Belangen en gemakzucht in verkiezingstijd

Belangenverenigingen komen op voor de belangen van hun leden. Logisch, daar zijn ze voor. En de verkiezingstijd is natuurlijk hét moment om aandacht te vragen voor de specifieke belangen.
Zo is Nefarma bezig met een stevige reclamecampagne om mensen (politici) ervan te overtuigen dat meer geld besteden aan medicijnen tot lagere ziektekosten leidt. Dat daarbij de onderbouwing ontbreekt en met suggestie gewerkt wordt, is een beetje jammer, maar wel begrijpelijk vanuit hun belangenpositie.
Vandaag werpt een andere belangenvereniging, de LMV, twee andere bekende wapens in de strijd, de enquete en het persbericht.
Het persbericht kopt stevig in met “61% huizenbezitters in financiële problemen bij afschaffing van de hypotheekrenteaftrek“.
Daar trek je tenminste aandacht mee. Het H-woord is toch al zo’n gevoelig onderwerp tijdens verkiezingstijd.
Nog maar een stevige uitkomst “80% van de respondenten is van mening dat huizenbezitters bij de PvdA niet goed af zijn.
En om het geheel af te maken nog een laatste “43% van de respondenten laat de stemkeuze bij de verkiezingen bepalen door het standpunt van de partij over de hypotheekrente aftrek.
Tel uit je verlies!
Nieuwsgierig als we zijn, hebben we toch maar even het gehele onderzoek opgevraagd.


Eerlijk is eerlijk, het onderzoek (MsWord) bevat netjes alle gegevens over hoe het tot stand gekomen is. Alle informatie is beschikbaar.
Maar dat wil niet zeggen dat er dan ook in het persbericht een eerlijk beeld wordt geschetst.
Zo gaat het hier natuurlijk niet om 61% van de huisbezitters, zoals de kop aangeeft, maar om 61% van de respondenten.
En de groep respondenten is niet volledig representatief. Zo heeft 60% een inkomen van 30.000 euro of hoger. Terwijl dat over de hele bevolking eerder 30% is.
Maar naast het niet representatief zijn van de steekproef, is er, zoals bij veel enquetes, sprake van simplistische vraagstellingen. Vraag je de mensen bijvoorbeeld of de overdrachtsbelasting per direct afgeschaft moet worden, stemt natuurlijk een ruime meerderheid (88%) daarmee in. Zou je bij die vraag tegelijk zeggen dat dan andere belastingen omhoog moeten (het geld moet immers ergens vandaan komen), krijg je vast andere antwoorden.

En dan de voor de verkiezingen heel belangrijke vraag bij welke partij de huizenbezitters denken dat ze het beste af zijn. Als je de vragen tot dan toe netjes hebt beantwoord en de mensen weten dat van de drie grote partijen (PvdA, CDA en VVD) de PvdA de enige partij is die iets wil doen aan de hypotheekrente aftrek, kan je eigenlijk niets anders meer doen dan met angst en beven zeggen dat de PvdA nooit goede bedoelingen kan hebben.
Je moet de mensen natuurlijk vooral geen informatie geven over de werkelijke standpunten van de partij. Want dan wordt het pijnlijk. 64% wil namelijk dat de hypotheekrente aftrek beperkt mag worden voor inkomens boven 2 keer modaal. En zoals hierboven genoemd wil 88% dat de overdrachtsbelasting afgeschaft wordt. En laten dat nou net twee punten uit het verkiezingsprogramma van de PvdA zijn. En laten de andere twee partijen daar nou helemaal niets over zeggen.
Stel dat je die informatie gegeven had vlak voor de vragen over het goed zijn van de drie partijen voor de huizenbezitters, had je dan nog dezelfde percentages gekregen?

Kortom, een onderzoek van weinig waarde maar met veel potentieel tot het aanrichten van schade tijdens de verkiezingen. Want het is lekker quoten.

En daarmee kom ik op de rol van de media. Die beschuldig ik bij deze maar weer eens van gemakzucht. Zij nemen namelijk vrijwel zonder kritische noot de belangrijkste koppen van het onderzoek over in hun berichtgeving. “Geldtekort door afschaffing hypotheekrente“, “Enquete: behoud hypotheekrente“, “Huizenbezitters in nood door afschaffing rente“, etc, etc, etc, etc,….
En daarmee is het beeld weer bevestigd. Bij geen van de gevonden berichten is merkbaar dat ze ook daadwerkelijk het onderzoek gelezen hebben, laat staan erover nagedacht te hebben.
Zo laten ze zich dus heel eenvoudig voor het karretje van een belangenorganisatie spannen. Beetje jammer dat het de kiezer niet echt helpt met een objectieve keuze maken. Zeker niet als ze een huis hebben.

  1. 1

    Pfff, ik krijg laatste dagen wel een beetje genoeg van alle media-aandacht voor de verkiezingen. Het wordt echt een overdosis zo. Laat het maar snel 22 november zijn en hopelijk waait er daarna echt eens een nieuwe en frisse politieke wind…

  2. 2

    @Steeph: inderdaad, helemaal met je eens.

    Overigens had RTL4 nieuws plotseling door dat de SP ook wil morrelen aan de hypotheekrente en iets verdergaand dan PvdA. Vraag me af of al die mensen die van Fortuyn nu maar naar de SP gaan zich dat al realiseerden.

  3. 5

    Top artikel Steeph!
    Ik begrijp alleen niet waarom de LMV zo denigrerend doet over de plannen van de PvdA. Goed, beperking van de hypotheekrenteaftrek kan de stijging van de huizenprijzen wat doen afnemen en daarmee de toekomstige courtage, maar dat zou goed gemaakt dienen te worden door de afschaffing van de overdrachtsbelasting. Die maakt het goedkoper voor mensen om te verhuizen, oftewel meer business voor de makelaars.
    Rare actie van die makelaars.

  4. 6

    @ Chinaman: Die makelaars hebben zelf natuurlijk allemaal een topinkomen en een kast van hun huis. Dus zij behoren tot de 7% (dat wat het toch?) van de Nederlanders die onder die hypotheekvoorstellen van de PvdA vallen. Zou dat het zijn?

  5. 7

    O ja, ze wonen in een kast van een huis, maar ze willen een nóg groter huis. En dan vallen ze echt onder het PvdA plan, want dat ging alleen over nieuwe hypotheken, dacht ik.

  6. 9

    Nou ja, de overdrachtsbelasting is 6 % van de koopsom. Dat weegt natuurlijk niet op tegen de rentebetaling, zelfs bij een hele lage rente ben je binnen een paar jaar daar veel meer aan kwijt. En als je dan een behoorlijk stuk van die rente-aftrek kwijtraakt, dan kan ik me voorstellen dat dat wel een beetje pijn doet.
    En zouden die makelaars geen mooie trucs weten om de overdrachtsbelasting voor zichzelf niet al te hoog te maken (laag taxeren, handjeklap met collega) en de renteafrek een beetje te maximaliseren (hypotheekje afsluiten via je eigen hypotheekwinkel)?
    Het zou trouwens ook gewoon kunnen dat het een natuurlijke reactie is van een makelaar, plannen van de PvdA kraken.

  7. 10

    Stel je voor je woont in Utrecht en werkt in Rotterdam. Je hebt een huis (met hypotheek) van 250.000 euro en zou graag een vergelijkbaar huis willen kopen in Rotterdam. Op dit moment ben je dan sowieso 15.000 euro kwijt aan belasting. Daar kan je vaak van op en neer rijden naar Rotterdam. Stel dat je verwacht om niet langer dan 4 jaar bij dezelfde werkgever te blijven werken is verhuizen door de belasting en andere kosten te duur. Als de overdrachtsbelasting wegvalt, is dat eerder interessant en zullen mensen meer gaan verhuizen wat natuurlijk prettig is voor de makelaars (en in mijn voorbeeld milieu).

  8. 14

    Altijd leuk om even onder de oppervlakte te kijken en de bronnen van persberichten te zien. Geeft een beeld over de media maar zeker ook over de belangen(verenigingen) en de verschillende invloeden.

  9. 15

    @Steeph
    Ik denk weld at ik een starter zou zijn, maar het argument haalt wel een beetje je betoog naar beneden. De mensen in het onderzoek zijn huizenbezitters, per definitie geen starters. Een beetje oneigenlijk argument dus voor in dit onderzoek. Verder ben ik er persoonlijk niet voor om weer een uitzonderingspositie voor een bepaalde groep in de samenleving te maken,
    Praktisch is het ook een beetje lastig. Nederlanders kopen volgens mij bijna altijd een huis samen, alleen is niet te betalen. Als 2 starters een huis kopen en gaan later uit elkaar (scheiding/relatie voorbij), huis wordt verkocht maar dan? Beide geen starters meer? Als nu 1 persoon van een stel een starter is en de andere reeds een huis heeft (gehad)? Wel of geen belasting? Gaan straks alle starters op 1 naam een huis kopen om dan later op de ander z’n naam weer starter te zijn?
    Verder wordt er geen overdrachtsbelasting geheven op nieuwe huizen, die vallen namelijk onder het BTW regime van de bouwers. Betekend dat dan dat gemeenten geen nieuwe starterwoningen meer laten bouwen omdat die per definitie al te duur zijn? Alle starters in oude huizen?
    Financieel goed onderbouwd alle overdrachtsbelasting afschaffen had ik prima gevonden, alleen op deze manier krijg je weer een wirwar van regels erbij waar alleen een snuggere makelaar/financieel adviseur tegen een hoog honorarium uitkomt. Halfslachtig PvdA plan dus.

  10. 16

    @Chinaman: Eens dat mijn punt afgezwakt wordt doordat het alleen voor starters geldt. Maar de PvdA is wel de enige die het uberhaupt heeft over afschaffing. Dus toch relevant.
    Verder betreft het onderzoek niet zozeer alleen huizenbezitters als wel huizenzoekers. Daar kunnen dus zeker ook veel starters tussen zitten.

    En verder wil ik me hier niet voordoen als voorstander van het PvdA plan hoor. Het gaat me er meer om dat dit onderzoek gewoon tendentieus en krom is. En dat met name de PvdA hiermee onterecht in een hoek gezet wordt waardoor kiezers mogelijk op grond van verkeerde indrukken hun stem laten beinvloeden (hey, what else is new).
    Je moet voor de gein eens de commentaren lezen die bij het Telegraaf artikel hierover staan. Dan weet je dat het weer lekker bevestigend werkt.
    http://www.telegraaf.nl/binnenland/53402391/Geldtekort_door_afschaffing_hypotheekrenteaftrek.html?p=3,1

  11. 17

    Mee eens dat de PvdA op verkeerde gronden in de hoek wordt gezet door dit onderzoek. Dat is jammer en bijvoorbeeld de VVD zou zich moeten gaan beraden over de hypotheekrente aftrek. Waarom geen verlaging van de aftrek tot 96% als men daar toch alle belastingschijven met 3% wil verlagen?
    Op dit moment kiezen steeds meer mensen voor een aflossingsvrije hypotheek. Juist opdat die aftrek dat mogelijk maakt. Eigen huizenbezit, het argument voor hypotheekrenteaftrek, wordt dan steeds meer een illusie. Mensen zijn geen eigenaar van hun huis, dat is de bank. Een klein dipje en ze staan met en groot verslies van kapitaal op straat. Dat kan ook de bedoeling niet zijn.

  12. 19

    Wat doet de starter, de huizenbezitter, de buurman, de buurvrouw, de randstedelling, de plattelander, de middenstander, de mbo-er, de systeembeheerder? Wat doe ik en wat doe jij? Wat doet iedereen? Die gaat naar de bank en vraagt wat hij maximaal kan lenen. De bank bekijkt dan de loonstrook en geeft antwoord. Dat is het bedrag waarmee iedereen de markt opgaat en dat gemiddelde bedrag bepaalt de gemiddelde huizenprijs. De hypotheekrenteaftrek zorgt er alleen maar voor dat de huizenprijzen met een procent of 30, 40 omhoog gaan. Natuurlijk is het voor bestaande bezitters een gesubsidieerde vorm vam vermogensaanwas, maar het meeste nut gaat toch naar de banken, de hypotheekverkopers en de makelaars, die dubbel profiteren want over het algemeen ook huizenbezitter.

    Vermindering van 6% overdrachtsbelasting zal alleen maar zorgen dat de huizenprijs met 6% gaat stijgen. Starters hebben daar geen enkel voordeel bij. Alleeen de banken, de makelaars, de hypotheekweserverkopers en de bestaande huizenbezitters.

  13. 20

    Dit is trouwens ook zo’n fijne kop:
    ‘Linkse coalitie economisch rampzalig’
    Onderzoekje van D66. Nou denk je dan, enorme toename werkeloosheid en economische krimp. Toch?
    Nee hoor:
    Volgens het stuk leiden de programma’s tot een daling van de groei met 0,1 procent en een toename van de structurele werkloosheid met 0,2 procent.

    Net iets minder GROEI en wat meer werkeloosheid. Tjezus wat een kop.
    http://www.nu.nl/news.jsp?n=886068&c=34&rss

    Word hier een beetje moe van.

  14. 22

    Ik vind het toch wel vrij ernstig dat de serieuze media (NOS, Financieel Dagblad) geen brononderzoek hebben verricht. Dit is toch ongeveer les nummer 1 bij de opleiding Journalistiek? Goed dat er weblogs zoals deze zijn: controleurs van ‘de media’.

  15. 24

    Het punt wat Steeph signaleerde is inderdaad buitengewoon irritant. En de media laten zich ook van alles voorliegen en geven nauwelijks weerwoord. Pas hebben we hier ook het verhaal over discriminatie op de arbeidsmarkt gehad. Onderzoek door en voor de heer Wijn. En dan gaat het om een enquête waarbij ondernemers mogen zeggen dat zij niet discrimineren. Verhaal wordt ’s morgens om al weerlegd, maar komt om vijf uur doodleuk weer terug.

    Je ziet dat het werkt. ook op Sargasso wordt het aangehaald door lieden die niet gewend zijn verder te denken dan hun neus lang is.

  16. 26

    @23 Vertrouw op je eigen verstand en negeer de komende week het (verkiezings) nieuws. Dan stoor je je er ten minste niet aan, tegenhouden doe je het toch niet. Zo doe ik het tenminste.

  17. 27

    Dat soort persberichten worden vrijwel altijd ongewijzigd en ongecontroleerd overgenomen. Dat is nou net de lol van persberichten, dat ze geen extra tijd en mankracht kwijt zijn aan checken en herschrijven ervan.

  18. 28

    De partijen die voor aanpassing van de hypotheekrenteaftrek zijn hadden eerder met een -zo mogelijk gemeenschappelijk – wetsvoorstel moeten komen waarin het overgangsrecht goed is geregeld. Bij gebrek aan concrete plannen zijn ze een gewillige schietschijf voor angstzaaiers en andere eigen belangen.

  19. 29

    Alle factoren die helpen om de huizenprijs omhoog te stuwen, zoals hypotheekrenteaftrek, zijn positief voor een makelaar. Men vraagt hetzelfde courtage, voor het zelfde werk, maar wel van een veel hoger bedrag dan 5 of 10 jaar geleden. In mijn omgeving groeiden die de afgelopen jaren als paddestoelen uit de grond (de kwaliteit van dienstverlening is over het algemeen uitermate beroerd). Het is niet zo vreemd dat dit soort verenigingen partijen met plannen tot de broodnodige beperking van de hypotheekrenteaftrek gaan afkatten.

    Een krant die alleen persberichten overneemt is wat mij betreft geen krant, maar een kopieerapparaat. Een goede krant plaatst bij het persbericht een grondige analyse van wat er nu eigenlijk aan de hand is.

  20. 30

    In plaats van een grondige analyse toe te voegen zou ik het persbericht vervangen door een kritisch stuk over de LVM en dit soort onderzoeken. Daar vraagt dit gewoon om. Doe het anders in een column als je nog iets verder wil gaan, maar ga niet het hele persbericht plaatsen met een paar kritiekpuntjes aan het eind. Ik vind dat je dit soort dingen niet enkel moet corrigeren maar ook moet ontmoedigen.

  21. 31

    LVM heeft wel gelijk maar geen enkele partij in Nederland wil de hypotheekrente aftrek in een keer afschaffen en dat zou ook erg dom zijn.

    De meeste plannen hangen tussen een maximum aan het aftrekbare bedrag en het geleidelijk afbouwen van de aftrek over 1 a 2 decenia zodat de huizenmarkt eraan kan wennen. Puur paniekvoetbal dus. Volgens mij hebben ze bij de LVM een direct lijntje naar de VVD lopen die wel zal profiteren van dit soort geschreeuw.

  22. 32

    @prometeus: onder de deelnemers aan de enquete was de VVD in ieder geval de meest favoriete partij na de “weet nieters” en voor CDA, PvdA, CU, D66, EenNL, GL, Wilders, LPF, PvdD, SGP, SP en anders…

  23. 33

    Nounou, wat een afgunst hier.

    Punt 1: de LVM, NVM etc. zijn natuurlijk net zo’n tuig als Bos en Maorijnissen.

    Punt 2: iemand noemde de NOS serieus. Kom nou toch.

    Punt 3: Steeph onderstreept de kern van de socialistische afgunstreligie, bovenaan de pyramide wil hij wel leven in een dictatuur. Met een knipoog-smiley, maar ondertussen is het net zo’n grap als Bos maakte over coalities: ongeloofwaardig.

    Iedere linksert gaat na wat jaren pluche toch gewoon bekakt praten. En hoe je dingen zegt zegt meer dan wat je zegt.

  24. 35

    Ja, ik ben hier nieuw in de reacties, maar ik lees al langere tijd mee.

    Links deugt per definitie niet….

    …. op de meeste gebieden. Het klopt soms wel, zoals bij milieu en defensie, maar de methoden en oplossingen deugen niet. Het volk snapt niet waar het werkelijk om gaat.

    Het is zoiets als wanneer ik naar mooie muziek luister: heerlijk om bij weg te dromen, maar op zeker moment moet je de stereo uitzetten om aan het werk te gaan.

    Wat natuurlijk ergerlijk is bij links dat het een speeltuin is voor mensen die niets beters te doen hebben dan elkaar baantjes toe te schuiven en lekker onder mekaar te zitten zwetsen, terwijl fatsoenlijke mensen het echte werk doen. Dan zijn ook de linkserts die door de tijd erachter zijn gekomen waar het werkelijk om gaat, maar die zichzelf vervolgens rijkelijk toebedelen. De arbeiders verdienen beter dan Marcel van Dam, Wim Kok, Wim Meijer, Eveline Herfkens en Ad Melkert, maar krijgen een stuk minder.

    Ik ben voor een Nederland waarin iedereen zo goed is opgeleid dat fouterikken worden herkend en dat iedereen stemt op inhoud en niet op basis van campagneprietpraat. Dat krijgen we het goed: een verstandig economisch beleid met veel geld naar milieu, onderwijs en verkeer, veel minder naar defensie en sociale zekerheid, en snelle integratie van minderheden.

    Wat we krijgen: SP leeghoofdigheid (ze zeggen helemaal niets dezer dagen), steeds grovere campagnes en ontwrichting in de samenleving.

  25. 36

    @Nette Heer: “Links deugt per definitie niet…”
    Aangezien je aangeeft hier al langer mee te lezen (welkom alsnog overigens), zou je toch moeten weten dat zo’n uitspraak te makkelijk is. Argumenten ter onderbouwing zijn meer dan welkom.

    En ik heb sterk het gevoel dat je de overtuiging toe gedaan bent dat links het voor het zeggen heeft in dit land.
    Afgezien van de media wordt dit land toch niet evident geregeerd door links? Toch?

    En waarom is nu specifiek de SP leeghoofdiger dan andere partijen op dit moment? In mijn beleving komt er uit vrijwel geen enkele partij op dit moment echt nieuwe geluiden. Alleen maar reacties op reacties op.

    En even als full disclosure op eerdere opmerking: Ik zit al vrijwel bovenin de pyramide die jij bedoelt.
    Maar in geval van een dictatuur ging het mij even om de machtspyramide. Ik vertrouw niemand anders dan mezelf op die plek helemaal bovenin.

  26. 37

    OK Steeph, nu begrijp is de grap: de bent ook een mummie!

    SP is duidelijk slim, en daarom doet men leeghoofdig. Men zegt op het ogenblik helemaal niets, zoals dat eerder voor Bos werkte. Bos heeft die koers verlaten en flikkert dus omlaag in de peilingen.

    Als de SP een keer zijn programma op TV vertelde bij Pauw en Witteman dan kregen ze nog maar 3 zetels. Nu doet Marijnissen lekker joviaal zonder te vertellen dat hij nog linkser is dan Marcus Bakker ooit was. Ook ik ben onder de indruk van de man, ik zou hem zo uitnodigen voor een dineetje met vrienden. En op persoonlijkheid pak je in Nederland de stemmen, maar men ziet niet dat zijn ideeën verderfelijk zijn en het gewoon weer om de bekende deuntjes gaat. Kijk op de SP kandidatenlijst en je gaat over je nek van de mensen die nog helemaal niets hebben bewezen, behalve dat ze goed zijn in partijmachinaties. LPF-fractie 2.

  27. 38

    @Nette Heer: Je geeft niet echt antwoord op mijn vragen. Zo stopt een discussie snel.

    En jouw uitspraak “Als de SP een keer zijn programma op TV vertelde …” wekt wat bevreemding. De verkiezingsprogramma’s zijn versleuteld in de stemwijzer. Toch komen veel mensen op SP uit (meer dan 3 zetels in ieder geval). Kennelijk weten ze dus best wel waarvoor ze kiezen?

  28. 39

    Ik zie veel politici die regelmatig beweren dat Nederland het ofwel beter doet dan het buitenland, ofwel zo veel goede zaken heeft beinvloed bij de buren. Wat de hypotheekrente betreft is dat zeker niet waar. Ik weet niet zeker of het voor alle buren geldt, maar in Frankrijk bestaat een dergelijk voordeel in heel veel beperktere mate. De bedoeling van een dergelijke regeling is om de mensen die met een eigen huis beginnen enig soulaas te verschaffen. En dat is precies wat hier gebeurt, de eerste drie jaar mag je een deel van de rente aftrekken, hoef je nog geen grondbelasting noch onroerend-goed belasting te betalen. Daarna houdt dat op, en is er geen enkele aftrek meer mogelijk. Nou zijn huizen hier niet zo onvervroren duur als in Nederland, de hypotheek is meestal voor maximaal 15 jaar, bovendien zijn de salarissen lager, maar de regeling is blijkbaar goed voor het huizen bezit. Ik schat dat 75 % van de Fransen een eigen huis bezit. Huren is voor degenen die echt geen geld hebben, althans bij de HLM (sociale woningbouw), en de rest is niet te herkennen. Hypotheek moet ook bewijsbaar voor het huis worden gebruikt, hetgeen o.a. als resultaat heeft dat de meeste mensen op latere leeftijd een vrij huis hebben. Dat moet ook, want grootouders moeten hun kleinkinderen reusachtige cadeaux kunnen geven, en er bovendien voor een groot deel van hun tijd voor zorgen. Misschien is het toch goed dat die binnenvetters, die in Nederland de politiek bedrijven, hun hoogmoed afleggen en eens elders kijken. Hier is veel mis, maar zoals in Nederland, zo zout heb ik het nog niet gegeten. De wereld ligt op sterven, en de politici debatteren er over wat eigenlijk armoede is, en welke richting het moet met Nederland. Dat laatste is trouwens duidelijk: de zee in, binnen 50 jaar. Daar helpt geen dijk of duin tegen, dank zij de nederlandse politiek, die geen oog heeft voor belangrijke zaken.