Thema Cultuur

De Kroonboekenclub | Hoe een klein rotgodje God vermoordde

OPINIE - Guus Kuijer is de uitvinder van een nieuwe stroming in het Nederlandse geestelijk denken: het vrijzinnig atheïsme. Hij gelooft niet in God, maar hij valt er anderen niet mee lastig. Zijn gedachtewereld staat tegenover die van orthodoxe atheïsten als Richard Dawkins als het denken van Harry Kuitert tot dat van de SGP, en de ware atheïst zal het dan ook behoorlijk moeilijk hebben met het werk van Kuijer van de afgelopen jaren: van zijn Bijbel voor ongelovigen, waarvan binnenkort het laatste deel verschijnt tot en met zijn tien jaar geleden verschenen Hoe een klein rotgodje God vermoordde.

Kuijer weigert namelijk uit te gaan van de centrale premisse van het strenge atheïsme dat alle geloof gebaseerd is op halstarrige onnozelheid. Die premisse kan bijvoorbeeld niet verklaren waarom grote geesten zich eeuwenlang met dat geloof hebben beziggehouden. Er móét wel iets waardevols in het geloof zitten – goede verhalen, waardevolle inzichten – en Kuijer wil dat eruit proberen te peuren.

Kunst op Zondag | Tranen trekken

Tranen en nog eens tranen. Toe maar jongen, gooit het er maar uit.

Zien huilen, doet huilen. Dat gaan we vandaag eens testen. Wie graag mee wil huilen maar er geen traan krijgt uitgeperst, raden wij kunsttranen aan.

Een vriend van mij vertelde me een verhaal over een fantastische driftbui die zijn dochter had. Ze was ontroostbaar maar bestudeerde tegelijkertijd zichzelf in de spiegel.

Dat was de inspiratie voor de vijf huilende meisjes die Laura Ford maakte voor het beeldenpark Jupiter Artland (Edinburgh – Schotland).

Laura FordWeeping girls, 2009.
cc Flickr Pierre Arronax photostream Weeping Girls by Laura Ford

Eén van de theorieën waarom er weinig in musea wordt gehuild, is dat men niet zo makkelijk een potje grient in publieke ruimten. De inspiratiebron van Laura Ford huilde nog binnenskamers en was haar eigen voyeur.

Closing Time – Potten en Pannen

Ooit liep ik met een grote schoonheid een lange smalle straat omhoog naar het hart van Istanbul. Na een idyllische dag op een nabijgelegen eiland waren we op weg terug naar een conferentie waarvoor we in de stad waren. Halverwege de smalle straat rende een groep jongeren met gasmaskers op ons tegemoet en voorbij. Boven op de heuvel was het Gezipark protest gaande. Een van de rennende gasmaskers gebaarde ons dat het gevaarlijk was en we mee moesten komen.

Istanbul is een bruisende stad waar een enorme verscheidenheid aan mensen woont. Maar ook een stad met revolutionaire inborst. Protesten komen er vaak voor, en in alle soorten en maten. Vaak met een enorme humor. Met de consolidatie van de macht in Turkije zijn er tal van ongehoorzame protesten gaande. Bijvoorbeeld met potten en pannen. Een gemoedelijke spirit, al is de onderliggende boodschap er niet minder ernstig om.

Closing Time | Body Count

“No Lives Matter” is een nummer van de nieuwe CD Bloodlust, van Body Count. Dat is de metalband van rapper en acteur Ice-T. Eerder schreef ik hier op Sargasso al over Body Count en hun protestliederen tegen excessief politiegeweld. In 2017 ageert de band hier nog steeds tegen, en daar hebben ze helaas alle reden toe. Ze kijken er dan ook danig ontstemd bij, in deze videoclip. Die oprechte boosheid is wellicht wel de reden dat zij na meer dan 25 jaar nog steeds uitstekende, keiharde muziek maken, met vlijmscherpe teksten. In tegenstelling tot veel van hun collega’s in de hardere muziek, waar met de jaren vaak de gezapigheid toeslaat.

Closing Time | Oh wonder

Het Britse duo Oh Wonder vestigde de aandacht op zich door zijn eerste album te publiceren als feuilleton: iedere maand een nieuw liedje en aan het eind de bundel. De vrolijke nietaandehandpop sloeg aan, een toernee volgde (onder andere Lowlands vorig jaar). Vorige maand kwam een nieuw album uit, in één keer ditmaal, waarvan bovenstaand clipje afkomstig is.

Closing Time | Bohren & der Club of Gore

Als je het artwork rond Bohren & der Club of Gore aanschouwt, zou je snoeiharde death-metal, grunge, of iets in die hoek verwachten. Maar nee, we blijven ongeveer in de zelfde sfeer als gisteren, maar dan nog een tikje duistererder. De Duitsers van Bohren & der Club of Gore staan bekend als de meesters van de grimmige, ingetogen darkjazz.

 

Kunst op Zondag | Wir setzen uns in Tränen nieder

Fijn dat het Pasen is, want dat betekent het einde van een week gesnotter. Bij die hele lijdensweg zijn nogal wat tranen vergoten, culminerend in het slotkoor van Bachs Matthäus Passion. Devote volgelingen zitten jankend bij het graf van Jezus en blèren er een eindje op los.

Zoals er hopeloos veel is geschreven over de Matthäus Passion, zo veel wordt er ook geschreven over tranen in de kunst. Het merendeel gaat over afgebeelde tranen, waar collega Willem Visser op Sargasso al eens wat woorden aan wijdde.

Maar al eeuwenlang komt af en toe de vraag boven drijven waarom mensen wel of niet huilen bij het zien van beeldende kunst. Algehele tendens: het intrigeert de schrijvers waarom mensen wel een traantje plengen bij een stukje muziek of een film, maar zelden of nooit bij een schilderij of sculptuur.

Een mysterie, dat bij diepere beschouwing geen groot mysterie is.