Preview: An Inconvenient Truth

Maandagmiddag mocht ik naar een preview van de film An Inconvenient Truth: de klimaatfilm van Al Gore. In een klein filmzaaltje in Amsterdam-West waren ngo-ers, ambtenaren, vertegenwoordigers van het bedrijfsleven en bankwezen bijeen om zich via deze film voor te bereiden op het bezoek van Al Gore aan Nederland in oktober. Ik ging er met een flinke dosis gezonde skepsis naartoe, beducht om een eenzijdige propagandafilm voorgeschoteld te krijgen. Achteraf kan ik zeggen dat An Inconvenient Truth een indrukwekkende en veelzijdige film is die mijn inziens een breed publiek kan aanspreken en op een aangrijpende wijze de crisis van ons aardse leefsysteem in beeld brengt.

algoretruth.jpgDe film volgt Al Gore tijdens een gelikte (dia-)presentatie voor een ondefinieerbaar publiek van wereldburgers. Maar doordat deze presentatie steeds wordt onderbroken door spectaculaire beelden van landschappen, steden, gletsjers en bossen gefilmd vanuit vogelvlucht perspectief gaat dit niet vervelen. Daarnaast loopt de persoonlijke geschiedenis van Al Gore -veelal geïllustreerd met zwartwit foto’s- er als een tweede verhaallijn doorheen. Dit maakt de film veelzijdig en aansprekend voor een breed publiek. Al Gore is al ruim dertig jaar actief bezig met gevolgen van de vervuiling van de atmosfeer voor het klimaat op aarde. Hij zat als student in de collegebanken bij geochemicus Roger Revelle die onderzoek deed aan CO2 in de atmosfeer en vanaf dat moment heeft hij het onderwerp niet meer losgelaten. Het begin van de film bestaat voornamelijk uit een gedegen opsomming van wetenschappelijke feiten over klimaatverandering. Hier valt weinig wetenschappelijks op af te dingen, alleen vertelt Al Gore niet altijd het volledige verhaal. Bekende kanttekeningen die men kan plaatsen bij het CO2-opwarmingsverhaal worden door Gore niet genoemd of op een grappige manier met een badinerend stemmetje afgeserveerd. Tot zover hoe Gore omgaat met voor hém inconvenient truths. Maar hierover wil ikzelf ook niet verder uitwijden want dat zou geen recht doen aan deze erudiete man en de belangrijke boodschap van de film. De film brengt namelijk geen one issue boodschap, Gore behandelt ook de aanslag die de mensheid pleegt op de ecosystemen door ontbossing, vervuiling en overbevolking, kortweg de overexploitatie van onze leefomgeving.

An Inconvenient Truth is naast een film over klimaatverandering ook een film over Al Gore. Ondanks dat ik er niet aan twijfel dat Gore oprecht is in zijn betrokkenheid bij de problematiek neigt de film af en toe naar persoonsverheerlijking en is de film een duidelijk visitekaartje voor de komende presidentsverkiezingen. Al Gore wordt constant zeer presidentieel in beeld gebracht, maar gelukkig straalt hij hierbij vaak ook dezelfde zelfrelativering uit die Bill Clinton ook had. Hierdoor en dankzij de snelle wisselingen in de film gaat het steeds nèt niet te ver, imho. Zo nu en dan fladdert de huidige president van de Verenigde Staten over het scherm en dringt zich steeds krachtiger de vraag op: “Wat als Gore in 2000 president was geworden?” Het schrille contrast tussen deze twee personen is pijnlijk. Gore is een wetenschapper en een man die veel gereisd en gelezen heeft. De huidige president is… nou laat ook maar, chicken shit.

Al Gore spaart de Amerikanen niet, op geroutineerde wijze mept ie alle drogredeneringen van het Amerikaanse bedrijfsleven om niet te investeren in energy-efficiency en schonere energiebronnen van tafel. Hij laat zien dat hij begrijpt dat veranderingen in een samenleving soms veel tijd nodig hebben of plotseling versneld kunnen worden door een hardhandige wake-up call. Je gaat het pas zien als je het doorhebt… Naadloos verweeft hij de huidige opstelling van de Amerikaanse auto-industrie met die van de tabaksindustrie van vijftig jaar geleden en vervolgens trekt hij een parallel met zijn persoonlijke geschiedenis waarin zijn vader na het overlijden van Al Gore’s tien jaar oudere zus aan longkanker op dat moment besloot geen tabak meer te verbouwen.

In An Inconvenient Truth laat Al Gore zien dat hij begrijpt wat er in de wereld op het spel staat en dat hij bereid is om deze problemen aan te pakken. De signalering van de ecologische crisis op aarde is beklemmend en confronterend, maar de wereldse opstelling van Al Gore is juist ook weer een verademing om naar te kijken. Wat mij betreft mag hij onmiddelijk de volgende president van de Verenigde Staten worden.

Of ben ik nu toch succesvol gehersenspoeld door een propagandafilm? Nee, de 1 op 1 relatie tussen CO2 en klimaatopwarming gaat er bij nog steeds niet in. Maar de film was voor mijzelf weer een frisse reminder om me te realiseren wat echt belangrijk is in dit leven en dat iedere dag telt.

An Inconvenient Truth (trailer) draait vanaf 6 oktober in 40 bioscopen in Nederland.

  1. 3

    Ik weet niet wat het is, maar de toon van dit stukje is zo anders dat ik toch 3x heb moeten controleren of dit sargasso is en da carlos dit geschreven heeft. Of is dit nou satire? Ik raak er in ieder geval een beetje van in de war.

  2. 7

    Hillary Clinton wordt de volgende president van de yanks. Hillary zal daarbij een heel nieuwe betekenis gaan geven aan de woorden “read my lips”.

  3. 8

    @TRS, gebruik geen woorden waarvan u de betekenis niet kent. Een heel klein gedeelte van de bewoners van de VS zijn Yanks dus een president van de Yanks is zoiets als de president van, zeg, Friesland.

    De lippen van Hillary vind ik wat stijfjes btw.

  4. 9

    Ten eerste, dit is geen Nederlands;

    “Hij zat als student in de collegebanken bij geochemicus Roger Revelle die onderzoek deed aan CO2 in de atmosfeer en vanaf dat moment heeft hij het onderwerp niet meer losgelaten.”

    Ten tweede;

    “het begin van de film bestaat voornamelijk uit een gedegen opsomming van wetenschappelijke feiten over klimaatverandering. Hier valt weinig wetenschappelijks op af te dingen.”

    Nou, dit is toch wel een harde statement als je hiervoor als bron gebruikt een website waarbij het stuk is geschreven door ene Eric Steig die als specialiteit heeft;

    “use of ice core records to document climate variability in the past. He also works on the geological history of ice sheets, on ice sheet dynamics, on statistical climate analysis, and on atmospheric chemistry.” http://www.realclimate.org/index.php?p=54

    Beseffende dat het hier om ‘the core’ van het hele verhaal gaat vind ik dat nogal slecht onderbouwd. Buiten valide economische redenen heeft de Amerikaanse overheid genoeg klimalotogische redenen om het Kyoto-protocol bij het milieu-verdrag niet te ondertekenen. Dat zal ook de betreffende heer Steig niet kunnen ontkennen.

    Nochtans een verwijzing naar 1 wetenschappelijke internet-blogger lijkt me naast een pseudo-wetenschappelijk-kritische film niet een zodanig wetenschappelijke onderbouwing dat we er het probleem van klimatologische veranderingen mee kunnen verklaren.

    Ik begrijp dat het voor Carlos een heel indringende en openbarende film is geweest, maar na Mars Attacks keek ik ook niet angstig continu naar boven.

  5. 14

    @Larie

    natuurlijk, waar zouden we zijn zonder vooruistrevende ongefundeerde maatschappij-kritische denkers, maar mijn kritiek is in eerste instantie gericht op Carlos. Ik heb best begrip voor zijn euforie en stellige overtuiging dat de film een belangrijk punt aansnijd, ik heb er alleen een probleem mee als wetenschappelijke onderbouwing zo marginaal gebeurt. Natuurlijk verwacht ik geen proefschrift, maar er zijn ook genoeg bronnen op internet die het tegenovergestelde beweren van wat dhr. Steig beweert en die hoor ik hier niet terug. Sargasso haalt juist zijn kracht uit de serieuze benadering en naar mijn mening niet uit een blog geschreven door een huislogger die onder de indruk is van een film, want let wel, daar is in essentie de blog op gebaseerd.

  6. 15

    Salomon Kroonenberg heeft ook een kijk op de klimaatverandering, welke duidelijk anders is dan die van Kyoto. Welke ook bekeken wordt helemaal eens zullen wetenschappers het zelden worden. NGO’s hebben een andere agenda dan wetenschappers. NGO’s hebben baat bij angst voor de toekomst, zo er geen angst meer is drogen de fondsen voor hen op. Wetenschappers hebben steeds deelgebeiden waarover zij het kunnen hebben en sluiten nooit naadloos aan op elkaar. Deze versnippering zorgt helaas niet voor duidelijkheid. Toch blijft er een ding overeind, de hovaardigheid van de gedachte dat de mens in staat is er voor te zorgen dat de natuur in de war raakt is groter dan welke grootheidswaanzin ooit gepredict.

  7. 16

    @Surod, Ik ben het meer eens met je gedachte over NGO dan je wellicht denkt. Twee jaar geleden op een grote ngo bijeenkomst geweest in Barcelona, ze zuigen (niet allemaal maar dat was in mijn optiek de tendens) na een week luid gillend weggelopen van dat Mao gedoe.

  8. 17

    @Stoep, ik schrijf: “..alleen vertelt Al Gore niet altijd het volledige verhaal. Bekende kanttekeningen die men kan plaatsen bij het CO2-opwarmingsverhaal worden door Gore niet genoemd of op een grappige manier met een badinerend stemmetje afgeserveerd”.

    ik vind dat u uw kritiek slecht onderbouwt door niet in te gaan op mijn gehele tekst.

    ps. komt u hier voor het eerst?

  9. 18

    @Carlos

    Ik begrijp best dat je zijdelings ook wel vermeld dat er andere kanttekeningen geplaatst kunnen worden. Maar vind je nu daadwerkelijk zelf dat je met de bovenstaande toevoeging aan het verhaal goed de verschillende kanten van de problematiek weergeeft? Let, ik vind het een goed geschreven en helder stuk, maar net even iets te populair voor het onderwerp. Dat is niet fout, het lijkt me alleen een gemiste kans.

    p.s. Beetje jammer en nee, ik kom hier niet voor het eerst

  10. 20

    @Stoep: die kanttekeningen die plaats ik hier al bijna vijf jaar lang, bij mijn weten is Sargasso het enige nederlandstalige blog met de categorie klimatologie. Ik vond het niet nodig om die hele discussie in dit stukje weer op te rakelen (het postje zou er twee keer zo lang door worden) en als reaguurders willen discuzeuren over de cyclus van Milankovich dan beginnen ze maar lekker zelf in de comments.

    De statements van Al Gore in de film zijn opzich wetenschappelijk goed onderbouwd, het wordt gebracht op het niveau dat ook amerikaanse huismannen/-vrouwen het kunnen begrijpen maar dat doet niets af aan zijn boodschap.

  11. 21

    @Stoep & Carlos,

    Ach, de discussie rond het broeikaseffect is één van de meest met politiek vervuilde discussies. Het hele internet is doordrenkt met oliedom geleuter wat niets van doen heeft met wetenschap.

    Onlangs was er nog een BBC documentaire over het manipuleren van van zowel interne als externe wetenschappelijke rapporten door de amerikaanse overheid: http://news.bbc.co.uk/1/hi/programmes/panorama/5005994.stm

  12. 23

    @Stoep, Ach joh, wetenschappelijke onderbouwing..waar hep dat voor nodig. Wij, aardbewoners overal, maken er een potje van en een open kijk onderweg als U van A naar B gaat toont dat.

    De mens plaatst zich op een soort van toppositie binnen de levensvormen en denkt, alhoewel denken?, zich alles te kunnen veroorloven..plunderen zeg maar.

    Het is, ben iets van een specialist in deze zaken, mijn weloverwogen gedachte dat broeikas geheel niets van doen heeft met de megalomane mens maar daarintegen vind ik dat lokale ophopingen van rommel niet kan. beetje de aarde en alle levensvormen netjes behandelen, we hebben daar onze neocortex voor onder de schedel.

    Ik kan het waarderen dat iemand als Gore, wat je ook afstandelijk vind van deze meneer, bewogen iets probeert duidelijk te maken.

    Co2 flux is een grote onbekende, drijfzand.

  13. 24

    @Larie,
    Het gaat meestal om politieke standpunten gelardeerd met pseudo-wetenschappelijke argumenten om een soort geloofwaardigeheid te creëren. De serieuze wetenschappers worden ondergesneeuwd door ‘die hard’ tegen- alswel voorstanders.

    Wat betreft de mogelijke gevolgen van het mogelijke broeikaseffect, je houdt de uitstoot niet tegen. De mens denkt nou eenmaal op korte termijn en zal bij langzame processen en/of kleine verwachtingswaarden gewoon zijn gedrag niet aanpassen. We moeten maar hopen dat het allemaal mee zal vallen. Ik ga nog even wat CO2 in de atmosfeer slingeren met een sigaartje:)

  14. 25

    @MP, juste. Vergeet niet dat wandelend leven het gebruiken van zuursstof is om daarna, na wat gepriegel met elctronen/atp enzo, co2 uit t blazen.

    Sigaren smaken het best met de benen omhoog hey ;)

  15. 26

    @Larie,

    En dan hebben we het nog niet eens over de gassen die geproduceerd worden na een flinke portie boerenkoolstampot met spekjes.

  16. 27

    Tja, het klimaat. En broeikasgassen. Ik ben een simpele ziel (en lichtelijk dronken, op het moment), maar ik denk maar zo:
    1) Het is overduidelijk dat kooldioxide en andere (door de mens) geëmitteerde gassen van invloed zijn op de warmtehuishouding van de atmosfieer. Het is ook duidelijk dat de samenstelling van de atmosfeer door menselijk handelen significant verandert.
    2) De energiehuishouding van de aarde (dan wel de atmosfeer, dan wel het klimaat) is zo ingewikkeld dat we deze nog absoluut niet doorgronden.
    Blijkbaar kiezen we er met z’n allen voor om flink te zitten rommelen in de energiehuishouding, en dan maar af te wachten hoe het afloopt. Het punt is: er zijn heel veel onzekerheden en er is niemand die dat zegt. De discussie is: wel klimaatsverandering vs. geen klimaatsverandering, terwijl die misschien wel zou moeten zijn: zijn we bereid het risico te nemen.
    Overigens heb ik het gevoel (meer dan dat is het niet: een gevoel) dat het point of no return al bereikt is: het evenwicht is verstoord, het klimaat verandert en waar het eindigt weet niemand. Wat overblijft: je voorbereiden op de (zeer ernstige) consequenties. Of: er op rekenen dat wij, rijke westerlingen, ons wel weer zullen redden, wat niet eens zo onaannemelijk is.

  17. 29

    Hallo Sikbock, ik zie geen Stijn hier hoor :)

    Ben net terug van vakantie en las je bijdrage aan de Hein van Meeteren discussie, schandalig hoor, hoe je een tikkeltje naieve en onervaren maar toch open gastredacteur op de kast jaagt! :) Nu zitten we alleen maar met Felix opgescheept die niet reageert…

  18. 30

    Als Al Gore – die eigenlijk president IS in afwachting van het erkennen van de rechterlijke en andersoortige dwalingen van de VS na dec 2000 – zijn energie steekt in deze film dan waardeer ik dat zeer. Sinds kort heb ik het boek dat de film nog meer onderbouwt. Het heeft mijn ogen geopend. In de inleiding legt Al Gore uit dat hij zich niet plotseling voor duurzaam milieu inzet maar dat al 30 jaar doet. Als hij de gelegenheid had vertelde hij gevraagd of ongevraagd over zijn inzichten. Toevallig wordt de waarschuwing voor een klimaatramp intussen door 2.000 vooraanstaande wetenschappers, etc. gedeeld.
    Het zoeken naar mogelijkheden om de overlevensbedreiging van de Aarde en onszelf aan te pakken lijkt me een boeiendere opgave voor de wereldbevolking in haar geheel als de zoveelste onzinnige oorlog voor weer een andere onzinnige reden: Bij nader inzien krijgen alweer de paar zich almachtig wanenden nog meer macht toespeelt…