Thema Leven

KRAS | Contextualiseren

Juristen hebben doorgaans geen antenne voor integriteit. Tijdens hun opleiding wordt er immers ingeramd dat de wet de scheidslijn is tussen betamelijk en onbetamelijk. Hun vak is duwen en trekken aan die scheidslijn. De rest is irrelevant. Wanneer je integriteit condificeert in regels komen ze er nog wel uit, maar anders dolen ze in het duister. Wat de fok, dat mag niet? – waar stáát dat dan?

Enfin, er is dus weer eens een integriteitsdingetje op het Ministerie van Justitie (en Veiligheid, maar dat is iets totaal anders). Beetje druk op een onderzoeker gezet om bruikbare resultaten uit een rapportje te kunnen halen. Gewoon, wat contextualiseren. Politici van de tutter. Ministerie schiet in standje verbaasd. Ik geloof in de oprechtheid daarvan. Integriteit? Echt – geen flauw idee.

KRAS | Kalme burger

De kalme burger is het beu, sprak een kamerlid dat ik voor het laatst meende gezien te hebben in een aflevering van ‘Allo ‘Allo, en daarna stelde hij nog voor van Nederland een haatzaaiparadijs te maken, maar mij was hij al kwijt bij de combinatie van ‘kalme burger’ en ‘beu’. Ik stelde mij bij een kalme burger tot dan toe eerder iemand voor die het allemaal hoofdschuddend aankijkt en dan zijns weegs gaat.

Kalme burger zet zijn auto dwars op een snelweg bij Dokkum. Kalme burger vindt dat roetmoppen niet moeten zeiken. Ik vind het raar klinken, maar ik zal er wel aan moeten wennen, net als die gewone Nederlander die bij nader inzien een van argwaan schuimbekkende belastinghater met de schurft aan politici bleek te zijn. Hoofdschudden zal wel niet helpen.

Schaamte steekt overal de kop op

RECENSIE - Vaste lezers van Sargasso zal de naam Aart G. Broek mogelijk bekend voorkomen. De literatuurkenner, sociaal-wetenschapper en organisatiedeskundige publiceerde in 2016 een aantal columns op dit weblog.

Deze en andere columns verschenen dit najaar in de bundel ‘Schaamrood – Aantekeningen over angst, agressie en ambitie’ bij uitgeverij In de Knipscheer, gespecialiseerd in uitgaves op het gebied van Afro-Caraïbische lectuur, met name pöezie.

Het boekje is bedoeld als opvolger van de tien jaar eerder verschenen essaybundel ‘De terreur van de schaamte‘, waarin Broek al eens zijn opvatting uiteenzette dat allerlei uitingen van agressie terug te voeren vallen op gevoelens van vernedering, krenking en schaamte. Of het nu terrorisme betreft, of asociaal en crimineel gedrag van allochtone hangjongeren of de verbeten manier waarop organisaties en bestuurders zich ingraven bij interne en externe kritiek op het functioneren, steeds is schaamte het hoofdmotief, aldus Broek.

In ‘Schaamrood’ werkt hij dezelfde these nog eens uit in een waaier aan thema’s. De brede interesse van de auteur komt de variëteit daarbij ten goede: nu eens gaat het over de beweegredenen van jihadgangers, dan weer over falende megaprojecten, om het vervolgens over Antilliaans verzet tegen Nederlandse koloniale arrogantie te hebben.

Geen bal op tv | Robo Sapiens

COLUMN - Hij zag er slecht uit, Jelle Brandt Corstius. Grijze huid, zwarte randen rond de ogen. Maar waarschijnlijk ziet hij er altijd slecht uit. Ik keek naar Robo Sapiens, het programma waarin hij onderzoekt wat de robotisering van de samenleving betekent voor de mensheid. Ik zag z’n hoofd ook een paar keer van opzij. Dat had ik niet vaak gezien, de zijkant van het hoofd van Jelle Brandt Corstius. Hij begint op z’n vader te lijken, viel me op.

Normaal kijk ik nooit zo goed naar iemands fysiek. Maar nu wel. Ik wist namelijk dingen. Dingen die ervoor zorgden dat ik anders naar Jelle Brandt Corstius keek. 

Geen bal op tv | I shot my parents

Hij was een doodgewone jongen. Intelligent, sociaal, populair, goed in sport, de meisjes vonden hem leuk. Kortom: het leven lachte Nathon Brooks toe. En toch besloot hij op een nacht in 2013, op 14-jarige leeftijd, zijn ouders in hun slaap door het hoofd te schieten.

Omdat zijn vader de bewakingscamera’s binnenshuis had opgehangen, wist de politie diezelfde nacht nog wie de dader was. We zagen Nathon in de verhoorkamer zitten. Aanvankelijk houdt hij nog een verhaal op over een man die hun huis was binnengedrongen, maar toen de agent hem vertelde over de camera’s gaf hij meteen toe dat hij het was geweest. ‘Wat heb ik gedaan?’, vroeg hij zichzelf wanhopig af. ‘We maken allemaal fouten’, zei de agent. 

De bal ligt nu bij jullie, mannen

COLUMN - De beerput ging open; de verhalen van vrouwen die door Harvey Weinstein waren belaagd, stroomden eruit. Ineens werden de goede vragen gesteld. Niet: wat hadden die vrouwen verkeerd gedaan, maar: waarom hadden de mannen die ervan wisten, niets gezegd? Niet: hoe hadden deze vrouwen zich moeten gedragen om dit te voorkomen, maar: hoe kon hij zo lang wegkomen met zulk misselijk machtsmisbruik? Niet: waarom hebben deze vrouwen Weinsteins wangedrag niet eerder aangekaart (een deel deed dat, maar werd als aandachttrekker weggezet), maar: hoe kun je zulke intimidatie voorkomen?

Sindsdien gebruiken vrouwen op Twitter de hashtag #metoo, om te verduidelijken hoe vaak ze met seksuele intimidatie en verkrachting te maken hebben gehad. De tweets met die hashtag zijn niet bij te houden, zoveel vliegen er over je scherm. Wat te doen?

Mannen moeten vaker ingrijpen, werd meermalen voorgesteld. Het idee is nobel, en er zijn zat mannen die dat oprecht willen en soms ook doen. Maar de suggestie slaat de plank mis: want zelden speelt zulk wangedrag zich openlijk af, zichtbaar, met andere ogen erbij, in de publieke sfeer.

Zwartepietendiscussie: de NTR bekent kleur

Gisteren gaf de NTR aan dat het gaat stoppen met gekleurde pieten. De omroep, die verantwoordelijk is voor het Sinterklaasjournaal, zegt dat het “te weinig binnen de traditie paste en er niet leuk uit zag”. In plaats daarvan kiest de omroep voor soft-porno, eh… “een soort vijftig tinten grijs”. Want dat ziet er dan wel leuk uit. Waarvan akte.

Een opmerkelijke verandering van standpunt, want een jaar geleden zei de directeur van de NTR in reactie op een open brief van 120 prominente Nederlanders nog dat een kleurverandering “vanzelfsprekend” was, en de brief een open deur. Die open deur blijkt dus in ieder geval weer gedeeltelijk gesloten.

Geen bal op tv | The fear of 13

Er zijn van die dingen die ik niet kan uitstaan. Dat je bijvoorbeeld iemand ziet die heel erg op iemand anders lijkt, maar dat je maar niet kan bedenken op wie. Je weet dat het ergens voor het oprapen ligt, maar het juiste antwoord blijft hangen in de krochten van je onwelwillende brein. Ik keek naar het gezicht van Nick Yarris in de documentaire The Fear of 13. Vooral als hij lachte en zijn tanden ontblootte, leek hij op iemand. Een minister misschien. Of iemand uit onze straat. Een collega dan? Ja, een collega. Verdomme, het was Maurits! Nee, toch niet. Mijn oude wiskundeleraar dan? Nee, ook niet. 

KORT | Misleidend

Nu de NVWA zo duidelijk uitgesproken heeft dat de Vegetarische Slager een aantal productnamen niet langer mag gebruiken omdat ze misleidend zijn, ligt de weg open om dit probleem nu eens echt aan te pakken.
Dus ik ga er vanuit dat de NVWA nu ook hard gaat optreden bij alle producten die bijvoorbeeld prominent “fruit” in de naam hebben waarbij minder dan de helft (en soms maar 5%) uit fruit bestaat.
Of tegen producten die “gezond”, “voedzaam” of “slank makend” opvoeren?

Want als de criteria “verwarrend” en “misleidend” zijn, ken ik er ook nog wel een paar.

KRAS | Aflossingsvrij

Ik heb een aflossingsvrije hypotheek. De bank vond mijn inkomen namelijk te laag om een annuïteitenhypotheek af te sluiten. Dan worden uw maandlasten te hoog, meneer. Nu moet ik iedere maand nederig vragen of ik asjeblieft wat mag aflossen. Dan krijg ik een bedremmeld mailtje terug. Weet u dat wel zeker? Ze zijn bij de bank waarschijnlijk bang dat ik me geen iPhone X meer kan veroorloven.

Enfin, wanneer ik dus in de krant lees dat banken zich ongerust maken over het hoge aantal aflossingsvrije hypotheken, kost het me moeite een Homerische lach te onderdrukken. Innen van hypotheekrente is het beste businessmodel dat ze op dit moment hebben. Het Pilatusgehalte van de ongerustheid is hoog.