Explosie in Beiroet

Ik heb hier op Sargasso al eens eerder verteld dat ik Libanon een fijn land vind en Beiroet een heerlijke stad. Het was letterlijk liefde op het eerste gezicht: we waren net geland; het was avond; mijn zakenpartner, zijn echtgenote en ik zaten in een taxi; ik zat voorin; we draaiden de kustweg op en ineens rolde de stad – een verzameling wolkenkrabbers in het donker – zich voor me uit. “Wauw”, zei ik. En ik was verkocht.

Problemen

Libanon is een land met enorme problemen. Een slechte relatie met Syrië, dat de onafhankelijkheid van Libanon lange tijd niet heeft willen erkennen; een intens slechte relatie met Israël, dat een muur langs de wederzijdse grens heeft gebouwd; 100.000 Armeense en 175.000 Palestijnse vluchtelingen; de Syrische bezetting; de Israëlische bezetting; de wonden van de Burgeroorlogen; een speelbal voor vreemde mogendheden; de staat-in-de-staat van Hezbollah; gierende corruptie; de nasleep van de moord op oud-premier Hariri; vervuiling; de slechte positie van vrouwen; problemen rond de kieswet. En sinds een tijdje ook nog eens anderhalf miljoen Syrische vluchtelingen op een bevolking van ongeveer vier-en-half miljoen Libanezen.

Laat dat laatste even op u inwerken. De Syriërs bezetten Libanon van 1976 tot 2005; zes jaar later keerden de Syriërs terug, nu als vluchtelingen. De Libanezen hebben ze opgevangen. Niet van harte, vaak harteloos, maar ze deden het. Ik ben er vrij zeker van dat de tien miljoen Nederlanders in 1951 géén drie miljoen Duitsers zouden hebben opgevangen. Ik heb de Libanezen altijd bewonderd om wat ze voor vluchtelingen doen.

Het afgelopen jaar is de veerkracht van de Libanezen echter zwaar op de proef gesteld en misschien zelfs gebroken. De openbare financiën zijn al tijden slecht, wat bijvoorbeeld leidde tot een enorme hygiënische crisis omdat het afval in Beiroet maandenlang niet werd opgehaald. Er ligt al enige tijd een plan voor hervormingen, heel origineel Cèdre geheten, maar het kabinet wilde extra belastingen invoeren, bijvoorbeeld een heffing op Whatsappjes. In september laaiden de protesten op. Er kwam een nieuw kabinet, dat in feite vooral bezig lijkt te zijn om te verhinderen dat de oude, corrupte oligarchen al te diep in eigen vlees moet snijden. Meer protesten, die pas matigden toen de corona-crisis uitbrak.

Vandaag

Het land is momenteel nog steeds in gedeeltelijke lockdown. De economie is volledig ingestort. Mensen verbouwen hun eigen gewassen. De Bekaa-vallei heeft normaal elektriciteit, maar in Beiroet is er maar vier uur per dag stroom. En terwijl het land in afwachting was van het vonnis inzake de moord op Hariri, is er nu dus een enorme ontploffing die minimaal vijftig doden en vijfentwintighonderd gewonden heeft opgeleverd.

Bij vrienden in Beiroet die op drie kilometer ten zuidwesten van de ontploffing wonen, ligt de halve gevel eruit. Ze zijn zelf ongedeerd. Ik maak me wel wat zorgen om een alleenstaande vriendin die naar eigen zeggen op 200 meter van de ontploffing woonde; ik denk dat de afstand in feite wat groter is maar ik geloof haar onmiddellijk als ze zegt dat haar huis beschadigd is en dat de slachtoffers liggen in haar straat. Het hotel/restaurant waar ik weleens heb geslapen en waar ik nog afgelopen september heb zitten lunchen, is vermoedelijk verwoest.

Arm Libanon. Internationaal onder druk, vluchtelingenproblemen, een naar verleden, failed state, corruptie, patriarchaat, vervuiling, economische meltdown, Covid. En wat zo bijzonder is: dat de mensen altijd zo verschrikkelijk aardig blijven.

Tot slot

Ik sprak nog dinsdagmiddag in Delft met een Sargasso-medewerker over de luxe die wij in Nederland en België hebben, dat we een lockdown van drie maanden gewoon aankunnen. Niet makkelijk, natuurlijk, en we mopperen, want dat is ons verworven vaderlands recht. Maar wat hebben wij het goed. Vandaar dat ik me er niet voor schaam om u te wijzen op bijvoorbeeld deze website een kleine of grote donatie te doen. Het geld wordt beheerd door Impact Lebanon, een non-profit-organisatie die niet gelieerd is aan een van de politieke of religieuze belangengroepen en zich richt op de uitbouw van een civil society.

  1. 1

    Ik heb gedoneerd. Doe ik niet vaak eigenlijk, vanwege gierigheid of apathie gerationaliseerd door cynisme, maar inderdaad heel veel sympathie voor Libanon. Erg treurig om die beelden te zien.

  2. 2

    Herinner me nog uit mijn jongste kindertijd, dat Beiroet het Parijs van het Midden-Oosten was, mooi, luxe, kosmopolitisch, cultureel enz. en dat vertelden Libanezen in Nederland ook. Totdat de hel losbrak daar en dat duurt nu al vele tientallen jaren, div. aanleidingen en oorzaken.
    Wat ik vreemd vind, is dat men uren na de explosie de oorzaak nog ervan steeds niet wist.
    Misverstand: de lockdown kunnen wij helemaal niet aan, mevrouw, de horeca niet en het onderwijs, mijn tak van sport, niet.
    Er zijn nog steeds kinderen weg, onder de radar, die we al maanden niet meer hebben gezien. Maar leed laat zich niet langs de meetlat leggen, dus Beiroet is óók verschrikkelijk. Goed idee, een donatie, alle beetjes helpen. Ik gun het land eindelijk eens te herstellen van alle ellende en dan te stabiliseren. Dat is al een halve eeuw minstens geleden.

  3. 4

    Het grote gebouw dat je op de foto’s van de haven ziet zijn de graansilo’s, die samen met de graanterminal verwoest zijn. Die waren weliswaar al redelijk leeg, omdat het land met broodtekorten zit, maar de aanvoer wordt er niet makkelijker op.