerikaanse militairen in zijn land vrij spel krijgen. Een van de meest in het oog springende beslissingen is dat Noboa in een decreet verklaart dat hij gratie zal verlenen aan militairen, politieagenten en burgers die deelnemen aan operaties ter verdediging van de staat. Daarnaast drong hij er bij het parlement op aan om amnestie te verlenen aan iedereen die in deze context handelt en tijdens toekomstige operaties misdaden begaat. Tot slot bepaalt decreet 424 dat buitenlands personeel dat aan deze acties meewerkt, immuniteit geniet.

Foto: Claudio Schwarz on Unsplash

De spagaat van links: als zelfs tegenspreken niet helpt

, door

Een van de meest frustrerende inzichten uit het onderzoek naar desinformatie, framing en radicalisering is dat er geen eenvoudige tegenstrategie bestaat. Ideeën verdwijnen namelijk niet vanzelf doordat ze worden weerlegd. Sterker nog, het voortdurend herhalen van een frame, zelfs om het tegen te spreken, kan bijdragen aan de zichtbaarheid en bekendheid ervan. Juist daarom verschuift een deel van het onderzoek de aandacht van achteraf corrigeren naar het vooraf weerbaar maken van mensen tegen misleidende boodschappen.

Neem het voortdurend reageren op extreemrechtse standpunten. Intuïtief voelt dat logisch. Als een politicus beweert dat migranten verantwoordelijk zijn voor woningnood, criminaliteit of maatschappelijke achteruitgang, dan wil je dat weerspreken. Je wilt feiten tegenover fictie zetten. Je wilt duidelijk maken dat racisme racisme is.

Alleen zit daar een probleem. Door een standpunt voortdurend te herhalen, zelfs om het te ontkrachten, help je het onderwerp centraal te stellen in het publieke debat. Onderzoek naar normalisering laat zien dat aandacht op zichzelf al kan bijdragen aan het verschuiven van grenzen van wat als acceptabel wordt gezien. Hoe vaker een idee terugkomt, hoe minder uitzonderlijk het voelt.

Dat brengt links in een vrijwel onmogelijke positie.

Zwijgen is geen optie. Niet omdat stilte extreemrechtse ideeën laat verdwijnen, maar omdat anderen gewoon doorgaan met het verspreiden ervan. Als linkse partijen besluiten een frame te negeren, houdt rechts zelden dezelfde discipline aan. Het resultaat is dan geen debat zonder extreemrechtse standpunten, maar een debat waarin die standpunten vrijwel ongehinderd rondzingen. Tegelijk verwacht de eigen linkse achterban dat aanvallen op minderheden, democratische instituties of fundamentele rechten worden weersproken. Wie zwijgt, laat het speelveld aan de tegenstander én vervreemdt de mensen die juist op een weerwoord rekenen. Dat maakt de spagaat compleet: reageren helpt de normalisering, zwijgen versnelt haar mogelijk nog verder.

Closing Time | (alweer) Brighter than a thousand suns

, door

Tja, toch even voor de mensen die gister de CT zagen en bij het lezen van de titel dachten een mooi stukje (moderne) Iron Maiden te gaan horen, en die toen teringteleurgesteld waren omdat het een jaren-80 emulatieband bleek, hier toch nog even die andere Brighter than a thousand suns.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Mededeling

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Mededeling

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Volgende