Weekendcollege | Kanker in cijfers

Bob Weinberg

Vorige week vond in Amsterdam de conferentie Inspire2live plaats, als kickstart van het gelijkname internationale onderzoeksprogramma. Doel van dit programma is om binnen afzienbare tijd (ruim tien jaar) van kanker een chronische ziekte te maken.

Volgens de organisatoren en participerende wetenschappers (toppers uit het kankeronderzoek) is de laatste jaren enorm veel bereikt in het kankeronderzoek, maar profiteert de patiënt daar nog te weinig van. Ze denken dat het mogelijk is om door betere organisatie en het benoemen en wegnemen van de laatste barrières een grote sprong voorwaarts te kunnen maken. Meer daarover later  op dit blog.

Eén van de keynote sprekers op de conferentie was Bob Weinberg, professor aan het MIT Department of Biology. Hij had een ontnuchterend verhaal over de cijfers, hoe groot de taak is die voor ons ligt (kanker is een veel groter probleem dan men vaak doet voorkomen) en hoe moeizaam vooruitgang in het kankeronderzoek is te verwezenlijken. Bekijk zijn presentatie hier.

  1. 1

    Misschien kun je die 2e zin beter aanpassen: Doel van het programma is om kanker binnen afzienbare tijd (ruim tien jaar) tot chronische ziekte te laten benoemen.

    Goed initiatief in ieder geval. Kennis en krachten bundelen, ’t wordt de laatste tijd steeds vaker goed gedaan. Leve de globalisering;-)

  2. 2

    Zo zie je maar aan het verhaal van Bop Weinberg hoe je statistiek moet gebruiken en hoe gemakkelijk de verwarring toeslaat (bias en confounding). Dit zouden ze eens moeten laten zien aan klimatologen. Wij hebben daar in de medisch en biologische wetenschappen veel meer ervaring in en kijk op dan de IPCC geleerden.

    Verder is het natuurlijk grote onzin om kanker een chronische ziekte te willen noemen, als het verloop van de ziekte gevallen doorgaans acuut is. Helaas is dat verloop in veel gevallen in vrij korte tijd fataal en zijn anderzijds de mensen er snel voorgoed vanaf als de behandeling inderdaad curatief is. Soms komt het dan toch terug, maar ook dan is het verloop opnieuw vrij acuut. Kanker kan inderdaad wel vele jaren symptoomloos bij mensen aanwezig, maar dat maakt het als ziekte nog niet chronisch.

  3. 3

    @music_animal
    Ik heb ook moeite met “het streven naar een chronische ziekte”.

    De farmaceutische industrie verdient veel meer aan een medicijn dat een acute ziekte chronisch maakt dan en curatief medicijn.

    welke keuze maakt een topman van Bayer bij de inzet van R&D budgetten. Voor onderzoek naar een medicijn dat mensen hun verdere leven moeten gebruiken om in leven te blijven, of een medicijn dat kanker na medicatie van enkele maanden weet te genezen? Vast staat dat het laatste een veel lager ROI zal hebben.

    @Willem Schot
    Wat een aanmatigende reactie. Hoelang heeft het geduurd voordat statisten over de risico’s van bijvoorbeeld asbest en roken invloed kregen buiten het onderzoeksveld?
    Hoelang hebben artsen DES voorgeschreven voordat algemeen duidelijk werd dat dit zeer gevaarlijk was?

    Het is niet het verkeerde gebruik van statistiek dat acceptatie van de boodschap in de weg staat maar een effectieve lobby van belanghebbenden die de huidige status quo willen handhaven.

  4. 5

    @Joost,
    Het probleem waar ik bij mijn studie (zie site) tegen aan loop is dat men in de klimatologie niet multifactorieel denkt. (iets waar ik in de geneeskunde gewoon bij opgevoed ben.) Men heeft het er in de klimatologie bijna nooit over hoe het klimaat verandert door diverse factoren die tegelijk werken en onafhankelijk van elkaar zijn. Ik vind het dus raar dat mensen die werken aan de effecten van het verhoogd broeikaseffect op het klimaat doorgaans geneigd zijn andere factoren, zoals de zon te bagatelliseren. Als je, zoals ik bewijzen vind voor de grote invloed van de zon wordt je bijna geacht het broeikas effect onbelangrijk te vinden. Deze mentaliteit is werkelijk gelijk aan de wijsheid van ene patient Jan Tokkie (verzonnen naam) Deze eenvoudige bourgondier had ruzie met zijn cardioloog en zocht het hogerop in het academisch ziekenhuis. Hij had namelijk gehoord dat de professor daar onderzoek deed naar stress en hartinfarcten. Dankbaar en opgelucht drukte hij de hand van zijn nieuwe cardioloog: ‘Oh dokter wat ben ik blij dat u heeft gevonden dat stress de oorzaak is. Nu mag ik dus rokem, eten en drinken zoveel ik wil’.

    Dit probleem van een onwetenschappelijke en onverantwoordelijke laksheid door economische of politieke factoren deed zich ook voor bij de bestrijding van de risico’s door asbest en roken. Dezen waren in de jaren 1950 al evengoed bekend als nu en aan de kennis die men daarover heeft is niets essentieels toegevoegd in de laatste 60 jaar. Toch hebben generaties onderzoekers en praktiserende artsen lange tijd vergeefs aangeklopt bij de overheid voor meer aandacht en maatregelen.

  5. 6

    @Willem Schot
    Een discussie over klimaatonderzoek hoort eigenlijk niet huis onder dit bericht maar er is inderdaad te weinig bekend over het gedrag van de zon en haar beïnvloeding van het klimaat op aarde. Er zijn vast mensen die de betekenis van deze invloed om welke reden dan ook bagatelliseren.

    Alles wijst erop dat we het mondiale CO2 experiment de komende 10 jaar voortzetten. Tegen die tijd hebben we waarschijnlijk genoeg data om met multifactorele analyse een uitspraak te doen over invloed van de zon en CO2 op het mondiale temperatuurverloop van de afgelopen eeuw.

    Dan zitten we weer wel met de vraag of en hoe we de eventuele schade van het experiment kunnen repareren.

  6. 7

    @willem: Alsof die klimaatmodellen niet vol met allerlei variabelen, factoren en bijbehorende onzekerheden zitten. Dat een publicatie 2D grafiekjes toont met maar 2 variabelen wil niet zeggen dat er maar naar 2 variabelen wordt gekeken.

  7. 8

    @ Joost,
    Het is echter wel algemeen aanvaard dat er het preindustriele tijdperk grote en wat langer geleden ook enorme zeer snelle klimaatveranderingen waren, door welke oorzaken dan ook. Thans is er opwarming door het door de mens versterkt broeikaseffect, maar je hoort practisch niemand zeggen dat die natuurlijke fluctuaties hierbij een extra risico vormen op snelle opwarming. Ik ben dat anders gewend, want in de geneeskunde moet je alle factoren uit alle vakgebieden bij elkaar halen om ook maar een simpele diagnose te kunnen stellen. Dit maakt de uitslag van het experiment, niet opgesteld door wetenschappers, hier zeer spannend. De zon zit nl thans in een dalende fase van zijn activiteit op lange termijn en toch zet de opwarming fors door. Ik verwacht daarom catastrofale problemen voor de periode na 2040 à 2060.

    Ok dit is niet de topic hier, maar ik vind het wonderlijk dat een benadering zoals door Bop Weinberg besproken zo weinig in dit belangrijke gebied van onderzoek wordt toegepast.

  8. 9

    @8 eens, maar itt patienten hebben we maar een aarde, dit maakt het probleem en de statistische fallacies groter en daarmee de vraagstukken een dimensie complexer, het is zeer moeilijk om de onzekerheden te schatten

  9. 10

    @ DJ,
    De problemen, die men heeft in de geneeskunde, zeker met het onderzoek naar de oorzaken en behandelingsmogelijkheden van kanker zijn ook zeer complex. Zij betreffen zelfs niet alleen de diverse natuurwetenschappen, maar ook de psychologie ed. Onzekere oorzaken kunnen het best benaderd worden met statistische en fundamenteel wetenschapsfilosofische analyses. De geneeskunde heeft daarin een zeer grote expertise. De Aarde en het zonnestelsel is evenals het menselijk lichaam en de menselijke soort als genetische eenheid een cybernetisch systeem met dezelfde fundamentele matematische en fysische principes, zie http://pespmc1.vub.ac.be/heyl.html

  10. 12

    @DJ,
    Daar ben ik het mee eens en daar hebben ze ook wel gelijk in, want kanker is iets wat opeens toeslaat en waarvoor je niet kan vluchten. Het onderzoek naar kanker is dan ook zeer belangrijk en het is erg jammer dat we eigenlijk, als je de zaken goed op een rijtje zet, zoals prof. Weinberg dat doet, maar zo weinig vorderingen hebben.

  11. 14

    @willem, grappig eigenlijk hoe we steeds beter het te voorkomen, maar dat je als persoon dat niet altijd doet (in het algemeen, niet als in willem=je)

  12. 15

    @DJ,
    Het is inderdaad wonderlijk dat je ziet dat mensen inclusief je zelf lang niet alles doen om risico op kanker en andere gevaarlijke dingen te vermijden. Ik denk dus wel, maar ik kan dat niet bewijzen, dat dit een teken is dat we ergens beseffen dat dit leven hier op Aarde niet alles is, niet het einde is en zelfs niet de leukste vorm is van ons bestaan als.. wat dan ook. Wij weten lang niet alles.