Debat of inzicht?

COLUMN - De publieke debatten vliegen je tegenwoordig om de oren, en eigenlijk ben ik ze beu. Gisteravond zat ik bij een mediacafé over journalistiek en klimaatverandering. De vragen waren oprecht en belangrijk: hoe kun je het beste verslag doen over zo’n alomvattend onderwerp, hoe voorkom je dat je je lezers plat slaat, hoe verschaf je perspectief en inzicht, hoe haak je met zo’n breed onderwerp aan bij het alledaagse nieuws, en wat zijn de valkuilen van je aanpak?

Om het debat te stimuleren, was ook Marianne Zwagerman uitgenodigd: iemand die graag heilige huisjes omver trapt. Het effect van haar bijdrage op het debat was tamelijk desastreus: veel uithalen en gesneer, veel roepen dat zowat ieder ander dan zijzelf het volkomen fout deed. Niemand schoot er veel mee op, behalve mogelijk Zwagerman zelf, die zich al doende weer fijn als ‘mediastrateeg’ op de kaart kon zetten.

“Was het maar een masterclass geweest,” verzuchtte een collega na afloop. “Want nu moest iedereen eerst weer eindeloos tegen elkaar in het geweer treden…” Ze sloeg de spijker vierkant op de kop.

Van een debat –van een mediacafé al helemaal – hoop je dat het de toehoorders inzicht verschaft in achterliggende processen, dat het keuzes blootlegt die gewoonlijk buiten zicht blijven. Hoe besluit een redactie, of de individuele journalist, wat de beste aanpak is voor een onderwerp? Welke overwegingen liggen aan die keuzes ten grondslag? Over welke methodes beschik je als journalist wanneer je een zo immens breed onderwerp wilt aanvatten? Hoe kom je erachter wat werkt, en wat niet?

Een dergelijke inzet – ik zou dat graag als ‘constructief debat’ willen betitelen – vergt een heel ander format. Niet een waarbij je, heel klassiek, voor- en tegenstanders voor de zoveelste keer tegenover elkaar zet, maar een waarbij je van alle deelnemers hardop en vrijuit nadenken verlangt, en ook: de benodigde ruimte daarvoor schept.

Hoe kom je tot keuzes, waarop baseer je die, waar ging je de fout in, wat zou je bij nader inzien anders doen, waarop stuit je dan, en hoe kan het beter?

Philippe Remarque, hoofdredacteur van de Volkskrant, meldde een paar maanden geleden dat zij, na veel kritiek en verzoeken van lezers, hadden besloten klimaatberichtgeving anders aan te pakken. Voortaan zou klimaatverandering overal in doordesemen, en zouden ze geregeld ruimte vrijmaken voor langere, zij het niet per se actueel nieuws over dat onderwerp. Want juist de drang om telkens weer nieuws te brengen, verhinderde dat ze adequaat bericht gaven over de langetermijneffecten van klimaatverandering.

Dáár had ik nou graag meer over gehoord, bij dat mediacafé.

En ineens wist ik: een debat, waarin mensen hun opinies voor de zoveelste keer expliciteren, verhardt die standpunten hooguit. Ik wil helemaal geen strakker stellingnames. Ik snak naar meer inzicht – naar meer nadenken, liefst publiekelijk.

Deze column van Karin Spaink verscheen eerder in Het Parool.

  1. 2

    Wie had er eigenlijk bedacht, dat het uitnodigen van Zwagerman goed zou zijn om het debat te stimuleren ? Deze persoon moet misschien toch eens gaan rondkijken naar een andere betrekking; iedereen met enig inzicht in retorica zal snappen dat Zwagerman juist heel effectief is om een debat de nek om te draaien.

    Dat is het grote probleem bij regressieve mensen. Niet alleen bij klimaatverandering, je ziet het ook bij andere discussies. Regressieve mensen voeren geen discussies, maar proberen anderen meningen uit het discours te verwijderen door denigreren en intimideren. Het heeft niet zoveel zin om met die mensen in gesprek te gaan, want jij hebt een heel ander doel met zo’n gesprek dan zij. Voor jou is een gesprek een manier om feiten en argumenten uit te wisselen, zodat je goede conclusies kunt trekken. Voor hen is een gesprek een mogelijkheid om hun eigen status te verhogen door andere mensen en meningen af te zeiken.

  2. 3

    Kom op…Marianne Zwagerman…dan weet je van te voren dat je tenen gaan kromtrekken. Had er Rosanne hertzbergje en Theootje Holmann naast gezet dan was het meteen een verzuurde avond geweest

  3. 7

    @2:

    Doel je soms op regressief links in de vorm van SJW bijv.? Ik ben benieuwt wat je precies met regressief bedoelt, gezien de vele betekenissen en contexten die het woord heeft.

  4. 9

    @6: Tsja, ik snap best dat mensen enigszins overdonderd worden door het gebruik van een term als Entropie, maar mensen die al weten wat dit is prikken direct door het onzinverhaaltje heen …

  5. 10

    @7: De mensen die SJW’s genoemd worden zijn progressief: Deze mensen zetten zich in voor meer rechten en meer welvaart voor meer mensen. En dat niet alleen, SJW’s verzetten zich ook nog eens tegen de mensen die juist minder rechten en minder welvaart voor bepaalde groepen willen.

    Er zijn tegenwoordig een aantal groeperingen die regressieve standpunten hebben. Het afschaffen van de vrijheid van godsdienst, het niet meer willen erkennen van het EVRM, lastenverlagingen en subsidies voor grote en rijke bedrijven, het afschaffen van de vrijheid van meningsuiting, en zo kan ik nog wel even doorgaan. Al deze zaken zijn regressief, omdat ervoor zorgen dat veel mensen minder rechten en/of minder welvaart zullen krijgen. Wat PVV, FvD, VVD, CDA, e.a. willen is eigenlijk een soort terug-naar-de-middeleeuwen.

  6. 11

    @10:

    Oké, je vult gewoon lekker Willy Nilly in wie en wat regressief zijn en framet hun argumenten bij voorbaat al tot de categorie “mensen voeren geen discussies, maar proberen anderen meningen uit het discours te verwijderen door denigreren en intimideren.”
    Dan is dat duidelijke en hoef ik verder niet op je in te gaan. Want ik ben regressief volgens jouw en dus is ook deze reactie een poging jouw mening uit het discours te verwijderen en je daarbij te denigreren en te intimideren. Tja, zo win je altijd natuurlijk. Waterdicht systeem

  7. 14

    @11: Ah, laat ik eens een “kloosried” proberen, een veel gebruikte regressief rechtse techniek.

    “Oké, je vult gewoon lekker Willy Nilly in wie en wat regressief zijn ..”
    Nee, ik definieer regressief als een instelling waarbij mensen rechten en welvaart verliezen. Vervolgens constateer ik, dat deze instelling vooral bij rechtse mensen aanwezig lijkt te zijn.

    ” … en framet hun argumenten bij voorbaat al tot de categorie “mensen voeren geen discussies, maar proberen anderen meningen uit het discours te verwijderen door denigreren en intimideren.””
    Nee, na 20+ jaar ervaring met discussie op internet kom ik tot de conclusie dat bepaalde mensen doelbewust discussies verzieken, en dat je deze mensen vooral aan de rechterkant vindt.

    “Dan is dat duidelijke en hoef ik verder niet op je in te gaan. ”
    O ? Toch ga je hier heel uitgebreid op me in …

    “Want ik ben regressief volgens jouw …”
    Nee, hoezo ? Ik heb nauwelijks een idee wat jouw standpunten zijn, dus het is voor mij onmogelijk om te bepalen of jij regressief bent. En om heel eerlijk te zijn, het interresseert me helemaal niet; wat jij bent moet je gewoon helemaal zelf weten, daar hoef je mij niet mee lastig te vallen.

    “en dus is o”ok deze reactie een poging jouw mening uit het discours te verwijderen en je daarbij te denigreren en te intimideren. ”
    Als dat echt je bedoeling was, dan heb je behoorlijk gefaald. Maar ik denk eigenlijk niet dat dat je bedoeling is geweest.

    “Tja, zo win je altijd natuurlijk. Waterdicht systeem”
    Waar heb je het eigenlijk over ? Welke wedstrijd heb ik precies gewonnen ?

  8. 15

    Regressieve mensen voeren geen discussies, maar proberen anderen meningen uit het discours te verwijderen door denigreren en intimideren. #2

    Er zijn tegenwoordig een aantal groeperingen die regressieve standpunten hebben. #10

    Volgens mij gooi je nu twee verschillende dingen op één en dezelfde hoop.

    1) De houding waarmee iemand een gesprek in gaat.
    2) De standpunten die iemand er op nahoudt.

    Je doet het voorkomen alsof (2) zich automatisch vertaalt naar (1), en alsof enkel reactionairen argumenteren met een loopgravenmentaliteit.

    Maar mensen die polemisch zijn ingesteld en de waarheid graag uitvechten vind je in alle hoeken en gaten. Anne-Fleur Dekker voert graag felle debatten, verbale knokpartijen. Die is radicaal-activistisch links. Voor mij geldt hetzelfde, en ook ik moet niks hebben van de reactionaire koers van PVV, FvD, VVD, CDA.

    Als je de vraag stelt: waarom zijn gesprekken vaak zo weinig constructief, dan lijkt me dat omdat de vorm van het debat zelf naar z’n aard een competetitieve zero-sum game is. Men vraagt ook steeds: wie heeft het debat gewonnen? Er zijn partijen, en die strijden voor hun standpunt. Ja, dan heb je dus een verbaal slagveld georganiseerd.

    Dat biedt fraai spektakel, zo’n hanengevecht. Je kunt ook naar showworstelen kijken, dat geeft dezelfde kick. Je wordt er in de regel net zoveel of weinig wijzer van.

    Bijkomend probleem is dat mensen zich nogal eens identificeren met hun politieke, levensbeschouwelijke en filosofische standpunten. Niet alleen iemands ego komt daarmee op het spel, maar iemands hele wereldbeeld. ‘Ja, maar als dit waar is dan…’

    Nou, dat mag natuurlijk niet, dus dat moet te vuur en te zwaard bestreden worden. Uitroeien die ketterij. En dat geeft dan juist weer een adrenalinekick.

    Voeg daar nog de tribale impulsen van de mens en de filterbubbels aan toe, en je hebt het ideale recept voor het verbale hooliganisme dat we op internet zien. En daar horen kampioenskrijgen bij.

    ‘Jordan Peterson just DESTROYED SJW’s’; ‘Ben Shapiro SCHOOLS a feminist’. Dat is ook waarom types als Zwagerman worden uitgenodigd. Dat schept reuring!

    Maar het is alsof je een straatvechter uitnodigt om z’n kunsten te vertonen tijdens een schaakkampioenschap. Dikke kans dat de zaal binnen de kortste keren bezaaid ligt met stukken en gebroken borden, en dat de andere deelnemers met gescheurde lippen, bloedneuzen en blauwe ogen de zaal verlaten.

    Zie je wel, constateert de aanhang van Z. (vul hier naar believen een andere amokzoekende praatjesmaker in: Umar, Nanninga, Baudet, het is om het even). Die mietjes van de andere kant hebben geen verweer tegen onze held!

  9. 16

    @15: Nou … het is wel degelijk mijn ervaring, dat de meeste mensen die regressieve standpunten aanhangen juist de mensen zijn die discussies blokkeren. Bij mensen met progressieve standpunten zie ik dat een heel stuk minder.

    Anne-Fleur Dekker doet niet aan denigreren en intimideren, voor zover ik weet, en ik heb haar ook nog niet op leugens kunnen betrappen. Ze heeft weliswaar iets met bedreigingen te maken, maar daarbij was ze slachtoffer en heeft moeten onderduiken. Wil je hier nu echt serieus gaan beweren dat wat zij doet hetzelfde is als wat Marianne Zwagerman doet ? Kan je dat ook onderbouwen ?

  10. 17

    @16:

    “Nou … het is wel degelijk mijn ervaring, dat de meeste mensen die regressieve standpunten aanhangen juist de mensen zijn die discussies blokkeren. Bij mensen met progressieve standpunten zie ik dat een heel stuk minder. ”

    Dan ben je het toch gewoon met me eens?

  11. 21

    @11

    Tja, zo win je altijd natuurlijk.

    Ik vraag me nou altijd af wat er te winnen valt in een discussie. Krijg je uitbetaald? Eeuwige roem? Mijn inziens kan het enige doel zijn van een discussie, om je eigen gedachten over een onderwerp te ordenen. Om een mening te vormen. Het kenmerkende daar van is dat er polariteit, dualiteit voor nodig is. Discussie met iemand waar je het mee eens bent is zinloos. Dat is tevens het hart van de democratie: in alle vrijheid van mening verschillen.

  12. 22

    En ineens wist ik: een debat, waarin mensen hun opinies voor de zoveelste keer expliciteren, verhardt die standpunten hooguit. Ik wil helemaal geen strakker stellingnames. Ik snak naar meer inzicht – naar meer nadenken, liefst publiekelijk.

    Karin Spaink begrijpt het ook niet zo goed zie ik. Strakke stellingnames zijn juist goed. Dat mag best heftig zijn. Mevr. Spaink is kennelijk liefhebber van wollig taalgebruik, zodat we met zijn allen in slaap sukkelen.

  13. 23

    Inzicht (het grote plaatje) gaat met spreekwoorden, uitdrukkingen, zegswijzen, aforismen, tegeltjeswijsheid**. Voor elk wat wils, ook de uitvluchten, om je eraan te onttrekken en/of er goed bij voelen, of er wat van vinden (grappig, overdreven bv). Wat ik in boekenkast heb staan: Heraclitus, Stanislav Jerzy Lec, Murphy’s Law en de andere wetten van*…. Meer bekende en onbekende filosofen, wetenschappers, zangers, voetballers, enz, op internet te vinden.
    *Zoals de wet van Buchwald: Als het beter gaat met de economie gaat het slechter met al het andere.
    *Of de wet van Van Herpe”: De oplossing van het probleem ligt in het vinden van de oplossers.
    We leven in een habitat voor auto’s.
    **Cursus natuurbeheer. Natuur, blijf er van af. Einde cursus.

  14. 24

    @21:

    Ik snap dat dus ook niet zo goed, maar er zijn mensen die zo denken. Daarbij is het hart van een democratie naar mijn mening eerder dat in de botsing der ideeën de waarheid boven komt. Echter, dat kan dus nooit gebeuren zolang er lieden zijn die continu @15 ’s punt 1 en punt 2 op één hoop gooien. Dan sta je mijn inziens gewoon niet open voor andere zienswijzen. Daarbij is mijn eerste kanttekening dat punt 1 in geen enkele groep relatief oververtegenwoordigd wordt. Kanttekening 2 is dat ik jou wel eens heb horen pleiten voor het verwijderen/elimineren/uitschakelen van radicale/extreme/et cetera stromingen en mensen. In dat opzicht wordt jouw wereldbeeld dus ook zelden uitgedaagd. Deze fascist / special snowflake zit echter gewoon op z’n safe space space op sargasso!

  15. 25

    Voor wie zich een oordeel over @0 wil vormen is het misschien verstandig deze avond te bekijken op de video van De Zwijger.

    https://dezwijger.nl/programma/klimaatverandering-in-de-media

    Het is voorspelbaar en saai. De inleider / discussieleider is niet best (op dreef) en hoort zichzelf te graag, net als menige aanwezige. Zwagerman ontregelt wel maar wordt niet al te serieus genomen. Ze vertrekt ook een half uur voor het einde – gevalletje Publikumsbeschimpfung van iemand die merkt dat ze de toehoorders niet op haar hand krijgt.

  16. 26

    Jezus – kiezen tussen Karin Spaink of Marianne Zwagerman! Dat is zoiets als kiezen tussen – nou ja, laat maar. Kunnen beide dames niet echt werk gaan zoeken?

  17. 27

    @24

    In principe sta ik ook niet open voor andere zienswijzen. Omdat mijn zienswijze de optelsom is van degene die ik ben. Dat gezegd hebbende getuigd het van een ontwikkelde geest om een gedachte, stelling, te overwegen alsóf het mijn zienswijze is. Dat komt voort uit inzicht hoe mijn geest (het denken) in elkaar steekt.

    Mijn zienswijze over een onderwerp is altijd wordende, nooit definitief. Zo ben ik -bijvoorbeeld- in de loop der jaren getransformeerd van een EU scepticus naar een overtuigd Europeaan.

    Kanttekening 2 is dat ik jou wel eens heb horen pleiten voor het verwijderen/elimineren/uitschakelen van radicale/extreme/et cetera stromingen en mensen.

    Ik kan me dat niet herinneren, laat staan de context waarin ik die uitspraak zou hebben gedebiteerd. Maar ik zou inderdaad zoiets gezegd kunnen hebben. We dienen voortdurend na te denken hoe om te gaan met extremisten. Ook niet met een wet van Meden en Perzen, maar met een wordend inzicht.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

| Registreren