Breekbare democratie

Een mooie omschrijving van het begrip democratie is “ dat het iets heel breekbaars is, dat uit tal van kleine, fragiele mechanismes en praktijken bestaat. Eén daarvan is er voor zorgen dat alle stemmen geteld worden.” Het is een mooie formulering van Snyder: stemmen tellen doen we wel, maar wat gebeurt er met al die kleine en fragiele mechanismes, die onze democratie vormen, nu het overleg op het Catshuis wordt voortgezet?

Ik denk dat de rechtstatelijkheid, de rechtsgelijkheid en de privacy onder druk blijven. De oorzaak daarvan is de combine met de PVV en de lichtzinnigheid van de VVD. Daarnaast groeit het hervormingsprobleem: de combinatie is niet erg progressief of modern. De minimalistische samenwerking van de regering Rutte met de Staten Generaal kan geen stevige crisisinterventies opleveren?
Het stuk van Ramsey Nasr in de NRC van 24 maart gaat ook over het bederf van deze regeringscombinatie: ‘Nederland is een natie aan het worden zonder normen en cultuur’. Frits Abrahams vindt hem maar een beetje chagrijnig, (NRC, 26 maart) want dit blijft toch een prima landje om in te wonen? Zou dat nog waar zijn?

Timothy Snyder is gesprekspartner van Tony Judt, in zijn laatste boek, “Denken over de Twintigste Eeuw”. Judt reageert met de gedachte van Churchill dat democratie het slechtste systeem is op alle andere na, maar noemt die gedachte maar beperkt waar. “Een democratie roest van binnenuit tamelijk snel weg. Dat gebeurt linguïstisch, of retorisch, hoe je het ook wilt noemen, en dat is de Orwelliaanse taalkwestie. Ze roesten weg omdat de meeste mensen er eigenlijk weinig om geven.” Dat lijkt me het probleem waar Ramsey Nasr op wijst: we zijn onvoldoende zuinig op de democratie die we hebben. En het roesten gaat voort.

“Er zijn intellectuelen en alle goede journalisten nodig die we kunnen vinden, om de ruimte te vullen die groeit tussen de twee delen van de democratie, de bestuurden en de bestuurders.” (p.357) De kloof tussen bestuurders en bestuurden is toch een dor cliché uit lang vervlogen tijden? Maar Tony Judt geeft een ander accent in zijn reactie: “Als je de geschiedenis bekijkt van de naties die het meeste voordeel hebben gehad bij de deugden die wij de democratie toedichten, valt op dat daar eerst grondwettigheid, een rechtsstaat en de scheiding der machten kwam. Democratie kwam bijna altijd pas daarna.” (p.356) Dat is mooi: constitutie, rechtstatelijkheid en mensenrechten gaan vooraf aan het tellen van stemmen. Het onderscheid in het regeerakkoord en gedoogakkoord tussen mensen, de dingen als het Polen-meldpunt, bedreigen de grondslagen van ons democratische systeem.

Snyder en Judt verkennen op een subtiele wijze de relatie tussen intellectuelen, journalisten en democratie. Ik zie de regering Rutte worstelen met het parlementair mandaat, zie hoe het isolement van Nederland internationaal toeneemt, zie de erosie van privacy, openbaarheid en rechtstatelijkheid. Het is de moeite waard hier wat uitvoeriger bij stil te staan. Dat komt zo. In de New York Review of Books schrijft Jennifer Homans, de weduwe van Judt, over het boek “Denken over de Twintigste Eeuw” en de omstandigheden, waarin het tot stand kwam. Judt leed aan ALS en wist dat hij het niet lang meer zou maken. Maar de ziekte liet zijn herinnering onbeschadigd: zo kon hij de strijd tegen het onvermijdelijke voeren, opgesloten in zijn verwoeste lichaam.

Judt en Snyder spraken wekelijks twee uur met elkaar: Snyder bereidde zich voor, Judt niet, omdat hij het niet meer kon. Maar de orde in zijn hoofd was voldoende voor boeiende gesprekken en het gaf Judt een moment van suprematie in zijn intensiverende strijd met Magere Hein.

Hebben we intellectuelen nodig en goede journalisten, om het gat tussen bestuurders en bestuurden te vullen? Judt en Snyder kijken naar de leugens die hebben geleid tot de oorlog in Irak. Het is een van de vele voorbeelden, waarvan je kunt zeggen dat een goede, autonome journalistiek de wereld een verschrikkelijke oorlog had kunnen besparen. Het is ook een reden waarom Sargasso bestaat. En waarom ik probeer via Sargasso een serieuze bijdrage te leveren aan het openbaar debat. Onze democratie heeft een openbaarheid nodig, die controleert en verbindt.

Waarvoor zijn journalisten? Zij moeten een “verlicht begrip” (Robert Dahl) van overheidshandelen bij burgers bevorderen, niet opdat die burgers die acties steunen, maar opdat zij ze doorzien en eventuele alternatieve acties kunnen bevorderen of kiezen. Dat is een nederig handwerk dat “sine ira et studio” moet worden verricht. Onlangs maakte ik mij boos over een krant, die het woord “geldsmijterij” voor een gemeentelijk plan gebruikte zonder nadere argumentatie. Ik vond dat slechte journalistiek: geblaat drukt men niet af. Ik had geen bezwaar tegen de opvatting van die burger, maar tegen die van de krant, namelijk dat elke mening zonder argumentatie mag worden weergeven als van belang en geldig. Openbaar debat kan alleen worden gevoerd met argumenten.

Waarvoor zijn intellectuelen? Zij moeten alleen blijven, zelfstandig en hardop denken, volgens Judt en Homans. De scheiding tussen de academische wereld en het openbare leven is “ons eigen verraad der klerken”. Judt heeft zijn leven lang getracht die kloof te dichten door helder te schrijven en te doceren en het openbaar debat te zoeken. Dat alleen zijn is essentieel: niet ergens bij horen, niet een belang van een club of beroepsgroep dienen, helder, onafhankelijk denken. Belangrijker dan alles voor Judt was het serieuze, openbare debat.

Daarmee ben ik terug bij het gesomber van Ramsey Nasr, of mijn tekst over Partij en Burger. We hebben een eenzame intellectueel gehad, Pim Fortuyn, die een beetje per ongeluk de politiek in struikelde en werd vermoord. Misschien mogen we Van Mierlo ook wel een intellectueel noemen; misschien ook Bolkestein. Maar verder? Thijs Wöltgens? Kok of Bos? Balkenende? Ik heb intense behoefte aan een serieus debat over openbare zaken, maar ik heb last van de schraalheid van de meninkjes. Het openbaar debat wordt vormgegeven door de handige veilingmeester Pechtold , de arrogante Blok, de geestige schoolmeester Roemer, de gemankeerde ambtenaar en demagoog Wilders, de verbeten activist Samson.

Nederland verliest economisch terrein op Duitsland, waar de ondernemers ook kermen om hervormingen. De Nederlandse economie groeit niet maar krimpt. Daarmee wordt het politieke vraagstuk van de verdeling haast onoplosbaar. Nederland moet een paar zeer strijdige dingen doen: voldoen aan de eigen norm, die het aan andere landen heeft opgelegd, maar ook de economie uit het slop halen door een slim economisch beleid. Dat gaat allemaal niet zo best. Nu gaan de heren, die elkaar eerder het Catshuis uit vochten, broederlijk aan die klus werken: boekhouders die een schaalmodel van de Sagrada Familia even in elkaar zetten. Dat zal me wat worden.

Democratie is een breekbaar systeem van talrijke fragiele mechanismes en gebruiken. Het probleem is dat dat breekbare systeem verwoest wordt door een onzalige politieke combinatie, die niet levert wat de Majesteit is beloofd, namelijk een stabiele en vruchtbare samenwerking met de Staten Generaal. En dan ook nog de angst exploiteert: angst voor terreur, angst voor te veel openbaarheid, angst voor economische declassering. Het begrip tussen PVV en VVD is een electorale bedreiging voor de liberalen geworden. Waar is Ab Klink, nu we hem echt nodig hebben?

Jennifer Homans, “Tony Judt’s final victory” in: New York Review of Books, no 5, 22 maart 2012
Tony Judt &Timothy Snyder, “Denken over de Twintigste Eeuw”, Amsterdam/Antwerpen, 2011

Foto: detail van de Sagrada Famiglia (credit: aymanshamma)

  1. 1

    Democracy is a lynch mob, of te wel demokratie is een illusie. De wil van het volk en de wil van die zg. intellectuelen staan haaks op elkaar. De wil van het volk en de wil van politici staan zelfs 180 graden uitelkaar. Dat komt omdat de politici in de zakken van het grootkapitaal zitten. Ze beloven dit, doen dat. Nooit in demokratie geloofd, zij niet en ik niet.
    Dit is een keus, geboren uit geveinsde noodzaak, hebzucht, overlevingsdrang, herverkiezingsdrang, noem maar op. Totdat de politici hun eigen zonen en dochters het slagveld op sturen, bestaat er geen democratie. Totdat de bankiers de macht uit handen geven bestaat er geen demokratie. Totdat het militaire industriele complex ophoudt te bestaan, bestaat er geen demokratie.

    Ik drink nog een glaasje whiskey en ga lekker slapen, da’s nog zo’n beetje de enige echte keus die ik heb.

  2. 2

    @1: het is geen schande, maar je stem is die van de interne roest: als je niks hebt met de democratie, gebeurt het allemaal en terwijl je aan de whiskey zit gaat niet de zoon van de politicus, maar jouw zoon in een ver land orde op zaken stellen en democratie brengen.
    Ik heb ook last van jouw proletarisch bewustzijn, maar juist daarom heb ik me ook praktisch in de politiek gemengd. Ik kom daar veel integere mensen tegen, die hun best doen om de wereld een beetje beter te maken.
    Op zich wordt mijn beeld over de verhoudingen tussen grootkapitaal en politiek daar niet anders van. Maar ik leef ook in het besef dat het systeem dat het beste van de slechtste is, juist alle aandacht en bemoeizucht van ons nodig heeft. Mijn zoon hoeft niet te sterven in een ver land waar wij niks te zoeken hebben. De bruine horden en de massamoord die de vorige eeuw Europa teisterden, kregen hun kans omdat de democraten rustig gingen slapen, na hun whiskey te hebben genuttigd.

  3. 3

    “Ik kom daar veel integere mensen tegen, die hun best doen om de wereld een beetje beter te maken.”

    Zoals Yolanda Sap.

    Trouwens, wat is er eigenlijk met dat onderzoek van de commissie Davids gebeurd? Daar zou toch nog een vervolg op komen?

  4. 4

    Overigens gaat looxcie helemaal niet rustig slapen, maar omdat hem geen andere keuze overblijft, schrijft hij. En terecht, want je kunt nu wel een andere koers wilen varen, maar de kapitein is al lang geprivatiseerd.

    Met al dat positieve gelul houdt je alleen maar de illusie in stand.
    En niets is schadelijker dan dat.

  5. 5

    Sap die ook zonen naar het slagveld stuurt maar het eufimistisch een civiele politie missie noemt?
    ben het vaak met je eens Harm, maar dit is een 1 april grap zeker? GL is sinds Halsema een D66 kloon geworden. En aangezien D66 VVD-light is….

  6. 6

    Het is moeilijk nog nadere argumenten te geven, want ik deel alle cynisme over pacifisten die vredesmissies verdedigen, om vervolgens met hulp van F-16’s rijbewijzen te controleren.
    Maar het gaat om persoonlijke keuzen in het leven. Ook ik wil wel eens rustig aan de whiskey of naar bed, terwijl ik dan weer iets moet in het vergadercircuit. Ik doe het wel. Het systeem met al zijn gebreken, heeft ons veel gebracht. Er is een ding nog schadelijker dan ‘positief gelul’; dat is niets doen aan dat systeem.

  7. 8

    De bruine horden en de massamoord die de vorige eeuw Europa teisterden, kregen hun kans omdat ze gefinancieerd werden. Zonder geld geen oorlog. Simpel as that!
    Maar dat is besides the point. De Zwitsers hebben een systeem waar de meeste “integere” politici in onze kamers van gruwen. Stel je voor: zelfbeschikking door volksbijeenkomsten, dat kan toch niet? Referenda? Nog erger. Dat is niet stabiel en levensgevaarlijk (voor wie, moet je je afvragen).
    James Madison zei eens: “Had every Athenian citizin been a Socrates, every Athenian assembly woud still have been a mob” en dus hielp hij een representatieve republiek scheppen. Reprensatief voor de elite, bedoelde hij. Nou, we hebben gezien wat daarvan terecht is gekomen. Europa en zeker Nederland volgen op niet al te grote afstand van dit gedrocht. Neo-liberlisme, het afschaffen van deugdelijke richtlijnen voor het bankwezen en de trein die maar niet op tijd wil komen, als er drie centimeter sneeuw ligt. Om maar es een paar dingen te noemen, die nou niet direct door “het volk” zo waren uitgekozen. Slechte keuzes worden altijd gemaakt, maar een beetje lering trekken uit het verleden, ho maar.
    Nu door naar de verkiezing voor de beste malt!

  8. 10

    “Er is een ding nog schadelijker dan ‘positief gelul’; dat is niets doen aan dat systeem.” Een boeddhist zou het daar ook niet mee eens zijn. Het massaal niet naar de stembus gaan zou misschien de ogen eens openen van een aantal lieden.

  9. 12

    Zo breekbaar vind ik het huidige systeem niet. Om de volgende redenen:

    – We mogen minstens 1x in de 4 jaar stemmen, dat zie ik nog niet zo snel veranderen
    – in Nederland is er ruimte voor nieuwe politieke stromingen (denk aan D66, LPF, PVV, PvdDieren)

  10. 13

    “Zo breekbaar vind ik het huidige systeem niet.”

    Als je het over democratie op zich hebt dan heb je de geschiedenis aan je zijde, evenals grote denkers als Rawls en Fukuyama.

  11. 14

    Het algemeen kiesrecht is nog geen honderd jaar oud. Er leven dus nog Nederlanders die zonder stem geboren zijn. Goed om in gedachte te houden als je het hebt over veranderlijkheid.

  12. 17

    Laten we het omdraaien. Het is daar wel eens onstabiel omdat democratie nog niet overal verweven is in het DNA van de landen. Hetzelfde gaat op voor Oost-Europa.

  13. 20

    @ Rob is blijkbaar een van die Nederlanders die er absoluut geen idee van heeft, wat de US of A allemaal heeft uitgehaald in Zuid- en Midden-Amerika.

    De democratie kwamen ze in ieder geval niet brengen. Bovendien heeft dat neo-imperialisme (er is geen ander woord voor) miljoenen doden gekost.

    En maar blijven zeuren over Fidel Castro, terwijl overal Cubaanse artsen helpen om de gezondheidszorg op poten te zetten, zelfs hier in Brazilie.

    Jullie zijn zo verdwaald door die jarenlange indoctrinatie, dat je het zicht op de werkelijkheid totaal bent kwijtgeraakt.
    http://www.thirdworldtraveler.com/Terrorism/SOA.html

  14. 22

    @Su Wat bedoel je?

    @Harm Leesbril alweer vergeten? Ik heb het helemaal niet over de inmenging van de VS in Zuid Amerika. Wat kan je wel?

  15. 23

    Ben weer eens ontzettend geïrriteerd met de manier waarop elke discussie hier wordt vervuild. In navolging van Alt Johan poneerde ik dat democratieën eigenlijk heel stabiel zijn. JSK zegt dat dit niet opgaat voor Latijns Amerika waarop ik reageer dat hij oorzaak en gevolg naar mijn idee omkeert.

    Overigens zijn er tig boeken en rapporten geschreven over Latijns Amerika en de staat van democratie. Het is iets wat in ontwikkeling is en afhankelijk van over welk land je het hebt zijn er grote verschillen. Misschien is het interessant om bepaalde ontwikkelingen in bijvoorbeeld Cuba, Brazilië, Chili, Guatemala of Venezuela te duiden. Ik sta volstrekt open voor enige discussie over de relatie tussen democratie en stabiliteit in deze regio. Kom maar op.

    Maar in plaats daarvan zit ik opgescheept met Harm. Die ouwe knar die bij het minste of het geringste het nodig vindt om de radicale E-palmboomsocialist uit te hangen. Als je zegt dat een democratie juist stabiel is en je zegt dat hetzelfde principe ook geldt Latijns Amerika, dan ben je volgens Harm blijkbaar vergeten wat de US of A allemaal heeft uitgehaald. Hoe haal je het in je hoofd.

  16. 24

    @22: Westers-centrisch wereldbeeld. Juist de relatief snelle omschakeling van vele oostbloklanden na de val van de muur doet juist vermoeden dat democratie slechts onder de oppervlakte zat. Maar ook de fragiliteit van democratie is terug te vinden in de Europese geschiedenis, bijvoorbeeld in de Griekse militaire Junta.

  17. 25

    Dat ontkracht toch niet wat ik zeg? Veel volkeren zijn graag democratisch en zodra de kans komt om democratischer te worden, zoals bij de val van de muur, dan kan er een reuzensprong worden gemaakt. Dit is juist het punt: andere regimes zijn een stuk instabieler, getuige ook deze snelle omschakeling. Maar laten we niet vergeten dat er ook nog landen zijn in Oost Europa waar vrijheid van pers vies tegenvalt of waar gelijke rechten voor homo’s onder vuur liggen, of waar er in de praktijk een zeer autoritair regime is. Dan zijn ingrediënten voor een minder stabiele samenleving.

    Overigens was Griekenland niet echt een voorbeeld van een mooie democratie voor de militaire junta.

  18. 26

    Nee, je stelde dat de democratie onderontwikkeld was. Dat heeft connotaties met oud imperialistische denkwijzen. Ze hebben immers allleen maar verlichtte geesten (uit ons superieure westers model) nodig om ze te leiden naar het ware geloof de democratie. Dat ontkent interne en externe detractoren die in het proces meespelen. Zo was de instabliliteit in Griekenland voor de coup vooral een product van de bredere strijd in de koude oorlog.

  19. 27

    Nou en of dat democratieën daar minder ontwikkeld zijn dan hier. Zoek anders zelf maar eens de Oost-Europese landen terug in dit lijstje: http://graphics.eiu.com/PDF/Democracy_Index_2010_web.pdf. Noem mij een gelovige en ik noem jou een relativist. In mijn boekje is het nog altijd een goed iets als mensen vrij zijn om homo te zijn of hun regering zonder angst voor lijf en leden mogen bekritiseren.

    “Dat ontkent interne en externe detractoren die in het proces meespelen. Zo was de instabliliteit in Griekenland voor de coup vooral een product van de bredere strijd in de koude oorlog.”

    De vraag is of Griekenland een democratie was. Overigens zeg ik niet dat democratieën niet kunnen vallen door interne of externe oorzaken. Ik zeg dat ze inherent zeer stabiel zijn. Mensen accepteren namelijk de wetgeving als legitiem naarmate een democratie verder gevorderd is. Ze mogen het ermee oneens zijn, maar wat er gebeurt is op een eerlijke manier tot stand gekomen. Wanneer dat niet gebeurt heb je de persvrijheid die helpt om hoogwaardigheidsbekleders aan de schandpaal te nagelen. Dat zorgt allemaal voor stabiliteit, maar ook de Titanic kon zinken.

  20. 29

    De onzinkbaarheid van de Titanic werd ook schromelijk overdreven. Ik vrees dat de huidige zelfgenoegzaamheid rondom onze democratie een reële gevaar inhoudt voor het doorslaan naar een crypto-meritocratie.

  21. 30

    15 – Rob: “Een volwassen democratie is eigenlijk ontzettend nieuw. Maar het is wel verdomd stabiel.”

    16 – jsk: “Behalve in Latijns-Amerika.”

    17 – Rob: “Laten we het omdraaien. Het is daar wel eens onstabiel omdat democratie nog niet overal verweven is in het DNA van de landen.”

    Dat is volstrekt onjuist: die democratie is overal met geweld onderdrukt door de VS. Na de oorlog begon dat in 1953 met Iran en daarna Guatemala.

    Omdat JSK over Zuid-amerika begon nam ik dat als aanknopingspunt. In 1954 werd daar de democratisch gekozen regering van Arbenz omver geworpen, met als hoofdrolspelers de gebroeders Dulles: de een directeur van United Fruits en de ander minister van buitenlandse zaken van de VS.

    Vice-President Nixon mocht de felicitaties komen overbrengen.

    http://www.youtube.com/watch?v=erJJjyWeCVs&feature=related

    He, daar zag je Howard Hunt ook voorbij komen, je weet wel, die Watergate “loodgieter”, voorloper van Oliver North. Die werkte dus blijkbaar (ooit) voor de CIA. Hij wordt trouwens ook in verband gebracht met de moord op Kennedy, maar dat zijn samenzweringstheorieen,

    en de VS is een stabiele democratie.

    (Ga verder bij @21)

  22. 31

    Dat de VS democratie daar eventueel in 1953 overal heeft onderdrukt is bezijden het punt dat ik maak. Ik maak een opmerking over de stabiliteit van democratieën. JSK stelt dat democratieën in Latijns Amerika blijkbaar niet zo stabiel zijn. Dan zeg ik dat dit niet het punt ontkracht, maar dat de democratieën in Latijns Amerika eerder nog niet zo vergevorderd zijn als hier. Wat mij betreft kan het heel goed zo zijn dat er bijvoorbeeld onder Allende een bloeiende democratie in opkomst was en dat dit door de VS enige tijd verneukt is.

    Mijn opmerkingen hebben betrekkingen op de vorm van het bestuur van een land en de stabiliteit ervan. Daarmee zeg ik niet dat alle instabiliteit die er geweest is in Latijns Amerika te danken is aan ondemocratisch bestuur (wat jij blijkbaar in mijn opmerkingen leest). Er kunnen uiteraard externe oorzaken zijn geweest.

  23. 32

    Jij stelt dat de democratieën in Latijns Amerika nog niet zo vergevorderd zijn als in Nederland. Waar berust die stelling op?

    Arbenz was juist zeer vooruitstrevend (evenals Mossadeq) en had een voorbeeldig programma opgezet voor landhervormingen, om onproductieve grond in het bezit te brengen van het armste deel van de bevolking. Daarbij werden de oorspronkelijke eigenaren schadeloos gesteld.
    http://tinyurl.com/cvv8rtw

    Rob: “Daarmee zeg ik niet dat alle instabiliteit die er geweest is in Latijns Amerika te danken is aan ondemocratisch bestuur. Er kunnen uiteraard externe oorzaken zijn geweest.”

    Nee, je stelde “dat het daar wel eens onstabiel (is) omdat democratie nog niet overal verweven is in het DNA van de landen.”

    Het lijkt me dat DNA een factor is die de erfelijkheid bepaalt en geen betrekking heeft op invloeden van buitenaf.

    De laatse coup vond plaats in Honduras tegen Zelaya, die het politieke jongere broertje van Arbenz was. De coup werd geleid door generaal Romeo Vásquez Velásquez, die zijn opleiding had genoten op de…..

    juist ja, the School of Americas.

    http://en.wikipedia.org/wiki/Manuel_Zelaya
    http://tinyurl.com/cc94vqc

    Binnen Zuid-amerikaanse democratieen staan soms mensen op die dat woord nog serieus nemen (anders dan de Nederlandse politici). Die worden echter uit de weg geruimd, als het even kan,

    door de VS en haar handlangers.

  24. 33

    Ondanks dat ik mijn bezwaren heb tegen wat je nu zegt ben ik in ieder geval al blij dat je reageert op wat ik daadwerkelijk vind.

    Terzake. The Economist maakt al jaren een ranglijstje van democratieën. In West Europa worden 15 landen als volledige democratieën gezien. In Latijns Amerika zijn dat er 2, namelijk Uruguay en Costa Rica. http://www.sida.se/Global/About%20Sida/S%C3%A5%20arbetar%20vi/EIU_Democracy_Index_Dec2011.pdf.

    Met mijn opmerking over het DNA bedoel ik de democratische verwevenheid binnen een land. Een land dat persvrijheid, gelijke rechten voor homo’s, een eerlijk kiesproces en een zekere economische standaard heeft waardoor mensen zich beter kunnen informeren, zijn belangrijk daarbij.

    Je snijdt de kwestie van Honduras aan. Even voor de duidelijkheid: een democratie is geen garantie voor stabiliteit maar hoe democratischer het land, hoe stabieler het zal zijn. Toch, indien je een specifiek geval kan aansnijden van een modern democratisch land met alle aspecten die horen bij een democratie, en er wordt daar een staatsgreep gepleegd door het leger, dan blijft het een n=1 argument. De effectiviteit van de interne mechanismen in een democratie die juist stabiliteit bevorderen worden daarmee niet ontkracht.

    Over Honduras: het land stond in 2007 op de 69ste plaats. In 2010 stond het op de 88ste plaats en verschoof het van een ‘gemankeerde democratie’ naar een tussenvorm tussen democratie en een autoritaire staat. In 2011 schoof het op naar de 84ste plaats. Het lijkt erop dat die staatsgreep in 2009 geen goed heeft gedaan voor de democratische situatie in het land. Maar laten we wel wezen: Honduras stond niet bijzonder hoog op de adelskalender van democratieën en zou dusdoende ook een stuk vatbaarder kunnen zijn voor een coup dan bijvoorbeeld Duitsland.

  25. 34

    Rot toch op met je Economist: Brazilie, Argentinie, Bolivia, Chili, Ecuador, Paraquay, allemaal landen die een stuk democratischer zijn dan de VS.

    De echte vraag is: zijn de VS wel een democratie
    of is het een als democratie vermomde maffia-staat.

  26. 36

    Ja, wat denk jij nou eigenlijk? Dat je zomaar voorbij kunt gaan aan alle informatie die ik verstrek, omdat jij The Economist heilig hebt verklaard?

  27. 38

    Zoals wel vaker gebeurt verdraaide je mijn punt. Ik heb je terecht gewezen en mezelf verhelderd en daarmee is het klaar voor mij. Wat je verder te melden hebt zal me worst wezen.

    Voor de duidelijkheid: ik ben helemaal niet geïnteresseerd wat jij leert op youtube. Ik ben helemaal niet geïnteresseerd in een discussie over Amerika. En ik heb absoluut niet de illusie dat er met jou fatsoenlijk te praten valt.

  28. 40

    The (keynesian) Economist is zélf ook een C.I.A.-mantelorganisatie.

    Business International Corporation (BI) was a publishing and advisory firm dedicated to assisting American companies in operating abroad. In 1986, Business International was acquired by The Economist Group in London, and eventually merged with The Economist Intelligence Unit. BI has been known to be used as a CIA front company.

    http://en.wikipedia.org/wiki/Business_International_Corporation

  29. 42

    Speciaal voor Rob.

    Er was eens….

    een journalist die onder Kennedy werd benoemd tot “director of public affairs” van het net opgerichtte Peace Corps. Toen Kennedy werd vermoord werd hij persoonlijk assistent van Lyndon B. Johnsonen en was verantwoordelijk voor diens verkiezingscampagne. Daarna werd hij diens White House Press Secretary. In die hoedanigheid leerde hij alle vieze spelletjes kennen (en werd er ook van beschuldigd daar bij betrokken te zijn geweest), Johnson stond bekend als een buitengewoon onaangenaam mens en uitermate corrupt. Hij was o.a. de beste maatjes met buurman J. Edgar Hoover (ze woonden in dezelfde straat).

    Een insider dus.

    Daarna werd hij full-time (TV-) journalist en won in die hoedanigheid ondermeer 2 pulitzer prijzen (ondermeer, want er is amper een prijs die hij niet won) en in 2006 zelfs een “Lifetime Emmy Award.”
    ( http://en.wikipedia.org/wiki/Bill_Moyers )

    Deze man maakte in 1987 een reportage, waarin de niet erg hypothetische vraag aan de orde werd gesteld of de maffia zelf in het witte huis een plaatsje had veroverd. Met het witte huis, dat was alle goede verstaanders duidelijk, werd niet Reagan bedoeld, maar Bush sr, toen vice-president en daarvoor directeur van de CIA.

    Howard Hunt had na Watergate het veld moeten ruimen en de afdeling illegale operaties werd vanaf ’81 overgenomen door Oliver North. Het was in die tijd, dat bekend werd dat de CIA (eerst) betrokken was bij grootscheepse heroinehandel vanuit de gouden driehoek en (later) cocaine handel vanuit Columbia, om haar illegale activiteiten te financieren.

    http://www.youtube.com/watch?v=jiRBxDEGDqw

    Oliver North had trouwens ook nog een heroinelijntje lopen vanuit de Beeka vallei in Libanon naar New York.

    But that’s another story.

  30. 43

    Keynesian????? Ik zou toch denken, dat ze daar dan wel mee te koop lopen, maar Keynes komt niet voor op de ‘about’ van The Economist.

    En het verhaaltje over BI zal vast wel waar zijn, ondanks de waarschuwing op wikipedia, dat het artikel niet goed genoeg onderbouwd is, maar om op grond daarvan the Economist als een CIA mantelorganisatie te bestempelen is wel heel erg complotterig. BI “provided cover for four CIA employees in various countries between 1955 and 1960” vind ik bovendien een erg mager resultaat voor een mantelorganisatie van de CIA.

    Maar je hebt daar vast veel meer bewijzen voor dan je in één populistisch zinnetje kwijt kan.

  31. 45

    @Harm: “Rob is blijkbaar een van die Nederlanders die er absoluut geen idee van heeft, wat de US of A allemaal heeft uitgehaald in Zuid- en Midden-Amerika.”
    De US of A zijn geen lieverdjes, dat weet ik ook wel. De vraag is of de democratie van de USA of Nederland breekbaar is, ik denk van niet.

    Het is dus niet zo dat er in een niet-breekbare democratie geen fouten worden gemaakt.

  32. 49

    Sommige van die landen vertonen sporen van democratie, sommige zijn democratisch. Argentinië vertoont al weer tekenen van ernstig verval. De Argentijnse Peso welke in een jaar tijd met ruim 20% in waarde is gedaald t.o.v. de Euro (dus t.o.v. de dollar helemaal in elkaar gestuiterd is).

    Oh…, maar nu begrijp ik die harde confrontatiepolitiek van de Argentijnen t.o.v. Engeland en de Falklands. Het volk moet weer afgeleid worden van de echte problemen en paljas Chavez klapt hard mee.

  33. 50

    OT (of toch niet): Gerrit Holdijk (SGP) verdedigt het laatste bastion tot zijn laatste snik, het recht vanuit de 3- eenheid, de laatste der Mohikanen hoeder der democratie Leve Onze Gerrit met zijn adjudant Jezus uitersteraardderzaak.

    O dankuwel astenblieft Heer ik zal nooit meer vuige taal bezigen en in decolletés staren en zo.

    Hiep hoi.

  34. 51

    Expansionary policies and commodity exports triggered a rebound in GDP from 2003 onwards. This trend has been largely maintained, creating over five million jobs and encouraging domestic consumption and fixed investment. The socio-economic situation has been steadily improving and the economy grew around 9% annually for five consecutive years between 2003 and 2007, and 7% in 2008. Argentine debt restructuring offers in 2005 and 2010 resumed payments on the majority of its almost $100 billion in defaulted bonds from 2001. The global recession of 2007–10 affected the economy in 2009, with growth slowing to 0.8%. High economic growth resumed, and GDP expanded by around 9% in both 2010 and 2011. The Argentine government bond market is based on GDP-linked bonds, and investors, both foreign and domestic, netted record yields as a result. Argentina began a period of fiscal austerity in 2012..

    En Cristina Kirchner werd natuurlijk met grote meerderheid herkozen.

  35. 52

    @allen: geboeid lees ik al uw reacties. Mijn betoog over de breekbaarheid van onze democratie is echter niet geschreven op mondiale geldigheid.
    Ik ben het in grote lijnen eens met de kritiek die o.a door Harm wordt geuit op de USA. Het lijkt me ook niet echt betwistbaar dat de Amerikanen in hun belang allerlei dubieuze regimes hebben gesteund, overal ter wereld, en dat zij veel aardige regimes hebben ondermijnd.
    Ik heb ook niet echt de neiging om de democratie in Amerika te vergelijken met die in Nederland: als Bush de uitvoerende macht kan gappen door geklooi met het tellen van stemmen, is er wel iets mis.
    Maar daar ging het om: er zijn eerst wat andere dingen van belang, zoals de scheiding der machten, de rechtsstaat, de mensenrechten. De Amerikaanse constitutie is ontstaan uit de verlichting, met mensen als Montesquieu en Thomas Paine als inspiratiebronnen. De juridische industrie in Amerika is daarop toch nog tamelijk zuinig. Daar zit een niet onbelangrijk verschil. Kritische journalisten worden in de SU als dolle honden overhoop geschoten. Michael Moore heeft wel een lijfwacht, maar hij doet het nog.
    Waar het mij om te doen was, is de uiterste zorgvuldigheid met de essenties van onze democratie. Ik vind aan de kant staan en roepen hoe verrot het systeem is, daar geen indrukwekkende bijdrage aan. Ik zeg niet dat het waardeloos is, maar actieve bemoeizucht lijkt me beter en verschaft ook vrij nuttige inzichten.
    Tenslotte: met al mijn gescharrel in het openbaar bestuur, ben ik toch nog nooit iemand tegengekomen, die de haat waardig is die in sommige reacties spreekt. Natuurlijk, legers domoren, naievelingen, een enkele corrupteling. Maar ook veel kwaliteit.

  36. 53

    “Ik vind aan de kant staan en roepen hoe verrot het systeem is, daar geen indrukwekkende bijdrage aan. Ik zeg niet dat het waardeloos is, maar actieve bemoeizucht lijkt me beter en verschaft ook vrij nuttige inzichten.”

    Dat is een stroman Tom. Aktieve bemoeizucht wil nog niet zeggen dat je mee moet doen aan het creeren van een illusie (zie 7). Er zijn legio andere mogelijkheden om je met de politiek te bemoeien.

    Het probleem is nog niet eens zozeer dat iemand meedoet aan het politieke spel en bijvoorbeeld in de tweede kamer gaat zitten om zijn stem te laten horen.

    Maar dan ook alleen maar om die stem te laten horen.

    Maar op het moment dat iemand zich medeverantwoordelijkheid maakt begin ik -zoals de zaken nu liggen- wantrouwig te worden.

    En voor iemand als Yolanda Sap heb ik geen woorden, want dan krijg ik prompt naar mijn hoofd geslingerd dat ik haatdragend ben. Gewoon woedend en pisnijdig worden mag ook al niet meer.

    En ja, het systeem is verrot!

  37. 54

    Ja Harm, je bent mijn favoriete mopperkont. Dat houdt mij scherper dan allerlei andere lezers. Ik vind dat Groen Links fundamenteel verraad heeft gepleegd, door de steun aan de Kunduz missie. Volledig eens: je controleert geen rijbewijs door F-16’s te gebruiken. wat een onzin allemaal. Elke pacifist moet toch weglopen?
    Het systeem is verrot; ook niet veel moeite mee. Maar ik denk dat ik door er tussen te lopen, er beter en gerichter mee kan omgaan dan jij. Toen ik niet meer verantwoordelijk wilde zijn, heb ik met enige bombarie afscheid genomen van de lokale politiek.
    Maar wat is jouw rol, behalve een groot deel van de dag achter de computer zitten en iedereen in je inzichten te laten delen? Ik gooi het niet weg, maar ik denk dat je meer zou moeten kunnen en willen.

  38. 55

    Dank je wel voor het compliment, want dat was de bedoeling. En jij bedankt dat je me de gelegenheid geeft in te gaan op onderwerpen die me interesseren.

    Ik heb in Nederland niets meer te zoeken, ik ben met pensioen. Deels vrijwillig, deels onvrijwillig, want ik speelde het spel met hartstocht, maar ik als je niet langer effectief kunt zijn, kun je er beter mee stoppen. Na mij de zondvloed.

    Hier heb ik ook niet stil gezeten, maar als mensen beginnen te informeren of je niet bang bent dat je een kogel door je kop krijgt, dan wordt het tijd om effe na te denken; als het een vriend is, dan is het uit bezorgheid en als het geen vriend is…. En het rare is dat dat niet altijd duidelijk is.

    Dus ik houdt me een beetje gedeisd. En informeer. Niet alleen dat ik meestal meer over de (juridische) achtergronden weet, maar bovendien ben ik veelal een vraagbaak voor mensen die het eens op een andere manier willen proberen. Want dat ik effectiever ben als wie dan ook om heisa in de tent te veroorzaken, dat is nu wel algemeen bekend.

    En ik loop steeds voorop met milieuvriendelijk ondernemen. Ik was de eerst die warm water verzorgde met zonneenergie, de eerste die consequent spaarlampen inzette, we gebruiken amper industrieel vervaardigde levensmiddelen, etc.

    O ja, ik ben nu bezig een productielijntje op te zetten om kleinschalig kroepoek te produceren. Mochten kroepoek-deskundigen dit lezen: ik heb nog wel wat vragen cq probleempjes, waar ik graag eens over van gedachten zou wisselen.

    Tevreden?

  39. 56

    @TvD: “Ik vind dat Groen Links fundamenteel verraad heeft gepleegd.”
    Het zijn grote woorden die je gebruikt. “verraad”. Ik denk dat het woord niet past in een gezonde democratie. Ik stem altijd op politici, naar aanleiding wat ze de afgelopen periode gedaan hebben (op het gebied van beleid, agendering). Niet op wat ze beloven. Op die manier heb ik later nooit spijt van mijn stemgedrag. Door zo te stemmen oefen ik geen morele druk uit op de politici en zijn ze vrijer om te doen en laten wat ze willen. Ik wil ook vrij zijn en diezelfde vrijheid moet je jouw volksvertegenwoordiger ook gunnen.

    Natuurlijk is hij/zij niet onbeperkt vrij. Als de volksvertegenwoordiger het niet goed doet, dan merkt hij/zij dat vanzelf bij de volgende verkiezingen.

  40. 58

    Johan: “verraad”. Ik denk dat het woord niet past in een gezonde democratie.

    Ik rol – bijna – over de vloer van het lachen. Johan die het heeft over een gezonde democratie.

    In een gezonde democratie zou een vunzige fascistenclub als jouw geliefde PVV helemaal niet bestaan.

    En de GroenLinks-fractie heeft inzake Kunduz inderdaad fundamenteel verraad gepleegd tegen de eigen principes en achterban. Dat heeft een wond veroorzaakt, die nog steeds moet helen.

  41. 60

    Jawel hoor. In een gezonde democratie ben jij uiteraard ook vertegenwoordigd, samen met je drie medestanders. Jullie halen alleen geen zetel in het parlement omdat de kiezer (daar begint het allemaal mee) in een gezonde democratie niet op fascistische partijen stemt.

    Een gezonde democratie is dan ook afhankelijk van een beschaafde, ontwikkelde, geïnformeerde bevolking. Allemaal dingen waar rechts van nature een bloedhekel aan heeft.

  42. 61

    @Olav: de gezonde democratie moet het doen met dit volk.

    Niet met één of ander fictief politiek correct volk. Er zit gewoon veel rechts in de populatie, altijd al zo geweest, zal ook wel zo blijven.

  43. 62

    Johan, volgens jou zit er dus gewoon veel onbeschaafdheid (onbeschoftheid), onderontwikkelheid en onwetendheid in de bevolking, en je wil graag dat dat zo blijft?

    Lekkere jongen, zo kennen we je weer.

    Ik kwam overigens niet met de woorden “gezonde democratie”, dat was jij. Ik weet al heel lang dat onze democratie niet gezond is, to the point waarop je zelfs niet goed kunt spreken van een democratie. Teveel regentjes en baantjesjagers. Waaronder ook de voltallige PVV-fractie, voor goed begrip.

  44. 63

    @Olav: Nee Olav, ik versta wat anders onder beschaving dan jij doet.

    Wat betreft regentesk zijn en baantjesjagen, dat zijn intrinsieke eigenaardigheden van de mens. Je komt het bijna in alle geledingen van de samenleving tegen. Een aanzienlijk deel wil een goede baan met enige job-security. Zeker als men thuis een gezin heeft zijn de financiële vergoedingen vaak zeer welkom. En ook zonder gezin.