Zomerquote | Idle money

The lights are going out all over America — literally. Colorado Springs has made headlines with its desperate attempt to save money by turning off a third of its streetlights, but similar things are either happening or being contemplated across the nation. (…) Meanwhile, a country that once amazed the world with its visionary investments in transportation (..) is now in the process of unpaving itself. (…) And a nation that once prized education (..) is now cutting back. (…) How did we get to this point? It’s the logical consequence of three decades of antigovernment rhetoric, rhetoric that has convinced many voters that a dollar collected in taxes is always a dollar wasted, that the public sector can’t do anything right.

Econoom Paul Krugman voorziet ons van een oldschool stukje Amerikabashen. Zo beschouwd is het nog enigszins geruststellend dat alles uit Amerika, hier 50 jaar later gebeurt. Dan hebben we dus nog even. Maar ik vraag me sterk af of de geglobaliseerde wereld zich iets aantrekt van de termijn uit het pseudo-citaat van Heine.

De discussie zal overal in de Westerse wereld wel zo’n beetje gelijktijdig gevoerd worden. De “analyse” van Krugman waarom het redden van de baan van een leraar beter zou zijn voor de economie dan belastingvoordeel voor de rijken, lijkt me wel wat kort door de bocht (“But isn’t keeping taxes for the affluent low also a form of stimulus? Not so you’d notice. When we save a schoolteacher’s job, that unambiguously aids employment; when we give millionaires more money instead, there’s a good chance that most of that money will just sit idle.”) Maar duidelijk is wel dat het geld van de superrich zijn weg niet vindt naar het instandhouden van de (huidige) publieke voorzieningen.

  1. 5

    @3: Je kan veel zeggen over de VVD, maar dat VVD-beleid zou leiden tot minder asfalt is vrij absurd. De VVD is -muv immigratie/integratie – voor Amerikaanse begrippen centrum links te noemen. Liberal dus.

  2. 6

    @Mark
    Met dien verstande dat de Bush taxcuts $670 miljard per jaar kosten en het redden van (o.a.) die lerarenbanen eenmalig $33 miljard. Dat scheelt nogal.

  3. 7

    @JSK: Het gaat niet over het huidige beleid, maar hoe een rechtse partij zoiets in nederland zou kunnen verkopen. Tot nu toe zie je dat de VVD vooral een club ‘blije rijders’ aantrekt die het idee heeft dat de opbrengst van ‘hun’ belastingen ook bij ‘hun gebruik’ terecht moet komen (in de vorm van meer asfalt), wat nu niet het geval is.

    Het ‘enige’ wat er moet gebeuren is dat de focus verlegd moet worden van de ‘vrije rijders’ naar de ‘belasting is diefstal’-mantra. Ik zie dat gelukkig niet al te snel gebeuren, hoewel de VVD de laatste paar jaar wel meer geluiden maakt over ‘een kleinere overheid’.

  4. 8

    hoewel de VVD de laatste paar jaar wel meer geluiden maakt over ‘een kleinere overheid’.

    Ehm.. dat zegt de VVD toch altijd al? Maar voor meer investeren in infrastructuur – weg, spoor, onderwijs – zijn ze altijd geweest. VVD wil minder publieke consumptie, dat is het verschil.

    Het libertarisme heeft hier niet zo’n aanhang, net zoals de sociaal-democratie niet zo populair is in de V.S.

  5. 11

    @9: Ik denk dat in de visie van de VVD de overheid er is om de nationale welvaart te vergroten, niet zozeer de welvaart van de ene groep tov de andere (de rol die de overheid speelt in de visie van de linkse partijen).

  6. 12

    @JSK
    De VVD doet ook aan inkomensredistributie, in ieder geval van publiek naar privaat. Het is in veel gevallen maar zeer de vraag of dat de nationale welvaart vergroot. Bovendien niet te vergeten de HRA natuurlijk, niet goed voor de nationale welvaart dunkt me.

    (En veel foute VVD-ers die de politiek als opstapje gebruiken voor het genereren van toekomstig eigen inkomen, zie de hele DSB-affaire, Hooijmaaiers en vele anderen.)

  7. 13

    De VVD doet ook aan inkomensredistributie, in ieder geval van publiek naar privaat. Het is in veel gevallen maar zeer de vraag of dat de nationale welvaart vergroot. Bovendien niet te vergeten de HRA natuurlijk, niet goed voor de nationale welvaart dunkt me.

    Oef. De VVD, of tenminste de VVD’ers, zijn geneigd te denken dat de nationale welvaart het best gediend is als “de ondernemer gewoon kan ondernemen, de boer lekker kan boeren, etc”. De HRA is niet volledig inconsistent daarmee, in de zin dat deze voor een groot deel ten goede komt aan de middenstand.

    Het is natuurlijk erg cliche, maar de VVD zegt “inzet moet worden beloond”, terwijl links meer de neiging heeft om te zeggen “succes is geluk”.

  8. 14

    @JSk: ik denk dat dit moet zijn VVD: “inleg moet worden beloond” en dan zegt links op z’n beurt: “wij helpen je wel met de inleg, als je wat tekort komt”… ;)

    “Succes is geluk” heb ik nog niet eerder gehoord. Klinkt als verzinsel.

  9. 15

    @JSK
    “De VVD, of tenminste de VVD’ers, zijn geneigd te denken dat de nationale welvaart het best gediend is als “de ondernemer gewoon kan ondernemen, de boer lekker kan boeren, etc”.”

    Ik doelde op de privatiseringen van de afgelopen 15 jaar, waarbij het maar zeer de vraag is of deze ten goede komen aan de nationale welvaart.

    “Het is natuurlijk erg cliche, maar de VVD zegt “inzet moet worden beloond”, terwijl links meer de neiging heeft om te zeggen “succes is geluk”.”

    Dat zegt de VVD, maar wat ze bedoelen is dat succes beloond moet worden. Inzet is daar een onderdeel van, maar ook geluk inderdaad.

    Of zoals Gladwell het zegt:””is not exceptional or mysterious. It is grounded in a web of advantages and inheritances, some deserved, some not, some earned, some just plain lucky,”

    http://en.wikipedia.org/wiki/Outliers_%28book%29#Synopsis

  10. 16

    Ik doelde op de privatiseringen van de afgelopen 15 jaar, waarbij het maar zeer de vraag is of deze ten goede komen aan de nationale welvaart.

    Nouja. Kan je specifieker zijn.

    Ken Outliers overigens, en wat mij opviel aan dat boek was (misschien tegen de bedoeling van de schrijver in) hoe gedreven hoofdpersonen in de succesverhalen zijn. Inclusief Gates. Zijn achtergrond (rijk hoogopgeleide ouders wonend in een college town) was misschien een bepalende factor, maar als tiener had ie ook gewoon stoned kunnen worden ipv zich laten insluiten op het computerlab van de universiteit.

    Zelfs als achtergrond sommige mensen op oneerlijke voorsprong zet, zelf dan heeft het niet zoveel zin om inzet te ontmoedigen.

  11. 17

    @16
    De zorgverzekering, OV, taximarkt, energie. Volgens mij alles behalve de telecom. Wat jij?

    Dat zeg ik toch juist. Het is een combinatie. Dat neemt niet weg dat de VVD succes wil belonen en niet inzet, ook al is er een correlatie. (De correlatie met intelligentie is bv hoger.)

    Ik denk ook niet dat het tegen de bedoeling van de schrijver was. Het 10.000 uren verhaal komt er veel te expliciet in naar voren.

  12. 18

    Ik heb ooit bij de EO (toen ik nog TV had en keek) eens een interview gezien met een VVD-ideoloog waarvan ik de naam kwijt ben, die erkende dat-ie op een gegeven moment afknapte op de VVD toen-ie begreep dat de VVD in essentie een partij is voor ‘the happy few’: zolang je jong, gezond en voorzien bent van inkomen, dan is de VVD een prima partij. Zodra je ouder wordt, begint te kwakkelen of nooit een goede gezondheid had: jammer.

    Ik meen me te herinneren dat-ie dat zelfs zei als ‘dat het gedachtengoed van de VVD niet te verenigen was met het christendom’. Komt-u maar met uw joods-christelijke traditie!

  13. 20

    De zorgverzekering, OV, taximarkt, energie.

    Meer in hoeverre deze diensten verslechterd zijn ivm 20 jaar geleden. Ik begrijp dat het een linkse meme is om te stellen dat het OV slechter is geworden met de verzelfstandigingen, maar echt bewijs is mij nog nooit onder ogen gekomen.

    Ik denk ook niet dat het tegen de bedoeling van de schrijver was. Het 10.000 uren verhaal komt er veel te expliciet in naar voren.

    Goed, maar zijn teneur was: we leggen teveel de nadruk op de individuele bijdrage aan het individuele succes. Dat mag wel zo zijn in Amerika, maar in Nederland..

  14. 21

    Ik begrijp dat het een linkse meme is om te stellen dat het OV slechter is geworden met de verzelfstandigingen

    Waarbij we bij deze kunnen constateren dat JSK in een van de 4 grote steden van de randstad woont. In de ‘provincie’ is al een tijdje een kaalslag gaande; bussen gaan van een half-uur naar een uursdienst, rijden alleen nog maar in de spits, worden ‘belbussen’, of komen helemaal te vervallen.

  15. 22

    In de ‘provincie’ is al een tijdje een kaalslag gaande; bussen gaan van een half-uur naar een uursdienst, rijden alleen nog maar in de spits, worden ‘belbussen’, of komen helemaal te vervallen.

    Dus bij ontvolking van het platteland moet de overheid voor een constant voorzieningenniveau zorgen. Eh ja. Ik wil graag een knop aan mijn kraan die mij bier geeft. Overheid, zorg er voor. Pff..

  16. 24

    @JSk; Ja, maar de ontvolking van het platteland, en het gebrek aan OV (en andere voorzieningen) gaan hand in hand: het is een kip-en-ei-probleem waarbij de overheid mag kiezen – ze staat niet hulpeloos toe te kijken. En het is (weliswaar allemaal anekdotisch maar toch) niet alleen in de provincie het geval:

    Ik ben opgegroeid in een dorp in het groene hart dat sinds ik het de rug toe keerde, alleen maar is gegroeid, terwijl de grondprijs er alleen maar hoger is geworden. Niet echt provincie dus, en niet echt armoede. Toen ik er jong was had je er een politie-bureau, een bibliotheek, een zwembad, twee hogescholen, twee mavo’s en een ambulance-post. En nu ? Niks van dat alles. Alles is weg.

    Het is makkelijk om rijker te worden als je al je bezittingen verkoopt. Dat is al dertig jaar lang overheids-beleid. Alleen hebben we nu niks meer om te verkopen.

  17. 26

    @JSK
    “Meer in hoeverre deze diensten verslechterd zijn ivm 20 jaar geleden. Ik begrijp dat het een linkse meme is om te stellen dat het OV slechter is geworden met de verzelfstandigingen, maar echt bewijs is mij nog nooit onder ogen gekomen.”

    Volgens mij ligt de bewijslast hier andersom:

    Is het beter, goedkoper en klantvriendelijker geworden?

    Daar heb ik namelijk nog nooit bewijs van gezien. Wel moest er een maximumprijs ingesteld worden voor de energieprijzen, nog voordat de liberalisering een feit was. Omdat het anders te duur werd. En om nou te zeggen dat het klantvriendelijker is geworden… Dan kan ik wel overstappen, maar dan word ik gewoon de bitch van een ander energiebedrijf.

  18. 27

    Een crisis veroorzaakt door teveel schulden (dankzij slecht beleid door de fed: een te lage rentestand) lost Krugman op met, inderdaad…

    “These days it’s hard being a religious fanatic, also known as a Keynesian. It is even harder when you are Paul Krugman, and everyone in your own country is already sick and tired of, and openly ignores your constant appeals to drown the world in new and record amounts of debt, thus ignoring your appeals with impunity.So what do you do when nobody takes you seriously for thousands of miles around?”
    -Tyler Durden, zerohedge.com

    Hoe presteren ze het toch Krugman serieus te nemen?

  19. 28

    @KJ
    Ik ben opgegroeid in een dorp in het groene hart dat sinds ik het de rug toe keerde, alleen maar is gegroeid, terwijl de grondprijs er alleen maar hoger is geworden. Niet echt provincie dus, en niet echt armoede. Toen ik er jong was had je er een politie-bureau, een bibliotheek, een zwembad, twee hogescholen, twee mavo’s en een ambulance-post. En nu ? Niks van dat alles. Alles is weg.

    Goed punt, maar ik zie de link niet met privatisering van het OV of de verzelfstandiging van de woningcorporaties? Ik bedoel, hogescholen, bibliotheken en politie zijn nog altijd “staatsbedrijven”. Ik ben het met je eens dat er in Nederland “private rijkdom en publieke armoede” bestaat. Maar het is vooral de politiek aangezwengeld door de mondige burger die ervoor kiest om publieke middelen grotendeels te benutten voor private consumptie. Ja dat gaat ten koste van de infrastructuur, wij eten het allemaal op.

    @Hal: Daar kan ik niet zoveel mee.

  20. 29

    @JSK
    Dus het is wel een relevante linkse meme, maar geen relevante rechtse (liberalisering/marktwerking leidt tot: beter en goedkoper)?

    Daar kan ik dan weer weinig mee.

  21. 30

    @JSk; De link is dat, privatiseren of saneren – het is linksom of rechtsom geld genereren. Of je krijgt het binnen, of je geeft het niet langer uit. De dingen die wel geld waard zijn, verkoop je, de dingen die geen geld waard zijn, daar pas je de kaasschaaf op toe. Mijn punt is, dat je alleen maar zo ver kunt gaan in het ‘opeten’ wat je hebt opgebouwd – hoe je dat ook doet. Op gegeven moment is het op. Dat is kortzichtig.

    Dat we dat allemaal gedaan hebben, ben ik volkomen met je eens. Maar kritikasters waren er, ook toen.

  22. 31

    Dat is kortzichtig.

    I know, maar het is de politiek die daartoe heeft beslist. Toen ik laatst in de V.S. was (gaat ie weer) viel het mij op hoe goed de publieke ruimte was onderhouden (toegegeven, ik zat niet in Mississippi of Ohio). Vrijwel geen zwerfvuil, absoluut geen graffiti in bussen en op gebouwen, (gratis!) openbaar toiletten en drinkfontijnen, echt politie-agenten ipv halfzwakzinnige security kneuzen, etc.

    Dat wij de publieke ruimte later verloederen heeft weinig te maken met marktwerking en privatisering en alles met politieke keuzes.