HRW: ‘Moordpartijen in Egypte in augustus 2013 waren op het hoogste niveau gepland’

Ongeveer een jaar na de slachtingen bij het uiteenjagen van sit-ins in Caïro tegen het afzetten van de Egyptische president Mohammed Morsi, heeft de mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch (HRW) gisteren een buitengewoon vernietigend rapport gepubliceerd over hoe de Egyptische autoriteiten daarbij te werk gingen.

Het 188-pagina’s tellende rapport All According to Plan: The Rab’a Massacre and Mass Killings of Protesters in Egypt, documenteert de gebeurtenissen bij zes demonstraties tussen 5 juli en 17 augustus 2013 en komt tot de conclusie dat de aanvallen op de betogers volledig verliepen volgens een plan en dat het doden van tenminste 1.150 demonstranten van tevoren was ingecalculeerd.

‘Bij het uiteenjagen van de sit-in op alleen al het Raba’a al-Adawiya-plein volgden de troepen een plan dat rekening hield met duizenden doden. Er werden tenminste 817 mensen gedood, en waarschijnlijk tenminste 1.000,’ aldus HRW.

Volgens HRW is het totale dodental ongetwijfeld hoger dan de 817 gevallen, aangezien veel doden door familie of vrienden zijn meegenomen zonder te zijn geregistreerd, er nog steeds mensen worden vermist en ook honderden demonstranten gevangen zijn genomen, die vervolgens werden gemarteld en in een aantal gevallen gedood.

HRW geeft te kennen dat hoogstwaarschijnlijk sprake is geweest van misdaden tegen de menselijkheid en dat niemand in Egypte, van de lagere ambtenaren tot de opdrachtgevers op het hoogste niveau, zich voor deze misdaden heeft hoeven te verantwoorden. HRW beveelt aan financiële of andere hulpverlening aan Egypte stop te zetten zolang er niet een aanvaardbaar onderzoek heeft plaatsgevonden en de schuldigen zijn berecht.

HRW geeft – onder meer aan de hand van situatieschetsen – weer hoe de gang van zaken was op het Raba’a al-Adawiya-plein, waar een geschatte 85.000 mensen een sit-in hielden. Politie en het leger sloten het plein van alle kanten af en gingen het plein op met pantserwagens (APC’s), bulldozers, grondtroepen en sluipschutters. Er werd vrijwel zonder enige waarschuwing het vuur geopend op een grote menigte zonder dat er gedurende een uur of twaalf een ontsnappingsmogelijkheid was voor de mensen.

Er werd geschoten op geïmproviseerde medische hulpposten en sluipschutters mikten op iedereen die probeerde het Raba’a-ziekenhuis in of uit te komen. Tegen het einde van de dag werden het centrum van het plein, het veldhospitaal en de eerste verdieping van het Raba’a-ziekenhuis in brand gestoken, waarschijnlijk door militairen.

De autoriteiten hebben de actie onder meer gerechtvaardigd door te zeggen dat op de troepen was geschoten. Daarvoor zijn wel wat aanwijzingen gevonden (er werden op het plein vijftien geweren gevonden), maar naar de mening van HRW stond dat in geen enkele verhouding tot de manier waarop de actie plaatsvond.

‘Op het Rab’a Plein voerden de Egyptische veiligheidstroepen in een enkele dag een van de grootste moordpartijen uit de recente wereldgeschiedenis uit op demonstranten,’ zei Kenneth Roth, de algemeen directeur van Human Rights Watch. ‘Dit was niet een geval van excessief gebruik van geweld of slechte training. Het was een gewelddadige aanval die op het hoogste niveau gepland was door de Egyptische regering. Veel van de verantwoordelijke functionarissen zijn nog steeds in functie, en er is veel waarvoor zij zich dienen te verantwoorden.’

Het HRW-rapport is gebaseerd op bezoeken aan de plaatsen zelf, tijdens en kort na de gebeurtenissen, het horen van tweehonderd getuigen – onder wie omwonenden, demonstranten, artsen, en onafhankelijke journalisten – het bekijken van talloze uren aan video-opnamen en het doorspitten van uitspraken van politici en verantwoordelijke personen.

Als bewijs dat de regering van tevoren wist dat er grote aantallen doden zouden gaan vallen, vermeldt het rapport dat minister van Binnenlandse Zaken Mohamed Ibrahim in een tv-interview op 31 augustus 2013 zei dat het ministerie een dodental van ‘tien procent van de mensen’ op Rab’a al-Adawiya had verwacht, waarbij hij eraan toevoegde dat ‘meer dan 20,000 mensen’ deelnamen aan de sit-in.

In september vertelde premier Hazem al-Beblawy aan de krant Al-Masry al-Youm dat het aantal mensen dat bij het uiteenjagen van de sit-ins van Raba’a al-Adawiya en het Nahda-plein in Giza op 14 augustus was gedood ‘in de buurt van de duizend’ was. Hij voegde eraan toe: ‘we verwachtten veel meer dan wat er uiteindelijk gebeurde. De uiteindelijke uitkomst was minder dan we hadden gedacht.’

En minister Ibrahim zei een dag na de verdrijving van de demonstranten tegen Al-Masry al-Youm dat ‘het plan voor de verspreiding voor honderd procent was geslaagd’ .

Human Rights Watch documenteerde ook nog vijf andere gebeurtenissen in juli en augustus 2013 waarbij sprake was van het doden van grote aantallen mensen:

  • 5 juli – militairen schieten vijf demonstranten dood bij het hoofdkwartier van de Republikeinse Garde in Oost-Caïro, onder wie een demonstrant die alleen maar een poster van Morsi aan een hek wilden bevestigen. Hiervan is een video-opname.
  • 8 juli – leger en politie openen het vuur op een menigte vreedzame supporters van Morsi die deelnemen aan een sit-in bij het hoofdkwartier van de Republikeinse Garde, waarbij tenminste 61 mensen worden gedood. Ook twee politiemensen komen om.
  • 27 juli – de politie opent het vuur op een mars van supporters van Morsi bij het Manassa Gedenkteken in Oost-Cairo, waarbij tenminste 95 demonstranten worden gedood. Ook een politieman komt om.
  • 14 augustus – veiligheidstroepen verdrijven de deelnemers aan een sit- in op het Nahda plein in Giza. Daarbij worden tenminste 87 mensen gedood. Ook twee politiemensen komen om.
  • 16 augustus – De politie open het vuur op demonstranten op het Ramses-Plein in het centrum van Caïro, waarbij tenminste 120 demonstranten worden gedood evenals twee politiemensen.

Kenneth Roth, de algemeen directeur van HRW en Sarah Leah Whitson, de directeur Midden-Oosten en Noord-Afrika van HRW, werden maandag de toegang tot Egypte geweigerd. Zij werden twaalf uur vastgehouden op de luchthaven van Caïro en weer teruggestuurd. Ze hadden het rapport in Egypte willen presenteren. Egyptische kranten schreven overigens gisteren niets over de inhoud van het rapport.

  1. 2

    Het is jammer dat ik vaak gelijk blijk te krijgen met mijn sombere kijk op bepaalde ontwikkelingen,nog niet zo heel lang geleden gaven de meeste reageerders alhier de huidige machthebbers nog heel wat krediet.
    Het zou wel eens leuk zijn om de reacties op de militaire/door het westen gesteunde staatsgreep nog eens terug te lezen,ik ben helaas niet zo goed in het zoeken naar oude draadjes.
    Je komt er waarschijnlijk dezelfde namen tegen die het nu voor die Kiev kliek opnemen

  2. 5

    @2: Die situaties zijn 1 op 1 vergelijkbaar, natuurlijk. Want het leger luisterde toen nog naar de democratisch gekozen president toen ze die protesteerders “aanpakten”: Oh nee, dat deden ze niet: Ze handelden op eigen houtje.

  3. 6

    @4: Ook meegejankt zeker om die arme kopten die ze misbruikten om de westerse publieke opinie te bewerken/op hun hand te krijgen?
    Bijzonder pijnlijk natuurlijk.
    Jammer dat ik niet meer gemind kan worden,dan zou veel duideljker zijn hoeveel ik er tegen hun schenen heb geschopt
    En mij gaat het niet om eigen gelijk maar om al die zogenaamde kritische geesten hier die zich zo gemakkelijk laten besodemieteren door onze eigen westerse propaganda.
    Of het nu om Lybie gaat of om de Oekraine,ze trappen er keer op keer weer in.

  4. 7

    @2: Wat was die sombere kijk van jou dan? Heb net een rijtje topics nagekeken en ik kan niets van die sombere kijk van jou terug vinden. Dan is het wel erg makkelijk achteraf je gelijk te halen.

  5. 8

    @7: Ik heb me altijd uitgesproken tegen de machtsovername door de Egptische elite met hulp van het leger,en ook tegen de westerse bemoeienissen/inval in Lybie
    Dat jij dat ook niet weet terug te vinden verbaasd me niets,jouw selectieve manier van zoeken is me al lang bekend
    Ik herinnerme igg wel dat jij bij de voorstanders van die junta hoorde

  6. 9

    @8: Als je op de tag egypte klikt krijg je een keurige lijst, laat maar zien waar jij je altijd hebt uitgesproken.

    Ik ben van geen enkele junta voorstander, ik ben voorstander van vrijheid, mensenrechten en democratie, dat ging fout onder Morsi net als bij de huidige junta.

  7. 10

    Dat jij dat ook niet weet terug te vinden verbaasd me niets,jouw selectieve manier van zoeken is me al lang bekend

    @8 – Dat is natuurlijk wel ironisch van iemand die eerst een bewering doet over wat anderen allemaal zouden hebben gezegd, en vervolgens niet thuis geeft met het argument…

    Het zou wel eens leuk zijn om de reacties op de militaire/door het westen gesteunde staatsgreep nog eens terug te lezen,ik ben helaas niet zo goed in het zoeken naar oude draadjes.

    ‘Wie stelt heeft de bewijslast’, kent u die uitdrukking?

  8. 12

    @2: Zoek maar terug dan. Je zult lezen dat noch de militaire inmenging van Sisi en zijn trawanten in Egypte, noch die van Putin en zijn trawanten in Oekraïne op mijn steun hebben kunnen rekenen.

  9. 14

    @11: Beide links zijn van na de gebeurtenissen. Sterker in jouw eerste link lever jij het bewijs tegen jezelf; jij geeft aan dat jij alle draadjes over Egypte hebt overgeslagen.

    Dan blijft er niets over van dat jij je altijd hebt uitgesproken, van dat jij gelijk had met jouw sombere blik en van jouw verwijt naar anderen.

    Achteraf is het altijd makkelijk(er) oordelen.

  10. 17

    @16: Ik heb het toch wel gehad met dit blog wat de draadjes betreft,de leukste reageerders zijn of vertrokken of hebben een ban.
    Daardoor zijn de draadjes,die de laatste tijd toch vooral werden gevuld met ego’s die zichzelf veel te serieus nemen en hun fitties,gortdroog en humorloos geworden.
    Nu er niet meer gemind kan worden is er nog minder aan.
    Ik laat het graag aan fanatici als ghb(die lul stond notabene te applaudiseren bij het bannen van een der betere reageerders ) en dwalers als Sjorsje.
    Van mij zullen jullie geen last meer hebben
    Tabé

  11. 18

    @17: Tuurlijk. Zou ik ook doen. Zonder ook maar op een moment in te gaan op de argumenten van bijvoorbeeld Bismarck. Heel erg groot doen over je eigen gelijk en hoe je dingen zou hebben voorspeld maar die niet terug te vinden zijn. Groot doen over “fanatici” en “reageerders zijn vertrokken” maar zelf het topic vervuilen. Knap!

  12. 19

    Tabé

    +1

    PS mij, als Putin-blamer zul je ook niet terugvinden in de Egypte draadjes. Maar dat maakt allemaal niks meer uit, wanneer de grond onder je voeten wegzakt op het moment dat je al de benen hebt genomen. Hyvästi!