We weten niets over de zeebodem

DATA - James Cameron die in zijn duikboot afdaalt naar ongekende diepten, de Titanic die deze week 100 jaar geleden zonk, de zeebodem is de laatste tijd meer in het nieuws dan het jaren hiervoor was. Randall Munroe, die normaal gesproken webstrips maakt op xkcd.com maar daar ook af en toe schitterende datavisualisaties plaatst, vond het tijd om eens wat overzicht in de zeebodem te scheppen. Hij tekende een mooie plaat waarop hij vooral afstanden goed weergeeft. Nieuwsgebeurtenissen uit heden (James Cameron) en verleden (de Titanic) en daar tussenin (Deepwater Horizon en Chileense mijnwerkers) heeft hij er humorvol in verwerkt.

Van de plaat leerde ik dat James Cameron een mysterieuze deur op de zeebodem heeft gezien en tot welke diepte sperm whales duiken. “They come up covered in wounds en sucker marks, so probably there are big squid doen here?” Munroe is duidelijk in zijn conclusie: “…Man, we know nothing about the ocean.”

  1. 1

    Cameron heeft natuurlijk de PR vandaag de dag maar het is toch wel eerlijk om ook even de Trieste te memoreren, ontworpen door Piccard (seems like Picard – remember Star Trek?). In 1960 mensen! Had in het plaatje gemogen.

    Slechts 3 mensen hebben die diepte bereikt tegen enkele honderden de ruimte in. En dan nog verbaasd staan dat onze eigen wereld nog geheimen kent. De diepzee is dichterbij dan mars en zelfs het oppervlak kent nog geheimen.

  2. 8

    ‘we’ ‘know’ ‘nothing’ = drie relatieve begrippen in een zinnetje. De xkcd-maker is ook maar een nerd met blinde vlekken voor even nerderige andere disciplines – en het is meer zijn verbazing dan daadwerkelijk de stand van kennis die hier gevisualiseerd wordt.

    De chart geeft verder zeer veel aandacht aan het diepste deel van de oceanen (slechts 1% van oppervlak is dieper dan 6 km), en het ondiepste deel (slechts 10% is ondieper dan 1 km) – zie bijvoorbeeld de grafieken in dit documentje. 80% van de oceaanbodem ligt tussen 3 en 6 km diep. Het ‘we know nothing’ statement is dus niet helemaal in proportie.

    http://www.rand.org/content/dam/rand/pubs/monograph_reports/MR1395/MR1395.appf.pdf

    De chart mist verder bijvoorpeeld de diepte tot waar kalk-skeletjes als kalk-
    skeletjes blijven liggen (en niet t.g.v. de druk weer oplossen). Die diepte is ook temperatuursafhankelijk en speelt een belangrijke rol in de CO2 circulatie en daarmee het klimaatsysteem van de planeet. Is veel over bekend.

    De chart mist ook een schatting van het aantal diersoorten ‘per diepte zone’, en de schatting van ‘het aantal diersoorten aan ons bekend’. Als je ‘we know nothing’ in een chart wil visualiseren, dan zou juist zulk soort getallen dat onderbouwen.

    [ wel leuk hoor, zo’n xkcd-plaat en wat positieve aandacht voor een onderwerp als dit. ‘Oceaanbodem’ doet meer recht aan de grafiek dan ‘zeebodem’. Die twee zijn niet helemaal synoniem. ]

  3. 9

    1 alomvattende tekening. Niet van een bioloog…van een webstriptekenaar om gewone ademhappende stervelingen zodat jij en ik een beetje een idee te geven wat de mens zoal op allerlei dieptes heeft bereikt/ uitgespookt. Dieper dan zeg 1 km is grijs gebied man, Banner, 1 zo’n klokje (Cousteau) of 1- mans submarine in duizenden kilometers mijlen diepe ongereptheid: komt terug met een zee aan nieuwe informatie en dito gespotte diersoorten.

    Kwam je toevallig uit Barcelona?

  4. 10

    Ach het valt me nog mee dat ie geen rant is begonnen over “Russians are awsome” dat toch ook zomaar twee relatieve begrippen bevat (en wie weet vindt ie “are” ook relatief).

  5. 11

    In de link zat wel een rand, geen rant.

    Laten we afspreken dat jullie hier zuur op semi-politieke stukjes reageren, en ik op xkcd-geinspireerde shallow-fact o-o-o de oceaan wat is ie groot en diep stukjes. Doen we allemaal waar we het beste in zijn. Je hoeft er niet geweest te zijn om iets te weten – heb je cameras en sondes en robotjes voor.

    kusjes.

  6. 13

    Ooo wach ff: Banner ziet een stukje van de subsidie door de neus worden geboord natuurlijk, eist boter bij de vis 100 % fact finding journalism. Dat het in dit geval niet mogelijk is op zeg 6 km diepte het sediment aan kalkaanslag eensluidend in tabellen en grafiekjes inzichtelijk te maken doet er ff niet toe…

    Slofslof. Nou weet je wat, wij van wc eend adviseren de redactie maar een disclaimer speciaal voor Dr Banner op te stellen: Redactieleden die uit de subsidie worden betaald om fact finding zaken te ontsluiten mogen nee moeten af-en-toe ook zweverige tekeningetjes plaatsen. Het is daarbij de intentie het contingent luie miezemauzen tot enige fantasie e/o aanvullende info te verleiden. Dit om te voorkomen dat zij niet overvoerd raken met voorgekauwde data waar niets meer aan toe te voegen is. En zij uit het haar op hun te dikke reet verveeld het surplus aan hard geworden stukjes zacht beginnen te pulken….

    Complementair banner ken je dat? Complementair?

    Nee he.

  7. 18

    Misschien een domme vraag, maar olie is toch gemaakt van organisch materiaal?

    Hoe komt dat spul dan zo diep terecht als bij ‘deep horizon’?

    Is er trouwens een manier om olie te dateren hoe oud dat spul nu echt is?

  8. 19

    ja -het komt van dieper uit organisch rijke lagen die diep in de aarde liggen begraven en op de juiste temperatuur worden uitgekookt – ja (het meeste is tussen 50-100 miljoen jaar oud)

  9. 21

    Neen, niet alles, of meer precies ja, maar die kans is oneindig klein. Je hebt heel speciale omstandigheden nodig om dit soort organisch materiaal te kunnen invangen voordat het de reis de diepte ingaat. In delta’s gebeurd het, op de bodem van de Zwarte Zee. Rond veel zeebodems wordt het koolstof weer opgenomen door diertjes en microben die er leven.

  10. 24

    – niet alles wat nu leeft overal op de wereld
    – wel redelijk wat van wat leeft in het zeewaartse deel van deltas van grote rivieren, met enerzijds veel leven, anderzijds veel sedimentatie, en dus opbouw van gewicht, en dus versterkte tectonische daling, en dus tot grote diktes onder de zeebodem sedimentair gesteente waarin olievorming en waaruit oliewinning mogelijk is.

    De ene weergegeven boring is er een uit de Golf van Mexico. Dit is het eerste gebied waar er winning op dergelijke dieptes plaats vind, de jongste 10 jaar oid. Daarvoor haalden ze het van ondieper. Olie uit andere gebieden heeft andere ouderdom en de winning zit er in de regel ondieper.

  11. 25

    Dus wat je eigenlijk zegt is dat het mogelijk is dat er nog enorme nog niet ontdekte olievelden zouden kunnen bestaan maar die dan een stuk dieper zouden kunnen zitten.

    En nee niet vanwege het brandstof verbruik maar vanwege de vele andere zaken waarvoor we olie hebben.

  12. 26

    op sommige plekken nog wel, maar er is ook een maximum diepte (druk, temperatuur) waar die olie nog kan bestaan. Nog dieper, ben je door de versteende sedimentaire pakketten heen. Dan kom je in gesteentelagen van heel andere aard. Zonder olie.

  13. 27

    De aarde (en natuur) is dus eigenlijk best wel complex systeem.

    Maar als ik dit dus goed begrijp kan dit dus feitelijk op elke planeet gebeuren die leven ondersteunt.
    Of is het proces van organisch naar olie een typisch aards fenomeen?