De achterlijke voetbalcultuur

Dit is waar het eigenlijk om gaat (Foto: Flickr/Vincent Teeuwen)

Een achterlijke cultuur overspoelt Nederland als een tsunami. Soms op meerdere televisie-zenders tegelijk mogen de ayatollahs van deze cultus hun achterlijke denkbeelden uitdragen. Er wordt geroepen om een zeer sterke leider en aangezet tot volksgerichten. Ondertussen worden de ware beslissingen genomen in schimmige achterkamertjes door oligarchen. Een wetenschappelijke benadering is van ondergeschikt belang aan gevoel en emotie. Seksisme en homofobie zijn vanzelfsprekend.

Ik heb het natuurlijk over de voetbalcultuur.

Het gaat me niet eens om de sport zelf. Ik geef toe: ik ben niet de grootste voetbalfan, maar ik heb ook geen hekel aan de sport. Mijn grootste probleem is dat de wedstrijden te lang duren voor mijn concentratiespanne – ik zou ook liever willen dat Nederlandse schaatsers op de 500 meter iets zouden presteren dan dat ik de vlakke schema’s van Sven Kramer moet bejubelen – en die cultuur er omheen. En dan heb ik het niet eens zozeer over debiele hooligans, maar om wat wordt uitgedragen in programma’s als Studio Voetbal en Voetbal International door mensen die beter zouden moeten weten. Vele uren worden volgeblaat in het fascistoïde jargon van de ‘voetbalkenner’: ‘leider in het veld’, ‘geen winnaar’, ‘killersinstinct’.

Ondertussen is het voetbal het slachtoffer. Afgelopen zondag werd bijvoorbeeld in Studio Voetbal gepraat over of Kenneth Vermeer of Maarten Stekelenburg de eerste keeper van Ajax moet zijn. De heren experts waren stuk voor stuk voor Stekelenburg, want die heeft “een betere uitstraling”. In elke normale sport zou het gaan over percentages reddingen en het aantal uittrappen dat aankomt. Dat soort statistieken wordt ook netjes bijgehouden; Vermeer is beter. Alleen wordt er niets mee gedaan, men baseert zich liever op ‘uitstraling’. NEC-trainer Mario Been ging paintballen met het team, won de wedstrijd daarna en ging vervolgens uit bijgeloof elke week paintballen. Werd Been op staande voet ontslagen wegens zoveel achterlijkheid? Nee, hij mag voor Nederlands populairste club Feyenoord gaan werken.

Het is bizar dat de trainers die verantwoordelijk zijn dat voor de opstelling van een voetbalclub die ook een groot bedrijf is, zich nooit met dit soort informatie legitimeren. “Jan speelt en niet Piet, want Jan pakt gemiddeld 17% meer de bal af van een tegenstander en zijn passes komen 1,8 keer vaker aan.” Waarom eisen supporters niet dat hun club de beste analyses gemaakt de laatste inzichten gebruikt? Zeg veel over Sven Kramer en zijn saaie vlakke schema’s, maar over die schema’s is wel nagedacht door een team fysiologen en bewegingswetenschappers.

De beruchte homofobie rond voetbal is al ook zo schadelijk voor de sport. Hoeveel potentiële talenten zien daardoor af van een carrière als profvoetballer?

Sportjournalisten zouden er goed aan doen voetbal voortaan hetzelfde te benaderen als elk ander onderwerp en niet vanuit het waardenpatroon van de achterlijke voetbalcultuur.

  1. 1

    En schrijvers van GeenCommentaar zouden zich beter niet met voetbal kunnen bezighouden. Dan blijft de lezer in elk geval verschoont van non informatie. Schaatsen vergelijken met voetbal is als het vergelijken van een appel met de Euromast, als het vergelijken van een dode krokodil met een gloednieuwe Ferrari. Of als het laten prevaleren van statistieken boven het team.

    Amateur.

  2. 2

    1) Je kent de huidige voetbalcultuur niet, want er worden wél programma’s gebruikt die al dit soort statistieken bijhouden (Wenger van Arsenal is daar nogal fan van).

    2) Door alleen naar statistieken te kijken, negeer je het ontastbare/ongrijpbare van het voetbal. Je kan dus met een elftal van statistisch gezien de beste 11 veel minder goed zijn dan elk ander team. De werkelijkheid is niet in modellen te grijpen. Heerlijk!

    PS: Zouden economen ook eens moeten doen, aan andere dingen denken dan getallen!

  3. 3

    De auteur begrijp duidelijk helemaal niks van het spelletje voetbal. Je wilt het op een wetenschappelijke manier aanpakken, maar voetbal is geen wetenschap. Het zijn mensen die in het veld staan. Dan heb je te doen met vorm, een team. De beste elf individuen vormt niet altijd het beste elftal. Daarnaast heb je de arbitrage waar je rekening mee moet houden (in tegenstelling tot het schaatsen)Daarnaast om Studio Voetbal en Voetbal International van fascistoïde jargon te beschuldigen is helemaal nergens op gebaseerd. Zowel communisten als facisten hebben ’t altijd over ”Grote Leiders” enzo….
    Mijn inzicht is dat voetbal iets te rouw en puur is voor de linkse elite en daarom een makkelijk doelwit vormt om af te kraken. Je praat over wetenschappelijke aanpak, maar je berederingen zijn nou ook niet bepaalt wetenschappelijk ondersteunt..

  4. 5

    @3 Helemaal mee eens. De referentie “fascistoïde” had ik in eerste instantie over het hoofd gezien. Dat maakt de post nog schadelijker dan hij al was. Ik ben benieuwd wat de reactie van de auteur is op onze reacties.

  5. 6

    @1 En Robert Engel zou zich beter niet met stukjes tikken kunnen bezighouden. Verschoond met een t is als een kleuter met de vingers in het stopcontact: haren die te berge rijzen.

    Amateur.

  6. 7

    Gutgut, Robert Engel tikt een ‘t’ waar hij een ‘d’ moet gebruiken. Is me dat wat?

    Maar hoe zit het met de inhoud van het bovenstaande stukje? We zijn hier immers op een site die de inhoudelijke discussie propageert. Met een T.

  7. 10

    @8

    bedoeld.
    Verder met je eens.

    @7

    Tja, je bent zelf ook nooit te beroerd een slak te zoeken om je zout kwijt te kunnen. Kaatsen, bal etc.
    Maar goed, als je een inhoudelijke discussie wil, is het misschien handig dat je iets inhoudelijker reageert dan slechts “schaatsen is geen foebal”.

  8. 13

    @3:

    Mijn inzicht is dat voetbal iets te rouw en puur is voor de linkse elite

    Daar heb je misschien wel volledig gelijk in: de linkse elite is misschien idd wel een stuk gesofisticeerder dan de rechtse elite, en heeft daardoor wat minder voeling met het rouwe en pure voetbal. Dat verschil zien we bij de VVM immers ook al: de rechtse elite wenst zich vooral populistisch uit te drukken, en de linkse elite is eerder geneigd zich wat genuanceerder uit te laten.

    Met je opmerking over communistische en fascistische leiders ben ik het volkomen eens, maar ik denk dat de term fascistoïde werd gebruikt, omdat de term communistoïde tot nu toe nog betekenisloos is (waarschijnlijk omdat we hier nog nooit onder een communistisch juk gezwicht hebben en wel onder een fascistisch). Maar als die term zou bestaan, zou die zeker uitwisselbaar zijn in dit geval.

    @5:

    Dat maakt de post nog schadelijker dan hij al was

    OMG. Het gaat over voetbal, man. Een spelletje. Voor welk reëel bestaand probleem is de inhoud van dit stukje schadelijk?

    @1:

    Schaatsen vergelijken met voetbal

    Wie doet dat? Martijn vergelijkt zijn eigen concentratie spanne voor schaatsen met die voor voetbal. Hoe je dat als een vergelijking tussen schaatsen en voetbal kunt interpreteren is mij een raadsel.

  9. 14

    @12

    En dat is weer een typisch gevalletje van Engel die de hete aardappel weer doorschuift, doodsbang als hij is om zelf als eerste met een argument te moeten komen. Robertje wacht namelijk liever af om vervolgens met verdraaiingen en selectief winkelen in uitspraken zijn vermeende gelijk te “bewijzen.”

    Slappe hap.

  10. 15

    @Laurens: Er wordt toch ook niet inhoudelijk gereageerd op opmerkingen van mij en Inje?

    @Pedro: Voetbalcommentatoren uitmaken voor min of meer fascisten vind ik scahdelijk, ja. Het is tenslotte maar een spelletje, zoals jezelf zegt. De autuer geeft dus niet aleen aan niets van voetbal te snappen, maar beledigt en passant ook nog maar een paar mensen.

  11. 16

    Oei, Robert “hangende langspeelplaat” Engel heeft volgens mij een permanente search op GC staan met keyword “voetbal” om ons daarna te komen trakteren op zijn “visie”.

    Ik denk dat we maar meer artikelen over voetbal moeten gaan schrijven!

  12. 20

    @19

    :-)

    Is bijna een soort Godwin. De Wet van Engel: als de lengte van een online discussie met Robert Engel naar oneindig gaat, nadert de kans dat de discussie nog slechts gaat over de persoon Robert Engel 1.

  13. 21

    Robert Engel schrijft voor een paar sites op het internet, dus die heeft wat RSS feeds draaien. Dus dan is daar ineens een titel met iets van achterlijke voetbalcultuur. En dan lees ik dan, als voetbalcolumnist voor 925 en als chef sport van EDD. Dan is dat de wereld uit.

    Maar goed.

    Iemand weleens bedacht dat voetbal een teamsport is, en daarom niet te vergelijken met schaatsen? Dat schaatsen een kwestie is van het lichaam van de sporter, zijn talent, zijn herstellingsvermogen, zijn vermogen om te trainen en zijn techniek, onder andere? Dat voetbal een kwestie is van 22 lichamen, van elkaar aanvullen, van tactiek van de tegenstander, van randvoorwaarden, van onder andere veel meer? Dat voetbal een kwestie van afstemmen van de kwaliteiten van de spelers is, en dat het percentage bal afpakken daaraan ondergeschikt is? Dat het gaat om het totaalplaatje van de voetballer? Dat de uitstraling van de doelman inherent is aan het aantal ballen dat hij pakt? Dat er niks fascistoïde is aan een leider in het veld, omdat een leider een essentieel onderdeel is in sport? Dat er bij de achtervolging in het schaatsen ook sprake is van een leider en dat die sport daarom nog niks met fascisme te maken heeft? Dat er voldoende voetbaljournalisten zijn die de sport op verschillende manieren benaderen? Dat het benaderen vanuit het perspectief van Martijn kant noch wal raakt, gezien de onmogelijke vergelijkingen die hij trekt?

  14. 25

    Mensen, je hoeft toch niet tegen voetbal te zijn om te kunnen constateren dat het voetbal qua wetenschappelijke benadering ietwat achterloopt met andere sporten?

    De keeper is een uitstekend voorbeeld. Als blijkt dat Vermeer meer ballen pakt dan Stekelenburg, meer wedstrijden wint etc, wat moet je dan nog met een subjectief non-argument als ‘uitstraling’? Als die uitstraling niet voor betere resultaten zorgt, is die blijkbaar niet zo relevant. Of het valt wel mee met de betere ‘uitstraling’ van Stekelenburg, gezien de resultaten.

    Om maar niet te spreken over het beoordelen van buitenspel en of iets nou wel of niet een doelpunt was. Dat kan toch beter.

  15. 26

    Ik heb niet eens zin om met iemand te discussieren die met @1 een log binnenkomt, zelfs als er onder de dikke laag “ik weet het beter want ik ben Robert Engel” een aantal valide argumenten liggen.

    Nooit het idee dat je houding contraproductief werkt, Robert?

    Ach ja, de usual flame weer. Een normale discussie is onmogelijk.

  16. 27

    Dus amateur zeggen is beledigend? Je leeft in een vreemde wereld, Joost.

    De argumentatie van @21 lijkt mij wel duidelijk. Ik ga maar weer eens verder. Het was weer vermakelijk, jongens en meisjes.

    Tot ziens.

  17. 28

    @27

    “Dus amateur zeggen is beledigend?”

    En weer een typisch voorbeeld van de gebruikelijke wijze waarop Engel een discussie voert: hij zet een stroman op en valt die vervolgens aan.
    Heel subtiel verwijst hij nu even niet naar de reactie #23 van Joost, waaruit dit direct zou blijken.

    Dank voor je bijdrage in 21 en ongezien de groeten maar weer.

  18. 30

    @15:

    Voetbalcommentatoren uitmaken voor min of meer fascisten vind ik scahdelijk

    Ik vind het hooguit schandelijk, maar je weet dus nog steeds niet aan te geven, welke reële schade er door dit artikel aan wordt gericht. En en passant wat mensen beledigen, valt toch onder de vrijheid van meningsuiting tegenwoordig, of geldt dat niet als voetbalcommentatoren zich beledigd voelen (hoewel ik eigenlijk denk, dat die te slim zijn om zich hier druk over te maken).

    @21: de enige, die hier voetbal met schaatsen vergelijkt, ben jij.

    omdat een leider een essentieel onderdeel is in sport?

    Boude bewering voor een sportcommentator. Dat geldt niet eens voor alle teamsporten (of wil je bijvoorbeeld eens uitleggen, wie de leiding heeft in een vier-zonder-stuurman?), laat staan voor individuele sporten.

    Met die opmerking geef je overigens imho wel aan, dat je blijkbaar wel een grote fan van een leiderscultuur bent, en dat is nou typisch iets, wat je in de politiek bij dictatoriale regimes ook tegen komt. Fascistoïde is daar dus een mooie uitdrukking voor, maar je kunt daar ook andere (zo je wilt, linkse) termen voor opgeven, zoals grote roerganger en dergelijke. Maar dan was er hier natuurlijk weer geen discussie geweest, want de linkse elite heeft ook wat minder lange tenen.

  19. 32

    Ik ben geen voetbalfan, maar ik zie wel een roedel honden die een outsider wil bijten.

    Robert heeft natuurlijk gelijk met 21, en met 1 eigenlijk ook, al is dat wat snijdender en beknopter. Dat jullie dat niet doorzien is het probleem van de linkselitaire blinddoek.

  20. 33

    Wat @32 zegt. Grappig om te zien hoe een post over sport uitmondt in een politiek gekleurde “discussie”.

    Jammer om te zien dat er verder nog niemand inhoudelijk heeft gereageerd.

    @pedro: een vier-zonder-stuurman heeft wel degelijk een leider. Altijd handig als iemand het tempo aangeeft.

  21. 34

    @pedro (vervolg): daarom maken de 4 beste individuele roeiers ook niet direct de beste vier-zonder-stuurman (statistieken negeren vaak de essentie van sport).

  22. 35

    “Dat jullie dat niet doorzien is het probleem van de linkselitaire blinddoek. “

    Heeft niets met die blinddoek te maken. Ik zeg ook nergens dat Robert geen gelijk heeft. Er is nog amper een inhoudelijke discussie geweest. Ik wacht Martijn af, maar volgens mij is Robert al weer vertrokken.

  23. 36

    Tssssk. Engel schrijft wat, wordt bijgevallen door trianero en Inje, maar als daar op gereageerd wordt door Joost en die wordt bijgevallen door Laurens en mark is er ineens sprake van een roedel honden, die een outsider wil bijten?

    Horen de F-side, en de supporters van MVV, Fortuna en Roda trouwens ook bij de linkse elite?

  24. 38

    @2

    om maar eens inhoudelijk te reageren:

    Je geeft feitelijk zelf al aan dat er een rol is voor dat soort programma’s door aan te geven dat ze er zijn.
    Vervolgens stel je dat tegelijkertijd sprake is van zaken die ongrijpbaar zijn binnen het voetbal.

    Volgens mij is sprake van een misvattig, dat jullie denken dat Martijn niet begrijpt dat je niet alles in statistieken kunt vangen. Hij stelt dat het raar is dat de discussie alleen maar over de ongrijpbare dingen gaat en niet over meer meetbare zaken.
    Zeker bij een keeper, waar de prestatieindicatoren wellicht iets makkelijker te bepalen zijn dan bij veldspelers zou je dat verwachten.
    Hij stelt dat in veel andere sporten de wetenschap een veel grotere rol heeft dan in het voetbal en vindt dat vreemd.
    Dan kan je zeggen dat er in het voetbal ongrijpbare zaken zijn, maar dat ontkent hij vooralsnog niet direct. De vraag van Martijn is meer; waarom binnen het voetbal in tegenstelling tot andere sporten dat ongrijpbare zoveel belangrijker is?

    Om maar eens een ander voorbeeld te geven: hockeybondscoach Marc Lammers staat erom bekend dat hij alle nieuwe dingen uitprobeert om een voordeeltje te krijgen. Ook een teamsport. Maar een dergelijke coach in het voetbal ken ik niet.

  25. 39

    @33:

    Grappig om te zien hoe een post over sport uitmondt in een politiek gekleurde “discussie”.

    Jahaha. Kijk maar eens wie daar mee begon dan, in reactie #3, en wie hem daar meteen bij viel in reactie #5…. Sjongejongejonge, zelf de politiek in een discussie over voetbal invoeren en dan later net doen, alsof anderen daar voor verantwoordelijk zijn…

    Jammer om te zien dat er verder nog niemand inhoudelijk heeft gereageerd

    Ach, waarom reageer je daar dan vlak onder 2 keer op mijn inhoudelijke kritiek? Of bedoel e te schrijven, dat je kritiek alleen inhoudelijk vindt, wanneer iemand het met je eens is?

    een vier-zonder-stuurman heeft wel degelijk een leider. Altijd handig als iemand het tempo aangeeft

    Ah, en wanneer iemand even dat tempo niet meer kan volgen, is dat dan ook de leider, omdat die dan het tempo aangeeft? En als in een wielerwedstrijd iemand op kop van het peloton d het tempo bepaalt, is dat dan ook de leider en kunnen we dan van een revolutie spreken, als iemand anders de kop overneemt? je hebt volkomen gelijk, als je stelt, dat dat op dat moment de leider van het peloton is, of de leider in de wedstrijd, maar de discussie ging niet over een ‘leider’ die het tempo aangaf, maar over de hiërarchische leiders, die de leiding hebben en de lijnen uitzetten, en die niet vervangen worden, omdat iemand anders net een trapje harder gaat fietsen, of iets minder hard gaat roeien.

  26. 41

    @Laurens: Eindelijk :-)

    Het is natuurlijk onzin dat statistieken helemaal geen rol spelen in de voetbal verslaggeving. Dat doen ze juist wel. Ooit wel eens een Champions League wedstrijd gezien? Er worden tientallen verschillende statistieken weergegeven tijdens zo’n wedstrijd.

    Verder is er software te verkrijgen die meedraait tijdens de wedstrijden en alles tot in detail meet. Deze software wordt bij vrijwel alle grote clubs (erg prijzig namelijk) gebruikt. Het speelt dus wel degelijk een rol. Ik spreek me zelf dus ook niet tegen, ik ben verbaasd dat Martijn oproept tot meten en voetbal vergelijkt met een achtergestelde cultuur die niets weet. Uit ervaring blijkt dat statistieken handig zijn, maar dat er een groot deel niet mee kan worden verklaard, omdat statistieken een hoop negeren.

    Jammer dat het lijkt alsof Martijn zich daar helemaal niet in had verdiept. Als je zulke sterke uitspraken doet, dan moet je er wel iets vanaf weten. Daarom ben ik ook uiterst benieuwd naar Martijn’s bijdrage. Helaas is deze ver te zoeken.

    Een voorbeeldje van statistieken in de voetbalpers. Als je puur naar de statistieken kijkt, zou je zeggen dat Vermeer beter is. Maar is dát echt zo? Is het niet zo dat Stekelenburg inderdaad meer uitstraling heeft en vervolgens minder doelpogingen tegenkrijgt? Die cijfertjes zijn niet het eindoordeel!

    @Pedro (#39):
    Je hebt gelijk: de politieke discussie begon al in de post met een zeer vreemde opmerking. Daar las ik overheen en in #5 gaf ik aan dat dat geen mooie opmerking was.

    verder is de gene die het tempo aangeeft bij roeien niet alleen tempo-aangever. Dat is een belediging voor roeiers. Deze persoon moet heel precies aanvoelen hoe zijn teammaten er voor doen. Hij moet de race opbouwen, een strategie uitzetten. Hij vormt het team. Hij leidt. Hij is leider geworden doordat hij de meeste ervaring heeft, om kan gaan met de verschillende persoonlijkheden in de boot EN ze kan aansturen om gezamelijk tot hun beste prestatie te komen. Hij is ZEKER wel een hierarchische ledier!

    @Pedro (#40): Inderdaad, daar gaat de discussie over en het kost je 6 reacties om inhoudelijk te reageren…

  27. 43

    En weer zo´n self fulfilling prophecy van trianero… Eerst zelf de discussie politiseren, vervolgens net doen alsof anderen dat hebben gedaan, die o.m. op je eigen opmerking, daar zelf ook weer op reageren en dan de ander verwijten, dat het een paar reacties duurt voordat ie op jouw latere interpretatie van het artikel reageert… Overigens reageerde ik ook in mijn eerste reactie hier al inhoudelijk op het artikel en de reacties daar op, maar goed, als jij de discussie niet met alle geweld wil beperken tot statistieken in de sport, dan heb je daar voor jezelf in elk geval gelijk in. Jammer dat je niet de leider bent hier, want dan had ik daar ook nog in mee moeten gaan ook.

    Is het niet zo dat Stekelenburg inderdaad meer uitstraling heeft en vervolgens minder doelpogingen tegenkrijgt?

    Ja, dat is niet zo. Een keeper krijgt respect en uitstraling door de ballen, die hij pakt. Hoe veel schoten er op doel afgegeven worden hangt af van hoe goed de verdediging voor je is en hoe goed je tegenstander is. Als je een betere keeper bent, zullen je verdedigers er meer op vertrouwen, dat je de ballen pakt, en zullen ze gemakkelijker mee ten aanval trekken, wat tot meer schoten op doel leidt. Dat is niet de absolute waarheid, maar het zijn wel argumenten, terwijl jouw vraag weliswaar terecht gesteld wordt, maar je vergeet vervolgens argumenten aan te voeren, waarom je suggestie, dat Stekelenburg beter zou zijn, waar zou kunnen zijn…

    En dan anderen verwijten, dat ze geen argumenten aanvoeren…

    Over het gebruik van statistieken kan ik verder kort zijn: iedere zichzelf respecterende voetballer maakt daar ook al gebruik van. Je speelt, om met Alan Hansen te spreken, de ‘percentages’. Zo schiet je bij voorkeur ‘across goal’ in plaats van in de korte hoek, omdat de kans, dat je een rebound krijgt bij een schot naar de lange hoek veel groter is. Het gebruik van statistieken is dus gewoon ‘good practice’. En de ongrijpbare factor, we normaal gesproken gewoon geluk noemen, zal altijd een rol blijven spelen. En dat elf individualisten nog geen eenheid zijn is waar, maar welke elf spelers het beste met elkaar functioneren, kun je ook weer wel met statistieken aantonen.

  28. 44

    @Martijn: Prachtig stukje! En helemaal in de roos, getuige het feit dat voetbalfrusten er meteen van in de gordijnen klimmen.

  29. 45

    in #5 gaf ik aan dat dat geen mooie opmerking was

    Dat is een goedpratertje van je opmerking: “Dat maakt de post nog schadelijker dan hij al was”. Dat gaat veel verder dan zeggen, dat je dat geen mooie opmerking vond.

    PS: als jij de discussie niet met alle geweld wil beperken tot statistieken in de sport,

    Je wil die wel beperken, moest dat zijn, natuurlijk.

  30. 46

    Haaa, eindelijk een stukkie over voetbal. Daar heeft iedereen verstand van, dus kan ik nu eens een keertje volkomen terecht reageren.

    Ik ondersteun de mening van de auteur dat het voetbal gered dient te worden. Ik ben ook niet zo’n fan van voetbal, maar het is wel een heel aardige sport.
    Terecht wijst de auteur er op dat het mooie van die sport soms niet te zien, omdat de rimram er omheen het zicht belemmert.

    In dat deel van het voetbal dat bedrijfsmatig werkt, is het resultaat belangrijk. Ik neem aan dat niemand dat betwist.
    Waarom de auteur door sommige reaguurders wordt aangevallen op een suggestie die het resultaat zopu kunnen verbeteren, is mij een raadsel.

  31. 49

    Allereerst mijn excuses voor de late reacties, maar ik heb tegenwoordig een internetloze baan.

    Even een paar punten:
    – De focus in het stuk ligt op het gebrek aan het gebruik van wetenschappelijke inzichten in voetbal, maar dat is een symptoom van de hele cultuur rond voetbal die erg conservatief is en waar volgens mij de sport voetbal onder lijdt (zoals Saoedi-Arabië ook last heeft van zijn eigen stupide wetten.)

    – Voetbal is al teamsport minder gemakkelijk in cijfers te vatten dan bijvoorbeeld schaatsen. Maar in de voetbalwereld wordt er gedaan of het pure magie is. Hockey en American football zijn voorbeelden van teamsporten waarbij wel alle technische mogelijkheden worden gebruikt. Ook in het voetbal zijn er uitzonderingen, zoals bijvoorbeeld de al genoemde Wenger. Zeker bij keepers, toch een beetje individualisten in de teamsport, is het vrij eenvoudig te vergelijken op basis van cijfers.

    – Een aantal mensen heeft problemen met het woord ‘facistoïde’. Ik blijf vinden dat het denkraam in de voetbalwereld met die term goed omschreven is. Daarmee bedoel ik niet dat voetbalpresentatoren facisten zijn. Het is wel zo dat als mensen die verder volstrekt democratisch zijn als ze over voetbal gaan praten ze automatisch terecht lijken te komen in een denkwereld terecht komen waarin het volstrekt acceptabel is om iets als ‘clubliefde’, een soort Blut und Boden, een positief begrip te vinden en te gaan roepen om ‘een sterke man met een visie die de bezem er doorheen haalt’. Voetbal is een reservaat van totalitair denken binnen onze democratische samenleving. En omdat voetbal zo populair en alomtegenwoordig is, stroomt daarvan ook wel eens iets over naar de echte wereld.