Wanneer is het koffietijd?

DATA - De nieuwste ontdekking van de taalwetenschap: uit zorgvuldige statistische analyse blijkt dat het programma Koffietijd van RTL4 op het verkeerde moment van de dag wordt uitgezonden (van 10.00 tot 11.00 op werkdagen). Sinds kort hebben onderzoekers een nieuw instrument om de juiste betekenis van allerlei woorden vast te stellen: Twitter. Daar zijn honderdduizenden mensen bezig iedere dag hun leven te beschrijven, en wel terwijl het zich voordoet.

Van dat feit kunnen we natuurlijk gebruik maken bij het bepalen van de betekenis van woorden als koffietijd, en dat kun je bijvoorbeeld doen op de website Timeu.se. In een database met miljoenen tweets wordt gezocht naar wanneer mensen precies het woord koffie tweeten en zo kunnen we dan weer vaststellen wanneer het echt koffietijd is in Nederland.

Het juiste antwoord luidt dus: tussen 8 en 9 in de ochtend, behalve in het weekeinde (vooral zondag), maar dan wordt Koffietijd nu juist niet uitgezonden.

Ook van borreltijd kunnen we op deze manier de juiste betekenis
vaststellen: vrijdagmiddag tussen vier en vijf.

Ook de betekenis van woorden die niet strikt genomen tijdsaanduidingen zijn, kunnen we zo plaatsen. Je kunt je bijvoorbeeld afvragen in hoeverre kater en brak nu echt synoniemen zijn: voelen mensen zich echt brak terwijl ze een kater hebben, of juist iets eerder of later. Ziehier:

De kater en het brakke gevoel doen zich inderdaad op dezelfde momenten voor, ze pieken allebei duidelijk in het weekeinde (er wordt vrijwel altijd meer over kater gesproken dan over brak, maar dat is ook niet zo verbazingwekkend). Er zijn om onduidelijke redenen een paar uur in de week waarop brak overheerst: zaterdagochtend vroeg. Hoe dit ook zij, we hebben hier dus een mooi bewijs dat mensen zich brak voelen als ze een kater hebben, en andersom.

Dubbelzinnigheden in taal behoren tot de grootste obstakels voor computers om met menselijke taal te kunnen omgaan. Gegevens als deze kunnen bijvoorbeeld een vertaalcomputer helpen keuzes te maken. De tweet ‘ik heb een kater’ kan om half drie in de nacht van zaterdag op zondag waarschijnlijk beter worden vertaald als ‘I am having a hangover’, en op donderdagmiddag als ‘I am having a cat’. Dit soort berekeningen zijn daarom meer dan alleen een spelletje voor tijdens koffietijd of borreltijd.

foto lucas

  1. 4

    De doelgroep van Koffietijd twittert niet. Mensen die twitteren hebben doorgaans een baan en arriveren tussen 8.00 en 9.00 op hun werk of zitten nog met een bakkie in de trein opweg naar hun werk. Waar de doelgroep van Koffietijd: bejaarden en huisvrouwen, in de ochtenduren mee bezig is heb ik geen idee van? Maar ze zijn in ieder geval geen boodschappen doen want op de spaarse momenten dat ik (hardwerkende Nederlander) de tijd heb om voedsel in te slaan lopen ze altijd voor mijn voeten.

  2. 12

    In Brazilie is het altijd koffietijd.

    Zelf drink ik altijd zwarte thee. Kortelings kwam de dame die onze inkopen verzorgt terug met de mededeling dat zwarte thee bijna niet meer verkrijgbaar is, omdat het niet meer geimporteerd word.

    Ik kon het bijna niet geloven, maar in Brazilie weet je het nooit, dus ik vroeg haar gelijk om dan asjeblieft de laatste kilo op te kopen, omdat ik anders ’s ochtends niet meer echt wakker wordt. Van koffie krijg ik buikpijn.

    Gelukkig heeft ze dat gedaan en toen wist ze bovendien te vermelden wat de oorzaak is: het wordt gerookt! “Net als salvia”, voegde ze er aan toe, “en dat is nu ook verboden”.

    Alweer een reden om nou eindelijk eens cannabis te legaliseren!

  3. 13

    Terzijde: I am having a cat? I have a cat! Ik ben effe de precieze termen kwijt, maar er is in het Engels een verschil tussen acties (een kat eten?) en een staat (het bezitten van een kat). Dus. Als je over taal lult, doe het dan ook goed.