Grensoverschrijdende zorg: kans of bedreiging?

Verpleger (Foto: Flickr/THEfunkyman)Een klein berichtje in de Volkskrant: steeds meer Nederlanders maken gebruik van Belgische gezondheidszorg. Door de lange Nederlandse wachtlijsten wordt het erg verleidelijk om naar de zuiderburen uit te wijken, wanneer tenminste de Nederlandse verzekeraar bereid is (een deel van) de kosten te vergoeden.

De Europese Commissie werkt al enige tijd aan een voorstel voor grensoverschrijdende gezondheidszorg, waarvan de kern moet zijn dat burgers die uitwijken naar een andere lidstaat voor zorg daarvoor een zelfde vergoeding moeten krijgen als ze in hun eigen land hadden gehad. Dit voorstel had al gepubliceerd moeten zijn, maar is vanwege de controverse die er omheen wordt verwacht uitgesteld tot na het Ierse referendum.

Vanwaar de controverse rond een voorstel dat in eerste instantie alleen sympathieke kanten blijkt te hebben? Dat heeft alles te maken met de grote verschillen tussen de verschillende landen wanneer het gaat om gezondheidszorg en verzekeraars. Een vrij verkeer van patiënten in de EU zou de planning en bekostiging van nationale gezondheidszorgsystemen ernstig kunnen ontwrichten.

Een voorbeeld: in Groot-Brittannië is dankzij de National Health Service de meeste zorg gratis voor alle burgers. De kwaliteit van die zorg is echter niet altijd om naar huis te schrijven. Frankrijk heeft kwalitatief erg goede zorg (en een enorm begrotingstekort). Wat nu als Britse patiënten massaal uiwijken naar Frankrijk voor hun zorg? De Britse regering zou volgens de regeling de kosten moeten blijven vergoeden. Ze heeft dan echter geen enkel zicht meer op hoeveel ziekenhuisbedden e.d. in de toekomst nodig zijn, dus de zorg valt helemaal niet te plannen. Bovendien verliest de Britse samenleving als geheel inkomsten als de zorguitgaven naar Frankrijk gaan.

En Frankrijk hoeft ook niet noodzakelijkerwijs blij te zijn met dit scenario. Een enorme toestroom van Britten zou immers hun relatief goede gezondheidszorg kunnen schaden. Plotseling heeft Frankrijk net zulke wachtlijsten en tekorten aan ziekenhuisbedden als andere Europese landen. Bovendien is het maar de vraag of de Britse regering wel alle kosten van de zorg vergoed, zodat de lasten voor de Fransen misschien wel nog meer omhoog gaan.

Ook een minder aangenaam scenario van grensoverschrijdende zorg: uw Nederlandse verzekeraar die tegen u zegt dat uw dure operatie alleen wordt vergoed als u hem (goedkoop) in een ziekenhuis in Letland laat verrichten, ver van familie en vrienden.

Deze doemscenario`s betekenen niet dat het Commissievoorstel voor grensoverschrijdende zorg per definitie slecht hoeft te zijn. Het zou echter verstandig zijn als ze klein zouden beginnen. Bijvoorbeeld alleen uitwijken naar het buitenland in het geval de zorg niet in eigen land kàn worden gegeven. En wellicht ook regelingen voor mensen die vlak bij de grens wonen en voor wie dus het meest nabije ziekenhuis in het buitenland ligt.

Als de Commissie voor een ambitieuzere aanpak kiest kan dat serieuze schade opleveren aan de nationale gezondheidszorgstelsels. Gedwongen harmonisatie èn liberalisering van gezondheidszorg zou dan waarschijnlijk de enige uitweg zijn.

  1. 1

    Mijn moeder (66) zit al maanden lang in Istanbul en laat af en toe wat wat aan haar gebit verbouwen. Zeer professioneel en rielekst en kost geen drol.

    Ze zit niet om die reden in Istanbul, maar nu ze er toch is…..

  2. 2

    Er zitten de nodige haken en ogen aan, maar in principe zie ik het wel zitten. Het zou bijvoorbeeld wel eens het einde kunnen zijn van het mooie kartel dat de Nederlandse artsen voor zichzelf gemaakt hebben.

  3. 3

    Ik zie het probleem niet echt, bedenk een regeltje dat mensen recht hebben om geholpen te worden in eigen land (zonder meerkosten), maar dat ze uit eigen initiatief ook in het buitenland terecht kunnen.

    Ik kan me voorstellen dat verzekeringmaatschappijen er voor dure operaties die elders veel goedkoper zijn een gratis vakantie (of revalidatie) bijdoen.

  4. 4

    Regelingen voor mensen die in de grensstreken wonen zijn er al. Verzekeraar CZ heeft zelfs een service om het administratie goed te regelen.

    Vorig jaar opperde de neuroloog Hoefnagels (ziekenhuis Terneuzen) dat je de situatie beter moet benutten. In zijn werkgebied gaan nogal wat nederlanders voor bepaalde complexe en specialistische operaties die niet in Terneuzen gedaan kunnen worden naar Gent, alleen al omdat het dichterbij is dan Rotterdam.
    Hoefnagels zegt daar geen probleem mee te hebben. Het mag zo zijn dat belgische specialisten klanten uit nederland betrekken. Maar als tegenprestatie zouden ze hun prima expertise met de nederlandse collega’s kunnen delen.
    Kortom werk, kennis en ervaring delen.