Nederland koerst af op Rutte II

De campagnes moeten natuurlijk nog op gang komen, maar de peilingen (ipsos, hond) laten al maandenlang een stabiel beeld zien van het Nederlandse politieke landschap. De drie regierungsfähige linkse partijen SP, Pvda en GL scoren samen tussen de 55 en 60 zetels. Ook met dieren en piraten erbij komt er op 12 september geen linkse meerderheid. Dus als de SP de grootste wordt, krijgt het een zware kluif aan de formatie.

De vraag is immers wie zo’n links blok aan een meerderheid zou willen helpen. D66 is de favoriet, maar Alexander Pechtold is leep genoeg om zich te realiseren dat hij beter de kingmaker van een middencoalitie kan zijn dan de wingman van een links kabinet. Voor CDA geldt hetzelfde. De VVD staat vanwege haar zetelaantal sterker in onderhandelingen met het linkse blok, maar heeft meer inhoudelijke hobbels te nemen. Bovendien: waarom zou Mark Rutte vice-premier willen worden in een kabinet Roemer?

Over rechts dan? De gevallen coalitie komt zelfs bij aantrekkende peilingen niet terug, omdat niemand meer met de PVV wil samenwerken. Die partij is bovendien aan de verliezende hand, een trend die vermoedelijk zal doorzetten zolang de SP de grootste blijft in de peilingen. Rutte zal het prima vinden dat Roemer in dit stadium aan kop ligt, want de VVD spint er garen bij. Maar een rechts kabinet raapt hij zelfs met SGP en CU niet bij elkaar.

Conclusie: Nederland krijgt een kabinet door het midden. CDA en D66 (samen stabiel op 25 à 30 zetels) doen mee. Hebben zij een voorkeur voor de zekerheid van de VVD of een avontuur met de SP? Zowel inhoudelijk als bestuurlijk ligt de VVD meer voor de hand. Dat levert samen een zeteltje of 65 op, nog altijd niet genoeg. De PvdA is nodig om een meerderheid veilig te stellen. Dat kan ze natuurlijk pas ‘in het landsbelang’ doen als de SP afgehaakt is.

Grote verrassingen daargelaten luidt het scenario na 12 september ongeveer aldus: SP wordt de grootste. Alle partijen bevelen de koningin aan het Roemer over links te laten proberen. Dat mislukt. Het initiatief komt bij Rutte. Die nodigt CDA, D66 en PvdA uit voor gesprekken. PvdA weigert, want zij is “vanwege de verkiezingsnederlaag niet aan zet”. Rutte nodigt Roemer uit. Die komt wel, maar het loopt stuk. Rutte belooft Samsom een smak linkse paradepaardjes om Roemer de ogen mee uit te steken. Samsom gaat overstag. In december gaat het kabinet Rutte II een programma uitvoeren dat verrekte veel lijkt op het lenteakkoord.

Foto: Gerard Stolk

  1. 1

    Welke mannetjes en vrouwtjes op welke stoeltjes komen te zitten lijkt mij van veel minder belang dan welk beleid er gevoerd gaat worden.
    Blijven we onder de domme knoet van Brussel, of bevrijden we ons daarvan ?
    In het laatste geval kunnen we misschien een dertiger jaren recessie voorkomen.

  2. 3

    Realistische analyse. Bizar dat dan niet het argument geldt dat laatste formatie wel gold voor de PVV: zo een landslide, zo een sterke groei, je bruuskeert de kiezer als PVV niet mee mag doen. Stel dat bovenstaande scenario uitkomt is het dan ook niet het schofferen van al die SP stemmers? Wel de grootste partij maar niet in de regering. Niet dat ik een SP stemmer ben maar vindt het wel interessant hoe dit soort processen en framing verlopen.

  3. 4

    VVD de grootste? Dan krijgen we weer een kabinet met gedoogsteun. Denk iemand werkelijk dat er andere mogelijkheden zijn, met vier of vijf partijen, in deze tijd van polarisatie. Nee, de VVD wil rechts doen en zijn, en gaat verder met Wilders, en het CDA zal weer graag meedoen. Probleem is dat als ze geen meerderheid hebben, dan is D66 de eerste, alleen die heeft problemen met Wilders. Tja….

    Over het midden is uitgesloten, indien wel dan mogen we volgend jaar weer naar de stembus. En krijgen we Wilders alsnog weer terug.

    Dat lenteakkoord gaat inderdaad gewoon verder. Het zijn langetermijn plannen die weinig met politiek te maken hebben, alleen moet er een coalitie gevonden worden die het uitvoert.

  4. 5

    Ik ben hier ook bang voor, VVD, CDA en D66 kunnen het van nature wel goed met elkaar vinden, en de PvdA zal blij zijn met een plek op het pluche. GL en de CU zullen voor de extra zeteltjes gedoogsteun gaan geven. En de neo-liberale marktwerkings en bezuinigings-agenda en het klakkeloos blijven steunen van de financiele sector zal weer geen strobreed in de weg worden gelegd. Treurig.

  5. 7

    Nu meer dan ooit. Stem tegen stem SP!
    SP op 76 zetels ik ben benieuwd hoe ze dan buiten de macht gehouden gaan worden.

    Vroeger was de uitdrukking: Gods wegen zijn ondoorgrondelijk.
    Gelukkig verandert dat langzaamaan in: Je wordt genaaid waar je bij staat.

  6. 8

    Omdat er al asociaal liberaal beleid klaar ligt, wat uitgevoerd dient te worden, zal er een kabinet komen dat dat hoogstens kan traineren, eventueel uitstellen, meer niet. En daarom zal de voorkeur gaan naar een VVD, CDA en een derde partner. SP zal niet zo snel de steun krijgen voor een deelname van CDA en D66.

  7. 9

    Dat geldt alleen voor rechtse partijen. Als je linkse partijen het initiatief geeft dan gaan henk en ingrid gillen (en de halve GS/telegraaf-aanhang gaat over de rooie), en dat kunnen we natuurlijk niet hebben.

  8. 10

    De gedoogsteun tot nu toe heeft GL anders toch vooral zeteltjes gekost. En als er zo’n (rechtsmidden) coalitie met de VVD komt, zie ik GL ook geen electorale baat hebben bij doorgaande gedoogsteun. Dat nog even los van het feit dat GL na 12 september wat irrelevant gaat worden bij gebrek aan zetels.

  9. 11

    Als ze zonder SP tot 75+ komen is dat net zo min een minachting van de SP-kiezer als het niet opnemen van de PVV in de vorige gedoogregering zou zijn geweest. De ene 75 zetels zijn niet meer waard dan de andere.

    Ik stem waarschijnlijk PvdA, omdat ik te veel Europeaan en Hollandse polderaar (fundamenteel genuanceerd) ben om SP te stemmen. Maar als ze mijn stem werkelijk gaan gebruiken om de VVD aan de macht te houden, zijn ze mij kwijt.

  10. 12

    Een realistisch scenario, maar niet het enige. Een 5 partijen linkse coalitie is zeker ook een mogelijk uitkomst.

    Het is immers nog maar de vraag of VVD/CDA/PvdA/D66 het qua zetels gaat halen, en bovendien heb je dan een regering van alleen maar midden partijen. Vooral voor de PvdA is dit een zeer slechte coalitie, van alle mogelijke coalities. Bovendien zou de uitslag een spectaculaire nederlaag voor rechts betekenen, en dat zou je terug willen zien in de nieuw te vormen regeringscoalitie.

    Als de SP inderdaad dik de verkiezingen wint, dan gaan ze echt wel een serieuze kans krijgen een regering te vormen.

  11. 13

    Het enige nog al substantiele probleem is dat deze constructie te weinig zetels heeft voor een meerderheid. Rechts zal dit ongetwijfeld willen, en ik vrees dat D66 daar in mee wil gaan, maar de kans is groot dat dit gewoon niet kan.

  12. 16

    Het is nog maar de vraag of de SP de grootste wordt. Roemer gaat straks zware klappen in de debatten, hij heeft nu al een flinke steek laten vallen met die 3% regel en hij is qua economische kennis volstrekt niet opgewassen tegen Samsom, Pechtold en Rutte.

    Het grote probleem dat er relatief veel stemmen bij de PVV geparkeerd zijn. Qua sociaal economisch programma zouden die in een linkse regering thuishoren, maar die hebben de PVV uitgesloten. Aan de ander kant sluit dit programma ook samenwerking met de VVD uit. De PVV zetels staan als het ware op en geblokkeerde plek.

    Ik verwacht een soort tussenkabinet, wat het hooguit 1.5 jaar uit houdt. De vraag is of je in wilt zitten of dat je beter je beurt over kan slaan. Ik denk dat Rutte er verstandig aan doet Roemer het maar een keer te laten proberen, dan leert de SP achterban ook wat het is om met de realiteit te maken te hebben compromissen te sluiten i.p.v. alleen maar tegen te zijn. Het liefst met de PVV om dezelfde reden, maar dat is misschien te veel gevraagd. Als je ziet hoe het met collega’s Di Rupio en Hollande gaat heb ik er alle vertrouwen in dat dat snel fout afloopt. De EU begrotingsregels voorkomen dat we al te zware economische schade oplopen. Daarna kan Rutte 2 met een Kunduz achtige coalitie weer gewoon verder.

  13. 18

    @16 Goed, de formatie heeft even geduurd maar de regering van Di Rupo zit nog behoorlijk stevig in het zadel en het heeft een tot dan toe voor (bijna) onmogelijk gehouden besluit genomen over de splitsing van Brussel-Halve-Vilvoorde.

    Een van de betere voorbeelden van premiers die de rit niet uitzitten is natuurlijk onze enige echte eigen JP.

  14. 19

    “hij heeft nu al een flinke steek laten vallen met die 3% regel”

    Niet bij de kiezer. Daar scoort hij met de gedane uitspraken juist weer een paar zeteltjes mee.

    “hij is qua economische kennis volstrekt niet opgewassen tegen Samsom, Pechtold en Rutte.”

    Ook dat zal de kiezer weinig imponeren. Ga je een goed doorwrocht en onderbouwd economisch verhaal houden, dan ben je na twee zinnen al heel veel mensen kwijt. Zolang je maar wat zinvols lult, en niet a la Cohen begint te hakkelen en stamelen, komt dat in een debat wel goed.

  15. 20

    Wat me wel bevreemd, is dat er veel nadruk wordt gelegd op hoever de SP straks moet buigen en inleveren via compromissen om een kabinet mogelijk te maken. Maar dit geldt dan blijkbaar weer niet voor de VVD, hun neo-liberale agenda wordt niet ter discussie gesteld.

  16. 25

    Rutte, economische kennis? Hahaha.

    Dat idee over het negeren van die 3% wordt door de meeste economen in Nederland gesteund. Zo gek is die gedachte niet, het is zelfs heel verstandig. De Nederlandse staatsschuld zit fundamenteel anders in elkaar dan in andere EU landen; in wezen is die door uitgestelde heffing van belastingen zo’n 300 miljard lager.

    Maar al die oplossingen zijn kennelijk politiek onverkoopbaar, omdat we nu eenmaal geen enkele top-econoom in kabinet of kamer hebben gehad de afgelopen 20 jaar. Nou ja, misschien Wijers, maar toen kwam de manna nog vanzelf uit de hemel vallen.

  17. 26

    @16 De SP het laten proberen is het gevaarlijkste wat de gevestigde partijen kunnen doen. Lokaal en provinciaal heeft de SP pas een poot aan de grond gekregen toen het echt niet anders kon. En dan laat de SP zien dat ze goed beleid kunnen voeren.

    Dit in tegenstelling tot CDA/VVD die iedere keer als de aan de macht komen een poging doen om het record potverteren dat indertijd door Wiegel/van Acht is gezet te verbeteren. Daar zijn ze de afgelopen periode goed in geslaagd.

    Mede door het gratis geld dat aan de bankiers is gegeven. Ik snap ook niet waarom D66 dat tegen gratis geld zegt te zijn zo graag samen met de VVD in een regering wil.

  18. 27

    Ik loop al een tijdje een SP-VVD-D66, SP-VVD-CDA of zelfs SP-VVD-GL/CU regering te voorspellen. Op de een of andere manier houden dat niet voor mogelijk. Ik zie niet in waarom dat niet zou kunnen.

  19. 28

    Dat komt omdat liberaal economische beleid nu een hype is en dat afgezien van de SP iedere partij daar min of meer aan mee doet. En belangrijker dat de lange termijn beleidsplannen daarop ook zijn ingesteld.

  20. 30

    Het establishment siddert. Hun retoriek is als een antiobioticum: het werkt steeds minder goed.

    SP naar 40+ zetels, indien scenario uitkomt. Hoe vaak kun je hetzelfde kunstje flikken? Zelfs Sargasso heeft het door!

  21. 33

    Juist ja, dat zie ik ook wel gebeuren. Het is die keuze waarmee de PvdA dan ook definitief haar eigen graf graaft. Rutte-II zal zo’n beetje het ergste zijn dat Nederland is overkomen, maar goddank zijn we daarna wel van de privatiseerders van het linkse gedachtegoed af, die overigens hun bedjes -zoals gebruikelijk- reeds keurig elders gedekt hebben.

    Nederland dus met Rutte-II nog verder naar de knoppen, mede met dank aan het hallucinerende electoraat van de PvdA. Voor hun is links zijn kennelijk wel een leuke trip, maar dat is het niet voor de samenleving.

  22. 34

    De economische kennis van Samsom, Pechtold en Rutte.

    Och ja, de laatste vergiste zich een vijftig miljard in een persconferentie over onze bodemloze put Griekenland.

    Samsom begreep een paar dagen geleden in een discussie met Kamp niet wat de gevolgen zijn als we elke buitenlander, die hier een paar maanden heeft gewerkt, voor de rest van z’n leven bijstand moeten geven, zoals de EU voorschrijft.

    En Pechtold is nog steeds een EU en euro voorstander, dat zal hij wel blijven, ook nadat de euro is verdwenen.

    Roemer is dan de enige die lijkt wel eens van Keynes gehoord te hebben.
    De dertiger jaren crisis, verooorzaakt door de VS, kwam pas tot een einde toen de tweede wereldoorlog het Roosevelt mogelijk maakte gigantische begrotingstekorten te hebben.

  23. 35

    Ze kwamen inderdaad pas in de tweede wereld oorlog pas weer op het niveau waar ze hadden moeten zitten zonder crisis, maar het herstel begon al in 1933, met het loslaten van de gold standard. De gevolgen daarvan zijn nu maar al te duidelijk

  24. 37

    Denk dat het 2 jaar duurt en herverkiezingen voordat er een regering zit.
    Pas als partijen weer eens een visie hebben,en ons weten te vertellen welke kant ze met nl op willen de komende 20/30 jaar.
    Wat nog altijd beter is;dan 5 kabinetten in 10 jaar;en zelfs allen items van ” lente” akkoord al teruggedraaid.. (behalve de minst goede,en effectieve)
    En reeds 12 jaar totale stilstand en dus achteruitgang in allen opzichten we mijlen ver acherop lopen in allen aspecten,zelfs mensenrechten,en anticiperen op de duurzame problemen van nu.
    Plus de extreme private schulden we zelf als hoogste van de wereld “genieten’ met een te grote broek aan en te lang op te grote voet levend,met een stuitende arrogantie alsnog de achterlijkste van de klas zijn. De kleren van de keizer.” ons holland”

    neen voorlopig zie ik geen regering, wat en prima ảak nu is,en we onszelf eindelijk eens gaan redden, de regie en verantwoording voor onze samenleving zelf nemen;of densoods europa,
    Alles beter dan die maloten, we ..eerdaags mogen kiezen.

    Zolang ze niet bereid zijn samen te werken,maar tegen werking,een duur gelag blijft;kan ik onze vluchtige leiders uit den haag missen als kiespijn.

    De wereld is gelukkig groter dan madurodam zich waant.
    Denk dat ik lid wordt van d66 in september en stem op piratenpartij;
    for the time being; gewoon omdat dat kan.
    en ik iets beters niet kan verzinnen..wat volgend jaar en 2 verkiezingen later weer anders zal zijn…en zo polder ik mee met nl…op papier.