Europese oplossing crisis is voorlopig een hersenschim

De eurocrisis wordt vooralsnog bedwongen door ad hoc oplossingen. Bij die oplossingen lijkt de reputatie van de euro, en vooral van Frankrijk en Duitsland, belangrijker dan een houdbare oplossing voor de eurocrisis. De eurocrisis wordt dan ook niet opgelost zolang Frankrijk en Duitsland niet bereid zijn bevoegdheden af te staan, stelt hoogleraar Harrie Verbon.

Zes jaar geleden toen wij van de Nederlandse politici over de Europese Grondwet mochten stemmen, stemde ik tegen. Ik was niet de enige: bijna vijf miljoen kiesgerechtigde Nederlanders deden hetzelfde. Als ik echter onder academici vertelde dat ik tegen had gestemd werd ik meestal meewarig aangekeken: als je tegen stemde was je een nationalistische populist. Weldenkende Nederlanders stemden voor, want onze toekomst lag in Europa, niet in een soort provinciaals Holland. Hetzelfde vond het overgrote deel van de politici: alleen de SP en de groep Wilders waren tegen de Grondwet.

Politici van andere partijen waren alleen maar enthousiast over de Grondwet. Ik kon me echter niet voorstellen dat ze de voorliggende grondwetstekst ook echt gelezen hadden, want de tekst was nogal zwalkend en verwarrend. Soms werd in een grondwetsartikel gesuggereerd dat een beleidsprobleem op Europees niveau thuis hoorde, maar die suggestie werd dan weer in andere artikelen de grond ingeboord. Soms werden oplossingen waarvan toen al bekend was dat ze niet werken, zoals die van de Europese begrotingsnormen, het zogenaamde stabiliteitspact, gewoon gehandhaafd in de grondwet. Zoals ik indertijd schreef in ESB: ‘Dit is niet zoals de Grondwet van de VS een geschrift waar de Europese burger 200 jaar mee vooruit kan. De EU-Grondwet kan nog geen vijf jaar mee. Deze grondwet is geen grondwet.’  (Verbon, 2005)

De Grondwet werd dan ook massaal door de Nederlandse kiezers afgewezen. Geen nood voor Europese politici. De grondwettekst werd een beetje aangepast en verder werd er alleen nog maar over een verdrag gesproken waar kiezers zich niet meer mee mochten bemoeien.

Nederlandse onmacht
Die vijf jaar was overigens iets te optimistisch. Toen in mei 2010, nog geen vijf jaar na het referendum over de grondwet, de Griekse overheidsschuld niet langer financierbaar bleek, werd opnieuw duidelijk dat het stabiliteitspact niet werkte. Bovendien was er ook niet aan gedacht wat er zou moeten gebeuren in een noodsituatie zoals het dreigende Griekse (en inmiddels ook Ierse, Portugese, Italiaanse, Spaanse, Franse) faillissement.

De gebeurtenissen daarna illustreren de Nederlandse onmacht binnen de EU. Eerst sprak het vaderlandse parlement uit dat er geen eurocent Nederlands belastinggeld naar Griekenland mocht. Maar Merkel en Sarkozy bedachten dat er een noodfonds zou moeten komen om Griekenland te helpen. Dus kwam dat fonds er: er werden miljarden Nederlandse euro’s in ingestopt. Het Nederlandse parlement moest het wel goed vinden. Dat noodfonds werd vervolgens een echt fonds, maar dat bleek dit voorjaar al bijna leeg. Dus werden er meer Nederlandse miljarden ingestopt, nog meer dan minister-president Rutte het volk voorspiegelde. Het parlement zal het wel weer goed vinden.

Lichtpuntjes
Nederland laat zich voortdurend de kant opduwen waar de belastingbetaler steeds meer garant moet staan voor de financiële gevolgen van wanbeleid van andere EU-landen. Een van de weinige lichtpuntjes in de grondwetstekst van 2005 was nu juist dat dat niet mocht gebeuren, maar het gebeurt toch. Nederland moet zijn hoofd in de strop steken, zoals SP-kamerlid Ewout Irrgang dat onlangs formuleerde. Het is vrijwel onvermijdelijk dat als het zo doorgaat Nederland binnen niet al te lange tijd ook werkelijk zal bungelen. Dat is dan het gevolg van de ad-hoc oplossingen die het afgelopen jaar in de EU zijn bedacht om uit de schuldencrisis te komen. Bij die oplossingen lijkt de reputatie van de euro, en vooral van Frankrijk en Duitsland, belangrijker dan een houdbare oplossing voor de eurocrisis.

CDA-fractieleider Sybrand van Haersma Buma denkt dat de EU-landen nu in staat zijn een structurele oplossing te vinden. Hij vindt dat er een Europese begrotingsautoriteit moet komen. Hoe Duitsland en Frankrijk daar ooit mee kunnen instemmen, zegt hij er niet bij. Misschien kan ik de in de VS werkende topeconomen Alesina en Perotti nog eens citeren: ‘Deze gebeurtenis heeft duidelijk gemaakt dat als grote landen (namelijk Duitsland en Frankrijk, HV) al bereid zijn bevoegdheden af te staan aan de Europese Commissie, ze die bevoegdheden zullen terugnemen als het hen uitkomt, met legale of minder legale middelen.’   (Alesina en Perotti, 2004)

Wie Merkel en Sarkozy het afgelopen jaar heeft zien paraderen op het toneel van de schuldencrisis, weet dat dit nog steeds even actueel is als vijf jaar geleden. Zolang Duitsland en Frankrijk geen toontje lager zingen bij een oplossing van de schuldencrisis, is een ‘Europese’ oplossing een hersenschim.

Lees meer bij Me Judice.

  1. 2

    De poging tot staatsgreep van Merkel en Sarkozy gaat geen enkel probleem oplossen, zeker niet op de korte termijn waarop die oplossing noodzakelijk is. Het vergroot alleen de macht van een ondemocratisch functionerende EU. Want wie over de financiën gaat bepaalt feitelijk het hele beleid.

    Daarnaast wil ik de uitslag van het referendum uit 2005 nog even in gedachten roepen (Mark Rutte lees je mee?) waarin 63% van de bevolking zich TEGEN een verdergaande invloed van Europa uitsprak.

    @1: Sybrand van Haersma Buma staat leugens te vertellen. Volgens mij dient het CDA een andere agenda dan die waarop haar kiezers gestemd hebben.

  2. 4

    Volgens mijn nieuwsberichten hebben Merkel en Sarkozy juist voorgeslagen een Europese economische regering te vormen (in hele vage begrippen, dat dan weer wel), en dus bevoegdheden af te staan, precies het tegenovergestelde van wat hier in het artikel wordt gezegd.
    http://www.focus.de/finanzen/news/merkel-sarkozy-plan-gegen-die-eurokrise-kein-zuckerbrot-nur-peitsche_aid_656031.html

    Met de volgende formulering heb ik 2 problemen:

    “Bij die oplossingen lijkt de reputatie van de euro, en vooral van Frankrijk en Duitsland,…”
    Ten eerst is het een kromme formulering. De reputatie van Dui en Fra is niet op de een of andere manier een deel van de repuatie van de euro.
    Ten tweede wordt hier gesuggereerd dat de reputatie van de euro helemaal niet het belangrijkste is. Maar de stabiliteit en de reputatie van de euro is een afspiegeling van de economie van het hele continent en is daarmee zo ongeveer de belangrijkste graadmeter.

  3. 5

    @2 63% heeft tegen die Europese grondwet gestemd, niet tegen een verdergaande invloed van Europa, integendeel, die grondwet breidde de bevoegdheden van Europa juist nauwlijks uit, dus hoezo zou die grondwet symbool staan voor een verdergaande invloed?

  4. 6

    Gisteren dit stuk al gelezen, nu nog een keer, blijft me volstrekt onduidelijk waar de schrijver heen wil. Zijn gelijk t.o.v. de grondwet halen? Zoja welk altenatief stelt die voor. Welk alternatief stelt die voor, opdat nederland niet zijn hoofd in de strop hoeft te steken en binnenkort bungelt???

    Uiteraard is het één en ander aan te merken op het democratische gehalte van Europa en de acties van Sarkozy en Merkel. Maar als zij een ‘toontje lager gaan zingen’, is er helemaal niemand meer die uberhaupt werkt aan europese oplossing.

    Sofie in’t Veld (en een columnist in de NRC van dinsdag (wiens naam ik mij even ontschoten is), schreven ook al dergelijke stukken. Wake up de real world!

  5. 8

    @2: “Het vergroot alleen de macht van een ondemocratisch functionerende EU.”

    En zelfs dat niet. Volgens het plan Merkel/Sarkozy komt die extra macht volledig te liggen bij de regeringsleiders van de Eurolanden. Dit ligt geheel in de al bestaande lijn van ontwikkelingen, waarin de bevoegdheden in eerste instantie liggen in de Ministerraad, die veel meer symbool staat voor de individuele landen dan voor de EU. Het Europees Parlement staat gewoon weer buiten spel.

    PS ik hoorde bij de 63% die tegen de Grondwet stemde, maar niet tegen verdergaande invloed van “Europa”. Ik wil juist graag meer Europa, maar wel democratisch (dus zonder invloedrijke ministerraad en met een veel meer bevoegd Europees Parlement).

  6. 9

    @8… en dus door Frankrijk en Duitsland gedomineerd.

    De (on)macht van het EP is mij ook een enorme doorn in het oog. Was ook voor mij destijds reden om tegen te stemmen, maar is nu helemaal reden om tegen een EURO-regering onder leiding van Merkel/Sarkozy (en met Van Rompuy als stroman) te zijn.

  7. 10

    @9: als je er vanuit gaat dat parlementarieers stemmen langs nationale lijnen wel ja. maar dat gebeurt nu niet: ze stemmen met hun partij mee.

  8. 11

    Het belangrijkste is dat iedereen beseft dat iedere cent die naar Griekenland gaat gewoon weggegooid geld is en uitstel van executie met als gevolg een nog diepere recessie

  9. 13

    Geschiedenis herhaald zich . Er komt eerst een depressie en dan een revolutie en of oorlog .. Het is al begonnen met opstanden in Groot Brittanië en Frankrijk

  10. 15

    Sluit me geheel aan bij @8.

    Echter, wat die verregaande bevoegdheden betreft; en dan met name;
    ” de strenge absolute sancties,als middel ,bij overschrijden van het ” stabiliteitspact” Hadden we allang, ware het niet dat zowel frankrijk als duitsland; De eerste waren; die deze met voeten traden (overtraden) ( meen in 2006)

    En men toen maar besloot,het zo nauw niet te nemen.
    Nu echter, waar het om onze ” zwakke broeders’ gaat;
    stellen we een absolute handhaving weer voor.

    LET WEL; Rutte, tot 3 maal toe in dat ellenlange show en googel met cijfertjes ” debat” schaaamteloos bleef aangeven;

    ” Natuurlijk nl, frankrijk en duitsland; zelf NIETS te vrezen gaan hebben; bij onze al,te berekenen, en voorspellen; overtreding.
    De sancties, niet holland duitsland of frankrijk,zullen treffen.

    Alleen wan- beleid van ” onze zwakke broeders” die ” WE” gaan aanpakken; en wie pakt ons wan beleid eindelijk eens aan?
    Europa heeft daarvoor meer daadkracht,en slagkracht, als Nederland zelf…
    Gelukkig.

    Tel daarbij op dat Nederland de hoogste hypotheek schuld P.P heeft van allen landen van de wereld. De IMF nota bene; nl expliciet gewaarschuwd heeft; deze hyptheek rente aftrek aangepakt moet worden; om ,ernstige ,crisis te voorkomen..

    Bovendien, nederland structureel, de bindende, europese wetten;en afspraken blijft schenden; en zelfs gerechtelijke uitspraken daarover;
    onder in de la blijft stapelen. ( ter bestudering; ‘ hoe daar onder uit te komen” )

    Meer Europa, is het enige nederland nog kan redden; op cultureel,sociaal, financieel, arbeidsmarkt, onderwijs, zorg, samen leven,samen werken, vrij verkeer..
    immigranten arbeid,kennis en kwliteit; en een betere bescherming,en toetsing/controle/onafhankelijke controle en onderzoek, wetenschap,kennis en cetera; biedt tegen ons opkomend fascisme,culturele en sociale armoede (!) in beleid en mentaliteit.

    OOkal, is Europa dan nog velen malen kleiner en minder machtig;dan china ,india, africa, azie en zuid amerika; Zelfs met dat onbeduidend vlekje, onder de zeespeigel, Holland erbij.

    Die voor 70 procent van zijn B.N.P, afhankelijk is van zijn export….afzet markten;en hoge tarriefmuren; en geld uitlenen tegen te hoge rente…

    de ijzersterke zwitsrese frank,moet nu zelfs devalueren, voor zijn export. En 17 landen van de europese unie;nog steeds hen eigen keiharde munt hebben…

    Verder vond ik Staayj, de enige volwassen, duidelijke, humorvolle ,aanwezige; op de voet gevolgd door Slob…In dat, ellenlange ” debat”

    en de rest …wederom; 1 grote poppenkast,en zinlose soap,part eindeloos. Peuters aan de top…,en in de oppositie.

    Te versnipperd….samen te werken,en te versnipperd, samen te leven.
    En dat versnipperde lot; Europa, bespaart mag blijven….

  11. 17

    Als we nou eens 50 procent macht verdelen over Nederland -Duitsland-Frankrijk en Groot Brittanië en dan die andere 50 procent het gewoon maar onder mekaar laten uitzoeken ?

  12. 18

    @16 waarom?
    heb geen zin in goud,heb geen zin in geld;
    ik leef en sterf voor andere waarden, welke niet gejat,geleend, gekocht,geroofd, of mee gespeculeerd kunnen worden.

    Dus ook niet, vatbaar voor corruptie diefstal,crisis, of inflatie.
    Geld ,goud,credit kaart, auto, kun je niet eten,noch edukeren.
    Wat we pas weten als de laatste vis; de laatse boom ,plant, en natuur,
    verschwunden is. Ben vooralsnog tevreden met mijn volkstuin “ehec free…”

    Alles van waarde is, weerloos en eindeloos gratis deelbaar.
    Ik heb niets met goud of geld. En meer dan genoeg mijn hartje begeert.Meer dan, ik op kan of ooit nodig heb,,,zelfvoorzienend; oanfhankelikjk,en ongesubsidieerd.Mijn vrijheid en rijkdomn ligt niet,buiten mij,ik achter aan moet jagen.

    Maar binnen in mij;
    wel zo makkelijk…en rustig, in de fluctuerende waan van de dag belangen…

  13. 19

    @18 salvatore: “wel zo makkelijk…en rustig, in de fluctuerende waan van de dag belangen…”

    Een bewonderenswaardige levenshouding. (Ik probeer het zelf ook.) Maar de manier waarop je je reacties uit je toetsenbord slaat, komt toch niet zo rustig en zen over… Moet je maar niet over het hekje van je volkstuintje tureluren…

  14. 20

    “De Grondwet werd dan ook massaal door de Nederlandse kiezers afgewezen.” Hoezo dan ook? Waarmee Verbon suggereert dat de kiezers de grondwet massaal afwezen op inhoudelijke gronden. La me niet lachen de kiezers en gronden m.b.t. afwijzen grondwet…

    Vlgs mij heeft alleen Steeph ‘em destijds in 1 ruk uitgelezen…

    O.

    En er staan dus begrotingscriteria in de Constitution of the US of A waar afzonderlijke staten zich al 200 jaar aan hebben moeten houden? Of zijn die pas later per amendement getoetst/ gewijzigd/ toegevoegd?

    Voor zover iemand het vergeten was, in 2003: Duitsland en Frankrijk je leef maar 1 keer in Nederland ondertussen:

    Kamermeerderheid wil effectievere procedures voor naleving stabiliteitspact (in grondwet). De Grave motie ingediend wordt gesteund door CDA, D66, PvdA, LPF (ja de LPF ja u leest het goed) en SGP.

    http://www.novatv.nl/page/detail/nieuws/5479/Kamer+wil+regels+stabiliteitspact+in+EU-grondwet

    Nu? De omgekeerde wereld zo wordt het natuurlijk nooit wat.

  15. 22

    Helaas worden wij ge(diri)regeert door theoretici die geen noten kunnen lezen, terugwerkendekracht economen en politici die politiek vertalen in,’de werkelijkheid is wat je er van maakt’. Enfin, zo kan ik nog wel even doorgaan.

    Laten we alstublieft allemaal eens wakker worden. Er is geen andere oplossing voor de Europese crisis dan domweg een koude sanering van schulden gecombineert met draconische bezuinigingen, die uiteraard weer andere onaangename problemen meebrengen.

    Dat doet een 3e wereldoorlog echter ook. De monetaire unie is een samenraapsel van afspraken die al jaren vooral niet worden nagekomen. Dat komt omdat het ons te goed ging. Hoogconjuctuur heeft de beleidsmakers zand in de ogen gestrooid ten koste van realiteitszin.

    M.a.w., inhaligheid en onkunde werden leugens die steeds groter werden en daarmee onbeheersbaar. De EMU bestaat echter uit veel te veel zwakke economieen, gefinancierd door een minderheid die zich vrijwillig langzaam maar zeker lieten leegzuigen.

    De vooraf berekende economische kansen voor de funders liepen iets anders dan verwacht. Niet verwonderlijk natuurlijk als je projecten financiert met eigen vermogen en de beneficiers niet meer aan hun verplichtingen kunnen/willen voldoen. Kortom, een kansloos verhaal dus!!!