Ard en zijn landgenoten

Stel, u woont in het buitenland en wordt opgepakt. Na een zeer dubieus proces wordt u veroordeeld. U zit 31 jaar vast. Dan krijgt u kans om vrij te komen. Als Nederlander moet u een verzoek indienen bij de minister van Veiligheid en Justitie. Die wijst het af, zonder nadere motivering. U mag nog 25 jaar zitten.

“Een klap in het gezicht.” Afgelopen maand sprak ik advocaat Rachel Imamkhan. Deels vanuit idealisme helpt ze Nederlandse gevangenen in het buitenland, waaronder de heer Jaitsen Singh. De afwijzing van minister van Veiligheid en Justitie Ard van der Steur (VVD) was een dreun voor Singh. Bovendien was het mede daardoor, aldus Imamkhan, dat op 8 september ook de Amerikanen vervroegde vrijlating afwezen.

Singh is veroordeeld voor opdrachtgeven tot moord op zijn vrouw en stiefdochter. Zijn proces rammelde aan alle kanten: de aanklager is inmiddels veroordeeld voor corruptie; drie getuigen zijn niet gehoord; allerlei bewijsstukken verdwenen; van ander bewijs zijn geen DNA-sporen afgenomen. De hoofdgetuige bevestigde schriftelijk zijn verklaring in te trekken maar overleed voor hij dit onder ede zou bekrachtigen.

Die hoofdgetuige was een voor roofmoord veroordeelde heroïneverslaafde. Hij verzweeg tijdens de zitting zijn veroordeling en verslaving. In ruil voor zijn verklaring kreeg hij geld en strafkorting. Saillant is dat hij kort na intrekking van zijn verklaring bij een arrestatie om het leven kwam. Een en ander leidde tot herziening van de zaak, maar Singhs toenmalige advocaat maakte daarbij een fatale procedurefout.

Hierbij kwam destijds de Nederlandse overheid in beeld. “De Nederlandse overheid verzuimde vervolgens een vertrouwensadvocaat aan te stellen en de zaak te onderzoeken, zoals gebruikelijk is wanneer het proces van een Nederlandse gedetineerde in het buitenland omstreden verloopt,” aldus de Volkskrant. Singh weigert een bekentenis af te leggen in ruil voor vervroegde vrijlating. Dus zit hij vast.

Imamkhan en ik spraken elkaar in San Francisco, waar ik voor werk was. Singh zit vast in de San Quentin State Prison, 30 kilometer verderop. Wat betreft omstandigheden doet San Quentin denken aan een Aziatische of Latijns-Amerikaanse gevangenis. Aldus programmamaker Jessica Villerius, die Singh in San Quentin bezocht, in Tv-programma Jinek. Er is veel onderling geweld: “Iedere dag vallen er klappen.”

In die omstandigheden probeert de 71-jarige Singh zich staande te houden. Hij kampt met diverse lichamelijke klachten. Ook is hij er psychisch slecht aan toe. Eerder ondernam hij pogingen tot zelfdoding. Afgelopen maand was hij “psychisch zeer aangeslagen (…) mede door de afwijzing van het Ministerie van Veiligheid en Justitie,” waardoor hij niet naar Nederland kan komen, vertelt Imamkhan.

De Californische autoriteiten hadden inmiddels oog gekregen voor de ontlastende bewijzen en voor de medische toestand van Singh. Ze oordeelden dat hij in aanmerking zou moeten komen voor vervroegde vrijlating. Daarvoor was wel begeleiding nodig voor terugkeer naar de maatschappij. De medewerking van Van der Steur was hiervoor belangrijk, omdat Singh geen Amerikaan is. Hij is Nederlander.

Het Ministerie van Buitenlandse Zaken had aan Van der Steur gevraagd Singhs verzoek te ondersteunen op medische en humanitaire gronden. Ook het Nederlands Consulaat te San Francisco steunde het verzoek. Voor resocialisatie waren al plannen opgesteld met de reclassering. Imamkhan: “Meneer Singh wil graag naar Nederland om (..) bij zijn familie te zijn en om weer te resocialiseren in de samenleving.”

Van der Steur deed de beslissing af met een formaliteit: Singh is weliswaar Nederlander, maar volgens standaardcriteria te lang weg uit Nederland om in aanmerking te komen voor overplaatsing. Van die zelfbedachte criteria kan de minister afwijken. Hij deed dit niet – ook al had de Nationale Ombudsman het ministerie in 2013 nog opgeroepen om in schrijnende gevallen de omstandigheden mee te wegen.

Dat Van der Steur het verzoek niettemin afwees kan betekenen dat Singh de volledige straf van 56 jaar uitzit. Afgelopen maand diende de zitting voor het verzoek tot vervroegde vrijlating. “Het vervelende is dat op de zitting het natuurlijk heel raar staat dat het Ministerie van Veiligheid en Justitie zegt: we willen onze eigen onderdaan niet terug,” zei Imamkhan. De Amerikanen wezen Singhs verzoek dan ook af.

De afwijzing moet nog worden bekrachtigd door de gouverneur van Californië. Onze Nationale Ombudsman en de Consulaat-Generaal spannen zich ondertussen in om een overplaatsing van Singh alsnog mogelijk te maken. Door zo’n overplaatsing zou Singh meteen vrijkomen, nu hij naar Nederlandse maatstaven zijn straf al heeft uitgezeten. Wel zou hij zich dan vrijwillig melden bij de reclassering.

Intussen probeert Imamkhan geld in te zamelen voor een privédetective om ontlastend bewijs te verzamelen. Vandaar dat ze, op verzoek van Singh, de media heeft benaderd. Lange tijd had ze dat niet gedaan, met het oog op een mogelijke diplomatieke oplossing. “Maar nu hebben we geen keus meer.” En vandaar ook deze column. Geeft u alstublieft via Geef.nl. Dank u.

Mocht u intussen in het buitenland zijn opgepakt, verwacht u dan niet teveel van uw eigen overheid.

  1. 3

    @2.

    Ook corpsballen kunnen enige menselijkheid hebben. Het is altijd zo dat passief medeleven (vooral bij linkse mensen) wel leuk is, maar minder doet dan krachtige actieve daden of financiële steun.

    Zoals een verzinsel van de ‘aanhangers van de pvv’ op facebook zegt dat de cosmopolieten graag laten zien hoe ze geven om de vluchtelingen, maar hun neus ophalen voor de paupers in hun eigen straat.

  2. 4

    @1: Sorry hoor, maar als je al 13 jaar in een ander land woont dan vind ik ook dat Nederland niet langer verantwoordelijkheid voor je op hoeft te nemen.

    Als je emigreert dan moet je nadat je in de problemen komt niet gaan lopen terug vallen op Nederland, zo werkt dat dus niet he.

    En dat iemand weigert te bekennen betekent niet automatisch dat ie ook onschuldig is.

  3. 6

    @4: “In een ander land woont” –> opgesloten in een gevangenis.

    Blijft een Nederlander. En Van Der Steur wass sowiso al een lul. Ook zonder dit.

  4. 9

    @8: Ik weet niet wat de standaard criteria zijn (wss korter dan 13 jaar in ieder geval) maar als iemand emigreert dan is voor mij persoonlijk vanaf dag 1 de ondersteuning vanuit Nederland ten einde, je emigreert tenslotte.

    Deze man, hoe sneu ook woonde al 13 jaar in de VS toen hij in de problemen kwam en nu moet Nederland 44 jaar na emigratie de verantwoordelijkheid voor hem nemen, dacht het dus mooi niet, hij koos zelf voor de VS, wij hebben hem niet gedwongen en wij zijn hem niks verplicht.

  5. 10

    @9: Wij zijn hem niets verplicht, eens. Maar we kunnen wel wat doen en het kost ons zo goed als niets. Of we iemand iets verplicht zijn doet wat mij betreft nooit echt ter zake.

  6. 12

    @9: @10: Hij is en blijft Nederlander. En dat geeft wel degelijk verplichtingen vanuit de Nederlandse staat. Rechtsstaat weet u wel.

  7. 13

    Ik vind het niet van deze tijd om iemand enkel als Nederlander te beschouwen wanneer hij of zij binnen de landsgrends leeft. Alsof Nederland het centrum van de aarde is.

    Als individu heb ik toch de vrijheid om mij te ontwikkelen waar dan ook, zonder dat ik mijn lidmaatschap van ons team verlies. Als mijn zus emigreert blijft zij ook na 100 jaar welkom bij het kerstdiner en ga ik nog steeds door het vuur voor haar in tijden van nood.

    Zon instelling zou ik ook van een land verwachten tav haar burgers. Deze man niet helpen doet mij denken aan zo’n vriend die je geen gedag meer zegt omdat je er niet was op de verjaardag van zijn cavia 3 maanden terug.

  8. 14

    @12: men./mev. zuiver,

    nederland is op zich niet verantwoordelijk voor de rechtspraak in de VS.

    Wel heeft onze grondwet de regering de volgende taak opgelegd:
    http://www.europa-nu.nl/id/vgrnd7f9fty4/artikel_90_internationale_rechtsorde

    De regering heeft tot taak de ontwikkeling van de internationale rechtsorde te bevorderen. Hierbij valt te denken aan
    – de vreedzame beslechting van internationale geschillen
    – het waarborgen van mensenrechten

    Het recht op een zorgvuldig proces is 1 van de mensenrechten.

    Ik weet niet of Nederland verplicht is, de VS te helpen bij de vrijlating van Jaitsen Singh
    Ik denk wel dat minister van der Steur heeft bijgedragen aan een groot onrecht.

  9. 15

    @9: Bolke,

    Mij lijkt het goed als Nederland helpt onrecht te bestrijden, ook als iemand al een tijd buiten Nederland woont.
    Het lijkt mij zelfs fijn als nederland een steentje bijdraagt aan het bestreden van onrecht, ook als dat buitenlanders treft.

    Ook volgens de grondwet is dat een taak van de regering (kijk maar onder @14: )

  10. 17

    Punt is dat we mensen uitleveren aan de VS terwijl een voorbeeld als dit al laat zien dat het rechtssysteem daar voor geen meter deugt. Het ligt voor de hand dat deze situatie in de VS moet worden aangepakt en opgelost. Als je consequent bent lever je dus ook niemand meer uit aan de VS.

    Neemt niet weg dat Balletje van der Steur een harteloze onbenul is. Het zou me niets verbazen dat de weigering tot hulp juridisch onhoudbaar is. Ik hoop dat deze terugkomt om zijn blazoen verder te besmeuren.

  11. 19

    @18: Nee, de rechten die men ontleent aan het nederlanderschap stoppen als je stopt met belasting betalen (emigratie).

    Geef mij eens 1 goede reden waarom iemand die emigreert en al 13 jaar in een ander land woont en vervolgens 31 jaar gevangen zit en dus al 44 jaar uit Nederland weg is geholpen moeten worden door de Nederlandse samenleving om hier terug te komen om vervolgens op de kosten van diezelfde Nederlandse samenleving zijn laatste jaren door te brengen.

    Omgekeerd, als die man niet vast had gezeten en Nederland had hem na 44 jaar een belastingbrief gestuurd of hij aub even wat geld wil overmaken naar Nederland (vanwege zijn NL nationaliteit) dan had hij die brief waarschijnlijk ook lachend in de prullenbak gegooid.

  12. 21

    @20: ja hoor feelgood activisme op de kosten van de samenleving, altijd lekker om je schuldgevoel af te kopen met andermans geld he.

    Als je je eigen tuin verlaat omdat het gras groener lijkt bij de buurman en dat gras blijkt achteraf toch niet zo groen te zijn dan moet je achteraf niet janken maar op de blaren zitten.

  13. 22

    @21: Schuldgevoel? Ik heb geen idee waar je het over hebt. Het is wat mij betreft heel simpel: als je in de positie bent dat je een ander kan helpen, dan doe je dat toch gewoon?

    Niet altijd zo negatief zijn hoor, lieve Bolke.

  14. 23

    @22: Wat jij wilt, ik ben slechts van mening dat wanneer iemand willens en wetens emigreert dat je dan wat mij betreft geen beroep meer kunt doen op het land van herkomst als het allemaal toch niet zo lekker werkt.
    De NL samenleving is geen emigratie-verzekering voor als het fout loopt.

  15. 24

    @23: Wat betekent dan het staatsburgerschap? Er zijn genoeg andere Nederlanders die om wat voor reden dan ook langere tijd in het buitenland verblijven. Ondernemers, ambassadeurs, werknemers van internationale organisaties, pensionado’s. Die mensen houden bv. ook hun stemrecht. Het burgerschap is toch niet gebonden aan een geografische grens?

  16. 25

    Wellicht heeft hij ontzettend veel familie en vrienden hier in NL, belastingbetalend en enorm in de stress over zijn lot. Stress wat ook zijn weerslag heeft op iemands werk, bijvoorbeeld.

    M.i. moet hun belang ook meegewogen worden in dit soort zaken. Los van medemenselijkheid, rechtvaardigheid en het signaal dat je geeft als overheid lijkt me dat vanuit financiële overwegingen ook prima te verantwoorden.

    (En omdat het een godsvermogen aan energie, tijden geld kost om per casus exact uit te zoeken wat voor gevolgen dat in NL heeft, zeg ik dat we by default Nederlanders in dubieuze zaken gewoon helpen)

  17. 26

    @16: Hoe weet jij nu of die man belasting betaalde of niet? Het is niet waarschijnlijk dat hij in Nederland belasting betaalde nadat hij emigreerde.

  18. 27

    @23: Vind jij dan ook dat iemand die hier werkt en belasting betaalt vanaf dat moment recht heeft op alle voordelen die Nederlanderschap biedt?

  19. 28

    @16: Ah, zo kennen we onze echte conservatief weer: Geen belasting betalen is geen recht op juridische bijstand. Stemrecht, ook maar afnemen van mensen die geen belasting betalen? De Staat is er immers alleen voor hen die belasting betalen.

  20. 31

    Tja, VVD tough on Crime*

    *) Tenzij veel geld. vrindjes in leuke posities. Lobbycraat voor Olie,Gas,Georganiseerde Misdaad (Hè Fredje Teeven ;)), Vastgoed of OudGeld. Gesjoemel met overheids geld boven een bepaald bedrag of andere leuke activiteiten en hobbies die totaal niks te maken hebben met “criminaliteit”.

  21. 32

    @31: Voor de volgende verkiezingen gewoon alle leuke feitjes over onze vrinden in een infographic stoppen en deze gratis verspreiden.