Weer bonje om de Falklands

Bijna dertig jaar na de Falklandoorlog ruziėn Argentiniė en het Verenigd Koninkrijk opnieuw openlijk over de eilanden. Buenos Aires wil ‘zijn Malvinas’ weer terug, Londen peinst er niet over. Op de achtergrond schuilen olie en verkiezingen.

Volop patriottische taal in Argentiniė. Vorige week stelde congreslid Liliana Fadul voor om herdenkingsmunten uit te brengen ter nagedachtenis aan de omgekomen militairen in de Falklandoorlog van 1982. En tijdens de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York van drie weken geleden haalde president Cristina Fernandez de Kirchner plotseling uit naar de Britse regering om de eilanden.

Fernandez eist dat de onderhandelingen over de status van de Islas Malvinas, zoals de eilanden in Argentiniė worden genoemd, op straffe van het onderbreken van de luchtbrug tussen de Falklands en Chili. Die vliegroute is onderdeel van de Voorlopige Overeenkomst uit 1999. Destijds schortte Chili, woedend om de arrestatie van ex-dictator Augusto Pinochet in Londen het jaar daarvoor, alle vliegverkeer naar de eilanden op.

Na een half jaar onderhandelen werd het vliegverkeer hervat, onder voorwaarde dat de Britten een VN-resolutie uit 1988 zouden respecteren, die oproept tot verdere onderhandelingen. Dat is niet gebeurd. ,,We zullen nog een tijdje wachten”, dreigde Fernįndez in New York, ,,maar als er niets gebeurt zien we ons gedwongen de Voorlopige Overeenkomst te herzien.”

Londen houdt vast aan het standpunt dat Falklanders zelf mogen beslissen over hun toekomst. ,,Wij gaan uiteraard niet onderhandelen over soevereiniteit van de eilanden. De Falklanders het recht op zelfbeschikking ontzeggen is triest”, reageerde de Britse ambassade in Buenos Aires geļrriteerd.

De Falklands zijn sinds 1833 in Britse handen, de meerderheid van de bevolking is van Britse komaf en Engels is er de officiėle taal. De Argentijnen beschouwen de eilanden echter als hun grondgebied. In 1982 explodeerden de spanningen, toen de militaire junta van generaal Leopoldo Galtieri een invasievloot naar de Falklands stuurde. In een korte, hevige strijd, waarbij ruim 900 militairen omkwamen, zegevierden de Britten.

Achter de recente spanningen gaat meer schuil dan alleen nationalistisch trompetgeschal en gesteggel over VN-resoluties. Augustus vorig jaar begonnen Britse bedrijven met olieboringen bij de Falklands. Dit tot grote onvrede van de Argentijnen, die terstond besloten opnieuw geen ambassadeur in Londen te benoemen. Sinds 2008 is daar geen Argentijnse vertegenwoordiging meer.

Sommige analisten zien ook een politiek motief achter de Argentijnse spierballentaal. Op 23 oktober worden weer presidentsverkiezingen in Argentiniė gehouden en president Fernandez is erop gebrand meer dan vijftig procent van de stemmen te halen, genoeg om in de eerste ronde te winnen.

,,Ze zal de Falklands gebruiken om punten te winnen bij de kiezers en om de publieke opinie af te leiden van onderwerpen die de regering mogelijk kunnen schaden”, voorspelde Argentiniė-specialist Mark Jones van Rice University in de Verenigde Staten in maart al in de Britse krant The Telegraph. Het zou niet voor het eerst zijn dat een Argentijnse regering de Falklands als politieke afleidingsmanoeuvre gebruikt. De junta van Galtieri stond in 1982 op instorten en lanceerde de Falklandoorlog om de aandacht af te leiden van het groeiende verzet tegen de dictatuur. De smadelijke nederlaag leidde echter de definitieve val van het militaire bewind in.

Jan-Albert Hootsen schrijft op zijn eigen weblog over Zuid- en Midden-Amerika, in het bijzonder over Mexico, waar hij woont.

  1. 1

    ,,Wij gaan uiteraard niet onderhandelen over soevereiniteit van de eilanden. De Falklanders het recht op zelfbeschikking ontzeggen is triest”

    Dat lijkt me het belangrijkste argument in de kwestie. Laat de bewoners zelf beslissen over de soevereiniteit.

  2. 2

    De UK beschikt niet meer over het materieel om, zoals Thatcher toenertijd, hun spierballen te laten zien. De laatste vliegdekschip is in de verkoop en zijn vervanger wordt opgeleverd zonder vliegtuigen. Een volgend conflict zal danook via de diplomatische weg moeten worden opgelost.

  3. 3

    Ik ben een tikkeltje verward wat je bedoelt met volgend conflict. Bij mijn weten is er nog geen conflict opgelost (gaat naar mijn bescheiden mening ook niet gebeuren). Als je een volgende bezetting bedoelt: De kans dat dat gebeurt is voorlopig behoorlijk klein, aangezien de Falklands tegenwoordig aanzienlijk beter verdedigd zijn dan in 1982 en dus niet zo makkelijk meer te bezetten, terwijl het Argentijnse leger sinds 1982 fors ingekrompen is en een andere taakstelling gekregen heeft, waardoor het tot zo’n operatie niet in staat is, zeker niet na de recente bezuinigingen, die het Argentinië zelfs moeilijk maken om haar Antarctische bases adequaat te bevoorraden.

  4. 4

    Stop er dan het woord mogelijk voor :) Maar als ze overgaan tot aanval, dan heeft Argentinië alle kaarten. Het mag wel verbeterd zijn, maar 4 jachtvliegtuig, een fregat en 500 man sterk garnizoen kent zijn beperkingen. In een oorlog van de lange adem houden zij het maar beperkt uit. En een reddingsvloot zit er, zoals bij Thatcher, gewoonweg niet meer in.

  5. 6

    De Britten moeten van verder komen als de Falklands vallen of effectief afgesloten worden en hebben geen bevriende bases die ze kunnen gebruiken. Zonder vliegdekschepen met jachtvliegtuigen en awacs zijn zij kansloos.

  6. 7

    Nee, want een amfibische operatie zit er voor de Argentijnen niet meer in. En de Engelsen mogen dan maar vier hypermoderne vliegtuigen (en een luchtdoelfregat) gestationeerd hebben op de Falklands, ze zullen worden aangevallen door opgeknapte maar slecht onderhouden vliegtuigen uit de jaren ’50. Niet alleen de Britten hebben moeten bezuinigen, voor de Argentijnen geldt dat nog aanmerkelijk sterker. Kirchner kan dan wel stoere taal uitslaan, als het puntje bij het paaltje komt, is ze niet in staat (en gelukkig ook maar) om het daadwerkelijk op een invasie uit te laten draaien, simpelweg omdat ze onvoldoende transportmogelijkheden heeft naar de eilanden.

  7. 8

    Merendeel is van Britse afkomst (Kelpers) dus dat lijkt me in dat geval een uitgemaakte zaak. En v.w.b. olieboringen: territoriale wateren beslaan slechts 15 mijl rond de archipel, ben je al gauw uitgeboord…

    Mooi bruggenhoofd naar Antartica dat wel, mocht daar meer land in zicht komen.

  8. 10

    Als het over boringen (en andere economische activiteit) gaat, kun je een EEZ van 200 mijl claimen, soms zelfs meer, als er een continentaal plat doorloopt (vandaar dat de Russen hun vlaggetje op de Noordpoolzeebodem dropten). Overigens spelen de Falklands inderdaad ook een rol in de claims van het VK en Argentinië op Antarctica en de tussenliggende (South Sandwich/Georgia/Orkney/Shetland) eilanden. Waar je trouwens in die ijzige kou niet wilt wonen, behalve misschien in Grytviken.

  9. 15

    @Bismark (reactie 010):
    Ik was al zo teleurgesteld dat er geen pinguïns op de Orkney Eilanden waren. Maar de reis vanuit Thurso was wel leuk. Geen woord Spaans te bekennen maar misschien willen die Argentijnen de Orkneys ook wel, maar ja, of de Schotten dat willen?

  10. 19

    i read a lot about the argentine capacity in war…and you are really wrong..argentine army isnt worse than in 1982…you should buy a news paper because you seem to have an old one