Wapendeals met Griekenland beschamend

Morgen vindt er in Amsterdam een bijeenkomst plaats van wapenhandelwatchers. Met een beetje geluk zullen we daar morgenavond live verslag van kunnen doen. Nu alvast een artikel van Wendela de Vries van de Campagne tegen Wapenhandel.

Terwijl de Griekse economie gered moet worden met een miljardenlening is Griekenland tegelijkertijd de grootste wapenimporteur van Europa. Vooral Franse en Duitse defensiebedrijven profiteren hiervan. Van de totale Duitse wapenexport gaat 13 % naar Griekenland, voor Frankrijk is dat 12 %. Maar ook Nederland pikt een graantje mee. Griekenland is Nederlands derde grootste wapenklant, na Duitsland en VS, met 837 miljoen euro aan exportvergunningen tussen 1999-2008, ofwel 10,3 procent van de totale wapenexportwaarde over die periode. Volgens hardnekkige geruchten is het doorgaan van wapendeals en –betalingen voorwaarde geweest voor de lening aan het bijna failliete land. Een beschamende vertoning, vindt de Campagne tegen Wapenhandel.

Dit jaar verlaagt Griekenland zijn defensiebudget van 6.8 miljard euro naar 6 miljard euro, maar dat is nog steeds 2,8 procent van het Bruto Nationaal Product (BNP), terwijl het Europees gemiddelde 1,7 procent bedraagt. Als reden voor de hoge defensie-uitgaven wordt meestal de gespannen verhouding met Turkije genoemd, maar het zegt ook veel over de interne Griekse machtsverhoudingen. Terwijl ter linkerzijde wordt gepleit voor verlaging van bewapeningsuitgaven, is de invloed van militairen en defensie zo sterk, dat Griekenland voor de periode 2004-2008 door het vermaarde onderzoeksbureau SIPRI wordt aangemerkt als de vijfde wapenimporteur ter wereld. Er is geen enkele reële dreiging die een dergelijk niveau van wapenaankopen legitimeert, zeker niet als deze wordt afgezet tegen de huidige zeer reële dreiging van grote werkloosheid en afbraak van sociale zekerheid.

Wapenaankopen maken tussen de 0,6 en 1 procent van het Griekse BNP uit, en er zit nog een aantal grote uitgaven aan te komen. Frankrijk probeert Griekenland momenteel 6 FREMM fregatten te verkopen voor 2,5 miljard euro, alsmede 15 Super Puma helicopters (400 miljoen euro) en Rafale gevechtsvliegtuigen. Duitsland heeft Griekenland na zware druk overgehaald om te betalen voor een Thyssen-Krupp onderzeeër, die het land in eerste instantie weigerde terug te nemen na een mislukte opknapbeurt. Deze slepende kwestie lijkt ineens te zijn opgelost – toevallig net nu de Grieken volledig afhankelijk worden van Duitse goodwill.

Verschillende bronnen beweren dan ook dat de Grieken door de grote Europese broers onder druk gezet zijn om hun wapenaankopen gewoon door te laten gaan, op straffe van geen lening. Persbureau AP citeert een anonieme Griekse adviseur van premier Papandreou: “Niemand zegt: ‘Koop onze oorlogsschepen of we helpen je niet met je schulden’, maar de onderliggende boodschap is duidelijk dat we meer hulp krijgen als we doen wat zij willen op bewapeningsgebied”. Ook Europees parlementslid Cohn-Bendit, vriend van Papandreou, beweert dat er druk wordt uitgeoefend op Athene om zijn wapenaankoopbudget niet te verlagen. En Nick Witney, die als voormalige baas van het Europees Defensie Agentschap EDA jarenlang de belangen van de Europese defensie-industrie behartigde, zegt: “De Duitsers en Fransen zetten hen voor het blok. Als je probeert de Griekse overheidsfinanciën op orde te krijgen is dit een wel heel vreemde manier van doen.”

Als het waar is dat Griekenland wordt gedwongen tot onproductieve investeringen in wapens op een moment dat het alle zeilen bij moet zetten om zijn economie overeind te houden, is sprake van een schandalige situatie. Laten we dus hopen dat het niet waar is. Want dan heeft Griekenland de kans om alsnog af te zien van uitgaven waar alleen de wapenindustrie bij gebaat is.