Een tweede leven

Op weg naar duurzaamheidIn onze rubriek Op weg naar duurzaamheid verkennen we oplossingen voor milieuvraagstukken naar aanleiding van de documentaireserie Earthrise van Al Jazeera. Deze week: windmolens uit schroot, brandstof uit plastic en een botanische tuin op een oude tinmijn.

Mini-windmolens in Kenia

Ik kan het me nauwelijks nog voorstellen: dat je kilometers moet reizen om de batterijen van je telefoon op te laden. In Kenia is dat echter heel normaal. Minder dan twintig procent van de bevolking is er aangesloten op het elektriciteitsnet. Dertig miljoen vooral op het platteland levende Kenianen gebruiken noodgedwongen diesel, kerosine en batterijen als alternatief. Een erg dure oplossing, een die nogal schadelijk is voor de gezondheid en het milieu bovendien.

Maar soms kun je met weinig geld en veel inventiviteit het leven op redelijk eenvoudige wijze wat veraangenamen. Dat althans laat de lokale sociale onderneming access:energy zien. Zij ontworpen een mini-windmolentje dat gebouwd wordt met materialen die je op de schroothoop kunt vinden en makkelijk kunt installeren. Het resultaat is schone en goedkope energie, genoeg om een lampje te branden of je telefoon op te laden. Meer hebben de meeste mensen ook niet nodig. Wie energie nodig heeft, gaat gewoon even langs bij de winkel. Net zoals we hier belwinkels hebben voor mensen zonder telefoon.

Synthetische brandstof

In de afgelopen tien jaar hebben we met zijn allen meer plastic geproduceerd dan in de hele vorige eeuw. Een deel van dat plastic wordt gerecycled, maar een groot deel belandt op de vuilnisbelt. Weggegooid plastic is echter niet weg. Het duurt ongeveer honderd jaar voordat een stuk plastic helemaal afgebroken is.

Cynar, een technisch bedrijf in het Ierse Portlaoise, geeft die plastic berg een nieuw leven: ze maken er synthetische brandstof van. Ze maken daarvoor gebruik van pyrolyse, vergassing, een techniek die ook in de Nederlandse afvalverwerking gebruikt wordt. Cynar gaat echter een stap verder en maakt van het petroleumdestillaat dat bij de pyrolyse ontstaat nieuwe brandstoffen. Die synthetische brandstoffen zijn schoner en bevatten minder zwavel dan onze traditionele brandstoffen. De synthetische diesel die Cynar produceert is van hogere kwaliteit dan de normale diesel en leidt tot een efficiënter brandstofverbruik en een lagere CO2-uitstoot. Eén ton plastic levert ongeveer 800 liter diesel. Aan grondstoffen hebben ze voorlopig geen gebrek.

Van ‘wasteland’ naar botanische tuin

Het begrip ‘wasteland’ moet je wel heel letterlijk nemen wanneer je de beelden ziet van de verwoestingen die de tinmijnen aanrichtten op het Indonesische Bangka Eiland. Niet onontgonnen, maar letterlijk afval-land: zwaar verzuurd, vol met kraters en niks meer mee te beginnen, verloren. Een groepje zakenlui dat eerder betrokken was bij de tinmijnindustrie, tovert nu 300 hectare verwoest land om in een botanische tuin. In een paar jaar tijd lijkt daar een waar paradijs op aarde te ontstaan, waar je nu 2000 plantensoorten en 200 diersoorten kunt vinden.

Het belangrijkste ingrediënt is voor ons Nederlanders maar al te vertrouwd: koeienmest. Interessant is dat de tuin al na een paar jaar in staat blijkt te zijn zichzelf te bedruipen met de opbrengsten van het land.

Sargasso is benieuwd naar uw suggesties om onze milieuproblemen aan te pakken. Kent u mooie initiatieven die meer aandacht verdienen, plaats ze dan in de reactieruimte.

  1. 1

    Dat plastic als energie : er drijft in de grote oceaan een plasticveld zo groot als Europa heb ik me laten vertellen. Kunnen de vissers ipv tonijn of walvis vangen zich te buiten gaan aan plasticvangst. Ik voorzie drijvende raffinaderijen en tot kleinschalige tankers omgebouwde vissersboten en slachtschepen.

    Daar moet geld in zitten.

  2. 2

    “… schone en goedkope energie, genoeg om een lampje te branden of je telefoon op te laden. Meer hebben de meeste mensen niet nodig” Markante oplossing van een rijke westerling. Ook daar moet gekookt worden, nu gebeurt dat op ongezond stinkend vuur. Voor de gezondheid van vooral vrouwen en kinderen is een verandering dringend nodig!

  3. 3

    Zover ik het nagelezen heb, er is inderdaad een “plastic” veld aldaar te vinden, maar komt ’t het neer op hele kleine plastic deeltjes, met inderdaad een zeer verhoogde concentratie, maar met het afvangen zou meer zeeleven meekomen dan plastic.

  4. 4

    Ook daarop hebben wij rijke westerlingen een oplossing —- een solar cooker….helaas zijn de meeste vrouwen in arme gebieden niet thuis om te kunnen koken op hun Hi-tech-solar-cooker! (ze werken overdag nml op het veld)

  5. 5

    En, ook een klein zonnepaneeltje lost wel een communicatie-probleem op, omdat die mobie kan worden opgeladen.
    Alleen hoe schaf je dat aan!
    Uiteindelijk slaat dit nergens op, en is alleen onwil,
    Arme landen hebben meestal een ruig overschot aan zonne-energie,
    en er zijn ook andere methoden om dit te gebruiken.
    Van ieder warmteverschil is energie op te wekken, alleen dat vraagt enige investering. Zeg me niet dat vanaf 1816 (uitvinding sterlingmotor)
    Tot nu nooit een energieopwekkende woestijnmotor is uitgevonden!

    Ondanks al onze verwende reaktie op zonneenergie-panelen “die maar 16% rendement doen,phuh!) is dat uiteindelijk een rendement dat het dubbele is van die planten, waarop we uiteindelijk de laatste 70 jaar al grootschalig rijden!

  6. 6

    OK, tientje bij de Action. (dat zonnepaneeltje),
    voor jou een leuk experimenteer-dingetje, voor een gemiddelde afrikaan een maand-gezins-inkomen.

    Is dat eerlijk? die dingen zijn waarschijnlijk ergens in China geproduceerd,
    en vervolgens naar NL gedistribueerd, een land met weinig zon, terwijl ze in afrika prima gebruikt kunnen worden.
    Vervolgens ontwikkelingshulp-blabla etc, belanden er uiteindelijk 4×10 euro zonnepanelen in kenia (tegen terug-gerekende kosten van 1 miljoen)

    Ik blijf het me afvragen, ik was 35? jaar geleden op Rhodos, en het viel me op dat iedereen een zwart watervat op het dak had staan,
    uiteindelijk een prima simpele solar warm-water voorziening.
    Ik durf te wedden dat deze simpele oplossing onderhand archaïsch is, en is ingehaald door elektrische verwarming!