Het verdriet van de Rif (1)

ACHTERGROND - Sinds de dood van visverkoper Mohsin Fikri, eind oktober vorig jaar, gist het in de Rif. Tot nu toe waren er demonstraties in Al Hoceima en aangrenzende dorpen, zoals Imzouren en Beni Bouayach.

Meestal verliepen die protesten vreedzaam, maar gisteren liep het uit de hand, met de hardhandige arrestatie van de leider van de demonstranten, Nasr Zafzafi. Hij werd afgevoerd naar de gevangenis in Casablanca.

Het leger stond al dagen paraat om uit te rukken en met geweld de orde te herstellen. De directe aanleiding voor de arrestatie van Nasr Zafzafi was dat hij afgelopen vrijdag, tijdens de preek in de moskee van Al Hoceima, luidkeels protesteerde tegen de woorden van de imam. Die had gezegd dat de protesten zondig waren, ‘fitna’.

‘Zijn de moskeeën van God, of van de makhzen?’ riep Zafzafi woedend, onder luide bijval van andere moskee-gangers. Daarmee ging hij te ver, meteen werd er een arrestatiebevel uitgevaardigd.

Ergernissen

Vandaag is het weer rustig in Al Hoceima. Maar zijn met Zafzafi’s arrestatie de problemen opgelost? Nee, natuurlijk niet. De onvrede bij de Riffijnen zit diep. Al sinds Marokko’s onafhankelijkheid in 1956 vragen ze om meer werkgelegenheid, beter onderwijs voor hun kinderen, toekomstkansen en uitroeiing van de welig toerende corruptie.

Ze willen een oncologie-hospitaal zodat de vele kankerpatiënten niet een dagreis naar Casablanca of Rabat hoeven te maken voor hun behandeling. Veel mensen denken dat het hoge aantal kankerpatiënten in deze regio te maken heeft met de gifgasbombardementen waaronder de Riffijnse bevolking heeft geleden in de oorlog tegen de Spaanse kolonisators, in de jaren twintig van de vorige eeuw.

Of dat het te wijten is aan napalmbommen, die het nieuwe Marokkaanse leger misschien ingezet heeft, toen de Riffijnen in de winter van 1958/1959 in opstand kwamen tegen de eerste regering van Marokko als zelfstandig koninkrijk.

Overheidsreactie

De Marokkaanse regering neemt de protesten hoog op. De demonstranten worden ervan beschuldigd geld uit het buitenland, onder andere uit Nederland, te ontvangen. En, nòg erger, de protesterende jongeren zouden zich willen afscheiden van Marokko, en hun regio willen omvormen tot een zelfstandige staat. Het woord ‘separatisten’ viel.

In beide gevallen wordt de veiligheid van de staat aangetast, vinden de autoriteiten, en daarop staan hoge en strenge straffen. Of de demonstranten geld uit het buitenland ontvangen? Vast wel. Sterker nog, heel veel Marokkanen ontvangen geld uit het buitenland, van hun familieleden, de migranten in Europa, die weten hoe moeilijk het is om in Marokko zonder steun van buitenaf de eindjes aan elkaar te knopen.

En ja, als je al zo lang wacht op de overheid, die voor meer werkgelegenheid moet zorgen, voor goed onderwijs, die de corruptie moet bestrijden, en je ziet hoe weinig er gebeurt, dat werkt natuurlijk wel eigengereidheid in de hand. En migratie naar Europa. Daar pikken de jongeren het zo langzamerhand niet meer, hoe het leger wordt ingezet om de problemen ‘op te lossen’.


Arabiste Sietske de Boer (website) woonde en werkte twaalf jaar in Marokko, en schreef een boek over de geschiedenis van de Rif en haar bewoners, de Berbers.

  1. 1

    Het leger stond al dagen paraat om uit te rukken en met geweld de orde te herstellen.

    Dat was en is overal op de wereld het probleem: Als je ze niet laat meppen, gaan ze muiten.

  2. 2

    Het is wel de moeite waard om te vermelden dat er echt helemaal een wens tot onafhankelijkheid is en dit puur door de Marokkaanse overheid wordt geroepen zodat ze een stok hebben om de hond te slaan.

  3. 5

    @3 Geen inderdaad!

    @4 Uit je eigen bron:
    The state-led media blackout allows the state to resurrect the rhetoric of separatism, in order to demonise the Riffian protesters. [..] The state-led media blackout’s purpose is twofold: it prevents the spread of information to other rural areas; and it allows the state to resurrect the rhetoric of separatism, in order to demonise the Riffian protesters. [..] Claims that the Riffians are intend to spark a civil war, with the goal of seceding and reestablishing the Rif Republic, have been advantageous to the regime.
    En er staat niks over dat de recente protesten deel zouden uitmaken van een onafhankelijkheidsbeweging.

  4. 6

    Tja, dat was 40 jaar geleden ook al zo en hier niet anders in andere tijden.
    Life is a holiday in Cambodia.
    Schaf eerst dat koningshuis maar af en tot die tijd vallen er nog heel wat visverkopers in de vuilniswagen.
    Het verdriet van de Rif, Birma,Half Afrika n korea ach en wee,
    ik zit er niet meer mee.
    Mijn empathie is dood op dat punt.
    Oxfam zit op facebook te bedelen,greenpeace in Brussel en de rest van links bléert op twitter, rechts ziet geweld als oplossing.

    groet’n van een Boerist, woont en werkt al 45 jaar in Twente.
    bestudeert wetenschappenlijk het gedrag van de Tukkers en doet de vertalingen in het twents anders kunnen ze deze column niet lezen.
    een boek uitgeven heeft geen nut, is geen markt voor.

  5. 7

    @6 Wat een rare reactie. De blogpost informeert over iets dat gaande is in Marokko, dat is alles.

    Er wordt geen moreel oordeel gegeven, slechts uitgelegd waarom de bewoners van de Rif zacht gezegd niet happy zijn met het overheidsbeleid, hoe dat onlangs leidde tot protesten en waarom de Marokkaanse overheid reageert zoals ze reageert.

  6. 8

    Het verdriet van de Rif, Birma,Half Afrika n korea ach en wee,
    ik zit er niet meer mee.
    Mijn empathie is dood op dat punt.

    En op welk punt heb je dan nog wel empathie? En waarom dan? En hoe zal je reactie zijn als dan de toehorende doodleuk verklaart dat hij er niet meer mee zit?

  7. 9

    @7: “informerend”? “geen moreel oordeel”?

    Vast wel. Sterker nog, heel veel Marokkanen ontvangen geld uit het buitenland, van hun familieleden, de migranten in Europa, die weten hoe moeilijk het is om in Marokko zonder steun van buitenaf de eindjes aan elkaar te knopen.

    En ja, als je al zo lang wacht op de overheid, die voor meer werkgelegenheid moet zorgen, voor goed onderwijs, die de corruptie moet bestrijden, en je ziet hoe weinig er gebeurt, dat werkt natuurlijk wel eigengereidheid in de hand. En migratie naar Europa. Daar pikken de jongeren het zo langzamerhand niet meer, hoe het leger wordt ingezet om de problemen ‘op te lossen’.

    Arme zielige riffers! Boehoe! Geen woord over dat riffers z.g. “ongepolijste diamantjes” zijn natuurlijk.. In nL hebben wij dezelfde ervaring met die gasten. Allemaal onze schuld btw, laat dat duidelijk zijn! ;-)

  8. 10

    @9 Toch lijkt me dat een vrij zinnige analyse van De Boer, al valt tussen de regels wel op te maken waar haar sympathie ligt.

    Als er hoge werkloosheid is en flinke corruptie van overheidsdiensten die je het ondernemen onmogelijk maken, en de overheid doet daar allemaal weinig aan, wat denk je dan dat mensen doen? Die gaan of hosselen en sjacheren, of ze proberen weg te komen en elders een leven op te bouwen. Gek hè?

    Goed, komen we dus alsnog tot dezelfde conclusie als de schrijfster. Was dat nou zo moeilijk?

  9. 11

    @10: Als er hoge werkloosheid is en flinke corruptie van overheidsdiensten die je het ondernemen onmogelijk maken, en de overheid doet daar allemaal weinig aan, wat denk je dan dat mensen doen? Die gaan of hosselen en sjacheren, of ze proberen weg te komen en elders een leven op te bouwen. Gek hè?

    Of het heft in eigen handen nemen en een overheid opzetten waar dat minder het geval is. Makkelijk? Zeer zeker niet, kijk alleen al naar de geschiedenis van Nederland om te zien hoeveel moeite en tijd dat heeft gekost, maar de enige werkbare oplossing op langere termijn.

  10. 13

    @11: Rooie Kees,
    dat de demonstranten niet een alternatieve overheid op willen zetten is begrijpelijk. De meeste recente voorbeelden (Transdnjestrië, oost-Oekraïne, Lybië) geven aan dat het proces grote groeipijnen heeft.

    Nederland heeft er officiëel 80 jaar over gedaan, en had het voordeel dat het hoofd van de toenmalige overheid 800 km verderop woonde, en niet over een vliegtuig beschikte.

    De demonstranten in de Rif stellen veel bescheidenere eisen, en dat is begrijpelijk.

  11. 15

    slechts uitgelegd waarom de bewoners van de Rif zacht gezegd niet happy zijn met het overheidsbeleid, hoe dat onlangs leidde tot protesten en waarom de Marokkaanse overheid reageert zoals ze reageert.

    Okay maar dat hoor ik iedere dag van mijn marrokkaanse vrienden en familie. Ze voegt niets toe.
    Ik heb geen blanke “arabist”uit Friesland nodig die er 12 jaar heeft gewoond, mijn lijntjes zijn korter,sneller en up to date.
    Promo boek/brakke website huur mijn huisjeairbnb en die zien we nooit meer terug “gast”schrijver.
    Commerciëel niet interessant verhaal of het moet geschreven zijn door, juist.
    Petra S ring a bell?

    @benjben , empathie heb ik voor mijn naasten en soms voor mijn vrouw.
    Voor de rest wij vangen pleegkinderen op ( meestal uit de stad), verzorgen de voedselbank en geven wij aan goede doelen met een blanco enveloppe i.p.v. een NGO met strijkstok.
    Directe hulp.
    Christelijk maar zonder een verplicht weesgegroetje. Het C&A gevoel.
    Je kent ze wel ,die lui die door links wordt afgebeeld als ieek,eng fundi’s terwijl de helft van mijn familie moslim is.
    Arabist,.., mijn zwager is Egyptoloog ( museum Caïro) en werkt al jaren in een drieploegen toetjesfabriek hier in NL..
    Zit je dan met je expertise in een vreemd land maar niemand die hem vraagt voor een column of een boek of waarom zijn vrouw bewust geen hoofdoek draagt of vrij is om te stemmen wat ze wil.

    Als iemand mij de barmhartige deken niet geeft als ik behoeftig ben?
    Dan loop ik waarschijnlijk door de stad.
    Toch zeg ik dan: goed gedaan kerel, goede opgevoeding gehad.
    Al lang blij dat je me niet kapot schiet omdat ik over je grasveld loop maar breng me even naar huis.
    Op de staat kun je niet vertrouwen als boer maar wel op je naasten, als stedeling moet je wel.
    Vraag het een willekeurig iemand uit het Rif gebergte die lult hetzelfde als ik.

  12. 16

    Okay maar dat hoor ik iedere dag van mijn marrokkaanse vrienden en familie. Ze voegt niets toe.

    @15 Dat is dan heel leuk voor je, maar de meeste lezers hier hebben natuurlijk geen Marokkaanse vrienden en familie, laat staan dat ze dagelijks geïnformeerd worden over de wederwaardigheden in de Rif.

    Ik schat zo in dat de meeste lezers hier net als ik zelf überhaupt niet precies weten wat er speelt, en daarom is dit blog wel interessant.

    De lezer – die misschien enkel mee heeft gekregen dat er een activist is opgepakt en demonstraties zijn – krijgt namelijk in kort bestek een beeld van wat er daar aan de hand is, wat de grieven van de Berberbevolking zijn en waarom de Marokkaanse overheid daarop reageert zoals ze reageert.

    Dat jij dat nou toevallig allemaal al wist omdat je Marokkaanse vrienden en familie hebt is leuk en aardig, maar je bent daarin totaal niet representatief voor het gros van de Sargassolezers.

  13. 17

    @15 Begin eens je zwager te vragen voor hier een stukje te schrijven :) of in een of andere nederlandse geschiedkundige publicatie…

  14. 18

    maar de meeste lezers hier hebben natuurlijk geen Marokkaanse vrienden en familie, laat staan dat ze dagelijks geïnformeerd worden over de wederwaardigheden in de Rif.
    Je bent daarin totaal niet representatief voor het gros van de Sargassolezers.

    Verfrissend. Is het niveau dermate laag of is dit sarcasme?
    Net als Sheldon, ik heb daar nog wel eens moeite mee.
    Ken jij je lezers dan Prediker? Ooit gevraagd? eeehm. nee.
    Is het volstrekt natuurlijk dat je lezers geen Marrokanen kennen?
    eeh nee, of ze moeten van stormfront komen of Blaricum.
    En ja ik mag toch wel verwachten van een hopeloos genuanceerde redactie van linkse afkomst dat men ze toch in de rolodex heeft staan of op zijn “vrienden”lijstje.

    @17, oh wil hij wel, leest,schrijft vloeiend Nederlands maar waarom zou ik dat hem vragen?
    Mijn en zijn empathie reiken ja niet zo ver dus uurtje factuurtje.
    Dat kan niet uit met 144 man,het gros.

    Afijn ik ga een deuntje op de piano spelen, worden de koeien rustig van.

  15. 20

    Is het niveau dermate laag of is dit sarcasme?

    @18 Hé, jij bent hier degene die zijn persoonlijke situatie tot maatstaf maakt voor de vraag of een stuk iets toevoegt, en dan ook nog eens gaat insinueren dat de schrijfster van een blog gewoon haar airbnb met d’r stukkie wil aanprijzen.

    Ik ga gewoon mee in het ‘niveau’. En dan ben ik nog vrij aardig gebleven.

    Is het volstrekt natuurlijk dat je lezers geen Marrokanen kennen?

    Afhankelijk van de branche waarin men werkt en waar in het land men woont, zal men wellicht een of twee collega’s van Marokkaanse komaf kennen, maar of men daar uitgebreide gesprekken mee heeft over de politieke situatie in De Rif, is maar zeer de vraag.

    Ik heb jarenlang uitgebreid gekletst met mijn Marokkaanse collega’s (en ik had er nogal wat), en dat ging nooit over dat soort kwesties.