Feit of fabel: de publieke omroep

ACHTERGROND - Jan Slagter (voorzitter omroep MAX) zei bij Radio 1 Lunch dat ‘de Staat ieder jaar 1.1% [int] wat bestemd is voor de Publieke Omroep. Gaat om honderden miljoenen wat niet bij ons aankomt.’ 

Leg uit?

In 2000 werd het kijk- en luistergeld  door toenmalig staatssecretaris van cultuur en media Rick van der Ploeg afgeschaft. Hij wilde hiermee 60 miljoen gulden aan uitvoeringskosten besparen. Ter vervanging van het kijk en luister geld werd de inkomstenbelasting uit de eerste schijf met 1.1% verhoogd.

In de wet over de nieuwe regels van de financiering van de publieke omroep is niet vastgesteld dat de rijksbijdrage voor de publieke omroep uit een bepaald percentage van de inkomstenbelasting komt. Wel zei van de Ploeg destijds dat er een ‘stevig hekje’ om deze inkomsten bestemt voor de publieke omroep zou komen.

Hoeveel geld gaat er eigenlijk naar de publieke omroep?

De totale rijksbegroting voor media bedraagt in 2013 890 miljoen euro. 700 miljoen euro komt uit de rijksbijdragen en 190 miljoen euro uit STER inkomsten. In 2012 bedroeg de begroting nog 945 miljoen euro.

Er wordt dus wel bezuinigd?

Jazeker, Rutte I bezuinigde al 200 miljoen op de publieke omroep en Rutte II doet hier nog eens 100 miljoen bovenop. In 2015 valt de hardste klap, het totale budget voor media bedraagt dan 750 miljoen euro, 140 miljoen euro minder dan nu. De bezuiniging van Rutte II begint in 2016 met 50 miljoen en vanaf 2017 100 miljoen.

Maar dat hekje van van der Ploeg blijkt dus niet erg stevig?

Nee, er wordt vanuit het Rijk fors op de publieke omroep bezuinigd dus de toenmalige angst van omroepbestuurders dat fiscalisering van de publieke omroep tot bezuinigingen zou leiden is terecht. Hier moet wel bij gezegd worden dat het ministerie van OCW de hoogte van kijk- en luister gelden bepaalde en deze natuurlijk ook kan verlagen.

Hoe wordt dat geld nu eigenlijk verdeeld?

Het grootste deel gaat de landelijke publieke omroep: 740 miljoen euro. Andere uitgavenposten zijn onder andere het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid (20 mln), het Mediafonds (18 mln) het Filmfonds (7.5 mln), het Stimuleringsfonds voor de Pers (2 mln) en het Mediawijsheid Expertisecentrum (2 mln).

Binnen de publieke omroep gaat het meeste geld naar de NOS (173 miljoen). Ongeveer de helft van het geld wordt verdeeld over de ledenomroepen.

Bronnen
Eerste Kamer: Afschaffing omroepbijdrage Mediawet 
Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden: Wet van 22 december 1999 tot wijziging van de Mediawet in verband met nieuwe regels omtrent de financiering van de publieke omroep (afschaffing omroepbijdrage) (pdf)
OCW: Mediabegroting 2013
OCW: Efficiëntieonderzoek Landelijke Publieke Omroep Eindrapportage
De Volkskrant: Van der Ploeg wil kijk- en luistergeld anders innen

Via The Fact Club.

  1. 1

    Ik mis misschien iets, maar hoeveel krijgt de overheid jaarlijks binnen met die 1,1%? En als dat bedrag groter is dan hetgeen publieke omroep krijgt, dan heeft Slagter toch gewoon gelijk?

    Dat er nergens is bepaald dat het bedrag officieel zo besteed moet worden doet daar niets aan af. Die regeling is ooit bedacht om de PO te steunen, niet om aan andere dingen uit te geven.

  2. 2

    @1: Precies. De Fact Club heeft deze keer waarschijnlijk gelijk, maar in de onderbouwing mist toch weer een noodzakelijke schakel.

  3. 4

    @1: ik tel grofweg 50 miljoen die niet naar de PO gaat. Dat zijn de grootste posten. Dus geen honderden miljoenen.

  4. 5

    Ik zie in het stuk niet wat de overheid krijgt met die 1,1% op de eerste schijf.

    Leg eerst uit wat van de oude kijk en luistergelden werd betaald en analyseer die geldstroom in de huidige situatie (ging in de oude situatie alles naar de publieke omroep? Zo ja wat doet de informatie over filmfonds, mediafonds etc… dan in dit stuk?).

    De enige vraag die beantwoord moet worden is : hoeveel komt er binnen met die 1,1% en hoeveel gaat er naar instituten die ook met de oude kijk en luistergelden werd betaald?

    Ik zie die vraag in het stuk niet beantwoord.
    In het stuk zelf wordt geen conclusie getrokken.

    De conclusie FABEL is dus ongefundeerd.

    Weer een halfzacht eitje van de factclub.

    edit: ik zie dat ik niet meer de eerst ben. Werd gestoord en was wat laat met plaatsen. Maar ik geloof dat ieder het wel met elkaar eens is :)

  5. 6

    @1, @5, helemaal mee eens.
    Bovendien: bezuinigen is door de VVD toch vooral bedoeld om uiteindelijk ervoor te zorgen dat de burger minder aan de overheid kwijt is? Waarom dan die 1,1% houden en aan iets ander uitgeven?
    De FC denkt wel weer mooi weg te komen met “Hier moet wel bij gezegd worden dat het ministerie van OCW de hoogte van kijk- en luister gelden bepaalde en deze natuurlijk ook kan verlagen.”, maar in dat geval zou het Kijk-en Luistergeld ook gewoon verlaagd zijn.
    En dit jaar is het belastingtarief in de eerste schijf zelfs nog verhoogd.
    Sorry, Factclub, dit is een feit.

  6. 9

    @8 Het lijkt mij duidelijk. Voor 2000 was het 1,1%, voor de jaren erna afhankelijk van wat de 2e kamer er aan wilde besteden. Om te zeggen dat nu nog steeds 1,1% van de eerste schijf opgehaald wordt voor de publieke omroep is een fabel.