Elke journalist zou een divibase moeten hebben

Rechts Nederland stond weer eens op z’n achterste poten. De NOS bleek een diversiteitsdatabase te hebben, met een heuse maandelijkse bokaal. Het reverse racism vloog weer rijkelijk in het rond.

Deels terecht. Niet het reverse racism, dat sloeg nog nooit ergens op, maar laten we het er in ieder geval over eens zijn dat een bokaal uitreiken aan de meest ‘diverse productie’ ook nergens op slaat. Het is vooral vrij pijnlijk dat je iets uitreikt voor wat een kernwaarde zou moeten zijn in de journalistiek, namelijk je eigen vooroordelen zoveel mogelijk onderkennen en uitsluiten. Diversiteit mag in de journalistiek alleen een middel zijn, geen doel en de prijs onderstreept het probleem daarmee meer dan dat het bijdraagt aan een oplossing.

Maar makkelijk is het niet, ‘diverse’ journalistiek. Mensen zijn slecht in het zien van eigen vooroordelen, ook omdat ze onderdeel zijn van een systeem waarin uitsluiting en racisme zijn geïnstitutionaliseerd. Dat inzien en je realiseren dat je er zelf ook niet immuun voor bent – hoeveel goede bedoelingen je ook hebt – is een belangrijke eerste stap.

En juist daarom is een diversiteitsdatabase een goed idee. Een plek waar je als journalist bijhoudt wie je waarover spreekt. Steeds maar weer het gezichtspunt van de witte man laten zien kán niet goed zijn voor de kwaliteit van je verhalen, zelfs als de witte man bij uitzondering wel verstand heeft van het onderwerp.

Niet omdat je er een bokaal voor krijgt, maar omdat het je verhalen beter maakt. Als je dat niet inziet ben je als journalist echt geen knip voor de neus waard.

  1. 1

    Vroeger had je pluriformiteit van de pers. Elke subgroep z’n eigen medium. Zonder veel onderlinge confrontatie en debat. Daarmee vergeleken zijn de verschillen tussen de grote kranten en overige nieuwsmedia nu erg klein. Het lijkt er op dat ze elkaar beconcurreren met hetzelfde, het gaat er hoogstens om wie de eerste is.

    Juist omdat de mainstream media zo erg op elkaar lijken lijkt mij een database met pluriforme contacten heel nuttig. Daarmee kan voorkomen worden dat het allemaal nog eenzijdiger en eentoniger wordt.

  2. 2

    ‘Hee, Mehmet, leuk je te spreken, alles goed? Zeg, waar ik voor bel; ik doe een stukje over het milieu en duurzaamheid. Ja, het is nogal breed: windmolens, zonnepanelen, elektrische auto’s, gifvrije landbouw, OV, statiegeld op blik, en al schrijvende dacht ik, verhip, ik mis helemaal de Islamitische invalshoek, of angle, zoals wij dat hier noemen, in mijn stukje, jahaha, het was helemaal witte man/vrouw, tot nu toe, dus ik dacht, weetjewat, ik bel Mehmet. Om te beginnen: hoe denk jij over Monsanto?’

  3. 3

    @2: Zodra we de christelijke invalshoek over windmolens, zonnepanelen, elektrische auto’s, gifvrije landbouw, OV, statiegeld op blik te pas en te onpas te horen gaan krijgen, dan lijkt me het inderdaad nodig dat ook moslims daarover aan het woord komen.

    Maar je dacht neem ik aan met je geveinsd snedige opmerking een valide punt te maken?

  4. 6

    Een divibokaal is geen goed idee omdat er vervolgens 1 autoriteit is die wel eventjes gaat bepalen wat diversiteit is.

  5. 10

    @7: Ja, maar wat een gelul zeg. Allochtonen zullen toch steeds meer doorbreken, of Wilders of Baudet dat nu leuk vinden of niet. Gewoon de wet van de grote getallen. Dat zie je bij het voetbal en achter de kassa bij de Jumbo. Of nog beter: Ik heb zelf als afdelingshoofd wel eens een Turkse stagiaire aangenomen, niet omdat ze Turkse was, maar omdat ze gewoon de beste kandidaat was. Later ook nog een jaar een Poolse jongen gehad. Idem dito. Nooit spijt van gehad. Ok, erg anekdotisch allemaal, het zal toch steeds meer voorkomen. Heb je geen divibase voor nodig.

  6. 11

    @9: eens. veel ” progressieve” mensen denken nog steeds dat diversiteit aan de buitenkant van een persoon zit.

  7. 12

    @9: Als de definitie iets zou zijn als ‘de productie die het meest een afspiegeling van de samenleving is’, gebaseerd op bv. cijfers van het CBS, dan zou misschien nog een beetje ergens op slaan.

    Maar ik vind de bokaal ook een gedrocht.

    Nu komt het ook een beetje over dat je een prijs uitreikt aan de productie die het het minst slecht doet. We zijn er namelijk nog lang niet

  8. 14

    Dit lijkt mij het verkeerde middel om het juiste doel te bereiken.

    Het enige juiste middel: diversiteit onder journalisten zelf!

  9. 15

    @13: die buitenkant doet er toch niet toe? de buitenkant zegt weinig over talent of diversiteit. Anders beweren zou ( daar komt ie) racistisch zijn

  10. 16

    Echt belachelijk zoiets die soort divibase je toch racistisch uitmaakt.
    Geloof of niet!
    Maar oweee alle kranten, pers en media zijn al erg genoeg om zo zo zo racistisch uitlatingen.
    Zo erg zover meegekomen dat je nog niet weet of toch wel wie het had geschreven. Dat maakt je misselijk.
    Alle kranten beschermen zelf geen status van artikelwet 1, ongelofelijk! Hoe ze schrijven, in geen gewone kant-en-klare taal van alle vooroordelen toch op zwart op wit papier.

    Maar andere kant kun je ook goed bekijken;

    * Niet alleen witte mensen zijn racistisch !!!
    * Zwarte mensen maken witte mensen zelf ook uit als bleekscheten, witte poeders, blanken etcetc.
    * Moslims maken andere geloofsovertuigingen tot de hel en zichzelf verheerlijking van Koran Islam.
    * Mannen mogen spreken en vrouwen niet
    * Verwende lui gaan alles voor voor de media gooien, zoals Baudet en Rutte, die allemaal extreemrechtse partijen.
    * Neo-Nazi leven allemaal op, gooien ook voor de camera om verwoorden tegen alle mensen.
    * Hetero mannen maken homo’s en lesbo’s als kankerhoeren of zieke hoofden.

    Daar gaat ook alsmaar door, dat je er niet meer wilde lezen in kranten.

    Vandaag nog staat in De Limburger :

    * Overheid steunt geld aan ‘rijke bedrijven’ meer geld dan andere ‘niet-rijke bedrijven, dat geldt ook voor puur discriminatie. ( dat zijn mijn woorden hoor!)

    Al vrij snel zie ik meer dan de helft van de winkels dicht en te koop hebben gezet.

    Wie als journalist scheef het dan zo graag daarover dat hij of zij zelf ook racist is en of rechtsdenkende is die soort uitspraak doet?

    Voor mijn part zijn de grotendeelse journalisten niet echt professioneels genoeg om neutraal te blijven schrijven. Doodverschrikkelijk!

    Telegraaf zei ook laatst:
    Makelaar huizenprijs stijgt door en dat maakt voor ieder burger geloofwaardiger, zodat men huizen gaan zoeken. Wat een trekpleister dat allemaal. ( dat zijn mijn conclusie daaruit zijn artikel : Huizenprijs stijgt door…. )

    Dan denk ik over divibase….hoe rechtvaardiger je dan wel niet bent, je mening meetelt en welke achtergrond je dan hebt…..hoe veiliger ze dan wel niet zijn?

  11. 18

    Ja, graag eens iemand anders als expert bij journaal, talkshows, in kranten dan de eeuwige witte man, en dan niet over de typische ondewerpen als zwarte piet, ramadan, ethnisch profileren. Dus ingezet als bijvoorbeeld viroloog, arts, ingenieur, en enkel over zijn/haar vakgebied.

  12. 19

    @18: wij (sorry dat ik witte man ben) zijn meer en meer het zwarte schaap.

    [redactie: verwijderd, graag geen totaal van de pot gerukte godwins]

  13. 20

    Jezus, jezelf een beetje vergelijken met de slachtoffers van het nazirijk…

    Erg moeilijk, hè, rekening houden met anderen en anderen een kans geven… op bijvoorbeeld zelfs maar het uiten van de wens om aandacht te geven aan anderen dan de witte man. Nee, dat moet meteen gesnoerd worden, het liefst met een Godwin.

  14. 21

    @Sylvia: we mogen benoemen, dat is wat ik doe.

    Denk ook aan de woorden van Grunberg van 4 mei, die ook goed was in benoemen.

  15. 22

    Nog Grunberg erbij halen ook. Je slachtofferschap is misplaatst, alsof Zuckerberg of Bezos zich beklagen over dat ze toch maar steeds overal genoemd worden – in negatieve zin – terwijl zij, arme zielen, er toch niets aan kunnen doen.

  16. 23

    @19 Serieus? Je vergelijkt de witte man van nu met joden uit de jaren 30-40? Wow. Next level wereldvreemd.

    Daarbij, ik heb het er niet over dat witte mannen niet meer gehoord mogen worden hè, alleen maar dat ze mínder gehoord worden, wat meer in lijn met welk deel van de bevolking ze uitmaken. Maar ook dat zal je totaal onredelijk vinden, vermoed ik.

  17. 24

    @Sylvia: “Nog Grunberg erbij halen ook.”
    In mijn hoofd werd die verbinding gemaakt. Gevoelsmatig waren er overeenkomsten.

    Wat ik absoluut niet bedoel te zeggen is dat jij een soort nazi bent. Zo zie ik je absoluut niet.

    Sorry als ik die indruk heb gewekt.

  18. 25

    Joost: Tuurlijk, meer diversiteit is prima, maar ga vooral geen kleurlingen-database maken (DiviBase is een eufemisme daarvoor). Als het echt gaat om kennis en expertise: maak dan databases op basis van expertise-onderwerp waarin alle mensen staan, zonder etnische registratie. Als je dan als redactielid niet alleen ‘autochtone mannen’ wilt hebben, kun je op basis van naam vaak gender en afkomst herleiden, maar dat moet NIET leidend zijn in je keuze om iemand uit te nodigen. Ik ben zelf allochtoon en dit is gewoon denigrerend. ‘Charlotte, zoek even iemand in de kleuringen-database. Check wel goed of ze niet alleen de juiste kleur heeft, maar ook leuk kan vertellen.’ Veel allochtonen vinden dit ook belachelijk en anderen wellicht niet. Want als je graag met je kop op tv komt, dan pik je dat soort ongein ook (zie ook als die mensen die meedoen aan reality series).

  19. 27

    @18: helemaal mee eens, MAAR dan moet er gewoon een database komen per expertisegebied, waar alle mensen in staan. Niet een aparte lijst waar alle bruine mensen in staan, en alle onderwerpen (expertisegebieden) door elkaar lopen. Het gaat EERST om de expertise, en daarna pas over de huidskleur. Waarom mogen deze mensen dan niet tussen alle andere experts staan, en komen ze in een speciale bruine mensen-database, wat niet eens is gerangschikt op expertise?

  20. 29

    @28: In your face NOS ! Pijnlijk voor links en alle diversiteitsacolieten dat een jongen uit een “seculiere, linkse gemeenschap in Turkije” op een behoorlijk briljante manier hun de les leest. De cirkel is nu rond; NOS en links zijn definitief de weg kwijt.

  21. 30

    @27
    “Waarom mogen deze mensen dan niet tussen alle andere experts staan, en komen ze in een speciale bruine mensen-database, wat niet eens is gerangschikt op expertise?”
    Omdat de veelal witte redacties dan in de praktijk toch weer blijken te gaan voor wat hun bekend is: de witte man.

    Technische Universiteit Eindhoven bepaalde om diezelfde reden dat enkel vrouwelijke hoogleraren en docenten in aanmerking kwamen. Uiteraard met dezelfde kwaliteiten, of met betere, dan mannelijke kandidaten. Dat laatste was en is een vanzelfsprekendheid.

    Dat moet natuurlijk ook bij de tv gelden. De kwaliteit van de experts op de lijst staat buiten kijf.
    De database is er om te zorgen dat redacties (makkelijker) buiten hun bubbel treden, waardoor uiteindelijk tv-kijkend Nederland leert: ook minderheden/ook vrouwen, hebben verstand van zaken op specifieke vakgebieden, en niet enkel op de gebieden waarvan velen ‘als vanzelf’ veronderstellen dat ze er verstand van hebben: discriminatie, geloof, moederschap, etc.

  22. 31

    @28 en @29
    Pff, Nederland verplicht moslims niet hun kinderen op een koranschool te doen.
    Die journalist kan beter eerst zijn ouders aankijken en aanspreken alvorens de vinger naar de overheid te wijzen.

    Overigens ben ik van mening dat religieus onderwijs maar in privékring moet worden geregeld, en zeker niet gesubsidieerd.
    God heeft niets te zoeken op de lagere school, middelbare school en het hogere onderwijs.

  23. 33

    @31: Dat laatste ben ik met je eens, alleen het is niet verkeerd om kinderen al jong in contact te brengen met religie en cultuur om ingewikkelde gewoontes, rituelen en structuren te begrijpen. Met alleen Playmobil, voetbal en The Voice gaat dat niet lukken.

  24. 34

    @31: [ dat religieus onderwijs maar in privékring moet worden geregeld, en zeker niet gesubsidieerd. ]

    Helemaal mee eens, alle religieuze privileges (ook kerkklokken luiden) afschaffen om te voorkomen dat extremisten er met de buit vandoor gaan.
    Maar Halsema’s kinderen zaten op een zwarte school, geen koranschool. Dus de problemen zijn veel groter als het om religie gaat.

  25. 35

    @32: ik doelde eigenlijk op de stupide onverschilligheid van reactie @31 die ook nog een keer keer “gerechtvaardigd” wordt met een gemakkelijke platitude :-(

  26. 36

    @35: Huh? Ik volg je niet helemaal. Je draagt zelf een column aan die een groteske platitude maakt van ‘diversiteitsbeleid door de jaren heen’, die we dan maar als een soort cartoon moeten lezen, want ja een column hè?

    Kijk, dat @31 de columnist terugverwijst naar zijn ouders, is geen onverschilligheid, maar een terechte verwijzing want de columnist laat na verduidelijken waarom zijn ‘seculiere, linkse’ ouders hem op een ‘koranschool’ deden. Eerder is hier de columnist wat ongeloofwaardig door de onbegrijpelijke tegenstrijdigheid die hij heeft ingebakken.

  27. 37

    @30: Sylvia. Ik ben zelf bruin en allochtoon, en ik vind het ronduit denigrerend dat ik in een ‘speciale database’ zou moeten staan. Wat de NOS nu heeft gecreëerd is dat niemand meer niet-witte mensen op tv serieus neemt. Grappig ook hoe jij denkt te bepalen hoe het voor ‘bruine mensen’ zou moeten zijn, terwijl zij deze manier van etnische registratie ZELF NIET WILLEN. Kijk maar naar wat allochtonen erover roepen in de media. Of de kamervragen van Zohair el Yassini. En kom alsjeblieft niet met het opiniestuk in de VK aanzetten van ene Bouchra Tadini. Zij WERKT VOOR KRO-NCRV, als diversiteits manager. Totaal niet objectief dus. De oplossing is niet op een rare geforceerde manier een bruine mensen-database maken, maar er voor zorgen dat je redactie wat diverser wordt. Dan komt het vanzelf goed. Zou jij het dan zo leuk vinden om via een vrouwen-database op tv te komen, en dat je dan niet serieus wordt genomen omdat IEDERE KIJKER weet dat je alleen maar bent uitgenodigd omdat je vrouw bent. Wat meer diversiteit in de redactie zou helpen om de NOS-redactie te laten begrijpen dat bruine mensen ook gewoon mensen zijn. Heel vervelend als witte mensen denken te bepalen wat goed is voor bruine mensen. En daar stug in doorgaan als bruine mensen aangeven dat ze er (Nl die speciale database…) niet op zitten te wachten om op deze manier geregistreerd te worden.

  28. 38

    De oplossing is niet op een rare geforceerde manier een bruine mensen-database maken, maar er voor zorgen dat je redactie wat diverser wordt. Dan komt het vanzelf goed.

    Kan het ook alle twee? Of zou het ook zo kunnen werken dat de verbreding van contacten van de redactie er toe gaat leiden dat er een diverser aannamebeleid komt?
    Vergelijk het met het verschijnen van meer vrouwen op de buis. Daarvoor is denk ik ook wel extra werk gedaan om potentiële gasten te inventariseren. Vond je dat ook denigrerend?

  29. 39

    Jos,

    Waarom wel dat geobsedeerde geknip 50/50 man/vrouw en kleurtjes op de buis ? Waarom niet bij de rioolschoonmakers, tankcleaning en kinderopvang ? Niemand heeft mij ooit dat soort fetish goed uitgelegd. Misschien kan jij het ?

  30. 40

    @39: Onderwijzers, politici, en ook mediamensen hebben een rol als model. Ze leveren beelden van wat ‘normaal’ is in de samenleving. En in onze samenleving is dat een zekere mate van culturele diversiteit. Dat geldt trouwens ook voor de kinderopvang (waar wel wat meer witte mannen aangesteld zouden kunnen worden), maar veel minder voor de schoonmakers. Overigens heb ik in het onderhavige geval van de media niemand gehoord over een 50/50 eis.

  31. 41

    @36:
    Dank je voor de juiste interpretatie van mijn bijdrage. Ik doelde inderdaad op linkse seculiere achtergrond vs. Koranschool.

    @37:
    Ik had het niet alleen over ‘bruine mensen’, maar over minderheden – van blank tot zwart, dus meer dan ‘bruin’ – EN vrouwen.

    Zoals gezegd, de expertise staat buiten kijf. Ik zie daarom niet in waarom die expert niet serieus zou worden genomen.
    Ik zie er niets denigrerends in, ook niet van een ‘vrouwendatabase’.
    Positieve discriminatie heettte zoiets vroeger, dacht ik, een thans kennelijk ouderwets woord – nota bene: bij gelijke geschiktheid.

    Overigens, redacties hebben altijd lijstjes van experts, naar mijn weten. Daarom zie je steeds diezelfde koppen. Bijv. Ab Oosterhaus.

  32. 42

    @41: [ Daarom zie je steeds diezelfde koppen. Bijv. Ab Oosterhaus. ]

    Vergeet niet:
    – Hij kan goed en duidelijk zonder veel stotteren uitleggen met heldere stem.
    – Hij heeft een bewezen expertise en reputatie.
    – Hij is 71 dus dus heeft elke avond tijd.
    – Hij is 71 dus kan zich onafhankelijk van werkgevers pf overheid uitspreken
    – Hij heet Osterhaus met één o.

    Als je iemand van gelijk kaliber met een niet-Nederlandse origine of achtergrond zoekt zal dat dus lastig worden aangezien bv Surinamers, Turken en Marokkanen pas halverwege jaren ’60 naar Nederland kwamen en hun kinderen pas in de jaren ’70 konden halen in het kader van gezinshereniging. Die zijn dus als het goed is nog te jong voor pensioen en nog van een werkgever afhankelijk en zijn waarschijnlijk nooit tot directies en professoraten doorgedrongen omdat zij de eerste vreemdelingen waren die aan die deuren klopten. Datzelfde geldt voor vrouwen.

  33. 43

    Ach, als dat de enige overwegingen zijn die tellen, waarom zitten we dan niet altijd naar witte mannen van 70 te kijken?
    (Ik moet er niet aan denken!)

    Overigens, hoe weet u of er toch niet ergens een vluchtelinge uit Biafra een succesvolle internationale carriėre als virologe had, en nu op haar lauweren rust in Nederland en zou staan te popelen om Ab eens te vervangen?
    O nee, de man zit aan zijn Op1-stoel gelijmd! Of heeft de redactie oogkleppen op/gebrek aan tijd en vindt ze het wel prima zo?

    Als je niet zoekt, zul je ook niet vinden en steeds dezelfde kop aan tafel zien. En ja, dan gaan we achteraf proberen de keus te rechtvaardigen. (Hij kan goed … en heeft veel … en hij is …)
    Kortom, graag een database voor zulke redacties.

  34. 44

    @43: [ als dat de enige overwegingen ]
    Dat heb ik nooit beweerd.

    [ hoe weet u of er toch niet ergens ]
    Dat weet ik niet. Jij ook niet. Iemand moet wel publiek zichtbaar geweest zijn en zich niet stilletjes op de achtergrond hebben bewogen, anders wordt je nooit gebeld door redacties of journalisten.
    Er kunnen best betere experts dan Osterhaus rondlopen, maar die niet de communicatieve eigenschappen voor een talkshow bezitten. Of die hebben ze wel maar ze hebben geen behoefte aan hun kop op tv.
    Er zijn veel betere vioolspelers dan André Rieu, maar die weten niks van marketing of willen niet die makkelijke popie muziek spelen waar Rieu goud geld mee verdiend.

    [ O nee, de man zit aan zijn Op1-stoel gelijmd! ]
    Nee, de redactie heeft hem daar vastgelijmd. Hij is goed en het kijkerspubliek wil niet elke dag een andere expert zien.

    Zoveel anderen die net zo goed kunnen praten en pareren in discussies zullen er echt niet zijn.

  35. 45

    @40: “Ze leveren beelden van wat ‘normaal’ is in de samenleving”.

    Als beelden gemaakt worden met “rollen en modellen” komt dat niet erg geloofwaardig over. Bij rollen en modellen denk ik vooral aan toneelstukjes, Hollywood, karton en plastic en niet noodzakelijkerwijs aan volksverheffing of deugdzaamheid.
    Het is me nu duidelijk. De mevrouw die nu naast Pauw zit, speelt een rol. Het is niet echt. Dat is ook duidelijk te merken. Wel sneu voor de mevrouw, want in het echt en in de slagschaduw van de grote Pauw is ze niet meer dan een bijzettafeltje. Het doet me plotseling denken aan het soort vrouwen, die vroeger bij autoshows op de motorkap van een Ferrari zaten. Nee, we gaan vooruit.

  36. 46

    Schokkend om te lezen en dat Joost de divibase van NOS goedpraat.
    Houd het simpel:

    Goede journalistiek is naar mijn mening objectief onbeinvloed nieuws brengen aan het publiek.
    Niet beginnen met labels toekennen aan mensen en selecteren op godsdienst of ras. Dit is simpelweg rasistisch, daarnaast ruikt het naar propaganda door het nieuws te beïnvloeden door zelf als journalist mensen aan het woord te laten vanuit een specifiek hokje/beeld.