Jos van Dijk

foto: DonkeyHotey, Flickr.com

Berlusconi heeft het weer gered. Hij kreeg in het zoveelste vertrouwensvotum in het parlement net genoeg stemmen om overeind te blijven. Intussen is het vertrouwen van de Italiaanse burgers in hun leider volgens opiniepeilingen gedaald tot minder dan een kwart van de bevolking.

De nervositeit neemt toe onder Berlusconi’s getrouwen en dat kan leiden tot geprikkelde reacties. In Amsterdam is de Italiaanse ambassadeur Franco Giordano donderdagmiddag tijdens de opening van een grote tentoonstelling over de Etrusken in het Allard Pierson Museum boos weggelopen. De journaliste Andrea Vreede, archeoloog van huis uit, hield een toespraak over machtige Etrusken en maakte een vergelijking met huidige Italiaanse machthebbers, “en dan ontkom je natuurlijk niet aan Berlusconi” aldus Vreede. Ambassadeur Giordano, die geen Nederlands spreekt, verstond deze speech niet. Volgens de journaliste werd hij boos toen zij in haar verhaal een aantal negatieve Italiaanse termen bezigde die de Italiaanse pers met regelmaat gebruikt in artikelen over Berlusconi. Na haar toespraak betrad de ambassadeur woedend het podium en kondigde zijn vertrek aan. Hij weigerde het eerste exemplaar van de tentoonstellingscatalogus in ontvangst te nemen. Een leuke rel dus.
De pogingen van de Amsterdamse burgemeester Van der Laan om de ambassadeur op andere gedachten te brengen hadden geen succes. Van der Laan maakte heel diplomatiek zijn excuses voor het incident, maar merkte ook op dat in Nederland en zeker in een universitaire omgeving, waar de opening plaatsvond, het recht op vrijheid van meningsuiting hoog wordt gehouden. Daar kon de ambassadeur weinig begrip voor opbrengen, liet hij later weten. Inmiddels heeft Minister Rosenthal van Buitenlandse Zaken ook contact opgenomen met Giordano om de rel te sussen. In de diplomatie wint de eer het van de eerlijkheid. Ter wille van ongestoorde politieke en economische verhoudingen wordt de uitingsvrijheid aan de lopende band geofferd.
Andrea Vreede wees er in een terugblik op deze gebeurtenis bij Pauw & Witteman  op hoe zorgelijk de situatie in Italië er onder Berlusconi voorstaat. Dat bleek vandaag ook weer. Het protest ter navolging van de Occupy Wall Street beweging was van alle Europese steden in Rome het grootst en het felst. Terwijl het land op de broodnodige economische hervormingen zit te wachten houdt de politiek zich echter bezig met wetgeving die de baas moet vrijwaren van processen wegens seksuele relaties met minderjarigen. En met wetten die de internetvrijheid zo ingrijpend beperken dat de Italiaanse Wikipedia deze week uit protest op zwart ging. In een nieuw wetsvoorstel staat dat websites binnen 48 uur een correctie moeten aanbrengen als iemand zich benadeeld voelt door bepaalde informatie. Dit staat zo goed als gelijk met de totale afschaffing van de persvrijheid. Als deze wet wordt aangenomen zal het Europees Parlement wellicht opnieuw in actie komen om de Italianen te wijzen op fundamentele rechten waaraan ze zich als lid van de Europese Unie hebben gebonden. Enkele jaren geleden kwamen ze nog met schrik vrij door de steun van onder andere Nederlandse christendemocraten. Zullen Van de Camp en zijn collega’s zich een tweede keer laten verleiden door op seks beluste Italiaanse machthebbers?