Oosterburen EU verdienen meer aandacht

eapDe Europese Unie moet zich actiever opstellen om instorting van de economieën aan haar oostgrens te voorkomen, dat stelt de pan-Europese denktank European Council on Foreign Relations (ECFR) in het vandaag verschenen rapport: The limits of enlargement-lite: European and Russian power in the troubled neighbourhood [.pdf]. Sinds hun onafhankelijkheid in 1991 staan Wit-Rusland, Oekraïne, Moldavië, Georgië, Armenië en Azerbeidjan er slechter voor dan ooit: ze zijn extra hard getroffen door de mondiale financiële crisis en corruptie is eerder regel dan uitzondering. De politieke situatie wordt gekenmerkt door autoritair bestuur danwel vastgelopen democratisering. Het moment dat samenlevingen vatbaar worden voor kwade volksmenners.

De huidige Europese houding die vertrouwt op het ‘magnetische’ effect dat de EU op haar oosterburen zou hebben en het ad hoc aangaan van partnerschappen is niet genoeg om deze regio vooruit te helpen. Daarentegen kan verdere economische én politieke destabilisatie van deze landen de EU schade berokkenen: golven economische gelukszoekers ongeluksvermijders, gewapende conflicten en het ontstaan van een ‘financiëel ravijn aan de oostgrens waar ook Europese bedrijven en banken in zullen verdwijnen’.

softpowerRusland heeft in de afgelopen jaren succesvol haar invloed in de regio vergroot, terwijl de EU heeft zitten suffen of tegenstrijdige geluiden produceerde aldus de ECFR. Uit het rapport blijkt dat er wel degelijk grote belangen zijn tussen deze Oosteuropese landen en de EU, zo is de handel met de EU gróter dan met Rusland. De EU verdient aan al haar oosterburen (behalve energie-exporteur Azerbeidjan). Toch dansen staten als Oekraïne en Moldavië in toennemende mate naar de pijpen van het Kremlin? Om meer economische voorspoed en stabiliteit in de regio te brengen geeft de ECFR met een paar aanbevelingen:

● De Europese Unie zal meer moeten samenwerken met Rusland en bijvoorbeeld op president Medvedev’s voorstel tot een ‘vernieuwde Europese veiligheidstructuur’ moeten ingaan.

● Maak de visa verstrekking soepeler en biedt landen als Oekraïne en Moldavië bijvoorbeeld een road-map naar een visa-vrij verkeer van burgers.

● Biedt deze Oosteuropese landen een luisterend oor. Het feit dat op een belangrijke Eastern Partnership (EaP) bijeenkomst enkel de Duitse bondskanselier Merkel aanwezig is is een slecht signaal. Tijdens het Zweedse EU voorzitterschap moet de EU bij alle buurlanden langsgaan om te luisteren naar hun economische en politieke zorgen.

● Steun de vrije media in deze landen want deze staan onder druk. De burgers in Wit-Rusland, Oekraine, Moldavië, Georgië, Armenië en Azerbeidjan hebben slechte toegang tot onafhankelijke nieuwsbronnen in hun eigen taal.

● Zorg dat de EU aanwezig is als bemiddelaar in potentiële conflictgebieden zoals Nagorno-Karabach, Transdnestrië en op de Krim waar nu nog de Russische vloot gestationeerd is.

Ongeacht het vraagstuk of deze landen ooit zullen toetreden tot de Europese Unie lijkt het mij niet meer dan logisch dat de EU werkt aan het creëren van een stabiele situatie in haar buurlanden. Daarvan profiteert men uiteindelijk aan beide zijden van de grens. Niemand is erbij gebaat dat de zaak aan de Europese oostgrens uit de hand loopt en men noodgedwongen een tweede IJzeren Gordijn moet optrekken.

  1. 1

    Als de handel vanuit de genoemde gebieden met de EU op dit moment groter is dan die met Rusland, dan zorgt dat toch automatisch voor veel Europese invloed en daarmee voor aantrekkingskracht? Moet de EU daar dan ook nog allemaal ingewikkelde politieke schaakspellen spelen met Rusland? Russen zijn moeilijk te verslaan aan het schaakbord…

  2. 5

    Het zijn vage dictators en corrupte ambtenarenapperaten die alleen maar gaan profiteren als twee partijen gaan hengelen naar hun gunsten. Het lijkt me beter als de EU niet aan zo’n slag mee doet.

    Want de uiteindelijk oorlog winnen we vanzelf: die landen worden zoals jij aanhaalt steeds meer economisch afhankelijk van de EU.

    edit: Ultrabas is eerder en beter

  3. 6

    Ik wil niet te veel zwarte-pieten, maar als ik naar dat lijstje kijk, dan zie ik veel landen waar veel Oost-vs-West, Navo-vs-Rusland conflicten bestaan. Als Europeaan vind ik dat de Russen hierin behoorlijk aan het stoken zijn. En diezelfde Russische regering neemt het ook niet zo nauw wat corruptie betreft.

    De cynicus in mij zegt dus: Wat heeft het dus voor zin om met de Russen te praten als diezelfde Russen in de landen in kwestie een destabiliserende politiek voeren, om die landen binnen hun invloedsfeer te houden (of om voor hun etnisch verwanten op te komen).

  4. 7

    Prima de aanbevelingen om meer economische voorspoed en stabiliteit in dié regio te brengen… elke lidstaat zal echter als rode draad moeten trachten de anti Europese stemming in te dammen. En dat de aversie niet uitmondt in zelfs een stilstand, leidend tot desintegratie.

    Aantal gestegen zetels van dat zooitje mislukte eurosceptische imitatie Mussolini’s helpt niet echt natuurlijk. Gaat een berg kak vanaf druipen waar je bijna eng van wordt…

  5. 8

    3. In Armenie zijn ze armer dan wij denken.

    Voor iedere hummer gaan er 10 met hun lada en 100 met de bus. De rest gaat lopend.

  6. 10

    Ermmm… d’r wordt lekker geblaat hiero, maar het is absoluut in ons belang dat het in oost-europa economisch ‘redelijk’ gaat. D’r staan nogal wat leningen (in euro’s en in zwitserse franken) uit bij onze oosterburen; zoveel dat als de boel daar instort, oostenrijk wel kan inpakken*, en wij (als goede vierde op de ranglijst van ‘landen met risicokapitaal in oost-europa’) ook.

    *nee jongens, jullie krijgen geen bail-out van jullie noordelijke taalgenoten.

  7. 12

    Het zou al aardig opschieten als we de grensfacaliteiten verbeteren. Aan weerskanten van de Pools-Ukraïense grens bijvoorbeeld staan rijen vrachtwagens van meer dan tien kilometer.Je blijft je verbazen als je er langs rijd.