H1N1 pandemie update

Update: Zie voor recente H1N1 grafieken en getallen ons dossier hierover.

Het is alweer een goede maand geleden dat de varkensgriep groot in het nieuws kwam. Tijd om eens rustig naar de cijfers te kijken om te zien hoe het er nu voor staat.
Op basis van de gegevens van de WHO ziet u hieronder het aantal infecties totaal en het aantal infecties dat er per dag bij kwam.
h1n1infecties_470
In tegenstelling tot wat je zou verwachten is er geen sprake van exponentiële groei.

Vervolgens nemen we het dodental in ogenschouw. Hieronder een grafiek van het totaal aantal doden dat tot nu toe door H1N1 is gevallen. En tevens dit getal in verhouding tot het aantal infecties.
h1n1doden_600
Zoals zichtbaar is, stijgt het aantal infecties per dode nog steeds. Er zijn nu meer dan 130 infecties nodig voor iedere dode.
De niet-exponentiële groei en de afnemende kans op overlijden door een infectie geven aan dat het toch niet de pandemie aan het worden is die iedereen had gevreesd. Maar tot het aantal infecties niet meer toeneemt, weten we dat niet zeker natuurlijk.

Voor de achtergrond hier nog het aantal doden door griep die jaarlijks in Nederland vallen sinds begin vorige eeuw (met dank aan MP, vooral op basis van cijfers van het CBS). Het laagste aantal was hier 63, het hoogste 17050. Voor de duidelijkheid, de piek voor 1920 is van de Spaanse Griep. De Hong Kong Griep van ’68 had minder effect hier.
griepnl_600

  1. 1

    Vooral die laatste grafiek vind ik boeiend. Na de piek in 1919 is het aantal doden per jaar toch flink hoger dan voor 1919 waarna het zeg maar vanaf 1970 zo een beetje terug komt naar het niveau van voor 1919.

    Reden?

    De griepprikken zie ik in elk geval niet als oorzaak: die waren er voor 1919 niet, misschien zijn die verantwoordelijk voor het [ogenschijnlijk] lage aantal na 1980. Misschien is er toch iets gemanipuleerd geweest door pharmaceuten, wetenschappers of militairen zo rond die eerste wereldoorlog wat een algemene verzwakking tot gevolg had?

    En verder on topic van de would be pandemie die het maar niet wil worden: ik ben niet verbaasd. Jij wel?

    En daarbij: zijn die doden wel door de griep of waren ze al zo verzwakt dat ze van een flinke verkoudheid al omgevallen zouden zijn? Wat is het criterium om opgenomen te worden als: overleden aan de griep?

    Mooie samenvatting trouwens @ Steeph. Dank.

  2. 2

    Het aantal infecties per dode kan om twee redenen dalen; a) de ziekte wordt minder ‘erg’ (is gemuteerd tot een mildere variant, die (waarschijnlijk) besmettelijker is), of b) verspreidt zich in de richting van gebieden met een gezondere bevolking en/of betere toegang tot tamiflu (het Westen).
    a) lijkt me erg snel, b) lijkt me waarschijnlijker. Als H1N1 zich tegoed gaat doen aan Afrika of Ecuador, maak dan je borst maar nat.

  3. 3

    Ik zou het ook erg waarderen Steeph als je toch een grafiek plaatst dat er dan ook uitleg bij komt anders is het alleen maar verwarrend.
    Wat is vlak voor 1920 gebeurd dat er zoveel griepdoden zijn gevallen?

  4. 4

    @sjap: Uh, ik dacht dat het algemeen bekend was: De Spaanse griep.
    Maar ik zet het er even bij.

    @HansR: Het is de vraag hoe betrouwbaar de metingen van voor 1920 zijn. Maakt het moeilijk vergelijken. In de zoektocht naar goed materiaal kwamen we regelmatig de opmerking tegen dat de getallen vaak niet zuiver waren. Pas na 1970 is men het heel goed gaan bijhouden.

  5. 5

    Leuke grafiek, hoe betrouwbaar zijn de cijfers?
    -Zijn de oudere cijfers compleet?
    -Misschien is het handig om te compenseren voor de bevolkingsomvang (dimensieloos sterftepercentage door griep)

    De pharmaceutische industrie moet vooral niet denken dat ze voor god kunnen spelen; de mens is gewoon een diersoort en als moeder natuur de balans herstelt zullen de chemische pillenboeren toch minder kunnen dan ze ons nu doen geloven.

  6. 6

    @ Steeph mooie grafiek. Waarom moeten we exponentiele groei verwachten? Deze ‘gewone’groei ziet er toch redelijk onrustbarend uit..?

  7. 7

    @paul: zal ik later maken. Cijfers zijn maar matig betrouwbaar tot 1970 dus.

    @AB: Heeft met de besmettingsfactor te maken. Hoeveel mensen steekt een geïnfecteerd mens aan? Weet niet waar het omslagpunt ligt, maar als het ergens boven de 3 ligt, zou je exponentiele groei moeten krijgen. Nu is het lineair. Kan een tijd duren voor het veel mensen raakt. En geeft tijd voor een tegenmaatregel.

  8. 8

    Volgens Ab (Osterhaus) moeten we tot na de zomer (beter: tot de jaarlijkse normale griep toeslaat) afwachten of het virus zich heeft weten te handhaven.

    Zou zomaar kunnen dat dan in dec. alle cijfertjes en staafdiagrammen van Steeph uit hun kadertjes vliegen. 1 joekel van een paginavullende piek (alleen voor de Spaanse griep) in zo’n grafiek doet namelijk een beetje armoedig aan…

  9. 9

    En nu ben ik het zat. Want lag het nou aan mij of hoe zit het. Het laat me niet los. Die opstipatie alles maar in grafiekjes te prakken. Wwat mmot ik nou met die K*^%Tgra-fiehièèèk. Grafiek van het aantal griepdoden per jaar. Ja?,nou en? Waar zit ik dan nu naar te kijken? Ja, naar de Grafiek van het aantal griepdoden per jaar dat begrijpt me neus ook. Kijk er nou eens goed naar. Wat zie je dan?: 1 grote piek en verders naka nada njente niets. En gaat die hansR er nog een beetje quasi interessant over doen ook: “Vooral die laatste grafiek vind ik boeiend”. Boeiend ja hoe vindje’em. Nou, nodig hem uit op feesten en partijen zou ik zeggen ben je spekkoper. Maar ’t gaat nog verder dat u niet dacht dat we er al waren: stijgt het aantal infecties per dode nog steeds. Er zijn nu meer dan 130 infecties nodig voor iedere dode. Dat de doden dalijk niet meer aan te slepen zijn ja dat is wel duidelijk en en…*hijg* Kan iemand mij nu astenblieft eens uitleggen wat hier gaande is anders bega ik een ongeluk…heb je nog een dode, kan ie mooi in de grafiek…

    Word u hier nou ook niet misselijk van of was ik de enigste?

  10. 10

    Ik weet ook niet precies wat ik zie.

    Als je iets wil correleren dan moet je beginnen met te vergelijken. Hoe onverantwoord ook.

    Kijk eens naar 8 mei 9 mei 10 mei in grafiek 1 en 2. Echt wel synchroon omhoog om hoog te blijven. En 13 mei 14 mei 15 mei. Pas dan tot aan het eind loopt het aantal griepdoden niet meer zo óp aan het handje van het aantal griepgevallen.

    Als dat “waar” is dan is er al feitelijk een daling aan de gang in het aantal doden/aantal bekende gevallen.

    Het aantal infecties wat voor het virus nodig is om iemand te vellen is nog steeds stijgende. Zou dat niet kunnen komen door het volpompen van alle patienten met antivirusstoffen ?

    De tijdlijn van grafiek 1 en 2 laat dan zien dat dat begint te helpen vanaf 16 mei. En, zoals gezegd, dat de toestand van de lijders ellendig is. Waarbij het virus pas dodelijk blijkt als er 110-130 infecties zijn veroorzaakt (door virus en medicaties, weet ik niet).

  11. 12

    Leuk die grafieken, maar zoals mijn dorpsgenoot YP en Mescaline reeds opmerkten: deze grafieken zeggen niet zoveel. En ik betwijfel of er veel zinnige conclusies aan verbonden kunnen worden.

    Wat zie ik in de grafieken:
    1) Een meer dan lineaire stijging in het aantal ziekte gevallen die iets lijkt af te zwakken.
    2) Ja, het aantal infecties per sterfgeval is iets lager dan in het begin.

    De eerste vraag die zich dan bij mij opdringt is: Om welke redenen lijkt de toename iets af te vlakken? Zijn dat de zelfde redenen waarom het aantal infecties per sterfgeval toeneemt, of heeft dat wéér andere oorzaken?

    En nu de zinnige antwoorden graag, want ik weet dat veel mensen het boekje “how to lie with statistics” hebben gelezen…

    @MP: ook uitgesplitst naar regio en relatieve levensstandaard?

  12. 14

    Voor de liefhebber:

    Absolute aantallen

    Verschuiving van piek waarschijnlijk door vergrijzing. Vanaf de Honkonggriep is systematisch bijgehouden hoeveel mensen geïnfecteerd raken met griep en hoeveel er aan overlijden. Echter volgens het RIVM zijn deze sterftecijfers vertekend omdat sterftecijfers in andere categorieën ook seizoensgebonden en waarschijnlijk indirect met griep samenhangen (http://www.rivm.nl/vtv/object_document/o1732n18081.html).

    Genormaliseerd naar bevolkingsomvang (logaritmische schaal). Op de y-as het aantal mensen dat overlijdt aan griep per 100,000.

    Relatief gezien stierven er meer jonge mensen door de naweeën van de Honkonggriep, echter absoluut gezien stierven er meer oudere mensen.

    Genormaliseerd naar bevolkingsomvang (normale schaal)

    Al met al was de Honkonggriep pandemie (start 1968) mild. Ik schat dat er door deze pandemie enkele duizenden mensen extra stierven. Een en ander is min of meer op te maken uit de onderstaande grafiek van seizoensgebonden sterftecijfers in Nederland van de afgelopen 100 jaar. Na 1968 zie je een kleine trendbreuk die waarschijnlijk samenhangt met de Honkgonggriep.

  13. 16

    niet toch? met al die maatregelen gaan we hopelijk waarschijnlijk een dip krijgen in de sterftecijfers ;)

    Ik heb overigens nog geen goede verklaring gehoord waarom de Spaansegriep zo grote impact had, behalve dan de mutatie, maar verklaart dat alles?

  14. 18

    @paul#5

    Hieronder absoluut en gecompenseerd:

    Verhouding griep en totaal:

    20% van de mensen die overleden stierven Spaanse griep was ten gevolge van griep. Tijdens Honkonggriep was dat slechts 1%!? RIVM denkt dat er mogelijk nog een factor 5 in zit…zie comment #14

    Bevolking en sterfgevallen totaal in Nederland:

    En nu heb ik wel even genoeg grafieken, staafdiagrammen en excel spreadsheets gezien :P

  15. 19

    Het is de potentie die zorgelijk is, een conclusie kan pas getrokken worden als het volgende griep seizoen geweest is. Exponentiële groei verwacht je pas als je geen middelen hebt om het virus te bestrijden. Oseltamivir is effectief gebleken maar er zijn geen garanties dat dit zo blijft. Het is dus zaak dat iedereen doet wat hij doen moet zodat er op tijd een vaccin is.

  16. 20

    @16: Misschien was het de eerste griep waarbij een serieuze registratie plaatsvond? Verder was het ook de eerste epidemie die zich snel over de wereld kon verspreiden (de wereldwijde mobiliteit was door WO1 op een tot dan toe ongekend hoog peil beland). Tenslotte had je nog de oorlogvoerende landen, waarin met name jonge mannen gedwongen werden om hutje mutje bij elkaar te zitten onder niet bepaald gezondheidsbevorderende omstandigheden, terwijl de bestrijding van virusziekten nog in haar kinderschoenen stond.

  17. 21

    Dank MP.(en “data” steeph uiteraard)
    Toch vanuit dit perspectief weer eenenander opgestoken in de verhoudingen griep/bevolking/ sterfgevallen niet noodzakelijkerwijs in die volgorde. Dit kan alleen op sargasso in die vorm, nergens anders tegengekomen. Ik was wat voorbarig met, afijn

    Ik begin er ook iets van Schoonheid in te zien…

  18. 22

    @Bismarck, gezien de sterfgevallen totaal denk ik niet dat het aan de registratie ligt. Maar omstandigheden kan een verklaring zijn, anderen denken dat de Spaansegriep veel gevaarlijker was dan de latere griepvirussen, ik heb nog geen overtuigende onderbouwing daarvoor gevonden.

    @YP,

    Ja was gewoon ook bedoelt om een beetje inzicht te krijgen in de cijfers, niet dat je er iets uit af moet leiden; meer dat je die praatjes van de deskundigen en hysterische types een beetje kunt staven.

  19. 24

    Het hoge sterftecijfer van de Spaanse Griep? Zal deels met de eerste wereldoorlog te maken hebben, waardoor veel mensen een slechtere weerstand dan normaal hadden en over (nog) minder medische verzorging konden beschikken dan normaal.

  20. 27

    Steeph, ondanks dat Nederland neutraal was, ging het conflict niet ongemerkt aan ons voorbij. Tienduizenden Belgische vluchtelingen waarover je bijna nooit hoort, ook heb ik begrepen dat de voedsel situatie (misschien ook door de vluchtelingen)ook niet geheel normaal was. Hoe de situatie qua medische voorzieningen was, heb ik geen informatie. Uiteraard zal de situatie hier beter geweest zijn dan in de direct getroffen landen.

  21. 28

    27: Belgen vluchtten in 1914, niet later. De Spaanse Griep sloeg pas later toe. Mijn grootvaders broer die tot die ‘tienduizenden’ hoorde, was in ieder gaval laaiend enthousiast over de gastvrijheid. Dat zal te maken hebben met zijn hollandse roots en reeds aanwezige familie, want er zijn veel meer schrijnende verhalen te lezen van de gesloten grenzen en schandelijke behandeling.

  22. 29

    Crachàt, het was niet mijn bedoeling om een link te leggen tussen de vlucht van tienduizenden Belgische burgers (ook ik heb gehoord dat velen van hen niet gastvrij ontvangen werden) en het uitbreken van de Spaanse griep hier. Ik wilde wel een verband leggen tussen WO 1 en de impact van de Spaanse griep, ook hier. eea had door mij wat zorgvuldiger geformuleerd moeten worden.

  23. 30

    Ik dacht dat je suggereerde dat het lage aantal Nederlandse Spaansegriepdoden ‘onlogisch was vanwege grote (en zieke) vluchtelingeninstroom’?
    If not, excuus!

  24. 32

    Crachàt, neen absoluut niet! Ik zou niet durven. Ik suggereerde alleen dat de verspreiding en het aantal doden ten gevolge van de Spaanse griep, mede een oorzaak konden hebben in WO 1 die toen woedde. Vanuit Nederland trachtte ik aan te geven dat er ten gevolge van WO 1 ook een behoorlijke impact voor ons was, ondanks de neutraliteit, zoals Steeph stelde. Een famililid van mij, dat geboren was tijdens WO 1, stond tijdens de jeugdjaren bekend als een zwak poppetje ten gevolge van de gebrekkige situatie tijdens WO 1.