Jos van Dijk

1.233 Artikelen
607 Waanlinks
3.688 Reacties
Achtergrond: Jay Huang (cc)
Was tot 2012 docent in het HBO.
Schrijft over Europa en over het vrije verkeer van informatie.
Publiceerde in 2007 "Dit kan niet en dit mag niet; een kroniek van belemmering van de uitingsvrijheid in Nederland." Voortgezet op de website: http://freeflowofinformation.blogspot.com/
Publiceerde in 2016 "Ondanks hun dappere rol in het verzet. Het isolement van Nederlandse communisten in de Koude Oorlog" voortgezet op de website http://nederlandsecommunisten.nl/#site-header
Foto: foto van de auteur

Helsinki beperkt het autoverkeer

ELDERS - Inwoners van Helsinki hebben massaal deelgenomen aan de ontwikkeling van een masterplan voor de stad in 2050. 

De Finse hoofdstad Helsinki groeit de komende decennia uit tot een stad van 860.000 inwoners. Er wonen in de stad nu ruim 600.000 mensen, in de regio ongeveer één miljoen, dat is een vijfde van de totale bevolking van Finland. De opgave die de Gemeente Helsinki zich gesteld heeft is de bevolkingstoename te kanaliseren zonder de leefbaarheid en het milieu aan te tasten. Belangrijke elementen van het eind vorig jaar aan de bevolking voorgelegde plan zijn verdichting van de bebouwing, het ombouwen van vierbaans autowegen binnen de stadsring tot zogenaamde stadsboulevards, brede straten met groen en beperkte ruimte voor auto’s, en de prioriteit voor openbaar vervoer, met name light rail. “Hier zul je in 2050 willen wonen”, schrijft het design-blad Co.exist. Met het terugdringen van het autoverkeer voegt de Finse hoofdstad zich bij andere steden, zoals Madrid, Parijs en Kopenhagen die “mensen in plaats van dodelijk metaal” op straat willen zien. In Helsinki zal het binnenkort overbodig zijn er een eigen auto op na te houden.

De Gemeente heeft ruim de tijd genomen om de bevolking de gelegenheid te bieden input te leveren voor het plan. Gisteren is de planning een nieuwe fase ingegaan met de presentatie van een voorstel aan de Gemeenteraad. Op hoofdlijnen is het oorspronkelijke plan niet gewijzigd. Wel zijn er op basis van de participatie van de bevolking vele gedetailleerde aanpassingen en aanvullingen opgenomen. Een van de best gebruikte inspraakmogelijkheden was een digitale kaart waarop bewoners suggesties konden geven voor plaatsen waar woningbouw, groen dan wel voorzieningen gerealiseerd zouden kunnen worden.

Foto: foto Eric Burniche, flickr.com

Catalaanse separatisten staan op winst

ELDERS - Een echt referendum over de onafhankelijkheid van Catalonië mocht vorig jaar niet worden gehouden. Het werd een opiniepeiling die, geboycot door de tegenstanders, een score van 80% pro onafhankelijkheid opleverde. Zondag gaan de Catalanen zich er opnieuw over uitspreken bij de regionale verkiezingen.

De polls aan het begin van deze week wijzen op een nipte overwinning voor de Catalaanse separatisten, de Junts pel Si (Gezamenlijk voor een Ja) en de radicaal linkse CUP (kandidaten voor de eenheid van het volk). Junts pel Si is een coalitie van de Convergència i Unió van de huidige president van de autonome regio Catalonië Artur Mas en enkele andere, voornamelijk linkse, groepen. In de leiding zit ook de voormalige groene Europarlementariër Raül Romeva . Zijn oude partij (ICV) vormt samen met Podemos een lijst onder de naam Catalunya, si que es pot (Catalonia, yes we can). Deze coalitie houdt vast aan een federaal Spanje.

Ondanks de steun voor de separatisten lijkt de meerderheid van de Catalanen niet te verwachten dat het land zich volledig los kan maken van Madrid. In de hoofdstad heerst hoe dan ook een zekere mate van paniek. Er wordt gedreigd en angst gezaaid. De pensioenen en banktegoeden zouden op het spel worden gezet bij onafhankelijkheid.  Afscheiding zou automatisch leiden tot uittreden uit de EU en de eurozone. Het land loopt grote financiële risico’s, waarschuwen de banken. Een fors dreigement kwam ook van de voorzitter van de Spaanse profvoetbalcompetitie. Barcelona zal niet meer mee kunnen spelen in de Primera Division, zei hij, als Catalonië onafhankelijk wordt. Dat staan de regels nu eenmaal niet toe. Het zou betekenen dat de club van Messi ook wordt uitgesloten van Europees voetbal. De ondergang van hun favoriete voetbalclub, zullen de Catalanen dat risico willen nemen? Voordat het zover komt, beloofde de Spaanse premier Rajoy, zal Spanje er alles aan doen een afscheiding te voorkomen. Maar zijn reputatie kreeg een flinke deuk nadat hij zich dinsdag in een interview vergaloppeerde over de kwestie van de nationaliteit van de inwoners van een onafhankelijk Catalonië.

Gaza – een jaar na Israëls verwoestende aanval

De Gaza oorlog van 2014, een overzicht van de schade en de situatie op dit moment.

Meer dan 2000 mensen gedood (waaronder 71 Israëli’s), meer dan 2 miljard schade in Gaza. En nog steeds meer dan 100.000 mensen in Gaza dakloos.

Na de wapenstilstand een jaar geleden beschoot Israël de Gazastrook meer dan 650 keer. Daarbij raakten 71 Palestijnen gewond en werden 5 Palestijnen gedood. Vanaf de wapenstilstand tot juli 2015 zijn nog 11 raketten op Israël afgevuurd. Volgens Israëlische en andere bronnen werden die vooral afgevuurd door Palestijnse splintergroepen in Gaza, niet door Hamas. Er zijn geen meldingen over schade in Israël door deze raketten, waarvan een deel in Gaza neerkwam.

Foto: foto van de auteur

Vluchtelingen, smokkelaars en Albanese politici

ELDERS - Albanië wil ook wel vluchtelingen opnemen, maar levert voorlopig zelf nog een grote stroom migranten. En mensensmokkelaars.

De Albanese premier Edi Rama was deze week in Italië. Aan de Corriere Della Sera liet hij weten dat de Syrische vluchtelingen die Albanië nu links laten liggen welkom zijn in zijn land. Hij zei ook dat zijn land in 1999 tijdens de laatste Balkanoorlog om Kosovo een half miljoen vluchtelingen heeft opgevangen. “Als wij toen zoveel mensen konden opvangen, dan moet Europa als geheel toch in staat zijn de huidige vluchtelingen tegemoet te komen.”

Tot nu toe hebben zich geen vluchtelingen gemeld in Albanië. Het land ligt buiten de hoofdroute van de vluchtelingen die uit Griekenland via Macedonië en Servië richting het noorden trekken. Het aanbod van Rama is opmerkelijk omdat nog steeds veel van zijn landgenoten zich bij die vluchtelingenstroom aansluiten. In Duitsland staat Albanië na Syrië op de tweede plaats bij de herkomstlanden van asielaanvragers. Zou het voor Syriërs dan aantrekkelijk zijn hun plaats in te nemen?

De Europese Commissie heeft bij het verdelingsplan voor vluchtelingen aangekondigd de Balkanlanden ‘veilig’ te verklaren zodat asielaanvragen van mensen uit deze landen nergens meer geaccepteerd zullen worden. Duitsland heeft dit inmiddels al besloten. Het land wil de komende vijf jaar wel 20.000 mensen uit de Balkanlanden aan een werkvergunning helpen. Maar het zou wat vreemd zijn om met deze landen te onderhandelen over een EU-lidmaatschap terwijl hun inwoners in Duitsland asiel aanvragen, verklaarde de Duitse minister Nahles van Sociale Zaken.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Op zoek naar een nieuwe autoriteit

RECENSIE - De psycholoog Paul Verhaeghe zoekt een nieuwe invulling van autoriteit.

Sinds de jaren zestig in de vorige eeuw zijn allerlei vormen van autoriteit -kerk, staat, ouderlijk gezag- in het ongerede geraakt. Dat er niets voor in de plaats is gekomen zorgt echter voor allerlei conflicten, een zekere mate van maatschappelijke ontwrichting, en een hoop onzekerheid. Aldus de psycholoog en psychoanalyticus Paul Verhaeghe in zijn deze week verschenen boek  AutoriteitHet afscheid van traditionele autoriteiten zoals de pater familias, de religieuze leider, of de alwetende leraar heeft een gat geslagen in de regeling van de onderlinge maatschappelijke betrekkingen. In de opvoeding veroorzaakt dat veel ongemak en misverstanden. “Leerkrachten klagen dat ouders geen welopgevoede kinderen afleveren, ouders klagen dat de school hun kinderen geen discipline bijbrengt.” Opvoeding kan niet zonder autoriteit. Het grote misverstand is dat je kinderen op jonge leeftijd niet met autoriteit hoeft te confronteren. Kleuters mogen alles tegenwoordig, schrijft Verhaeghe, maar de onhandelbare tieners die daaruit voort komen worden streng aangepakt en als dat niet lukt sturen we ze naar de psychiater. Volgens hem is het veel logischer kinderen op jonge leeftijd grenzen te stellen, zodat ze zichzelf in de puberteit ook beter in de hand hebben als ze los gaan komen van het ouderlijke gezag.

Leven in zee gehalveerd na decennia van uitputting en vervuiling

Living Blue Planet Report van WNF schetst alarmerend beeld.

Het leven in de oceanen is de afgelopen veertig jaar alarmerend afgenomen. De populaties vissen, zeezoogdieren, reptielen en zeevogels in en rond zee zijn met gemiddeld 49 procent gedaald. Visbestanden van soorten die wereldwijd veel worden gegeten, zoals tonijn, zijn zelfs met driekwart ingestort. Daarnaast is het oppervlakte koraal, mangrovebossen en zeegrasvelden sterk afgenomen, terwijl die gebieden fungeren als kraamkamers voor de zee.

Foto: foto: en.wikimedia.org

Bestaat de IRA nog steeds?

ELDERS - In Noord-Ierland is het conflict tussen katholieken en protestanten weer opgelaaid.

Het Noord-Ierse zelfbestuur dreigt opgeschort te worden vanwege nieuwe spanningen tussen de protestantse Democratic Unionist Party (DUP) en de katholieke, republikeinse Sinn Féin. De DUP wil alle samenwerking voorlopig stopzetten na de arrestatie van Bobby Storey en twee andere leden van Sinn Féin als verdachten in de moord op Kevin McGuigan, een voormalig IRA-lid. Storey is nauw geliëerd aan Gerry Adams, de leider van Sinn Féin. Deze partij, van oorsprong de politieke tak van het Ierse Republikeinse leger IRA, neemt sinds 2007 deel aan het zelfbestuur nadat de IRA in 2005 het gewapend verzet had afgezworen. Volgens premier en DUP-leider Peter Robinson kan het zelfbestuur nu niet zomaar verder gaan alsof er niets aan de hand is. “We hebben ruimte nodig voor overleg”, zei hij woensdag, “er moet eerst onderzoek gedaan worden naar de moord.” Als het vertrouwen tussen de partijen niet terugkeert zal Londen opnieuw het bestuur over dit deel van het Verenigd Koninkrijk moeten overnemen. De Britse minister Theresa Villiers, die verantwoordelijk is voor Noord-Ierland, zei dinsdag in het Lagerhuis dat ze dat voorlopig niet van plan was. Ze wees ook op een andere bron van conflict: de wijze waarop hervormingen op het gebied van de sociale zekerheid doorgevoerd moeten worden. Eenstemmigheid op dit gebied is volgens haar dringend gewenst om te voorkomen dat Noord-Ierland straks met een lege kas zit. Gaat het Robinson misschien vooral daarover?

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Fantoomterreur

RECENSIE - Misbruik van angst voor aantasting van de bestaande orde is van alle tijden.

In De Fantoomterreur laat Adam Zamoyski zien hoe reactionaire leiders tijdens de Franse Revolutie en in de restauratie-periode daarna revolutiedreiging gebruikten om hun politie en inlichtingendiensten te versterken en burgerlijke vrijheidsrechten aan banden te leggen.

Na de Slag bij Waterloo, nu 200 jaar geleden, begon in Europa een tijdperk van restauratie. De overwinnaars van Napoleon herstelden de macht van de adel en de absolutistische vorsten. Maar de geest van de Franse Revolutie bleef bestaan. Alles wat ook maar in de verste verte leek op een poging om de verworvenheden van die revolutie te herstellen werd in de eerste decennia van de 19e eeuw hardhandig de kop in gedrukt. In heel Europa ontstonden tijdens en na afloop van de Franse Revolutie professionele inlichtingenapparaten die de basis zouden gaan vormen voor de uitgebreide staatscontrole later in de 19e en 20e eeuw.

Zamoyski, een Engelse historicus van Poolse komaf, laat aan de hand van gedetailleerde beschrijvingen zien dat de anti-revolutionaire politie- en spionagenetwerken die begin 19e eeuw ontstonden voor een groot deel gebaseerd waren op spookverhalen, geruchten, irreële angsten en opgeblazen berichten over  niet bestaande samenzweringen. In zijn voorwoord schrijft hij dat deze geschiedenis hem steeds meer deed denken aan wat er in de huidige tijd gebeurt. De angst voor verandering, chaos en onzekere tijden is een nuttig instrument voor machthebbers. Onder het mom van bescherming van de burgers ontnemen zij hen grondrechten en vrijheden, maar waar het werkelijk om gaat is het in stand houden en versterken van de bestaande machtsstructuren.  Zamoyski zegt dat hij de verleiding nauwelijks kon weerstaan om parallellen te trekken tussen de Oostenrijkse kanselier Metternich of de Russische tsaren en hedendaagse Britse of Amerikaanse leiders. Hij laat het aan de lezer over. En dat levert een buitengewoon interessant en spannend boek op.

Foto: foto: nl.wikipedia.org

Kaas verenigt Cyprus

ELDERS - Op het eiland Cyprus zijn deze week nieuwe onderhandelingen gestart tussen Turken en Grieken.

Cyprus heeft bij de EU een beschermde status aangevraagd voor de geitenkaas die op het eiland wordt gemaakt. Halloumi (Grieks) of Hellim (Turks) zou volgens de Cyprioten uit beide delen van het land alleen zo mogen heten als de kaas op Cyprus is geproduceerd. Zoals de Grieken de fêta hebben geclaimd en de Italianen de Parma ham. Britse kaasfabrikanten die goede zaken doen met het merk halloumi hebben al protest aangetekend.

De gezamenlijke aanvrage van beide landsdelen is uniek. De Turkse Noord-Cypriotische republiek wordt niet eens erkend door de EU. Het is sinds jaren de eerste gezamenlijke stap van Grieken en Turken. Voorzitter Juncker van de Europese Commissie prees daarom dit initiatief en de gezamenlijke inzet van Turken en Grieken om te werken aan de hereniging van het sinds 1974 verdeelde eiland.

Dinsdag is in Nicosia op neutraal terrein onder auspiciën van de Verenigde Naties een topconferentie begonnen van de nieuwe Turkse leider Mustafa Akinci en Nicos Anastasiades, de president van het Griekse deel van Cyprus. Zij hebben elkaar de afgelopen maanden al meer dan eens ontmoet en kunnen het goed met elkaar vinden. In de officiële verklaring van de VN-bemiddelaar Espen Barth Eide wordt niet gesproken over een rol van de EU.

Vorige Volgende